Αλφόνσος Δ΄ της Αραγωνίας

Αλφόνσος Δ΄
βασιλιάς της Αραγωνίας
Περίοδος	1327 - 1336
Προκάτοχος	Ιάκωβος Β΄ της Αραγωνίας
Διάδοχος	Πέτρος Δ΄ της Αραγωνίας
Γέννηση	2 Νοεμβρίου 1299 Νάπολη
Θάνατος	24 Ιανουαρίου 1336 (ετών 37) Βαρκελώνη
Σύζυγος	Τερέζα του Ουρζέλ Ελεονώρα της Καστίλης
Απόγονοι	Κωσταντία της Αραγώνας Πέτρος Δ΄ της Αραγωνίας Ιάκωβος Α΄ του Ουρζέλ Φερδινάνδος της Τορτόσα Ιωάννης του Έλκε
Οίκος	Οίκος της Βαρκελώνης
Πατέρας	Ιάκωβος Β΄ της Αραγωνίας
Μητέρα	Λευκή της Νάπολης
Σχετικά πολυμέσα
δεδομένα ()

Ο Αλφόνσος Δ΄ της Αραγωνίας, (Αραγωνική γλώσσα: Alfons ΙV, 2 Νοεμβρίου 1299 - 24 Ιανουαρίου 1336) ήταν Βασιλιάς της Αραγωνίας, Βασιλιάς της Βαλένθια, Βασιλιάς της Σαρδηνίας και της Κορσικής και Κόμης της Βαρκελώνης (1327 - 1336). Ο Αλφόνσος Δ΄ ήταν δευτερότοκος υιός του Ιακώβου Β΄ της Αραγωνίας βασιλιά της Αραγωνίας και της Λευκής του Ανζού δεύτερης κόρης του Βασιλιά της Νεαπόλεως Καρόλου Β΄ και της Μαρίας της Ουγγαρίας. Γεννήθηκε στη Νάπολη και κατά τη διάρκεια εξουσίας του πατέρα του ήταν γενικός πληρεξούσιος (procurator) του στέμματος. Κατά τη βασιλεία του αποκτήθηκε η Κομητεία του Ουρζέλ, το Δουκάτο των Αθηνών και το Δουκάτο Νέων Πατρών (Υπάτης). Νυμφεύτηκε πρώτα την Τερέζα ντ' Εστένσα διάδοχο του Ουρζέλ που ήταν συνομήλικη με αυτόν. Ο μεγαλοθείος της Τερέζας Ερμενγκόλ Ι΄ του Ουρζέλ πέθανε άτεκνος, όρισε διάδοχο του τον Αλφόνσο Δ΄ με τον όρο να παντρευτεί τη μικρανεψιά του Τερέζα, ο Αλφόνσος συμφώνησε. Ο Αλφόνσος και η Τερέζα παντρεύτηκαν στον Καθεδρικό ναό της Λιέιδα σε εφηβική ηλικία, ο γάμος έγινε με τόσο μεγάλη πολυτέλεια που οι βασιλικοί σύμβουλοι αναγκάστηκαν να περιορίσουν τις δαπάνες, απέκτησαν επτά παιδιά. Ο Αλφόνσος έγινε διάδοχος του θρόνου της Αραγωνίας τον Δεκέμβριο του 1319, ο μεγαλύτερος αδελφός του Ιάκωβος παραιτήθηκε από τα δικαιώματα του για να γίνει μοναχός. Διορίστηκε από τον πατέρα του Γενικός Στρατηγός Προστάτης του Στέμματος και ανέλαβε να κατακτήσει τη Σαρδηνία (1323 - 1324).

Βασιλιάς της Αραγωνίας

Σφραγίδα του Αλφόνσου Δ΄ της Αραγωνίας

Η σύζυγος του Τερέζα πέθανε στη γέννα (20 Οκτωβρίου 1327), σε λίγες μέρες πέθανε και ο πατέρας του Αλφόνσος Β΄ (2 Νοεμβρίου 1327). Ο Αλφόνσος Δ΄ ορκίστηκε βασιλιάς και ξεκίνησε μακρόχρονο πόλεμο με τη Δημοκρατία της Γένοβας. Η πόλη του Σάσσαρι παραδόθηκε στον Αλφόνσο (1323) αλλά εξεγέρθηκε τρεις φορές, η κατοχή της αμφισβητήθηκε από τη Γένοβα που συγκρούστηκε μαζί του σκληρά. Τον Φεβρουάριο του 1319 ο Αλφόνσος Δ΄ παντρεύτηκε σε δεύτερο γάμο την Ελεονώρα, αδελφή του Αλφόνσου ΙΑ΄ της Καστίλης. Η Ελεονώρα είχε παντρευτεί για σύντομο χρόνο τον μεγαλύτερο αδελφό του Αλφόνσου Δ΄ Ιάκωβο τον Μοναχό, ο γάμος δεν ολοκληρώθηκε και ο Ιάκωβος ζήτησε διαζύγιο (1319 - 1320), η Ελεονώρα αποσύρθηκε κατόπιν σε μοναστήρι και παρέμεινε άγαμη. Τον Δεκέμβριο της ίδιας χρονιάς απέκτησαν τον πρώτο γιο τους Φερδινάνδο, 5 χρόνια αργότερα απέκτησαν τον δεύτερο γιο τους Ιωάννη. Η Ελεονώρα προσπάθησε να αναδείξει τα συμφέροντα των δικών της γιων σε σχέση με τον μεγαλύτερο θετό της γιο Πέτρο. Έπεισαν τον Αλφόνσο Δ΄ τελικά να δώσει στον Φερδινάνδο την Τορτόζα και μια μεγάλη σειρά από πόλεις. Ο μικρότερος γιος της Ιωάννης που γεννήθηκε σε 5 χρόνια πήρε μια άλλη μεγάλη σειρά από πόλεις που είχε υπό τον έλεγχο της η Ελεονώρα, είχε υπό την κατοχή της την Ουέσκα από την εποχή του αρραβώνα τους. Ο Αλφόνσος Δ΄ είχε επιχειρήσει ωστόσο να δώσει στον Φερδινάνδο πολλές πόλεις που ανήκαν στο Βασίλειο της Βαλένθια αλλά τον είχαν εμποδίσει, όταν τις έδωσε η αριστοκρατία αντέδρασε και αναγκάστηκε να ανακαλέσει. Οι δωρεές αυτές εξασθένησαν σημαντικά την κληρονομιά του Πέτρου, μεγαλύτερου γιου του Αλφόνσου Δ΄ από τον πρώτο του γάμο, ήταν ωστόσο πολύ μικρός και αδύναμος για να αντιδράσει αλλά η αριστοκρατία χωρίστηκε σε δύο στρατόπεδα. Ο Αλφόνσος Δ΄ πέθανε τον Ιανουάριο του 1336 σε ηλικία μόλις 36 ετών, τον διαδέχθηκε ο μεγαλύτερος γιος του από τον πρώτο του γάμο ως Πέτρος Δ΄ της Αραγωνίας σε ηλικία 16 ετών.

Οικογένεια

Πρώτα το 1314 νυμφεύτηκε την Τερέζα ντ'Εστένσα κόμισσα του Ουρζέλ με την οποία απέκτησε:

• Αλφόνσος 1315 - 1317
• Κωνσταντία 1318 - 1346, παντρεύτηκε τον Ιάκωβο Γ' της Μαγιόρκας.
• Πέτρος Δ΄ 1319 - 1387, διαδέχθηκε τον πατέρα του ως βασιλιάς της Αραγωνίας.
• Ιάκωβος Α΄ 1321 - 1347, κόμης του Ουρζέλ.
• Ισαβέλλα απεβ. 4 ετών, Αλφόνσος απεβ. 2 ετών, Φαδρίκε, Σάντσο απεβ. σύντομα.
• Φρειδερίκος
• Σάντσο 1327, πέθανε σε λίγες μέρες

Το 1329 έκανε το δεύτερο γάμο του με την Ελεονώρα των Ιβρέα, κόρη του Φερδινάνδου Δ΄ της Καστίλης με την οποία απέκτησε:

• Φερδινάνδος 1329 - 1363 μαρκήσιος της Τορτόσα, νυμφεύτηκε τη Μαρία Πορτογαλίας, κόρη του Πέτρου Α΄ της Πορτογαλίας.
• Ιωάννης 1331 - 1358, λόρδος του Έλκε, Μπίλε και Μπόλσα, νυμφεύτηκε την Ισαβέλλα Νούνεζ ντε Λάρα, κόρη του Ιωάννη Νούνιεθ Γ΄ δε Λάρα (δισεγγονού του Αλφόνσου Ι΄ της Καστίλης).

Πρόγονοι

8. Ιάκωβος Α΄ της Αραγωνίας

4. Πέτρος Γ΄ της Αραγωνίας

9. Γιολάνδη της Ουγγαρίας

2. Ιάκωβος Β΄ της Αραγωνίας

10. Μανφρέδος της Σικελίας

5. Κωνσταντία Χοενστάουφεν της Σικελίας

11. Βεατρίκη της Σαβοΐας (Μαρκησία του Σαλούτσο)

1. Αλφόνσος Δ΄

12. Κάρολος Α΄ της Νάπολης

6. Κάρολος Β΄ της Νάπολης

13. Βεατρίκη της Προβηγκίας

3. Λευκή του Ανζού

14. Στέφανος Ε΄ της Ουγγαρίας

7. Μαρία της Ουγγαρίας (1257-1323)

15. Ελισάβετ η Κουμάνα

Πηγές

• Diccionario universal de historia y de geografía, p. 152. By Lucas Alamán, Manuel Orozco y Berra
• Medieval Iberia: an encyclopedia, Ed. E. Michael Gerli, Samuel G. Armistead, Routledge, 2003.
• O'Callaghan, Joseph F., A History of Medieval Spain, Cornell University Press, 1975.