Δυναστεία των Κομνηνών

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Δυναστεία Κομνηνών)
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Κομνηνός (πληθυντικός: Κομνηνοί) ήταν το όνομα δυναστείας που κυβέρνησε την Ανατολική Ρωμαϊκή ή Βυζαντινή Αυτοκρατορία από το 1057 έως το 1185 και αργότερα, ως Μεγαλοκομνηνοί, ίδρυσαν και κυβέρνησαν την Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας (1204-1461).

Γενάρχης της Δυναστείας ο Μανουήλ Κομνηνός (+1020) και ιδρυτής της Δυναστείας ο Ισαάκιος Α' ο Κομνηνός. Σύμφωνα με ιστορικούς, το όνομα Κομνηνός δηλώνει καταγωγή της οικογένειας από την Κόμνη της Θράκης[1].

Κατάλογος Βυζαντινών Αυτοκρατόρων της Δυναστείας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γενάρχης της Δυναστείας φέρεται ο Μανουήλ Ερωτικός (+1020), δεν έχει αποδειχθεί με βεβαιότητα ο τόπος καταγωγής του.[2] Το 978 βρίσκεται αμυνόμενος απέναντι από τον Σκληρό. Από το γάμο του απέκτησε τρεις γιους, τους Νικηφόρο, Ισαάκιο ή Ισαάκ (μετέπειτα αυτοκράτορα), και Ιωάννη και μία κόρη.

  • α1. - Νικηφόρος Κομνηνός (+1026)
  • α2. - Ισαάκιος Α' Κομνηνός, αυτοκράτορας των Ρωμαίων (1059-1059), ιδρυτής της Δυναστείας. Γεν. 1007 και πέθ. 1061. Πριν το 1057 νυμφ. την πριγκίπισσα Αικατερίνη (κόρη του ηγεμόνα της Βουλγαρίας Ιωάννη Βλαδισλάβ) με την οποία απέκτησε τον Μανουήλ και την Μαρία.
    • β1. - Μανουήλ Κομνηνός, νυμφ. την κόρη του Έλιος.
    • β2. - Μαρία Κομνηνή.
  • α3. - Ιωάννης Κομνηνός, (*1015), (+1067). Νυμφ. το 1042 την Άννα Δαλασσηνή, κόρη του Αλεξίου Χάροντος, με την οποία απέκτησε 8 παιδιά (5 γιούς και 3 κόρες), τους: Μανουήλ, Ισαάκιο, Αλέξιο Α' (μετέπειτα αυτοκράτορα), Ανδριανό, Νικηφόρο,Μαρία, Ευδοκία και Θεοδώρα.
    • β1. - Μανουήλ Κομνηνός, (+1071), το 1068 νυμφ. τη Διόγεννη με την οποία απέκτησε μία κόρη.
      • γ1. - Μία κόρη (*1069) το 1081 αρραβων. ένα συγγενή του Νικηφόρου του Βοτανειάτη.
    • β2. - Ισαάκιος Κομνηνός, Δούκας της Αντιοχείας, Κυβερνήτης της Κωνσταντινούπολης *1047, + 1104/7. Το 1072/1073 νυμφ. την Ειρήνη της Αλανίας, κόρη του Δημητρίου αντιβασιλιά της Γεωργίας με την οποία απέκτησε 8 παιδιά, τους Ιωάννη, Αλέξιο, Κωνσταντίνο, Ανδριανό, Άννα, Μαρία, Σοφία και Ευδοκία.
      • γ1. - Ιωάννης Κομνηνός, Δούκας του Δυρραχίου, *1073, +1106, νυμφ. την Άννα Δούκαινα με την οποία απέκτησε 3 γιους και μία κόρη: τους Ανδρόνικο, Αλέξιο, Ανδριανό και την Ευδοκία.
        • δ1. - Ανδρόνικος Κομνηνός, νυμφ. την Ευδοκία Δούκαινα με την οποία απέκτησε μία κόρη την Άννα.
          • ε1. - Άννα Κομνηνή Δούκαινα, παντρ. τον Αλέξιο Κομνηνό Ανεμά.
        • δ2. - Αλέξιος Κομνηνός, νυμφ. την Ειρήνη Συναδινή με την οποία απέκτησε ένα γιο τον Αδριανό.
          • ε1. - Ανδριανός Κομνηνός, νυμφ. την Άννα Κοντοστέφανου.
        • δ3. - Ανδριανός Κομνηνός.
        • δ4. - Ευδοκία Κομνηνή, παντρ. τον Αλέξιο Ταρχανιώτη.
      • γ2. - Αλέξιος Κομνηνός, Δούκας του Δυρραχίου, νυμφ. τη Ζωή, πέθ. μετά από θεραπεία ενός μάγου.
      • γ3. - Κωνσταντίνος Κομνηνός, Δούκας της Βέροιας, νυμφ. μάλλον την Ευφορβινή από την Αντιόχεια με την οποία απέκτησε δύο γιους, τον Ιωάννη και τον Στέφανο.
        • δ1. - Ιωάννης Κομνηνός, εκάρη μοναχός.
        • δ2. - Στέφανος Κομνηνός, νυμφ. την Ευδοκία (1147/51) κόρη του Ιωάννου Αξούχ, με την οποία απέκτησε τον Κωνσταντίνο και την Ειρήνη.
          • ε1. - Κωνσταντίνος Κομνηνός (καμία άλλη πληροφορία)
          • ε2. - Ειρήνη Κομνηνή, *1115, παντρ. 1170; τον Ισαάκιο Βατάτζη.
      • γ4. - Ανδριανός Κομνηνός, μητροπολίτης Οχρίδος, νυμφ. (άγνωστη) το 1110 και απέκτησε μία κόρη, την Θεοδώρα.
        • δ1. - Θεοδώρα Κομνηνή *1110 παντρ. τον Ανδρόνικο Κοντοστέφανο.
      • γ5. - Άννα Κομνηνή, παντρ. τον Ιωάννη Δούκα.
      • γ6. - Μαρία Κομνηνή, αρραβων. τον Γρηγόριο Γαβρά τον οποίο και χώρισε από τους συγγενείς.
      • γ7. - Σοφία Κομνηνή, παντρ. τον Νικόλαο Δοκειανό.
      • γ8. - Ευδοκία Κομνηνή, παντρ. τον Νικηφόρο Βοτανειάτη.
    • β3. - Αλέξιος Α' Κομνηνός, αυτοκράτορας των Ρωμαίων (1081-1118). Γεν. 1048/57, πέθ. 15 Αυγούστου 1118. Νυμφ. 1ο το 1075 την Αργυροπουλίνα (+1077) και 2ο το 1078 την Ειρήνη Δούκαινα (*1066, +1123/36) μικρανεψιά του Κωνσταντίνου Ι' Δούκα. Από τους δύο γάμους απέκτησε 9 παιδιά (4 γιους και 5 κόρες) τους: Ιωάννη Β' , μετέπειτα αυτοκράτορα, Ανδρόνικο, Ισαάκιο, Μανουήλ, Άννα, Μαρία, Ευδοκία, Θεοδώρα και Ζωή.
      • γ1. - Ιωάννης Β΄ Κομνηνός Δούκας, αυτοκράτορας των Ρωμαίων (1118-1143). Γενν. 13 Σεπτεμβρίου 1087, πέθ 8 Απριλίου 1143 Νυμφ. το 1104/5 την Πιρόσκα (= αγ. Ειρήνη της Ουγγαρίας) των Άρπαντ (+13 Αυγούστου 1134), κόρη του αγίου Λαδισλάου βασιλιά της Ουγγαρίας, με την οποία απέκτησε 8 παιδιά (4 γιούς και 4 κόρες) τους: Αλέξιο - μετέπειτα συναυτοκράτορα, Ανδρόνικο, Ισαάκιο, Μανουήλ Α' - μετέπειτα αυτοκράτορα των Ρωμαίων, Μαρία, Άννα, Θεοδώρα και Ευδοκία.
        • δ1. - Αλέξιος Κομνηνός συναυτοκράτορας. *1106, +1142. Νυμφ. 1η την πριγκίπισσα Ευπραξία του Κιέβου (+1136) των Ρούρικ, κόρη του Βλαντιμίρ Β' μεγάλου πρίγιπα του Κιέβου και 2η την πριγκίπισσα Κάτα (Ειρήνη) των Βαγρατιδών, κόρη του Δαυίδ Δ' βασιλιά της Γεωργίας. Από τους γάμους του απέκτησε δύο κόρες, τη Μαρία και μία ακόμη.
        • δ2. - Ανδρόνικος Κομνηνός, σεβαστοκράτωρ *1108, +1142. Νυμφ. το 1124 την Ειρήνη Αινειάδασα (+1150/1) με την οποία απέκτησε 5 παιδιά, 2 γιούς και 3 κόρες, τους Ιωάννη, Αλέξιο, Μαρία, Ευδοκία και τη θεοδώρα.
          • ε1. - Ιωάννης Κομνηνός, Δούκας της Κύπρου, *1128, +1176. Νυμφ. το 1146 τη Μαρία Ταρονίτισσα με την οποία απέκτησε ένα γιο και τρεις κόρες, τους Αλέξιο, Ειρήνη, Μαρία και τη Θεοδώρα.
            • στ1. - Αλέξιος Κομνηνός, που με τη βοήθεια των Νορμανδών εξελέγη αυτοκράτορας της Θεσσαλονίκης (φυλακίσθηκε και τυφλώθηκε το 1185), +1187.
            • στ2. - Ειρήνη Κομνηνή (καμία άλλη πληροφορία)
            • στ3. - Μαρία Κομνηνή της Ναυπλίας ή Ακροναυπλίας, *1154, +1217. Παντρ. 1ο το 1167 τον Αμαλρίκ Ανζού, βασιλιά της Ιερουσαλήμ, (*1136, +1174), 2ο το 1177 τον Μπαλιάν ντ' Ιμπελίν, κυρίου του Ναμπλούς (+1193).
            • στ4. - Θεοδώρα Κομνηνή, παντρ. 1ο το 1175 (διαζ.1180) τον Βοημούνδο Γ' του Πουατιέ πρίγκιπα της Αντιόχειας (+1201) και 2ο τον Γκοντιέρ ντε Μπεθούν, κύριο του Μπεσάν.
          • ε2. - Αλέξιος Κομνηνός, ο εραστής της Μαρίας του Πουατιέ (συζύγου του Μανουήλ Α') και αρχηγός του επί της αντιβασιλείας συμβουλίου της.*1136, +δολοφονήθηκε 1183. Νυμφ. τη Μαρία Δούκαινα με την οποία απέκτησε ένα γιο και μια κόρη, τον Ανδρόνικο και την Ευδοκία.
            • στ1. - Ανδρόνικος Κομνηνός, πεθ. σε μικρή ηλικία σε πτώση από άλογο.
            • στ2. - Ευδοκία Κομνηνή +1183. Παντρ. το 1178 ή 1179 τον Γουλιέλμο Η' του Μονπελιέ (+1218).
          • ε3. - Μαρία Κομνηνή *1126, +;. Παντρ. 1ο το 1139 τον Θεόδωρο Δασιώτη (+1143/4), 2ο το 1145/50 τον Ιωάννη Καντακουζηνό (+1176).
          • ε4. - Ευδοκία Κομνηνή. Παντρ. 1ο και διαζ.1149 τον Θόρο Β' κύριο των βουνών της Μικράς Αρμενίας και 2ο τον Μιχαήλ Γαβρά (+ μετά το 1170). Υπήρξε ερωμένη του αυτοκράτορα Ανδρονίκου Α' και του έκανε δύο νόθα τέκνα.
          • ε5. - Θεοδώρα Κομνηνή, +1183. Παντρ. το 1148 τον Ερρίκο Β' Μπάμπενμπεργκ δούκα της Αυστρίας και Βαυαρίας (*1112, +1177). Με αυτό το γάμο το αίμα της Ρωμαϊκής Δυναστείας των Κομνηνών πέρασε στους αυτοκρατορικούς Οίκους της Αυστρίας.
        • δ3. - Ισαάκιος Κομνηνός σεβαστοκράτωρ *1115, +1154/74. Νυμφ. 1ο τη Θεοδώρα Καματηρά (+1144), 2ο 1146 την Ειρήνη Διπλοσυναδινού. Από τον 1ο γάμο απέκτησε 5 παιδιά, τους: Αλέξιο, Ιωάννη, Ειρήνη, Άννα, Μαρία και από τον 2ο δύο κόρες, τις Θεοδώρα και Ευδοκία.
          • ε1. - Αλέξιος Κομνηνός (+1136).
          • ε2. - Ιωάννης Κομνηνός (+1136/7.
          • ε3. - Ειρήνη Κομνηνή. Παντρεύτηκε τον Ανδρόνικο (Δούκα) Καματηρό και υπήρξε μητέρα του Ισαακίου (Κομνηνού) Καματηρού, σφετεριστή με έδρα την Κύπρο (1184-91).
            • στ1. - Ισαάκιος που κράτησε το επώνυμο Δούκας Κομνηνός, σφετεριστής (επί Ανδρονίκου Α') με έδρα τη Κύπρο (1184-1191), *1155/60, +δηλητηριάστηκε 1195/6. Νυμφ. 1η το 1175/6 μία κόρη του Θόρου Β' κυρίου των βουνών της Μικράς Αρμενίας. 2η το 1185/6 μία νόθη κόρη του Νορμανδού βασιλιά Γουλιέλμου Α' Ωτβίλ της Σικελίας. Από τον 1ο γάμο απέκτησε ένα γιο και μία κόρη.
              • ζ1. ένας γιος +1187.
              • ζ2. μία κόρη "La Damsel de Chypre" *1177/8, +μετά το 1204. Παντρ. 1ο το 1200 (διαζ.1202/3) τον Κόμη Ραϋμόνδο ΣΤ' της Τουλούζης, και 2ο το 1203 τον Τιερρύ της Φλάνδρας, νόθο γιο του Φιλίππου της Λωραίνης κόμη της Φλάνδρας.
          • ε4. - Άννα Κομνηνή. Παντρ. πριν το 1166 τον Κωνσταντίνο Δούκα (+1185).
            Το Βυζάντιο στο τέλος της βασιλείας του Μανουήλ Α' Κομνηνού (1180)
          • ε5. - Μαρία Κομνηνή. Παντρ. το 1156 το βασιλιά Στέφανο Δ' Αρπάντ της Ουγγαρίας (+1165.
          • ε6. - Θεοδώρα Καλουσινή Κομνηνή, *1145/6, +μετά το 1184. Παντρ. το 1158 τον Βαλδουίνο Γ' Ανζού, βασιλιά της Ιερουσαλήμ (+1163). Υπήρξε ερωμένη του αυτοκράτορα Ανδρονίκου Α' και του έκανε δύο νόθα τέκνα.
          • ε7. - Ευδοκία Κομνηνή. Παντρ. 1ο το 1170 τον Όδωνα Φραντζιπάνη και 2ο το 1179 τον Γκουέλφο ντι Πορκάρια.
        • δ4. - Μανουήλ Α' Κομνηνός, αυτοκράτορας των Ρωμαίων (1143-1180). Γενν.28 Νοεμβρίου 1118, πέθ. 24 Σεπτεμβρίου 1180. Νυμφ. 1ο το 1146 την πριγκίπισσα Βέρθα = Ειρήνη Μπάμπενμπεργκ του Σούλτσμπαχ (+1159/60), 2ο το 1161 τη Μαρία του Πουατιέ, πριγκίπισσα Αντιοχείας (*1145, +27 Αυγούστου 1182). Από τον 1ο γάμο απέκτησε δύο κόρες τις Μαρία και Άννα, από το 2ο τον Αλέξιο μετέπειτα αυτοκράτορα, και επίσης τον μάλλον νόθο Αλέξιο.
          • ε1. - Μαρία Κομνηνή η πορφυρογέννητη, *1152, +δηλητηριάσθηκε 1182. Το 1180 παντρ. τον Ραινιέ του Μονφερά (μετονομάσθηκε καίσαρ Ιωάννης) (*1163, +1182). Ο αδελφός του Βονιφάτιος Μομφερρατικός, αρχηγός της Δ' Σταυροφορίας θα διεκδικήσει τη Θεσσαλονίκη και θα γίνει βασιλιάς της.
          • ε2. - Άννα Κομνηνή, *1154, +1158 4 ετών.
          • ε3. - Αλέξιος Β' Κομνηνός, αυτοκράτορας των Ρωμαίων (1180-1183), Γενν.14 Σεπτεμβρίου 1169, πέθ. στραγγαλισμένος τον Σεπτ.1193. Νυμφ. το 1180 την Πριγκίπισσα Αγνή (Άννα) Καπέτων, (*1171, +1240) κόρη του Λουδοβίκου Ζ' βασιλιά της Γαλλίας.
          • ε4. - (νόθος) Αλέξιος Κομνηνός, +μετά το 1188, τυφλώθηκε από τον Ανδρόνικο Α' το 1184. Νυμφ. το 1183 την Ειρήνη Κομνηνή (νόθη κόρη του Ανδρόνικου Α'.
        • δ5. - Μαρία Κομνηνή, *1106, +1144/51. Παντρ. τον Ιωάννη Δαλασσινό Ρογήρο.
        • δ6. - Άννα Κομνηνή, *110. Παντρ. το 1125 τον Στέφανο Κοντοστέφανο (ή Κοντεστέφανο), (+1149).
        • δ7. - Θεοδώρα Κομνηνή, *1116. Παντρ. τον Μανουήλ Ανεμά (+1146/7).
        • δ8. - Ευδοκία Κομνηνή, *1119,(+1176. Παντρ. τον Θεόδωρο Βατάτζη.
      • γ2. - Ανδρόνικος Κομνηνός σεβαστοκράτωρ, *18 Σεπτεμβρίου 1090, +1130/31. Νυμφ. το 1104 την Ειρήνη Ρούρικ του Νόβγκοροντ, κόρη του Βολοντάρ πρίγκιπα του Περτζέμισλ.
      • γ3. - Ισαάκιος Κομνηνός σεβαστοκράτωρ, *μετά τις 16-1-1093, +μετά το 1152. Νυμφ. το 1112/16 την Κάτα (Ειρήνη) των Βαγρατιδών, κόρη του Δαυίδ Δ' βασιλιά Γεωργίας, με την οποία απέκτησε 7 παιδιά, τους Ιωάννη, Ανδρόνικο μετέπειτα αυτοκράτορα, Μαρία, Άννα, Ευδοκία, Ελένη και ένα νόθο τον Αλέξιο.
        • δ1. - Ιωάννης Κομνηνός ο λεγόμενος Τζελεπής (=ευγενής) ένας Μωαμεθανός διάσημος με ειδικές σπουδές. Νυμφ. 1η το 1131 την κόρη του Λέοντος Α' κυρίου των βουνών της Μικράς Αρμενίας και 2η 1140 την κόρη του σουλτάνου των Σελτζούκων Μεσούντ του Ικονίου. Από τον 1ο γ. απέκτησε τον Ισαάκιο και από το 2ο τον Σουλεϊμάν Σαχ.
          • ε1. - Ισαάκιος Κομνηνός, πέθ. από βασανιστήρια.
          • ε2. - Σουλεϊμάν Σαχ οι απόγονοί του ήταν μουσουλμάνοι.
        • δ2. - Ανδρόνικος Α' Κομνηνός, αυτοκράτορας των Ρωμαίων (1183-1185) Γεν.1123, πέθ. από το πλήθος στην Κωνσταντινούπολη 12 Σεπτεμβρίου 1185, που εξαγριώθηκε με την άλωση της Θεσσαλονίκης από τους Νορμανδούς. Νυμφ. 1η μια Παλαιολογίνα και 2η το 1183 την Αγνή (Άννα) Καπέτων (*1171 +1240), κόρη του Λουδοβίκου Ζ' βασιλιά της Γαλλίας. Από τους γάμους του αυτούς απέκτησε δύο γιους και μία κόρη (Μανουήλ, Ιωάννη και Μαρία), αλλά και άλλα πέντε παιδιά από μη νόμιμους γάμους (Αλέξιο, Ειρήνη, Αλέξιο, Ειρήνη και μία ακόμη κόρη).
          • ε1. - Μανουήλ Κομνηνός. *πριν το 1152, τυφλώθηκε και φυλακίστηκε το 1185. Νυμφ. την πριγκίπισσα Ρουσουντάν ή Ρουσντάνα των Βαγρατιδών, κόρη του Γεωργίου Γ' βασιλιά της Γεωργίας. Παιδιά: Αλέξιος και Δαυίδ. Η αδελφή της Ρουσουντάν, βασίλισσα της Γεωργίας Θαμάρ, βοήθησε τα δύο παιδιά.
            • ζ1. - Αλέξιος Α' Μέγας Κομνηνός, ιδρυτής το 1204 της αυτοκρατορίας της Τραπεζούντος. Νυμφ. τη Θεοδώρα Αξούχου. Για τους απογόνους του βλέπε Δυναστεία Μεγάλων Κομνηνών.
            • ζ2. - Δαυίδ Κομνηνός, άρχων Ηρακλείας & Παφλαγονίας, βοήθησε τον αδελφό του.
          • ε2. - Ιωάννης Κομνηνός. *1158, +1185 δολοφονήθηκε.
          • ε3. - Μαρία Κομνηνή. *πριν1160, +μετά το 1184. Παντρ. τον Θεόδωρο Συναδηνό.
          • ε4. - (νόθο από την Ευδοκία Κομνηνή (βλ.α3-β3-γ1-δ2-ε4), κόρη του Ανδρονίκου Κομνηνού (γιου του Ιωάννη Β')): Αλέξιος Κομνηνός. Εξαφανίστηκε στην Κωνσταντινούπολη το1185.
          • ε5. - (νόθο από την ίδια): Ειρήνη Κομνηνή. Παντρ. τον Νικηφόρο Παλαιολόγο.
          • ε6. - (νόθο από τη Θεοδώρα Κομνηνή Καλουσινή (βλ.α3-β3-γ1-δ3-ε6), κόρη του Ισαακίου Κομνηνού (γιου του Ιωάννη Β')): Αλέξιος Κομνηνός. *1170.
          • ε7. - (νόθο από τη ίδια): Ειρήνη Κομνηνή. *μετά το 1168. Παντρ. το 1183 τον Αλέξιο Κομνηνό (βλ.α3-β3-γ1-δ4-ε4), νόθο γιο του Μανουήλ Α'. +μετά το 1188 και
            Μανουήλ Α' Κομνηνός
          • ε8. - μία κόρη. Παντρ. τον Ρωμανό, Δούκα του Δυρραχίου.
        • δ3. - Μαρία. Παντρ. πριν το 1166 τον Ιωσήφ Βρυέννιο.
        • δ4. - Άννα Κομνηνή. Παντρ. τον Ιωάννη Αρ(α)βαντινό.
        • δ5. - Ευδοκία Κομνηνή. Παντρ. μάλλον τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο.
        • δ6. - Ελένη Κομνηνή. *1183, +1258 Παντρ. τον Γιούρι Α' τον μακρόχειρα (=dolgorukiy) των Ρούρικ, μεγάλο πρίγκιπα του Κιέβου.
        • δ7. - (νόθο) Αλέξιος Κομνηνός.
      • γ4. - Μανουήλ Κομνηνός. * Φεβρουάριος 1097
      • γ5. - Άννα Κομνηνή. H διάσημη συγγραφέας της Αλεξιάδος, γενν. 2 Δεκεμβρίου 1083, +1149/54. Παντρ. το Νικηφόρο Βρυέννιο (+1136/7).
      • γ6. - Μαρία Κομνηνή. * 19 Σεπτεμβρίου 1085, +μετά το 1136. Παντρ. 1ο Γρηγόριο Γαβρά, 2ο τον Νικηφόρο Κατακαλώνα Ευφορβηνό.
      • γ7. - Ευδοκία Κομνηνή *1094. Παντρ. τον Ιασίτη.
      • γ8. - Θεοδώρα Κομνηνή. *1096. Παντρ. τον Κωνσταντίνο Άγγελο (+1166). Παιδιά τους είναι ο Ιωάννης Άγγελος (πατέρας των Μιχαήλ Α' και Θεοδώρου δεσποτών της Ηπείρου) και ο Ανδρόνικος Άγγελος (πατέρας των Ισαακίου Β' και Αλεξίου Γ' αυτοκρατόρων των Ρωμαίων).
      • γ9. - Ζωή Κομνηνή.(* Μάρτιος 1098).
    • β4. - Ανδριανός Κομνηνός. +1105. Νυμφ. τη Ζωή Δούκαινα (*1062, +1136) κόρη του αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Ι' Δούκα, με την οποία απέκτησε δύο παιδιά: τον Αλέξιο και την Αλεξία.
      • γ1. - Αλέξιος Κομνηνός. Είχε μία κόρη.
        • δ1. - μία κόρη. Παντρ. τον Αλέξιο Παλαιολόγο.
      • γ2. - Αλεξία ή Αλεξέια Κομνηνή. +1105. Παντρ. τον Γκριμάλντο της Λομβαρδίας.
    • β5. - Νικηφόρος Κομνηνός. *1060, +1136/43. Άφησε ένα γιο Αλέξιο και μία κόρη.
      • γ1. - Αλέξιος Κομνηνός.
      • γ2. - μία κόρη . Παντρ. τον Γρηγόριο Πακουριανό.
    • β6. - Μαρία Κομνηνή. *1045. Παντρ. το 1062 τον Μιχαήλ Ταρωνίτη. (εξαφαν.1093).
    • β7. - Ευδοκία Κομνηνή. *1050. Παντρ. το 1067 Νικηφόρο Μελισσηνό.
    • β8. - Θεοδώρα Κομνηνή. *1053. Παντρ. τον Κωνσταντίνο Διογένη.
  • α4. - Μία κόρη. *1012. Παντρ. το 1031 τον Μιχαήλ Δοκειανό, κατεπάνω Ιταλίας.

Η Δυναστεία Κομνηνών ήταν από τις μεγαλύτερες Βυζαντινές Δυναστείες. Οι πρίγκιπες αυτής της δυναστείας ενώθηκαν με όλες σχεδόν τις ηγεμονικές δυναστείες της εποχής τους.

Γενεαλογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

 
 
 
 
 
 
 
 
Μανουήλ Ερωτικός εκ Κόμνης
σύζ.Σοφία Δούκαινα
(αδελφή Κωνσταντίνου Ι')
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ισαάκιος Α'
(1057-1059)
 
Ιωάννης
σύζ.Άννα Δαλασσηνή Χάροντος
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ισαάκιος
δουξ Αντιοχείας
 
Αλέξιος Α'
1081-1118)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Άννα Κομνηνή
ιστορικός
 
Ιωάννης Β'
(1118-1143)
 
Ισαάκιος
σεβαστοκράτωρ
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ανδρόνικος
σεβαστοκράτωρ
 
Ισαάκιος
σεβαστοκράτωρ
 
Μανουήλ Α'
(1143-1180)
 
Ανδρόνικος Α'
(1183-1185)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ιωάννης
δουξ Κύπρου
 
Ειρήνη
σύζ.Δούκας Καματηρός
 
Αλέξιος Β'
(1180-1183)
 
Μανουήλ σύζ.Ρουσουδάν
Μπαγκρατιόνι Γεωργίας
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Μαρία Κομνηνή
σύζ.1.Αμαλρίκ Ανζού
βασ.Ιερουσαλήμ
 
Ισαάκιος Κομνηνός Καματηρός
δεσπότης Κύπρου
 
Αλέξιος Α' Μέγας Κομνηνός
αυτ.Τραπεζούντος
ΜΕΓΑΛΟΚΟΜΝΗΝΟΙ ΤΡΑΠΕΖΟΥΝΤΑΣ
 
Δαβίδ

Οι Κομνηνοί ως κτήτορες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Ο Αλέξιος Α΄ Κομνηνός (1204-1222) έκτισε ναό και μοναστήρι προς τιμήν του Αγίου Ευγενίου, του προστάτη και πολιούχου της Τραπεζούντας και ολόκληρης της αυτοκρατορίας στον οποίον και φυλάσσονταν τα λείψανα του Αγίου. Στη μονή επί Αλεξίου Β΄ (1297-1330) ιδρύθηκε μαθηματική και αστρονομική σχολή, στην οποία δίδαξε ο αστρονόμος Γρηγόριος Χιονιάδης, ο πρεσβύτερος Μανουήλ και ο πρωτονοτάριος και πρωτοβεστιάριος Κωνσταντίνος Λουκίτης. Η σχολή μετά την πυρπόληση της μονής το 1340 μεταφέρθηκε στη μονή της Αγίας Σοφίας.
  • Ο Ανδρόνικος ο Γίδος (1222-1243), γαμπρός επί θυγατρί του Αλεξίου Α' Μεγάλου Κομνηνού, έχτισε στην περιοχή της Ματσούκας ναό προς τιμήν του Αγίου Ευγενίου για την εκεί νίκη του εναντίον του Μελίκ, σουλτάνου του Ικονίου.
  • Ο Μανουήλ Α΄ ο Μέγας Κομνηνός, μετά τη μεγάλη πυρκαγιά στην Τραπεζούντα έχτισε το 1243 τον περίφημο ναό της Αγίας Σοφίας της Τραπεζούντας που διασώζεται έως σήμερα και βρίσκεται στα δυτικά παράλια της πόλης. Ο Ιωάννης Β΄ Μέγας Κομνηνός (1280-1297) και η σύζυγός του Ευδοκία Παλαιολογίνα έχτισαν ένα νέο ναό προς τιμήν του Αγίου Ευγενίου, ο οποίος βρισκόταν στην ακρόπολη της πόλης. Επίσης έχτισαν το ναό του Αγίου Γρηγορίου της Νύσσης, τη μετέπειτα μητρόπολη της Τραπεζούντας.
  • Η κόρη του Μανουήλ Β΄, Ευδοκία η Μεγάλη Κομνηνή, έχτισε το 1332 το παρεκκλήσι του Αγίου Κωνσταντίνου κοντά στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου.
  • Ο Αλέξιος Γ΄ ο Μέγας Κομνηνός (1349-1390) ίδρυσε το 1365 τη Μονή Αγίου Γεωργίου κοντά στην Αργυρούπολη, στην οποία αφιέρωσε την επικαρπία των γύρω χωριών. Επίσης το ίδιο έτος ίδρυσε και τη Μονή Αγίου Γεωργίου του Χαλιναρά στην περιοχή της Χαλδίας. Ο Αλέξιος Γ' συνέβαλε στο να χτιστεί στο Άγιο Όρος το 1374 η Μονή του Αγίου Διονυσίου με τη συμβολή του μητροπολίτη Τραπεζούντας Θεοδοσίου (1370-1391). Ιδιαίτερη ήταν η συμβολή του στις ανακαινίσεις και στις επισκευές και άλλων ναών όπως της Ιεράς Μονής της Παναγίας της Σουμελάς στην τελευταία της μορφή. Η κόρη του Αλεξίου είχε ιδρύσει το ναό του Αγίου Φιλίππου, που ήταν μητροπολιτικός ναός της Τραπεζούντας ως την κατάληψή της από τους Τούρκους το 1665. Η μητέρα του Αλεξίου, Ειρήνη η Τραπεζούντια έκτισε την εκκλησία της Παναγίας της Θεοσκεπάστου και η ίδια συνέβαλε αποφασιστικά στο να ξαναχτιστεί η εκκλησία του Αγίου Φωκά στην Κορδύλη, την οποία έκανε μοναστήρι. Στην ανακαίνιση αυτή της Μονής συμμετείχαν ο Αλέξιος και ο Ιωάννης Δ΄ ο Μέγας Κομνηνός ο Καλογιάννης.
  • Η Άννα η Μεγάλη Κομνηνή, κόρη του Δαυίδ του τελευταίου αυτοκράτορα της Τραπεζούντας επισκεύασε έναν παλιό ναό των Ταξιαρχών.
  • Ο Αλέξιος Δ΄ ο Μέγας Κομνηνός επισκεύασε τη Μονή του Αγίου Γεωργίου του Περιστερά, που βρισκόταν κάτω από το βουνό Πύργι και σε υψηλό βράχο, μπροστά από ένα βαθύ γκρεμό, το οποίο ήταν κτίσμα των Μεγάλων Κομνηνών.

Σημαντικότερα γεγονότα επί της Δυναστείας Κομνηνών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

3. ↑Οι σχέσεις των Μεγάλων Κομηνών με την Εκκλησία της Τραπεζούντας (1204-1461) ISBN 960-343-797-2 4. ↑Η Εκκλησία της Τραπεζούντας

  1. Κομνηνών Δυναστεία (1081-1185)- Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού
  2. Κατσαρός, Β., «Το “πρόβλημα της καταγωγής” των Κομνηνών», Βυζαντιακά 3 (1983), σελ. 111-122

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατάλογος Βυζαντινών αυτοκρατόρων

Βυζαντινές Δυναστείες

Δυναστεία των Λεκαπηνών

Δυναστεία των Δουκών