Ρενιέ του Μομφερράτου

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Ρενιέ (Ιωάννης)
Argent a chief gules.svg
Ο θυρεός των μαρκησίων του Μομφερράτου
καίσαρ
Περίοδος1180 - 1183
Γέννησηαρχές δεκαετίας 1140
Θάνατος1177
ΣύζυγοςΜαρία Κομνηνή
ΟίκοςΑλεράμιτσι
ΠατέραςΓουλιέλμος Ε΄
ΜητέραΓιούντιτ/Ιουδήθ των Μπάμπενμπερκ
δεδομένα (π  σ  ε )
Μικρογραφία που παρουσιάζει την κατάληψη της εξουσίας από τον Ανδρόνικο Κομνηνό και την δολοφονία του Ρενιέ, της Μαρίας Κομνηνής και της αντιβασίλισσας Μαρίας της Αντιόχειας

Ο Ρενιέ του Μομφερράτου, (Ιταλική γλώσσα : Ranieri, 1162 - 1183) από τον Οίκο των Αλεράμιτσι, ήταν Καίσαρας στην Κωνσταντινούπολη, ως σύζυγος της Μαρίας Κομνηνής, κόρης του Μανουήλ Α΄ Αυτοκράτορα των Ρωμαίων.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ήταν ο πέμπτος γιος του Γουλιέλμου Ε΄, μαρκήσιου του Μομφερράτου και της Ιουδήθ του Μπάμπενμπερκ, κόρης του Λεοπόλδου Γ΄ μαργράβου της Αυστρίας. Ο Μανουήλ Α΄ Κομνηνός Αυτοκράτορας των Ρωμαίων είχε προτείνει το 1179 στον Γουλιέλμο Ε΄ μαρκήσιο του Μομφερράτου το γάμο της κόρης του Μαρίας Κομνηνής με έναν γιο του. Από τους γιους του Γουλιέλμου Ε΄, ο Γουλιέλμος του Μομφερράτου είχε αποβιώσει, ο Κορράδος του Μομφερράτου και ο Βονιφάτιος ο Μομφερρατικός ήταν ήδη νυμφευμένοι και ο Φρειδερίκος είχε ακολουθήσει εκκλησιαστική σταδιοδρομία. Έμενε ο 17 ετών Ρενιέ, που έφτασε στην Κωνσταντινούπολη το ίδιο έτος. Ο Νικήτας Χωνιάτης τον περιγράφει ως «αγένειο, ξανθό και όμορφο». Ο Ρενιέ έφτασε το φθινόπωρο του 1179 στην Κωνσταντινούπολη και ακολούθησε τον Αυτοκράτορα Μανουήλ Α΄ σε μία στρατιωτική του εκστρατεία. Τον Φεβρουάριο του 1180 πραγματοποιήθηκε ο γάμος του με την 27χρονη Μαρία στην Παναγία των Βλαχερνών και ακολούθησαν μεγαλοπρεπείς γιορτές στον Ιππόδρομο της Κωνσταντινούπολης. Παρών ήταν ο Γουλιέλμος της Τύρου Λατίνος πατριάρχης της Ιερουσαλήμ, που αναφέρει ότι οι λαμπροί εορτασμοί περιλάμβαναν θεάματα στον Ιππόδρομο.[1]

Ο Ρενιέ βαπτίσθηκε Ορθόδοξος με το όνομα Ιωάννης και οι δυτικές πηγές αναφέρουν πως του δόθηκε η Θεσσαλονίκη ως Πρόνοια.[2] Η Μαρία έγινε η δεύτερη σε σειρά για τη διαδοχή στον Βυζαντινό θρόνο, όταν γεννήθηκε ο μικρότερος ετεροθαλής αδελφός της Αλέξιος Β΄ Κομνηνός. Τον Σεπτέμβριο του 1180 απεβίωσε ο Μανουήλ Α΄ και τον διαδέχθηκε ο 11ετής γιος του Αλέξιος Β΄ Κομνηνός με τη μητέρα του Μαρία των Πουατιέ ως αντιβασίλισσα, μητριά της πρωτότοκης Μαρίας Κομνηνής. Η αντιβασίλισσα είχε σύμβουλο τον ανιψιό τού συζύγου της Αλέξιο Κομνηνό, που φήμες τον ήθελαν εραστή της. Το σκάνδαλο αυτό και η Λατινόφιλη πολιτική της προκάλεσαν τη δυσφορία του κόσμου και σχεδιάστηκε η ανατροπή της. Ο Ρενιέ μπήκε στο παιχνίδι της διαδοχής. Η συνωμοσία αποκαλύφθηκε και μερικοί συνελήφθησαν. Η Μαρία Κομνηνή και ο Ρενιέ-Ιωάννης κατέφυγαν στην Αγία Σοφία με 150 υποστηρικτές τους, όπου ακολούθησαν αψιμαχίες, αλλά τελικά στους συνωμότες δόθηκε αμνηστία. Εν τω μεταξύ ο εξάδελφος του Μανουήλ Α΄ Ανδρόνικος Α΄ Κομνηνός ήλθε με στρατό και η Μαρία Κομνηνή ζήτησε τη βοήθειά του. Ο Ανδρόνικος Α΄ μπήκε στην Κωνσταντινούπολη και ακολούθησε σφαγή των Λατίνων. Ωστόσο όλοι έπεσαν θύματα της φιλοδοξίας του Ανδρόνικου Α΄: η αντιβασίλισσα σκοτώθηκε· η Μαρία και ο Ρενιέ απεβίωσαν μάλλον δηλητηριασμένοι, αν και ο θάνατος του υπάρχει σε ελάχιστες πηγές.[3][4] Ο μικρός Αλέξιος Β΄ πιέστηκε να αναγνωρίσει τον θείο του Ανδρόνικο σαν Αυτοκράτορα και αργότερα δολοφονήθηκε. Οι Λατίνοι στην Δ΄ Σταυροφορία 20 χρόνια αργότερα δεν ξέχασαν την σφαγή τους από τον Ανδρόνικο, κατέλαβαν την Κωνσταντινούπολη και ίδρυσαν την Λατινική Αυτοκρατορία. Ο μεγαλύτερος αδελφός του Ρενιέ, ο Βονιφάτιος ο Μομφερρατικός έγινε βασιλιάς της Θεσσαλονίκης επικαλούμενος τα κληρονομικά δικαιώματα του αδελφού του.[5]

Οικογένεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με τον γάμο του με τη Μαρία Κομνηνή, κόρη του Μανουήλ Α΄ Αυτοκράτορα των Ρωμαίων, ο Ρενιέ δεν απέκτησε απογόνους.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. William of Tyre, Historia Transmarina 22.4
  2. Robert of Torigni, Chronicle, 1844 edition σ. 528; Sicard of Cremona, Chronicle, 1903 edition σ. 173.
  3. Niketas Choniates σ. 260 van Dieten
  4. Sicard of Cremona, Chronicle, 1903 edition σ. 172
  5. E.g. Salimbene de Adam, Chronicle, 1966 Τόμ. 2 σ. 790. Cf. (Runciman 1951–1954, Τόμ. 3 σ. 125) και για πλήρη συζήτηση (Haberstumpf 1995, σσ. 56–67)

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Νικήτας Χωνιάτης, Historia, ed. J.-L. Van Dieten, 2 vols., Berlin and New York, 1975; trans. as O City of Byzantium, Annals of Niketas Choniates, by H.J. Magoulias, Detroit; Wayne State University Press, 1984, ISBN 0-8143-1764-2

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Renier of Montferrat της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).