Μαρία Κομνηνή της Ιερουσαλήμ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Μαρία Κομνηνή (κόρη Ιωάννη))
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Μαρία Κομνηνή
MarieKomnene.jpg
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση 1154
Θάνατος 1208
Υπηκοότητα Βυζαντινή Αυτοκρατορία
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητα βασιλική σύζυγος
Οικογένεια
Σύζυγος Αμωρί Α΄ της Ιερουσαλήμ
Μπαλιάν ντ'Ιμπελέν
Τέκνα Ισαβέλλα Α' της Ιερουσαλήμ
Ιωάννης του Ιμπελέν, ο παλαιός κύριος της Βηρυτού
Helvis of Ibelin
Φίλιππος του Ιμπελέν (1180-1227)
Γονείς Ιωάννης Δούκας Κομνηνός
Οικογένεια Δυναστεία Κομνηνών
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Η Μαρία Κομνηνή (π. 1154 - 1208/1217) ήταν κόρη του Ιωάννη. Ήταν σύζυγος του Αμαλρίκ Α΄ της Ιερουσαλήμ και μητέρα της Ισαβέλλας Α΄ της Ιερουσαλήμ.

Οικογένεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ήταν κόρη του Ιωάννη Κομνηνού δούκα της Κύπρου. Ο πατέρας της ήταν εγγονός του Ιωάννη Β΄ Κομνηνού Αυτοκράτορα των Ρωμαίων. Μητέρα της ήταν η Μαρία Ταρωνίτισσα, μάλλον κόρη του Ιωάννη Ταρωνίτη. Η Μαρία Κομνηνή είχε δύο αδέλφια: τη Θεοδώρα, που είχε παντρευτεί τον Βοϊμόνδο Γ΄ Πουατιέ πρίγκιπα της Αντιόχειας και τον Αλέξιο, που είχε στασιάσει εναντίον του Ανδρόνικου Α΄ Κομνηνού.

Ο Αμαλρίκ Α΄ των Ανζού βασιλιάς της Ιερουσαλήμ είχε νυμφευτεί την Αγνή του Κουρτεναί, αλλά προκειμένου να διαδεχθεί τον αδελφό του Βαλδουίνο Γ΄, πιέστηκε από τους ευγενείς να τη χωρίσει. Μαζί της είχε δύο τέκνα, τον μέλλοντα Βαλδουίνο Δ΄ και τη Σιβύλλα. Μόλις ο Αμαλρίκ έγινε βασιλιάς της Ιερουσαλήμ αποφάσισε να νυμφευτεί για δεύτερη φορά και η σύζυγός του να είναι από την οικογένεια του πιο ισχυρού και πλούσιου γείτονά του. Δεν ήταν η πρώτη φορά: ο αδελφός του Βαλδουίνος Γ΄ είχε νυμφευτεί τη Θεοδώρα Κομνηνή, ανιψιά του Μανουήλ Α΄. Έστειλε πρέσβεις στην Κωνσταντινούπολη το 1164/5 για το θέμα αυτό, ζητώντας όμως και την παράδοση της Αντιόχειας· ο Μανουήλ Α΄ Κομνηνός Αυτοκράτορας των Ρωμαίων δεν ενέδιδε στην παράδοση της πόλης. Δύο έτη μετά ο Αμαλρίκ απέσυρε το αίτημα της παράδοσης της Αντιόχειας και ο Μανουήλ Α΄ αποφάσισε να δώσει τη μικρανιψιά του Μαρία Κομνηνή. Έτσι το 1167 οι πρέσβεις επέστρεψαν με τη υποψήφια στην Τύρο, φέρνοντας ως προίκα ένα μεγάλο ποσό χρημάτων. Εκεί εορτάστηκαν οι γάμοι με μεγαλοπρέπεια[1].

Η Μαρία γέννησε την Ισαβέλλα το 1172, αλλά το 1174 ο Αμαλρίκ απεβίωσε, αφού πρώτα παραχώρησε την Ναμπλούς στη σύζυγό του[1]. Η Μαρία παντρεύτηκε τρία έτη μετά τον Μπαλιάν ντ' Ιμπελέν, που το 1187 υπερασπίστηκε την Ιερουσαλήμ, όταν την πολιόρκησε ο Σαλαντίν μετά την ολέθρια μάχη του Χατίν.

Τον Αμαλρίκ είχε διαδεχθεί πρώτα ο Βαλδουίνος Δ΄, που απεβίωσε το 1185 από λέπρα και έπειτα ο γιος της Σιβύλλας, Βαλδουίνος Ε΄ Μονφερά, που απεβίωσε το 1186 σε ηλικία 9 ετών. Την εξουσία κατέλαβε ο δεύτερος σύζυγος της Σιβύλλας, ο Γκυ των Λουζινιάν, την διεκδικούσε όμως και ο Κορράδος του Μονφερά, θείος του Βαλδουίνου Ε΄. Ο Γκυ ήταν υπεύθυνος για τη μάχη του Χατίν και τη συνακόλουθη παράδοση της Ιερουσαλήμ στον Σαλαντίν. Το 1190 απεβίωσε η Σιβύλλη και τη διαδέχθηκε η ετεροθαλής αδελφή της Ισαβέλλα. Η νέα βασίλισσα είχε παντρευτεί τον Χάμφρεϋ Δ΄ του Τορόν, αλλά ζούσαν σε διάσταση. Η μητέρα της Μαρία και ο Μπαλιάν την έπεισαν να τον χωρίσει και να κάνει δεύτερο γάμο με τον Κορράδο, τον γενναίο αμύντορα της Τύρου. Αυτό ήταν αντίθετο με τη διαθήκη του Βαλδουίνου Δ΄ που όριζε ότι σε περίπτωση θανάτου του Βαλδουίνου Ε΄ θα αποφάσιζαν τον διάδοχο οι βασιλείς της Γερμανίας, της Γαλλίας και της Αγγλίας. Πράγματι οι τρεις τους ξεκίνησαν για την Ιερουσαλήμ με στρατό (είναι η Γ΄ Σταυροφορία). Όταν έφτασε ο Ριχάρδος Α΄ της Αγγλίας, επικυρίαρχος του Γκυ, δυσαρεστήθηκε για τη διαδοχή της Ισαβέλλας. Οι χρονικογράφοι του περιγράφουν με δυσμένεια τη Μαρία και τον Μπαλιάν.

Τρίτος σύζυγος της Ισαβέλλας ήταν ο Ερρίκος Β΄ της Καμπανίας και κόρη τους η Αλίκη. Η Μαρία Κομνηνή μεσολάβησε το 1208 για το γάμο της εγγονής της, Αλίκης της Καμπανίας, με τον Ούγο Α΄ Λουζινιάν βασιλιά της Κύπρου. Απεβίωσε το 1217.

Οικογένεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πρώτα το 1167 παντρεύτηκε τον Αμαλρίκ Α΄ Ανζού βασιλιά της Ιερουσαλήμ και είχε τέκνα:

  • μία κόρη, που γεννήθηκε το 1171 και απεβίωσε σύντομα[2].
  • Ισαβέλλα Α΄ Ανζού βασίλισσα της Ιερουσαλήμ, παντρεύτηκε πρώτα τον Χάμφρεϋ κύριο του Τορόν, έπειτα τον Κορράδο μαρκήσιο του Μονφερά, μετά τον Ερρίκο Β΄ μαρκήσιο της Καμπανίας και τέλος τον Αμαλρίκ Λουζινιάν βασιλιά της Κύπρου.

Το 1174 απεβίωσε ο Αμαλρίκ Α΄ και τρία έτη μετά η Μαρία Κομνηνή έκανε δεύτερο γάμο με τον Μπάλιαν του Ιμπελέν κύριο της Ναμπλούς και είχε τέκνα:

  • Ελβίς του Ιμπελέν, μετά το 1178 - πριν το 1216, παντρεύτηκε πρώτα τον Ρετζινάλντ της Σιδώνος και έπειτα τον Γκυ του Μονφόρ.
  • Ιωάννης Ιμπελέν π. 1179-1236, ο "παλαιός" κύριος της Βηρυττού.
  • Μαργαρίτα του Ιμπελέν, παντρεύτηκε πρώτα τον Ούγο της Τιβεριάδος και έπειτα τον Βαλτέρ (Γκωτιέ) του Μπρισεμπάρ, κύριο της Καισάρειας και κοντόσταυλο της Κύπρου.
  • Φίλιππος του Ιμπελέν, αντιβασιλιάς της Κύπρου.

Αναφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 Steven Runciman: A History of the Crusades (1978), Vol. 2, pp. 370 and 377.
  2. Steven Runciman: A History of the Crusades (1978), Vol. 2, pp. 404 and 443 footnote 2, the latter specifying that this was the elder daughter.