Βαλδουίνος Γ΄ της Ιερουσαλήμ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Βαλδουίνος Γ΄ της Ιερουσαλήμ
BNF, Mss fr 68, folio 233.jpg
Γέννηση
Ιερουσαλήμ
Θάνατος
Βηρυτός
Αιτία θανάτου φυματίωση και Δυσεντερία
Ιδιότητα πολιτικός
Σύζυγος Θεοδώρα Κομνηνή
Γονείς Φούλκων των Ιεροσολύμων και Μελισσάνθη της Ιερουσαλήμ
Αδέλφια Σιβύλλα του Ανζού, Ματθίλδη του Ανζού, Γοδεφρείδος Ε΄ του Ανζού, Ηλίας Β΄ του Μαιν και Αμωρί Α΄ της Ιερουσαλήμ
Αξίωμα King of Jerusalem
Commons page Πολυμέσα
Η Μικρά Ασία και τα Σταυροφορικά Κράτη κατά το 1140

Ο Βαλδουίνος Γ΄ των Ιεροσολύμων (1130 - 10 Φεβρουαρίου 1162) ήταν βασιλιάς της Ιερουσαλήμ (1143-1162), ο μεγαλύτερος γιος και διάδοχος του Φούλκωνος του Ανζού και της βασίλισσας της Ιερουσαλήμ Μελισσάνθης ντε Ρεθέλ.

Με τον θάνατο του πατέρα του (1143) τον διαδέχθηκε ως συγκυβερνήτης με την μητέρα του, που ήταν κόρη του βασιλιά των Ιεροσολύμων Βαλδουίνου Β΄, αλλά η μητέρα του τον παραμέρισε ασκώντας η ίδια την ολοκληρωτική εξουσία. Με ένα παιδί να βρίσκεται στον θρόνο των Ιεροσολύμων, η πολιτική σταθερότητα ήταν αβέβαιη, τα κράτη στον βορρά ζητούσαν την ανεξαρτησία τους και δεν υπήρχε στρατός να υπερασπιστεί τα Ιεροσόλυμα απέναντι στους μουσουλμάνους, όπως επί Βαλδουίνου Β΄ και Φούλκωνος Ανζού. Στον ισλαμικό κόσμο, ο Ζενγκί κυβερνούσε τις πόλεις Μοσούλη και Χαλέπι στην βόρεια Συρία, επιθυμώντας να προσθέσει και την Δαμασκό στην κατοχή του. Κατά τον Γουλιέλμο της Τύρου, ο Ζενγκί ήταν ο πιο απειλητικός και κυρίευσε την Έδεσσα (1144), κάτι που προκάλεσε όλο τον δυτικό κόσμο, προκειμένου να πραγματοποιήσει την Β' Σταυροφορία. Ο Ζενγκί προχωρούσε σε κατάληψη των Ιεροσολύμων, αλλά δολοφονήθηκε 1146) και τον διαδέχθηκε ο γιος του, Νουρεντίν. Το 1147, ο Νουρεντίν έκανε συμμαχία με τον κυβερνήτη της Δαμασκού, Ουνούρ αλ Αταμπέκι, κατά των Ιεροσολύμων.

Ο Βαλδουίνος Γ' ηττήθηκε έξω από την Μπόσρα. Οι Σταυροφόροι έφτασαν στα Ιεροσόλυμα (1148) με τον βασιλιά της Γαλλίας Λουδοβίκο Ζ΄, την σύζυγο του Ελεονώρα της Ακουιτανίας και τον Κορράδο Γ΄ Χοενστάουφεν της Γερμανίας. Ο Βαλδουίνος Γ΄ έπεσε στην παγίδα που του ζήτησε ο Κορράδος Γ΄: να επιτεθεί στην Δαμασκό παρά την ειρηνική συνθήκη. Η πολιορκία της Δαμασκού αποδείχθηκε ένα φιάσκο και ο Βαλδουίνος Γ΄ ηττήθηκε σε 4 μόνο μέρες, μένοντας οριστικά η Δαμασκός στα χέρια του Νουρεντίν, μια αποτυχία που έφερε οριστικά την παρακμή των βασιλέων των Ιεροσολύμων.

Συγκρούσεις με την μητέρα του[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Σταυροφόροι επέστρεψαν στην Ευρώπη (1149) αφήνοντας τα Ιεροσόλυμα εξασθενημένα και ο Νουρεντίν εκμεταλλεύτηκε την κατάσταση: επιτέθηκε στο πριγκιπάτο της Αντιόχειας, όπου ο πρίγκηπας Ραϊμόνδος της Αντιόχειας σκοτώθηκε στην μάχη του Ινάμπ. Η σύζυγός του, Κωνσταντία της Αντιόχειας, ήταν εξαδέλφη του Βαλδουίνου Γ΄, που προσπάθησε να την παντρευτεί αλλά χωρίς επιτυχία.

Δεν μπόρεσε καν να υπερασπιστεί το Τελ Μπασίρ τα τελευταία υπολείμματα της Έδεσσας, που αναγκάστηκε να τα παραχωρήσει στον Ρωμαίο Αυτοκράτορα Μανουήλ Α΄ (1150). Κλήθηκε με την μητέρα του (1152) να παρέμβει σε μια διαμάχη μεταξύ της θείας του Οντιέρνας της Τρίπολης και του συζύγου της, κόμη Ραϊμόνδου Β΄. Σύντομα, ο Ραϊμόνδος Β΄ δολοφονήθηκε και η Οντιέρνα πήρε την εξουσία για λογαριασμό του ανήλικου γιου της, Ραϊμόνδου Γ΄, αφήνοντας και την Τρίπολη ουσιαστικά χωρίς κυβερνήτη.

Ήρθε στην πρώτη σύγκρουση με την μητέρα του (1152) με την οποία ήδη είχε ψυχράνει τις σχέσεις του δύο χρόνια, ζητώντας περισσότερες εξουσίες στο βασίλειο, κάτι που η μητέρα του -αν και ήταν πολλά χρόνια ενήλικος- δεν έκανε. Η Μελισσάνθη ντε Ρεθέλ δεν τον εμπιστευόταν και ήθελε να κρατήσει για τον εαυτό της τον τίτλο της βασίλισσας, κάτι που έκανε τον Βαλδουίνο Γ΄ να ζητήσει από τον πατριάρχη δεύτερη στέψη ξεχωριστά από την μητέρα του, το οποίο ο πατριάρχης αρνήθηκε.

Τελικά αποφάσισαν να προσφύγουν στο Κρατικό Συμβούλιο, που χώρισε το βασίλειο στα δύο, με τον Βαλδουίνο Γ΄ να κρατάει την Γαλιλαία στα βόρεια (με την Άκρα, την Τύρο) και την Μελισσάνθη να κρατάει την Ιουδαία και τη Σαμάρεια (με τη Νεάπολη και την Ιερουσαλήμ), κάτι που δεν άφησε ικανοποιημένο κανέναν από τους δύο. Ο Βαλδουίνος Γ΄ μερικές εβδομάδες μετά την διαίρεση επιτέθηκε νότια, όπου η Μελισσάνθη με τον μικρότερο γιο της Αμαλρίκ βρήκαν καταφύγιο στον πύργο του Δαυίδ. Μεσολάβησε η Εκκλησία αναγκάζοντάς τον να κάνει όρκο ότι θα διατηρήσει την ειρήνη με την μητέρα του, ενώ αργότερα (1154) συμφιλιώθηκε μαζί της.

Συμμαχία με το Βυζάντιο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατά την διάρκεια του εμφυλίου ο Νουρεντίν πήρε και τον έλεγχο της Δαμασκού, μετά τον θάνατο του κυβερνήτη της, δημιουργώντας ένα ισχυρό βασίλειο στα βόρεια, κάτι που απαγόρευε τον Βαλδουίνο Γ' σε περαιτέρω βλέψεις. Προσανατολίστηκε στα νότια, στην εξασθενημένη Αίγυπτο των Φατιμιδών και κατέλαβε την Ασκαλών που ενώθηκε με την Γιάφα, η οποία είχε παραχωρηθεί στον αδελφό του Αμαλρίκ. Κατόπιν είχε μερικές επιτυχίες κατά του Νουρεντίν, καταλαμβάνοντας τη Σαϊζάρ και τη Χαρίμ (1157 - 1158).

Ο Βαλδουίνος Γ' είχε στόχο να αυξήσει το χαμένο κύρος της οικογένειάς του πραγματοποιώντας συμμαχία με την Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, στέλνοντας (1157) τον Χάμφρεϊ του Τορόν προκειμένου να ζητήσει από τον Ρωμαίο Αυτοκράτορα Μανουήλ Α΄ Κομνηνό να παντρευτεί την ανιψιά του Θεοδώρα. Η συμμαχία ωφελούσε περισσότερο τα Ιεροσόλυμα παρά την Κωνσταντινούπολη: ο Βαλδουίνος Γ΄ πιέστηκε να αναγνωρίσει τον Μανουήλ Α΄ κύριο της Αντιόχειας, ενώ συμφώνησε ότι αν η σύζυγός του χήρευε πρόωρα, θα είχε στην κατοχή της την Άκρα. Ο γάμος έγινε (1158) και ο 28χρονος Βαλδουίνος Γ΄ νυμφεύτηκε την 13χρονη Θεοδώρα Κομνηνή.

Οι σχέσεις μεταξύ Ιεροσολύμων και Βαλδουίνου Γ' βελτιώθηκαν σημαντικά τα επόμενα χρόνια με αποκορύφωμα την συνάντηση (1159) του Βαλδουίνου Γ΄ και του Μανουήλ Α' στην Αντιόχεια. Ο Μανουήλ Α' φορούσε δυτικά ενδύματα σε όλη την διάρκεια των περιοδειών του με τον Βαλδουίνο Γ', ενώ παντρεύτηκε (1160) την ξαδέλφη του Βαλδουίνου Γ΄, Μαρία της Αντιοχείας.

Η μητέρα του Μελισσάνθη του Ρεθέλ πέθανε (1161) και αμέσως μετά (1162) πέθανε και ο ίδιος από δυσεντερία, που συνοδεύτηκε από πολυήμερη ασθένεια. Κατά τον Γουλιέλμο της Τύρου και πολλούς άλλους ιστορικούς, δηλητηριάστηκε στην Αντιόχεια από Σύριους Ορθόδοξους γιατρούς.

Ο Βαλδουίνος Γ΄ δεν είχε κάνει παιδιά και τον διαδέχθηκε ο αδελφός του Αμαλρίκ Α΄ της Ιερουσαλήμ.

Οικογένεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1158 νυμφεύτηκε τη Θεοδώρα Κομνηνή, κόρη του Ισαακίου, γιου του Ιωάννη Β΄ Αυτοκράτορα των Ρωμαίων. Η προίκα της ήταν 100.000 υπέρπυρα, ενώ μόνο το πολυτελές γαμήλιο ένδυμά της κόστιζε 14.000 υπέρπυρα. Δεν απέκτησαν απογόνους.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Steven Runciman, A History of the Crusades, vol. II: The Kingdom of Jerusalem. Cambridge University Press, 1952
  • Bernard Hamilton, "Women in the Crusader States: The Queens of Jerusalem", in Medieval Women, edited by Derek Baker. Ecclesiastical History Society, 1978
Προκάτοχος:
Μελισάνθη μαζί με το σύζυγό της Φούλκων Ε΄ των Ανζού
Βασιλέας της Ιερουσαλήμ
Armoiries de Jérusalem.svg
11431162
Διάδοχος:
Αμαλρίκ Α΄
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Baldwin III of Jerusalem της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).