Φθοραμίνη

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Φθοραμίνη[1][2]
Fluoroamine-3D-balls.png
Γενικά
Όνομα IUPAC Φθοραμίνη
Άλλες ονομασίες Φθοραμίδιο
Χημικά αναγνωριστικά
Χημικός τύπος ΝΗ2F
Μοριακή μάζα 35,021 amu
Αριθμός CAS 15861-05-9
SMILES FN
PubChem CID 139987
ChemSpider ID 123451
Δομή
Μοριακή γεωμετρία τριγωνική πυραμιδική
Φυσικές ιδιότητες
Πυκνότητα 1.431 kg/m³
Δείκτης διάθλασης ,
nD
1,241
Χημικές ιδιότητες
Επικινδυνότητα
Εκτός αν σημειώνεται διαφορετικά, τα δεδομένα αφορούν υλικά υπό κανονικές συνθήκες περιβάλλοντος (25°C, 100 kPa).

Η (μονο)φθοραμίνη ή (μονο)φθοραμίδιο είναι ανόργανη χημική ένωση, που περιέχει άζωτο, υδρογόνο και φθόριο, με μοριακό τύπο NH2F. Είναι μια από τις απλούστερες ανόργανες αμίνες. Μπορεί να θεωρηθεί ότι παράγεται από την αμμωνία (NH3), αν αντικατασταθεί ένα από τα άτομα υδρογόνου της από ένα άτομο φθορίου. Είναι το φθοριούχο ανάλογο της χλωραμίνης. Σε χημικά καθαρή μορφή είναι ασταθής, αλλά είναι πιο σταθερή σε διαλύματα. Εκτός από τη «μητρική» ένωση, ο όρος «φθοραμίνη» επεκτείνεται και σε μια σειρά φθοριομένες ανόργανες αλλά και οργανικές αμίνες. Πιο συγκεκριμένα, στις φθοραμίνες ανήκουν ενώσεις των γενικών τύπων R2NF και RNF2, όπου τα R, που δεν είναι απαραίτητα ίδια, μπορεί να είναι μια μονοσθενής ανόργανη ή οργανική ομάδα, αλογόνο, ή υδρογόνο. Επίσης, τα δυο (2) R του πρώτου τύπου (R2NF) μπορούν να αντικατασταθούν από μια δισθενή ομάδα, σχηματίζοντας έτσι μια ετεροκυκλική φθοραμίνη. Παραδείγματα απλών φθοραμινών αποτελούν η διφθοραμίνη (NHF2) και το τριφθοριούχο άζωτο (NF3).

Μοριακή δομή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η μοριακή δομή της φθοραμίνης αντιστοιχεί γεωμετρικά στο γεωμετρικό στερεό της τριγωνικής πυραμίδας, με το άτομο του αζώτου στην κορυφή και τα άτομα υδρογόνου και φθορίου στη βάση της. Επειδή το φθόριο είναι ηλεκτραρνητικότερο του αζώτου και το τελευταίο ηλεκτραρνητικότερο του υδρογόνου, ο βαθμός οξείδωσης του αζώτου στη φθοραμίνη είναι -1.

Δεσμοί[3]
Δεσμός τύπος δεσμού ηλεκτρονική δομή Μήκος δεσμού Ιονισμός
Ν-H σ 2sp³-1s 101,7 pm 17% N- H+
N-F σ 2sp³-2p 131,7 pm 20% N+ F-
Κατανομή φορτίων
σε ουδέτερο μόριο
F -0,20
N -0,14
H +0,17

Παραγωγή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παράγεται με θερμική διάσπαση στους 90-95°C διαλύματος N-φθοροκαρβαμικού οξέος σε πυκνό θειικό οξύ. Κατά τη διάσπαση εκλύεται επίσης διοξείδιο του άνθρακα[4]:

Μπορεί να παραχθεί επίσης με υποκατάσταση χλωρίου από φθόριο σε χλωραμίνη, για παράδειγμα με τη χρήση φθοριούχου υφυδραργύρου:

Εφαρμογές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η κύρια χρήση της είναι σε οδοντόκρεμες, για δράση κατά της τερηδόνας, και η φθορίωση πόσιμου νερού και πισίνων. Επίσης, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή άλλων φθοριούχων ενώσεων και χλωραμίνης:

Παραπομπές και σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Lide, David R. (1998). Handbook of Chemistry and Physics (87 ed.). Boca Raton, FL: CRC Press. pp. 4–73. ISBN 0-8493-0594-2.
  2. Διαδικτυακός τόπος webbook.nist.gov
  3. Τα δεδομένα προέρχονται εν μέρει από το «Table of periodic properties of the Elements», Sagrent-Welch Scientidic Company, με βάση τις τιμές ηλεκτραρνητικότητας των στοιχείων, από τα οικεία λήμματα της ελληνόφωνης Βικιπαίδειας.
  4. Google patents: US3708571
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Fluoroamine της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Chloramine της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).