Δελταμίνη

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Δελταμίνη
1,8-Diaminonaphthalene.png
Γενικά
Όνομα IUPAC 1,8-ναφθαλινοδιαμίνη
Άλλες ονομασίες Δελταμίνη
1,8-ναφθοδιαμίνη
1,8-διαμινοναφθαλίνιο
Χημικά αναγνωριστικά
Χημικός τύπος C10H10N2
Μοριακή μάζα 158,1998 amu
Αριθμός CAS 479-27-6
SMILES c1cc2c(c(c1)N)c(ccc2)N
InChI 1S/C10H10N2/c11-8-5-1-3-7-4-2-6-9(12)10(7)8/h1-6H,11-12H2
PubChem CID 68067
Δομή
Ισομέρεια
Ισομερή θέσης >100
Φυσικές ιδιότητες
Σημείο τήξης 64-65°C
Σημείο βρασμού 205°C (1.560 Pa)
Διαλυτότητα
στο νερό
Ελαφρώς διαλυτή στο νερό
Χημικές ιδιότητες
Επικινδυνότητα
Hazard X.svg
Ερεθιστική (Xi)
Εκτός αν σημειώνεται διαφορετικά, τα δεδομένα αφορούν υλικά υπό κανονικές συνθήκες περιβάλλοντος (25°C, 100 kPa).


Η δελταμίνη[1] (αγγλικά naphthalene-1,8-diamine) είναι αρωματική οργανική ένωση με μοριακό τύπο C10H10Ν2, αν και χρησιμοποιείται και ο αναλυτικότερος τύπος C10H6(ΝH2)2. Είναι ένα από τα ισομερή διαμινοπαράγωγα του ναφθαλινίου. Η χημικά καθαρή δελταμίνη, στις κανονικές συνθήκες περιβάλλοντος, δηλαδή σε θερμοκρασία 25°C και υπό πίεση 1 atm, είναι άχρωμο στερεό, που σκουραίνει αν εκτεθεί στον αέρα λόγω οξείδωσης. Είναι ένας πρόδρομη ένωση για εμπορικά αξιοποιήσιμες χρωστικές ουσίες.[2]

Παραγωγή και χρήσιμα παράγωγα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παράγεται με αναγωγή 1,8-δινιτροναφθαλινίου, το οποίο με τη σειρά του παράγεται ως μείγμα των ισομερών μετά από νίτρωση του 1-νιτροναφθαλίνιου.

Μετά από επίδραση δελταμίνης με φθαλικό ανυδρίτη, ή και παράγωγα αυτού, παράγονται οι αντίστοιχες φθαλοπερινόνες. Αν χρησιμοποιηθεί ο ίδιος ο μητρικός φθαλικός ανυδρίτης, παράγεται μια χρήσιμη πορτοκαλί χρωστική (γνωστή με την κωδική ονομασία) Solvent Orange 60 . Η δελταμίνη είναι πρόδρομη ένωση του

1,8-δι(διμεθυλαμινο)ναφθαλινίου [ή 1Ν,8Ν-διμεθυλοδελταμίνη, C10H8(NHCH3)2].

Αναφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Δείτε τις εναλλακτικές ονομασίες στον παρακείμενο πίνακα πληροφοριών χημικής ένωσης.
  2. Ο τζέραλντ Περίπτερο "Ναφθαλίνη Παράγωγα" σε Ullmann Εγκυκλοπαίδεια της Βιομηχανικής Χημείας, 2005, Wiley-VCH, Weinheim. doi:10.1002/14356007.a17_009.
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα 1,8-Naphthylendiamin της Γερμανικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα 1,8-Diaminonaphthalene της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα 1,8-Diaminonaphthalene της Πορτογαλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).