Τριαζάνιο

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Τριαζάνιο
Triazane.svg
Γενικά
Όνομα IUPAC Τριαζάνιο
Άλλες ονομασίες Αμινυδραζίνη
Χημικά αναγνωριστικά
Χημικός τύπος Ν3Η5
Μοριακή μάζα 47,0598 amu
Αριθμός CAS 302-01-2
SMILES NNN
InChI 1S/H5N3/c1-3-2/h3H,1-2H2
PubChem CID 446953
ChemSpider ID 394177
Δομή
Μοριακή γεωμετρία Τριγωνική πυραμιδική ως προς κάθε άτομο N
Φυσικές ιδιότητες
Χημικές ιδιότητες
Επικινδυνότητα
Εκτός αν σημειώνεται διαφορετικά, τα δεδομένα αφορούν υλικά υπό κανονικές συνθήκες περιβάλλοντος (25°C, 100 kPa).

Το τριαζάνιο[1] (αγγλικά triazane) είναι ανόργανη χημική ένωση, που περιέχει άζωτο και υδρογόνο, με μοριακό τύπο N3H5, αλλά χρησιμοποιείται και ο ημισυντακτικός τύπος NH2ΝΗNH2. Το τριαζάνιο είναι το τρίτο απλούστερο μέλος της ομόλογης σειράς των άκυκλων αζανίων. Τα δυο απλούστερα μέλη είναι η αμμωνία και η υδραζίνη. Μπορεί να συνθεθεί από την τελευταία, αλλά είναι ασταθής και δεν μπορεί να απομονωθεί σε μορφή ελεύθερης ένωσης, αλλά μόνο σε μορφή αλάτων του, όπως το θειικό τριαζανώνιο [(N3H6)2SO4] ή το χλωριούχο τριαζανώνιο (N3H5·HCl)[2]:

Σε περίπτωση απόπειρας μετατροπής των αλάτων του σε ελεύθερη ένωση διασπάται άμεσα σε υδραζίνη και αμμωνία[3]. Το τριαζάνιο συνθέθηκε για πρώτη φορά ως συναρμοτής σε σύμπλοκο δικατιόντων διαργύρου Ag22+. Πιο συγκεκριμένα, στην ένωση τρι(μ2-τριαζανο-κ2N1,N3)διάργυρος(2+) {[Ag2(N3H5]3}]2+}. Εκτός από τη «μητρική» ένωση, ο όρος «τριαζάνιο» επεκτείνεται επίσης σε μια σειρά «θυγατρικών» (δηλαδή παραγώγων) ανόργανων και οργανικών ενώσεων που περιέχουν τον τριαζανικό σκελετό, δηλαδή έχουν γενικό τύπο N3R5, όπου τα όχι απαραίτητα ίδια R υδρογόνο, αλογόνο ή μονοσθενείς ρίζες. Επίσης, δύο ή και τρία R, μπορούν να αντικατασταθούν από δισθενείς ή και τρισθενείς ρίζες, σχηματίζοντας έτσι πιθανώς ετεροκυκλικά τριαζάνια. Ένα αξιοσημείωτο θυγατρικό τριαζάνιο είναι η 1-μεθυλο-1-νιτρoζυδραζίνη, που παράγεται από μη διαλυτή μεθυλυδραζίνη (CH3NHNH2) και ένα νιτροαλκάνιο (RCH2NO2), συμπαράγοντας μια αλδεΰδη:

Η χημικά καθαρή 1-μεθυλο-1-νιτρoζυδραζίνη, στις συνηθισμένες συνθήκες, είναι άχρωμο στερεό, ευαίσθητο στην κρούση, αλλά όχι και στην τριβή, με κανονική θερμοκρασία τήξης 45°C και θερμοκρασία διάσπασης 121°C. Σε σύγκριση με το 2,4,6-τρινιτροτολουόλιο, η ένωση αυτή (1-μεθυλο-1-νιτρoζυδραζίνη) είναι πιο ευαίσθητη στην κρούση, αλλά λιγότερο ευαίσθητη στην τριβή.

Παραπομπές και σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Για εναλλακτικές ονομασίες δείτε τον πίνακα πληροφοριών.
  2. A. F. Holleman, E. Wiberg, N. Wiberg: Lehrbuch der Anorganischen Chemie. 101. Auflage. de Gruyter, Berlin 1995, ISBN 3-11-012641-9, S. 669–670 (eingeschränkte Vorschau in der Google-Buchsuche).
  3. Wiberg, Holleman & Wiberg. Inorganic Chemistry. p 627. ISBN 9780123526519



Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Triazane της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Triazan της Γερμανικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).