Τριαζάνιο

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Τριαζάνιο
Triazane.svg
Γενικά
Όνομα IUPAC Τριαζάνιο
Άλλες ονομασίες Αμινυδραζίνη
Χημικά αναγνωριστικά
Χημικός τύπος Ν3Η5
Μοριακή μάζα 47,0598 amu
Αριθμός CAS 302-01-2
SMILES NNN
InChI 1S/H5N3/c1-3-2/h3H,1-2H2
PubChem CID 446953
ChemSpider ID 394177
Δομή
Μοριακή γεωμετρία Τριγωνική πυραμιδική ως προς κάθε άτομο N
Φυσικές ιδιότητες
Χημικές ιδιότητες
Επικινδυνότητα
Εκτός αν σημειώνεται διαφορετικά, τα δεδομένα αφορούν υλικά υπό κανονικές συνθήκες (25°C, 100 kPa).

Το τριαζάνιο[1] (αγγλικά triazane) είναι ανόργανη χημική ένωση, που περιέχει άζωτο και υδρογόνο, με μοριακό τύπο N3H5, αλλά χρησιμοποιείται και ο ημισυντακτικός τύπος NH2ΝΗNH2. Το τριαζάνιο είναι το τρίτο απλούστερο μέλος της ομόλογης σειράς των άκυκλων αζανίων. Τα δυο απλούστερα μέλη είναι η αμμωνία και η υδραζίνη. Μπορεί να συνθεθεί από την τελευταία, αλλά είναι ασταθής και δεν μπορεί να απομονωθεί σε μορφή ελεύθερης ένωσης, αλλά μόνο σε μορφή αλάτων του, όπως το θειικό τριαζανώνιο [(N3H6)2SO4] ή το χλωριούχο τριαζανώνιο (N3H5·HCl)[2]:

Σε περίπτωση απόπειρας μετατροπής των αλάτων του σε ελεύθερη ένωση διασπάται άμεσα σε υδραζίνη και αμμωνία[3]. Το τριαζάνιο συνθέθηκε για πρώτη φορά ως συναρμοτής σε σύμπλοκο δικατιόντων διαργύρου Ag22+. Πιο συγκεκριμένα, στην ένωση τρι(μ2-τριαζανο-κ2N1,N3)διάργυρος(2+) {[Ag2(N3H5]3}]2+}. Εκτός από τη «μητρική» ένωση, ο όρος «τριαζάνιο» επεκτείνεται επίσης σε μια σειρά «θυγατρικών» (δηλαδή παραγώγων) ανόργανων και οργανικών ενώσεων που περιέχουν τον τριαζανικό σκελετό, δηλαδή έχουν γενικό τύπο N3R5, όπου τα όχι απαραίτητα ίδια R υδρογόνο, αλογόνο ή μονοσθενείς ρίζες. Επίσης, δύο ή και τρία R, μπορούν να αντικατασταθούν από δισθενείς ή και τρισθενείς ρίζες, σχηματίζοντας έτσι πιθανώς ετεροκυκλικά τριαζάνια. Ένα αξιοσημείωτο θυγατρικό τριαζάνιο είναι η 1-μεθυλο-1-νιτρoζυδραζίνη, που παράγεται από μη διαλυτή μεθυλυδραζίνη (CH3NHNH2) και ένα νιτροαλκάνιο (RCH2NO2), συμπαράγοντας μια αλδεΰδη:

Η χημικά καθαρή 1-μεθυλο-1-νιτρoζυδραζίνη, στις συνηθισμένες συνθήκες, είναι άχρωμο στερεό, ευαίσθητο στην κρούση, αλλά όχι και στην τριβή, με κανονική θερμοκρασία τήξης 45°C και θερμοκρασία διάσπασης 121°C. Σε σύγκριση με το 2,4,6-τρινιτροτολουόλιο, η ένωση αυτή (1-μεθυλο-1-νιτρoζυδραζίνη) είναι πιο ευαίσθητη στην κρούση, αλλά λιγότερο ευαίσθητη στην τριβή.

Παραπομπές και σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Για εναλλακτικές ονομασίες δείτε τον πίνακα πληροφοριών.
  2. A. F. Holleman, E. Wiberg, N. Wiberg: Lehrbuch der Anorganischen Chemie. 101. Auflage. de Gruyter, Berlin 1995, ISBN 3-11-012641-9, S. 669–670 (eingeschränkte Vorschau in der Google-Buchsuche).
  3. Wiberg, Holleman & Wiberg. Inorganic Chemistry. p 627. ISBN 9780123526519



Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Triazane της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Triazan της Γερμανικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).