Μονοφθοριούχο βρώμιο

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Μονοφθοριούχο βρώμιο
Bromine-monofluoride-2D.png
Bromine-monofluoride-3D-vdW.png
Γενικά
Όνομα IUPAC Μονοφθοριούχο βρώμιο
Άλλες ονομασίες Φθοριούχο βρώμιο
Χημικά αναγνωριστικά
Χημικός τύπος BrF
Μοριακή μάζα 98,903 amu
SMILES [F-].[Br]
InChI 1S/Br.FH/h;1H/p-1
ChemSpider ID 20474212
Δομή
Διπολική ροπή 1,29 D
Είδος δεσμού πολωμένος ομοιοπολικός
Γωνία δεσμού
Μοριακή γεωμετρία γραμμική
Φυσικές ιδιότητες
Σημείο τήξης −33°C
Σημείο βρασμού 20°C (διασπάται)
Πυκνότητα 4.403 kg/m³ (υγρό στους -100°C)
Χημικές ιδιότητες
Εκτός αν σημειώνεται διαφορετικά, τα δεδομένα αφορούν υλικά υπό κανονικές συνθήκες (25°C, 100 kPa).

To (μονο)φθοριούχο βρώμιο (αγγλικά bromine monofluoride) είναι ασταθής ανόργανη ομοιοπολική διατομική χημική ένωση, που περιέχει φθόριο και βρώμιο, με μοριακό τύπο BrF. Το (σχετικά) χημικά καθαρό μονοφθοριούχο βρώμιο, (κοντά) στη θερμοκρασία δωματίου (20°C), είναι χρυσοκόκκινο πτητικό δηλητηριώδες υγρό με ισχυρές ριπές οσμής.

Ιστορία ανακάλυψης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1931, οι Γερμανοί επιστήμονες Ρυφφ (Руфф) και Μένζελ (Менцель) μελέτησαν τα προϊόντα της χημικής αντίδρασης πενταφθοριούχου βρωμίου (BrF5) με (στοχειακό) βρώμιο. Η μελέτη αυτή βρήκε ένα μίγμα ενώσεων που ήταν πιο ενεργό επί του χαλαζία (SiO2), και του οποίου η τάση ατμών ήταν υψηλότερη από αυτή που αντιστοιχούσε στις (τότε) υποτιθέμενες χημικές ουσίες, δηλαδή στοιχειακό βρώμιο, τριφθοριούχο βρώμιο (BrF3) και πενταφθοριούχο βρώμιο (BrF5). Γι' αυτό, οι παραπάνω αναφερόμενοι ερευνητές πρότειναν την παρουσία νέου (για τότε) συστατικού επί του μίγματος, δηλαδή του μονοφθοριούχου βρωμίου (BrF). Το 1933 ο Ρυφφ και ο Μπράνα (Брайд) δεν κατώρθωσαν να απομονώσουν το μονοφθοριούχο βρώμιο σε χημικά καθαρή μορφή, αλλά επαλήθευσαν ότι αυτό έχει αναλογία ατόμων βρωμίου και φθορίου 1:1, δηλαδή ότι πράγματι ήταν μονοφθοριούχο βρώμιο.

Παραγωγή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μπορεί να παραχθεί με χημική αντίδραση τριφθοριούχου βρωμίου (BrF3) με (στοιχειακό) βρώμιο ή πενταφθοριούχου βρωμίου (BrF5) με (στοιχειακό) βρώμιο ή (στοιχειακού) φθορίου με (στοιχειακό) βρώμιο. Εξαιτίας της αστάθειάς της, αυτή η διαλογονιακή ένωση μπορεί να ανιχνευθεί αλλά δεν έχει απομονωθεί[1][2].



Χημικές ιδιότητες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το μονοφθοριούχο βρώμιο, στη θερμοκρασία δωματίου (20°C), διασπάται και, μέσω επανένωσης, σχηματίζονται πενταφθοριούχο βρώμιο και στοιχειακό βρώμιο:

Είναι χημικά πολύ δραστική ένωση. Αντιδρά ακόμη και με το χρυσό (Au) και το χαλαζία. Για να σταθεροποιηθεί, και να γίνει έτσι δυνατό να αποθηκευθεί και να μεταφερθεί, διαλύεται σε πυριδίνη, με την οποία σχηματίζει σύμπλοκο. Η ένωση προώθησε τον υπολογισμό της γεωμετρίας της (υποθετικής) ένωσης υδροδιφθοριούχο βρώμιο (HBrF2) και έδειξε ότι μια τέτοια ένωση, αν συνθεθεί, θα έχει μια ασυνήθιστη δομή της μορφής Br-[FHF][3].

Εφαρμογές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εφόσον δεν κατορθώθηκε η απομόνωση του μονοφθοριούχου βρωμίου σε χημικά καθαρή μορφή, εξαιτίας της μερικής διάσπασής του, που αναφέρθηκε παραπάνω, όταν το μονοφθοριούχο χρειάζεται, συχνά παράγεται επί τόπου (in situ).

Μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως φθοριωτικό αντιδραστήριο, αλλά απλά για έναν τέτοιο σκοπό υπάρχουν πολύ πιο κατάλληλα αντιδραστήρια. Μπορεί, όμως, να χρησιμοποιηθεί για (ταυτόχρονη) προσθήκη φθορίου και βρωμίου σε αλκένια. Για παράδειγμα:

Ενδιαφέρουσα προοπτική υπάρχει για εφαρμογή του μονοφθοριούχου βρωμίου ως συστατικό για ακτινοβολία λέιζερ[4].

Παραπομπές και παρατηρήσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. J. E. Macintyre, F. M. Daniel, V. M. Stirling: Dictionary of inorganic compounds. CRC Press, 1992, ISBN 978-0-412-30120-9, S. 285.
  2. A. F. Holleman, E. Wiberg, N. Wiberg: Lehrbuch der Anorganischen Chemie. 101. Auflage. de Gruyter, Berlin 1995, ISBN 3-11-012641-9. (Eingeschränkte Vorschau in der Google-Buchsuche), S. 466.
  3. Hypervalency Avoided: Simple Substituted BrF3 and BrF5 Molecules. Structures, Thermochemistry, and Electron Affinities of the Bromine Hydrogen Fluorides HBrF2 and HBrF4. Qianshu L., Liangfa G. J. Am. Chem. Soc., 2004, Volume 126, Issue 45, P. 14950-14959 (англ.)
  4. Energy Transfer in Singlet Oxygen and Bromine Monofluoride


Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Bromine monofluoride της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Bromfluorid της Γερμανικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Фторид брома(I) της Ρωσικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).