Φωσφιναμίνη

Φωσφιναμίνη
Γενικά
Όνομα IUPAC	Φωσφιναμίδιο
Άλλες ονομασίες	Φωσφιναμίνη Αμινοφωσφίνη
Χημικά αναγνωριστικά
Χημικός τύπος	ΝΗ4P
Μοριακή μάζα	49,012 amu
Σύντομος συντακτικός τύπος	ΝΗ2PH2
SMILES	NP
InChI	1S/H4NP/c1-2/h1-2H2
ChemSpider ID	10799511
Δομή
Μοριακή γεωμετρία	Τριγωνική πυραμιδική ως προς N και ως προς P
Φυσικές ιδιότητες
Σημείο τήξης	195,11 °C
Σημείο βρασμού	497,87 °C
Διαλυτότητα στο νερό	79,314 g/m³
Χημικές ιδιότητες
Επικινδυνότητα
Εκτός αν σημειώνεται διαφορετικά, τα δεδομένα αφορούν υλικά υπό κανονικές συνθήκες περιβάλλοντος (25°C, 100 kPa).

Η φωσφιναμίνη(αγγλικά:phosphinamine) είναι ανόργανη χημική ένωση, η οποία περιέχει άζωτο, φωσφόρο και υδρογόνο, με μοριακό τύπο NH₄P, αν και παριστάνεται συνήθως με τον ημισυντακτικό της τύπο NH₂PH₂. Ο όρος φωσφιναμίνη επεκτείνεταιπέρα από τη «μητρική» φωσφιναμίνη, και σε μια σειρά «θυγατρικές» ενώσεις-παράγωγα, ανόργανες και οργανικές, με γενικό τύπο της μορφής NR₂P_xR_y, όπου τα όχι απαραίτητα ίδια R παριστάνουν υδρογόνο, αλογόνα ή διάφορες μονοσθενείς ρίζες, ενώ δύο R μπορούν να αντικατασταθούν από δισθενείς ρίζες, σχηματίζοντας έτσι πιθανώς ετεροκυκλικές φωσφιναμίνες.

Παραγωγή

Με επίδραση λιθιαμίδιου (LiNH₂) σε χλωροφωσφίνη (PH₂Cl) παράγεται φωσφιναμίνη:

$\mathrm {LiNH_{2}+PH_{2}Cl{\xrightarrow {}}NH_{2}PH_{2}+LiCl}$

Χημικές ιδιότητες και παράγωγα

Η φωσφιναμίνη είναι μια ένωση με δυο λειτουργικές ομάδες: μια αμινομάδα (-ΝΗ₂) και μια φωσφινομάδα (-PH₂). Λειτουργεί, λοιπόν, συνδυάζοντας ιδιότητες ανόργανης αμίνης, αμιδίου μεταλλοειδούς (γιατί ο φωσφόρος μπορεί να ανήκει στα αμέταλλα, αλλά είναι ηλεκτροθετικότερος από το άζωτο) και φωσφίνης.