Καλαμαριά

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 40°35′N 22°57′E / 40.58°N 22.95°E / 40.58; 22.95

Καλαμαριά
Δρόμος στην Καλαμαριά.
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Καλαμαριά
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΚεντρική Μακεδονία
ΔήμοςΚαλαμαριάς
Διοίκηση
 • ΔήμαρχοςΙωάννης Δαρδαμανέλης
Πληθυσμός91 518[1]
Ταχ. κωδ.55131-4
Τηλ. κωδ.2310-4
ΙστοσελίδαΕπίσημος ιστότοπος

Η Καλαμαριά είναι πυκνοκατοικημένη περιοχή και ομώνυμος Δήμος στο νοτιοανατολικό τμήμα του Πολεοδομικού Συγκροτήματος Θεσσαλονίκης με πληθυσμό 91.518 κατοίκους και έκταση 7.200 στρέμματα.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ευρήματα της προϊστορικής εποχής ανακαλύφθηκαν στο ακρωτήριο Καραμπουρνάκι. Η ονομασία Καλαμαριά πρωτοεμφανίστηκε το 1083 και αναφερόταν σε όλη την περιοχή νοτιοανατολικά της Θεσσαλονίκης και όχι μόνο στην περιοχή του σημερινού δήμου. Προέρχεται πιθανώς από το βυζαντινό τοπωνύμιο Καλή Μεριά. Ο όρος δεν σχετιζόταν με τη σημερινή περιοχή καθώς η πραγματική γεωγραφική περιοχή της Καλαμαριάς εκτείνονταν από τα σημερινά Νέα Μουδανιά έως τη Θέρμη, ενώ κατά την Τουρκοκρατία αποτελούσε "ναχιγιέ", ο οποίος περιελάμβανε χωριά όπως τα Βασιλικά, την Επανομή, τον Τρίλοφο αλλά και τα τότε μουσουλμανικά χωριά που φέρουν σήμερα τις ονομασίες Σήμαντρα, Πλαγιάρι (τότε Ουζούν Αλή), Μεσημέρι, Ραιδεστός μετά την εκεί εγκατάσταση Ελλήνων προσφύγων. Κατά την περίοδο του Βυζαντίου και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας η περιοχή ήταν σχεδόν ακατοίκητη.[εκκρεμεί παραπομπή]

Το 1920 έγιναν οι πρώτες εγκαταστάσεις πληθυσμών προσφύγων από τη Γεωργία. Ωστόσο ο μαζικός εποικισμός έγινε μετά την Μικρασιατική Καταστροφή του 1922. Συνολικά υπολογίζεται ότι μέχρι και 100.000 πρόσφυγες εγκαταστάθηκαν συνολικά στη Θεσσαλονίκη, κυρίως στα προάστια που δημιουργήθηκαν. Στις περιοχές της Καλαμαριάς που βρέχονταν από τη θάλασσα εγκαταστάθηκαν πρόσφυγες από τα παράλια κυρίως της Μικράς Ασίας, διότι αφενός θύμιζαν τους τόπους των πατρίδων τους και αφετέρου έδιναν τη δυνατότητα της αλιείας ως επαγγέλματος που ασκούσαν στη Μικρά Ασία πριν ξεριζωθούν. Έτσι οι πρόσφυγες δημιούργησαν συνοικισμούς που τους έδωσαν ονόματα από τις πατρίδες τους: Νέα Κρήνη (από την Κρήνη (ή Τσεσμέ) της Ερυθραίας Μικράς Ασίας), Κατιρλί (από το Κατιρλί Βιθυνίας της Μικράς Ασίας) κ.ά.[εκκρεμεί παραπομπή] Στην Καλαμαριά εδρεύει το αθλητικό σωματείο Απόλλων Καλαμαριάς που ιδρύθηκε το 1926 από πρόσφυγες (άλλωστε στη Σμύρνη υπήρχε αθλητικός σύλλογος Απόλλων)[εκκρεμεί παραπομπή], όπως και ο Σύλλογος "Ναύαρχος Βότσης"[2], λειτουργεί από την ίδρυση του το 1933, στον εβραϊκό συνοικισμό του Κάμπελ. [3]

Στην Καλαμαριά έζησε τα τελευταία του χρόνια έως τον θάνατό του, το 1925, ο Θρακιώτης πρόσφυγας Μητροπολίτης Ηρακλείας Γρηγόριος Καλλίδης μαζί με τους εκ Θράκης πρόσφυγες συμπατριώτες του, και για τον λόγο αυτό η κεντρική οδός της περιοχής φέρει το όνομά του.[4][5]

Προβλήματα στην εκπαίδευση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα τελευταία χρόνια η Καλαμαριά αντιμετωπίζει προβλήματα με την εκπαιδευτική υποδομή της. Παρατηρείται μέτρια κάλυψη των εκπαιδευτικών αναγκών σε κτίρια και αύλειους χώρους, λόγω της οικιστικής πίεσης και της ραγδαίας πληθυσμιακής αύξησης που εντείνουν το πρόβλημα της σχολικής στέγης. Επίσης παρατηρούνται προβλήματα στις υπάρχουσες σχολικές υποδομές.[6][7][8][9][10]

Εγκαταλελειμμένα κτήρια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το κτίριο του παλαιού νοσοκομείου Παναγία στη Νέα Κρήνη Καλαμαριάς έκλεισε το 2013 και έτσι εγκαταλείφθηκε και ερήμωσε. Οι εσωτερικοί χώροι μένοντας αφύλακτοι έγιναν βορά στο πλιάτσικο, οι υποδομές λεηλατήθηκαν και σήμερα έχει μετατραπεί σε εστία μόλυνσης, εγκυμονώντας κινδύνους τόσο για την σωματική ασφάλεια των ανθρώπων όσο και τη δημόσια υγεία. [11][12][13][14][15]

Το εθνικιστικό Πογκρόμ του Κάμπελ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εβραίοι φυγάδες εγκαταλείπουν τα σπίτια τους στη συνοικία Κάμπελ της Καλαμαριάς φοβούμενοι κι άλλες επιθέσεις (1931).

Το εθνικιστικό Πογκρόμ του Κάμπελ αναφέρεται στις βιαιοπραγίες και στον εμπρησμό της εβραϊκή φτωχογειτονιάς Κάμπελ της Καλαμαριάς, από ακραία ελληνικά εθνικιστικά στοιχεία με αποκορύφωμα το βράδυ της 29ης Ιουνίου του 1931[16]. Στη συνοικία Κάμπελ διέμεναν περίπου 220 οικογένειες Εβραίων, οι περισσότερες σε παράγκες, που μετακινήθηκαν εκεί μετά την μεγάλη πυρκαγιά της Θεσσαλονίκης το 1917.[17][18][19][20][21]

Δήμος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δήμος Καλαμαριάς
Δήμος

Έμβλημα

2011 Dimos Kalamarias.png

Χώρα Flag of Greece.svg Ελλάδα
Διοίκηση  
 • Δήμαρχος Ιωάννης Δαρδαμανέλης (2019-σήμερα)
Διοικητική υπαγωγή  
 • Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας
 • Περιφ. ενότητα Θεσσαλονίκης
Διαμέρισμα Μακεδονία
Έκταση 6,401 km2
Ιστότοπος kalamaria.gr
Όρια Δήμου Καλαμαριάς

Ο δήμος Καλαμαριάς βρίσκεται στην Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας.[22][23]

Ο Δήμος χωρίζεται σε γεωγραφικές ενότητες (συνοικίες), στις οποίες δόθηκαν κυρίως ονομασίες των πατρίδων των προσφύγων - πρώτων κατοίκων της Καλαμαριάς: Νέα Κρήνη, Καραμπουρνάκι, Νέα Αρετσού, Άγιος Ιωάννης, Βυζάντιο, Βότση (Άγιος Παντελεήμων), Φοίνικας, Κατιρλί, Κηφισιά, Κουρί ,Δέρκων, Μίκρα.[24]

Ο Ιερός Ναός Τιμίου Προδρόμου της συνοικίας Κατιρλί Καλαμαριάς, κτισμένος από Μικρασιάτες πρόσφυγες.

Με την εφαρμογή της νέας διοικητικής διαίρεσης της χώρας κατά το Πρόγραμμα Καλλικράτης το 2011, ουδεμία μεταβολή επήλθε στο Δήμο, σύμφωνα με το άρθρο 1,§ 2.19.Β αυτού. Ο Δήμος εξυπηρετείται με διάφορες λεωφορειακές γραμμές του ΟΑΣΘ όπως: 1Ν, 1Χ, 2Κ, 3Κ, 4, 5, 6, 7, 33, 39.[εκκρεμεί παραπομπή] Ο Δήμος είναι αδελφοποιημένος με τις εξής ευρωπαϊκές πόλεις:

Πόλη
Flag of Slovakia.svg Λίπτοφσκι Μίκουλας
Flag of Cyprus.svg Πάφος
Flag of the United States.svg Κλίαργουοτερ
Flag of Bulgaria.svg Ντιμίτροβγκραντ
Flag of Albania.svg Άγιοι Σαράντα
Flag of Ukraine.svg Μακέεβκα

Δήμαρχοι από το 1964 έχουν διατελέσει οι εξής:

Δήμαρχος Περιόδος
Αλεξιάδης Μενέλαος 1964-1967
Αλεξιάδης Μενέλαος 1975-1982
Λαζαρίδης Θρασύβουλος 1982-1998
Οικονομίδης Χριστόδουλος 1998-2010
Μπακογλίδης Θεοδόσης 2010-2019
Δαρδαμανέλης Ιωάννης 2019-σήμερα

Κατά την περίοδο 1967-1974 δε διενεργούνταν εκλογές, λόγω της στρατιωτικής δικτατορίας.

Πληθυσμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύμφωνα με την Απογραφή του 2011, ο Δήμος Καλαμαριάς είχε 91.518 κατοίκους. Η εξέλιξη του πληθυσμού της Καλαμαριάς έχει ως εξής:

Απογραφή [1] Πληθυσμός
1940 14.866
1951 20.260
1961 25.165
1971 36.978
1981 51.676
1991 80.991
2001 90.096
2011 91.518

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Απογραφή Πληθυσμού - Κατοικιών 2011». (Ελληνικά) Ελληνική απογραφή 2011. Ελληνική Στατιστική Αρχή. 1  Μαΐου 2011.
  2. [www.navarchosvotsis.gr ΑΠΣ Ναύαρχος Βότσης]
  3. "Ιδρύεται εν Θεσσαλονίκη και εν τω Συνοικισμώ Κάμπελ Σύλλογος υπό την επωνυμίαν "Σύλλογος Ναυάρχου Νικολάου Βότση". Σκοπός του Συλλόγου είναι: α) Ο εξωραϊσμός του Συνοικισμού δια της ιδρύσεως Σχολείου, Ιατρείου, Εκκλησίας, ως και ο καλλωπισμός τούτου δια δενδροφυτεύσεως, φωτισμού και υδρεύσεως, β) Η μεταξύ των μελών του Συλλόγου αλληλεγγύη και υποστήριξις ένεκα ενδεδειγμένης ανάγκης και αναλόγως των δυνάμεων του Συλλόγου, γ) Η ηθική και υλική ενίσχυσις των αναξιοπαθούντων, ασθενούντων και δια πάσαν εργασίαν ανικάνων καθισταμένων μελών και δ) Η προσπάθεια προς εξεύρεσιν εργασίας εις τα άεργα μέλη του Συλλόγου." Στους σκοπούς του Συλλόγου δεν περιλαμβανόταν καμία αθλητική δραστηριότητα. Το έργο που είχε να επιτελέσει ήταν αποκλειστικά κοινωνικό. Ακολούθησαν πέντε τροποποιήσεις και η δημιουργία στην αρχή χορωδιακού και θεατρικού τμήματος και στη συνέχεια καθαρά αθλητικών, και χορευτικών τμημάτων.
  4. «Ο Άγιος Γρηγόριος (ο Καλλίδης) ο εκ Θράκης - Ιερός Ναός Αγίου Δημητρίου Θεσσαλονίκης». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Νοεμβρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 14 Φεβρουαρίου 2018. 
  5. Ένας Άγιος περιγράφεται από μία συγγενή του
  6. Πρόβλημα με τη δίχρονη προσχολική εκπαίδευση σε σχολεία Θεσσαλονίκης και Καλαμαριάς, 4 Σεπτεμβρίου 2019, life-events
  7. ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΚΑΛΑΜΑΡΙΑΣ - Προβλήματα & Περιορισμοί
  8. «Ψάχνουν» επίλυση τα προβλήματα στο 2ο Δημοτικό Καλαμαριάς, 14.11.2017, thessnews
  9. Στον “αέρα” 80 μαθητές στο Δ. Καλαμαριάς – Δεν υπάρχουν αίθουσες διδασκαλίας, Σεπτέμβριος 4, 2019 thesstoday
  10. Διχάζει η κατάληψη σχολείου στην Καλαμαριά, 06.02.2019, Η Καθημερινή
  11. Σαπίζει το πρώην νοσοκομείο Παναγία, 2.11.2017, thessnews
  12. Ρημάζει το πρώην νοσοκομείο “Παναγία” στην Καλαμαριά, Μάιος 23, 2019, thesstoday
  13. Eστία μόλυνσης αποτελεί το πρώην νοσοκομείο «Παναγία», ΕΡΤ, 21 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2018
  14. Θεσσαλονίκη: Εισαγγελική παρέμβαση για το πρώην νοσοκομείο «Παναγία», 15 Φεβρουαρίου 2018, aftodioikisi.gr
  15. Αποκλειστικό: εικόνες ντροπής στο πρώην Νοσοκομείο “Παναγία” , 17 Φεβ. 2018, antenna.gr
  16. Ο εμπρησμός της εβραϊκής συνοικίας του Κάμπελ στην Θεσσαλονίκη (29 Ιουνίου 1931) - istorikathemata.com
  17. Μάριος Ορφανός, Η Εθνική Ένωσις Ελλάς και το Πογκρόμ του Καμπέλ μέσα από τον τύπο, Διπλωματική Εργασία,Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας, Πάντειο Πανεπιστήμιο, 2013
  18. Μαρία Βασιλικού, Εθνοτικές αντιθέσεις στην Ελλάδα του Μεσοπολέμου: Η περίπτωση του εμπρησμού του Κάμπελ, 'Ιστωρ 7(1994),σελ.153-174
  19. Aristotle A. Kallis, The Jewish Community of Salonica Under Siege: The Antisemitic Violence of the Summer of 1931, Oxford University Press, 2006
  20. Τζιουμάκης, Γιώργος (2009). Ο εβραϊκός πληθυσμός της Θεσσαλονίκης και η εκπαίδευσή του, πριν και μετά την ενσωμάτωση της πόλης στο ελληνικό κράτος. Διπλωματική εργασία. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Παιδαγωγική Σχολή.
  21. ο συνοικισμός Κάμπελ βρίσκεται στη θέση του σημερινού συνοικισμού Βότση
  22. Κατάλογος εκλογικών αποτελεσμάτων του Υπουργείου Εσωτερικών
  23. Αποτελέσματα εκλογών για τον Δήμο Καλαμαριάς
  24. Nuvola apps kaboodle.png Η πρωτεύουσα των προσφύγων (Αρχείο ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ)