Ιταλία

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Ιταλοί)
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 43°00′N 12°00′E / 43.00°N 12.00°E / 43.00; 12.00

Ιταλική Δημοκρατία
Repubblica Italiana

Σημαία

Εθνόσημο
Εθνικός ύμνος: Il Canto degli Italiani

(Το τραγούδι των Ιταλών)
Η θέση της Ιταλίας (σκούρο πράσινο)
-στην Ευρωπαϊκή ήπειρο (πράσινο και σκούρο γκρι)
-στην Ευρωπαϊκή Ένωση (πράσινο)
και μεγαλύτερη πόλη Ρώμη
41°54′N 12°30′E / 41.9°N 12.5°E / 41.9; 12.5 (Ρώμη)
Ιταλική γλώσσαα
Προεδρευόμενη κοινοβουλευτική δημοκρατία
Σέρτζιο Ματαρέλα
Τζουζέπε Κόντε
Ανεξαρτησία
Ιταλική ενοποίηση
Δημοκρατία
Ένταξη στον Ο.Η.Ε.
Ένταξη στην Ε.Ο.Κ. (σήμερα Ευρωπαϊκή Ένωση)

17 Μαρτίου 1861
10 Ιουνίου 1946
14 Δεκεμβρίου 1955
25 Μαρτίου 1957 (ιδρυτικό μέλος)
 • Σύνολο
 • % Νερό

301.340 km2 (72η)
2,4
Πληθυσμός
 • Εκτίμηση 2018 
 • Πυκνότητα 

60.461.440[1] (23η) 
200,6 κατ./km2 (70η) 
Α.Ε.Π. (PPP)
 • Ολικό  (2018)
 • Κατά κεφαλή 

2.400 τρις $[2] (12η)  
39.500 $ (32η) 
Α.Ε.Π. (Ονομαστικό)
 • Ολικό  (2018)
 • Κατά κεφαλή 

2.182 τρις $ ()  
35.914 $ (25η) 
ΔΑΑ (2016) Αύξηση 0,887[3] (26η) – πολύ υψηλός
Νόμισμα Ευρώ (€)β (EUR)
 • Θερινή ώρα CET (UTC +1)
(UTC +2)
ISO 3166-1 IT
Internet TLD .itγ
Οδηγούν από δεξιά
Κωδικός κλήσης +39δ
α. Η γερμανική γλώσσα είναι επίσης επίσημη γλώσσα στην αυτόνομη επαρχία του Μπολτσάνο, η γαλλική γλώσσα στην κοιλάδα της Αόστα και η σλοβενική γλώσσα στις επαρχίες της Τεργέστης και της Γκορίτσια.
β) Πριν από το 2002, η λίρα Ιταλίας. Το ευρώ είναι αποδεκτό στο Καμπιόνε ντ' Ιτάλια, αλλά το επίσημο νόμισμά του είναι το ελβετικό φράγκο.
γ) Χρησιμοποιείται επίσης το domain .eu, όπως αυτό χρησιμοποιείται και από τα άλλα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
δ) Για να καλέσετε στο Καμπιόνε ντ' Ιτάλια, είναι απαραίτητο να χρησιμοποιήσετε τον ελβετικό κωδικό +41.

Η Ιταλία (ιταλικά: Italia), επισήμως η Ιταλική Δημοκρατία (Repubblica Italiana)[4], είναι κυρίαρχο κράτος στην Ευρώπη. Αποτελείται από μία χερσόνησο σε σχήμα μπότας και δύο μεγάλα νησιά στη Μεσόγειο θάλασσα: τη Σικελία και τη Σαρδηνία. Βόρεια συνορεύει με την Ελβετία και την Αυστρία, δυτικά με τη Γαλλία και ανατολικά με τη Σλοβενία, ενώ εξκλάβιο της Ιταλίας αποτελεί και η πόλη Καμπιόνε ντ' Ιτάλια, που βρίσκεται στο έδαφος της Ελβετίας. Οι ανεξάρτητες χώρες του Σαν Μαρίνο και του Βατικανού βρίσκονται εξ ολοκλήρου μέσα σε ιταλικό έδαφος.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αρχαιότητα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ιστορία της Ιταλίας είναι στενά συνδεδεμένη με τον πολιτισμό της περιοχής της Μεσογείου αλλά και της Ευρώπης γενικότερα. Η Ιταλική χερσόνησος κατοικείται ήδη από τα προϊστορικά χρόνια. Γύρω στον 8ο αι. π.Χ. οι Έλληνες ίδρυσαν αποικίες στη νότιο Ιταλία και τη Σικελία, ενώ στην κεντρική, κυρίως, Ιταλία κυριαρχούν οι Ετρούσκοι. Τον 5ο αι. π.Χ. οι Γαλάτες εγκαταστάθηκαν στην πεδιάδα του Πάδου. Τον 3ο αι. π.Χ. ολόκληρη Ιταλία ενώθηκε από τους Ρωμαίους και μέχρι την πτώση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας η ιστορία της χερσονήσου ταυτίζεται μ’ αυτήν της Ρώμης. H Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, αφού πέτυχε την κατάκτηση του μεγαλύτερου τμήματος του τότε γνωστού κόσμου, γνωρίζει μια μακρόχρονη περίοδο οικονομικής ανάπτυξης και ειρήνης (Pax Romana) έως τα τέλη του 4ου αιώνα μ.Χ. Μετά από μια περίοδο συνεχών επιδρομών η βυζαντινή Ιταλία από Ούνους, Γότθους και Βάνδαλους, το 476 μ.Χ., με την απομάκρυνση και του τελευταίου Ρωμαίου αυτοκράτορα Ρωμύλου Αυγουστύλου από τον Οδόακρο, επήλθε η κατάρρευση του δυτικού τμήματος της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.

Μεσαιωνική Εποχή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 493 ο Οδόακρος ηττήθηκε από τον Θεοδώριχο, που ίδρυσε το οστρογοτθικό βασίλειο στην Ιταλία με πρωτεύουσα τη Ραβένα. Ο πόλεμος μεταξύ των Οστρογότθων και της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας (535-553) στα χρόνια του αυτοκράτορα Ιουστινιανού έθεσε τέλος στην κυριαρχία των πρώτων στην Ιταλία και εδραίωσε τη βυζαντινή ηγεμονία με τη δημιουργία του Εξαρχάτου της Ραβένας. Λίγα χρόνια αργότερα όμως οι Λομβαρδοί κατάφεραν να κυριεύσουν το μεγαλύτερο τμήμα της χερσονήσου (568-569). Η ειρήνη που κλείστηκε με τους βυζαντινούς το 603 οδήγησε στο χωρισμό της χώρας σε δύο μέρη: στη βυζαντινή Ιταλία στο νότο και τη λογγοβαρδική στο βορρά. Το 774 ο Κάρολος ο Μέγας έθεσε τέλος στο βασίλειο των Λογγοβάρδων και το 800, με τη στέψη του, γεννιόταν η Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Με την κάθοδο στην Ιταλία του Όθωνα Α΄της Σαξονίας και τη στέψη του ως αυτοκράτορα ξεκίνησε μια περίοδος ανταγωνισμού μεταξύ των αυτοκρατόρων και των παπών. Από τον 11ο αιώνα έχουμε τη δημιουργία των ελεύθερων ιταλικών πόλεων, όπως η Βενετία, η Πίζα, η Σιένα, το Αμάλφι, η Γένοβα, οι οποίες γνωρίζουν αξιοσημείωτη πληθυσμιακή έκρηξη και κυριαρχούν με τους στόλους τους στη Μεσόγειο, χωρίς όμως να καταφέρουν να εξαλείψουν την κυριαρχία του Πάπα και της αυτοκρατορίας. Την περίοδο αυτή στο προσκήνιο βρίσκεται η μάχη ανάμεσα στις ομάδες των Γουέλφων (υποστηρικτές του Πάπα) και των Γιβελλίνων (που πρόσκεινται στο Γερμανό αυτοκράτορα).

Αναγέννηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Ιταλία το 1494

Από το 14ο αιώνα πολλοί δήμοι μετατράπηκαν σε σινιορίες και πριγκιπάτα. Η άνοδος της αστικής τάξης και η ανάπτυξη του εμπορίου στις ιταλικές πόλεις συνέβαλε στο μετασχηματισμό της μεσαιωνικής κοινωνίας και οδήγησε στην οικονομική ευμάρεια και στην ανάπτυξη των τεχνών, που έφτασε στο απόγειό της κατά την περίοδο της Αναγέννησης. Οι μεγάλες πολιτικές και στρατιωτικές δυνάμεις της εποχής όπως η Βενετία, η Φλωρεντία και η έδρα του παπισμού, Ρώμη, ευνοούν την άνθηση και την ανανέωση της λογοτεχνίας, της ζωγραφικής, της αρχιτεκτονικής, της γλυπτικής και των επιστημών, προσανατολιζόμενες προς τα κλασικά πρότυπα της αρχαιότητας. Οι πόλεις αυτές διαδραματίζουν πρωτεύοντα ρόλο στις τέχνες και τα γράμματα και το έργο καλλιτεχνών όπως ο Πετράρχης, ο Βοκάκιος, Ο Τζιότο, ο Μιχαήλ Άγγελος, ο Λεονάρντο ντα Βίντσι, ο Ραφαήλ και ο Τιτσιάνο ακτινοβολεί σε ολόκληρο τον ευρωπαϊκό χώρο.

16ος - 19ος αιώνας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Ιταλία το 1796

Το τέλoς του 15ου αιώνα συνέπεσε με την κρίση των ιταλικών κρατών και την ξένη κυριαρχία στη χερσόνησο. Η ανακάλυψη της Αμερικής το 1492 και η μετατόπιση των εμπορικών δρόμων από τη Μεσόγειο στο Νέο Κόσμο οδήγησε στην περιθωριοποίηση των Ιταλικών δημοκρατιών. Ο βασιλιάς της Γαλλίας Κάρολος Η΄ κατέβηκε στην Ιταλία και κυρίευσε το Βασίλειο της Νάπολης. Το 1559 η συνθήκη του Σατό-Σαμβρέσις επικύρωνε την ισπανική κυριαρχία στην Ιταλία. Η ισπανική ηγεμονία (1559-1713) συνέπεσε με μια περίοδο έντονης παρακμής των τεχνών και των γραμμάτων και μιας σοβαρής οικονομικής κρίσης. Στο πρώτο μισό του 18ου αιώνα εκδηλώθηκε στην Ιταλία ένας μεγάλος ενθουσιασμός για τις πολιτικές, κοινωνικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις και άρχισαν να ξεχωρίζουν οι έννοιες του έθνους και της ανεξαρτησίας, καθώς και ελπίδες για την ενότητα του ιταλικού έθνους. Με την αποκατάσταση του «αρχαίου καθεστώτος» και την επιστροφή των παλιών απολυταρχικών ηγεμόνων γεννήθηκαν οι μυστικές εταιρείες και τα πρώτα κίνητρα για ανεξαρτησία.

Tο ενωμένο Ιταλικό κράτος διαμορφώθηκε το 1861, όταν τα ανεξάρτητα κρατίδια της χερσονήσου ενώθηκαν για να σχηματίσουν το Βασίλειο της Ιταλίας. Στην Ιταλική Ένωση συνέβαλαν διανοούμενοι, όπως ο Ματζίνι, ο Τζιομπέρτι, ο Κατανέο, πολιτικοί, όπως ο Καβούρ και αρχηγοί όπως ο Βίκτωρ Εμμανουήλ Β' και ο Τζουζέπε Γκαριμπάλντι. Πρώτη πρωτεύουσα του ιταλικού κράτους ορίστηκε το Τορίνο, στη συνέχεια η Φλωρεντία (1865) και, μετά τη νίκη εναντίον των υποστηρικτών του παπικού κράτους το 1870, η Ρώμη.

20ός αιώνας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον 20ό αιώνα η χώρα βρήκε ξανά την ισορροπία της με την κυβέρνηση του Τζιολίτι, που υπήρξε ένας από τους πιο ικανούς πολιτικούς της Ιταλίας. Με τον πόλεμο ενάντια στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και την κατάκτηση της Λιβύης και των Δωδεκανήσων ξεκινά μια περίοδος αποικιοκρατικής και επεκτατικής πολιτικής. Η εκλογική νίκη των σοσιαλιστών και των καθολικών το 1913 οδήγησε στην παραίτηση του Τζιολίτι, τον οποίο διαδέχτηκε ο Σαλάντρα (1914). Μετά από μια διακήρυξη ουδετερότητας (1η Αυγούστου 1914), κάτω από τις πιέσεις των επεμβατικών ρευμάτων, η κυβέρνηση προσχώρησε στην Τριπλή Συμμαχία (Αγγλία - Γαλλία - Ρωσία) και κήρυξε τον πόλεμο στην Αυστρία, ελπίζοντας να επιτύχει σημαντικά εδαφικά οφέλη. Ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος τελείωσε με νίκη το 1918 και στην Ιταλία αποδόθηκαν το Τρεντίνο, η Ίστρια και η Ζάνταρ.

Στη Μεσοπολεμική περίοδο, παρά την εδαφική επέκταση, οι Ιταλοί έμειναν απογοητευμένοι από τη μεταχείριση των Συμμάχων, ενώ στην ηθική κρίση προστέθηκε και η οικονομική. Μετά από μια γενική απεργία και κατάληψη των εργοστασίων, η συνταγματική κρίση οδήγησε σε ένα αυταρχικό και αντιδημοκρατικό καθεστώς, στον φασισμό και την ανακήρυξη του Μπενίτο Μουσολίνι ως πρωθυπουργού. Τα λάθη των αντιφασιστικών κομμάτων επέτρεψαν στο Μουσολίνι να εγκαινιάσει ένα ολοκληρωτικό καθεστώς (1925).

Η Ιταλία έκανε την είσοδό της στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο στο πλευρό της Ναζιστικής Γερμανίας του Χίτλερ τον Ιούνιο του 1940, όταν η Γαλλία είχε ήδη ηττηθεί. Μετά τις νίκες των Συμμάχων και την εισβολή τους στη Σικελία, η ιταλική πολιτική οδηγήθηκε σε μεταστροφή και ο Μουσολίνι συνελήφθη το 1943. Στις 13 Οκτωβρίου της ίδιας χρονιάς η Ιταλία κήρυξε τον πόλεμο στη Γερμανία και αναγνωρίστηκε από τους Συμμάχους ως συνεμπόλεμος. Από την πλευρά του ο Μουσολίνι, που ελευθερώθηκε από τους Γερμανούς, ανακήρυξε στο Σαλό την Ιταλική Κοινωνική Δημοκρατία. Η χώρα βρέθηκε χωρισμένη στα δύο: στο νότο που ήταν στα χέρια των Συμμάχων και κάτω από την διακυβέρνηση του Βιττόριο Εμμανουέλε Γ΄και το υπόλοιπο στα χέρια των Γερμανών και των φασιστών. Η απελευθέρωση πραγματοποιήθηκε στις 25 Απριλίου 1945. Ο Μουσολίνι συνελήφθη, δικάστηκε και τελικά εκτελέστηκε στις 28 Απριλίου. Το 1946 ο Βιττόριο Εμμανουέλε παρακινήθηκε να παραιτηθεί για χάρη του Ουμβέρτου Β΄, αλλά το δημοψήφισμα της 2ας Ιουνίου έλυσε οριστικά το ζήτημα υπέρ της αβασίλευτης δημοκρατίας. Από την 1η Ιανουαρίου 1948 τέθηκε σε ισχύ το Σύνταγμα. Με τις εκλογές του 1948 η Χριστιανική Δημοκρατία κέρδισε την απόλυτη πλειοψηφία της βουλής και σηματοδότησε την περίοδο των κεντρώων κυβερνήσεων.

Μεταπολεμική περίοδος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η εξωτερική πολιτική του Ντε Γκάσπερι οδήγησε την Ιταλία στην είσοδο στην ατλαντική συμμαχία και στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Το 1955 η χώρα έγινε αποδεκτή στον ΟΗΕ.

Ο Τζουζέπε Σάραγκατ
Ο Μαριάνο Ρουμόρ το 1978
Η Σοφία Λόρεν το 1955

Το 1970, η Ιταλία συγκλονίστηκε όχι μόνο από απεργιακά κύματα, φοιτητικές καταλήψεις και τρομοκρατικές επιθέσεις, αλλά και από ένα άλλο μέτωπο που δημιούργησε πολιτική κρίση διαρκείας: τη διαμάχη Εκκλησίας-Κράτους για τη νομιμοποίηση ή όχι του διαζυγίου. Μια διαμάχη, που μαινόταν επί πέντε χρόνια, προκάλεσε την οργή του Πάπα, γκρέμισε κυβερνήσεις, πυροδότησε αιματηρές συγκρούσεις αντιφρονούντων και έφερε τη χώρα στα πρόθυρα του θρησκευτικού πολέμου. Πέτρα του σκανδάλου ήταν το νομοσχέδιο Φορτούνα-Μπασλίνι που, αν και είχε εγκριθεί από την ιταλική βουλή από τις 28 Νοεμβρίου του 1969, περίμενε ακόμα την έγκριση της Γερουσίας, με την αμιγώς χριστιανοδημοκρατική κυβέρνηση του Μαριάνο Ρουμόρ να κωλυσιεργεί, το Βατικανό να απειλεί και τα εκατομμύρια των ενδιαφερομένων Ιταλών να αδημονούν, βλέποντας την εκκρεμότητα να παρατείνεται. Εν έτει 1970, η Ιταλία ήταν μία από τις 11 χώρες του κόσμου -πλην του Βατικανού- στις οποίες το διαζύγιο παρέμενε παράνομο (οι υπόλοιπες ήταν οι Ισπανία, Ιρλανδία, Βραζιλία, Χιλή, Κολομβία, Παραγουάη, Αργεντινή και τα κρατίδια του Μονακό, του Λίχτενσταϊν και της Ανδόρρας). Το μόνο διάστημα που οι κάτοικοι της ιταλικής χερσονήσου απέκτησαν το δικαίωμα του διαζυγίου ήταν μεταξύ του 1795 και του 1815, επί Ναπολέοντα. Από το 1875 μέχρι το 1970, όλες οι απόπειρες νομιμοποίησης του διαζυγίου στην ενιαία, πλέον, Ιταλία, απέτυχαν καθώς η δύναμη της Καθολικής Εκκλησίας και η επιρροή της στο επί σειρά ετών κυβερνητικό Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα αποτέλεσαν ανυπέρβλητο εμπόδιο στις νεωτεριστικές τάσεις. Το 1929, το Βατικανό υπέγραψε με τον δικτάτορα Μουσολίνι τη συμφωνία του Λατερανού, με την οποία αναγνωρίστηκε, μεταξύ άλλων, η «ιερότητα του γάμου». Το νόημα της σχετικής διάταξης ήταν ότι η Πολιτεία δέχεται ως νομικά έγκυρο τον θρησκευτικό γάμο, χωρίς να απαιτείται η τέλεση και πολιτικού, όπως συμβαίνει σε άλλες χώρες, π.χ. στη Γαλλία. Ωστόσο, το Βατικανό οχυρώθηκε, στα χρόνια που ακολούθησαν, πίσω από αυτή τη διάταξη υποστηρίζοντας ότι κατοχύρωσε την αποκλειστική αρμοδιότητα της Εκκλησίας στο θέμα του γάμου και του διαζυγίου. Η συνθήκη του Λατερανού ενσωματώθηκε στο Σύνταγμα της μεταπολεμικής, δημοκρατικής Ιταλίας, το 1947, με τη σύμφωνη γνώμη και του ιταλικού Κομμουνιστικού Κόμματος, γεγονός που αντανακλά τον ιδιαίτερο ρόλο της Εκκλησίας στη δημόσια ζωή της χώρας. Είκοσι τρία χρόνια αργότερα, όμως, το κοινωνικό τοπίο και τα δημόσια ήθη είχαν τροποποιηθεί ριζικά. Οι εκθέσεις των πολιτικών κομμάτων που υποστήριζαν τη νομιμοποίηση του διαζυγίου (κομμουνιστές, σοσιαλιστές, σοσιαλδημοκράτες, ρεπουμπλικάνοι) και της δημιουργημένης από το 1967 «Ένωσης για την καθιέρωση του διαζυγίου» (LID), έκαναν λόγο για 2.300.000 άτομα που παρέμεναν δέσμια των διαλυμένων γάμων τους, ενώ το 30% από αυτούς είχαν ήδη δημιουργήσει καινούργιες οικογένειες -παράνομες, σύμφωνα με τη νομοθεσία. Έτσι, το 28,6% των νεογέννητων κάθε χρόνο θεωρούνταν, από νομική άποψη, «νόθα», με κοινωνικές συνέπειες. Η πίεση για την τελική έγκριση από τη Γερουσία του νόμου Φορτούνα-Μπασλίνι γινόταν ολοένα και πιο ασφυκτική πάνω στην κεντρική εξουσία. Στις 5 Φεβρουαρίου του 1970, η Ιταλία γνώρισε την 30ή από το τέλος του φασισμού κυβερνητική αλλαγή και ο πρόεδρος Τζουζέπε Σάραγκατ ανέθεσε στον χριστιανοδημοκράτη Ρουμόρ, που κυβερνούσε από το προηγούμενο καλοκαίρι, μετά τη διάσπαση του Σοσιαλιστικού κόμματος, ως επικεφαλής μονοκομματικής κυβέρνησης μειοψηφίας, την εντολή να σχηματίσει κυβέρνηση συνεργασίας ώστε να λυθεί η χρονίζουσα πολιτική κρίση που παρέλυε τη χώρα. Μετά από 23 μέρες άγονων παρασκηνιακών διαβουλεύσεων, ο Ρουμόρ κατέθεσε την εντολή ανακοινώνοντας ότι η βασική αιτία του αδιεξόδου ήταν η εμμονή των υποψηφίων κυβερνητικών εταίρων να εγκριθεί οριστικά και τελεσίδικα ο νόμος περί διαζυγίου. Βλέποντας την εντεινόμενη πίεση, ο Πάπας Παύλος ΣΤ΄ έριξε προσωπικά το βάρος του στην πολιτική διαμάχη, δηλώνοντας ότι τυχόν έγκριση του επίμαχου νομοσχέδιου θα σήμαινε μονομερή αποδέσμευση της Ρώμης από τη συμφωνία του Λατερανού, γεγονός που θα είχε «βαριές συνέπειες». Ταυτόχρονα, η Αγία Έδρα επανέφερε την παπική εγκύκλιο Humanae Vitae (Περί ανθρώπινης ζωής) που αναφερόταν στις δοξασίες της περί γάμου, οικογένειας και διαζυγίου, και κάλεσε τους πιστούς να αντιδράσουν στην προοπτική της ψήφισης του νόμου. Ωστόσο, τα κόμματα της Αριστεράς και της Κεντροαριστεράς ήταν ανένδοτα, υποστηρίζοντας ότι «στόχος του νομοσχεδίου δεν είναι η δολοφονία του γάμου, όπως υποστηρίζουν οι επικριτές του, αλλά η προσφορά μιας αξιοπρεπούς κηδείας στους γάμους που είναι ήδη νεκροί». Για επτά εβδομάδες, η Ιταλία βρισκόταν στη δίνη της ακυβερνησίας, καθώς η εντολή σχηματισμού κυβέρνησης πηγαινοερχόταν ανάμεσα στον πρόεδρο Σάραγκατ και κορυφαίους Ιταλούς πολιτικούς, χωρίς αποτέλεσμα. Στις 27 Μαρτίου, ο Μαριάνο Ρουμόρ κατάφερε να σχηματίσει κυβέρνηση συνασπισμού τεσσάρων κομμάτων της Κεντροδεξιάς και της Κεντροαριστεράς (αφήνοντας και πάλι έξω τους κομμουνιστές), πετυχαίνοντας μία σολομώντεια λύση στο επίμαχο θέμα του διαζυγίου: Το νομοσχέδιο θα πήγαινε στη Γερουσία, μετά από διαπραγματεύσεις διακομματικής επιτροπής με την Καθολική Εκκλησία στις οποίες θα επιδιωκόταν μία ελάχιστη συναίνεση, ενώ κάθε εταίρος του κυβερνητικού συνασπισμού θα καθόριζε αυτόνομα τη στάση του, χωρίς η ίδια η κυβέρνηση να παίρνει επίσημα θέση. Οι διαβουλεύσεις Εκκλησίας-Κράτους, που παρατάθηκαν μέχρι τον Ιούνιο, δεν κατέληξαν πουθενά. Στις 6 Ιουλίου, η κυβέρνηση Ρουμόρ κατέρρευσε, λόγω εσωτερικών διαφωνιών, και κυρίως λόγω της συνεργασίας των σοσιαλιστών με τους αντιπολιτευόμενους κομμουνιστές στις τοπικές εκλογές της Τοσκάνης και της Ούμπρια. Οι εκλογές αυτές είχαν πάρει δημοψηφισματικό χαρακτήρα για το θέμα του διαζυγίου, καθώς η Καθολική Εκκλησία πήρε ανοιχτά θέση υπέρ των πολεμίων του διαζυγίου -δηλαδή των χριστιανοδημοκρατών, των μοναρχικών και των νεοφασιστών. Μετά από ένα νέο κυκεώνα διαβουλεύσεων σχηματίστηκε στις 6 Αυγούστου μία ακόμα κυβέρνηση συνασπισμού υπό τον χριστιανοδημοκράτη Εμίλιο Κολόμπο. Οι κυβερνητικοί εταίροι συμφώνησαν να φέρουν το θέμα του διαζυγίου στη Γερουσία μέχρι τις αρχές Οκτωβρίου και να καταρτισθεί νέος νόμος περί δημοψηφισμάτων, ώστε να γίνει δυνατή η άμεση προσφυγή στο λαό εάν επέμενε σ' αυτή της την πρόθεση η Καθολική Εκκλησία. Η συζήτηση άρχισε στη Γερουσία στις 28 Σεπτεμβρίου. Τρεις μέρες αργότερα, όμως, μια δυσάρεστη έκπληξη περίμενε τους υποστηρικτές του διαζυγίου: Σε μια προκαταρκτική ψηφοφορία, πρόταση των Χριστιανοδημοκρατών περί απόρριψης του νομοσχεδίου για λόγους αντισυνταγματικότητας καταψηφίστηκε με πλειοψηφία μόλις δύο ψήφων, γεγονός που υπονοούσε «αποστασία» τουλάχιστον οκτώ γερουσιαστών και υποχρέωνε τα κόμματα του «ναι» σε συμβιβασμούς. Τελικά, στις 9 Οκτωβρίου, η Γερουσία ενέκρινε με 164 ψήφους έναντι 150 το νομοσχέδιο, αφού προηγουμένως όμως το έχει αποδυναμώσει αρκετά με μια σειρά τροποποιήσεις. Έτσι, εκτός από ακραίες περιπτώσεις διανοητικών παθήσεων ή εγκληματικής συμπεριφοράς ενός εκ των συζύγων, η χορήγηση διαζυγίου προϋπέθετε τουλάχιστον πέντε χρόνια διακοπής της έγγαμης συμβίωσης, τα οποία μπορούσαν να αυξηθούν σε επτά, εάν ο αιτών κρινόταν υπεύθυνος για τον κλονισμό του γάμου. Έστω κι έτσι το νομοσχέδιο προκάλεσε διαδηλώσεις και αντιδιαδηλώσεις εν όψει της αποφασιστικής συνεδρίασης της βουλής για την τελική του έγκριση, στα τέλη Νοεμβρίου. Στο στρατόπεδο των υποστηρικτών του διαζυγίου έριξαν το βάρος τους και η Σοφία Λόρεν, που περίμενε τη «λύτρωση» του σκηνοθέτη Κάρλο Πόντι, από τα δεσμά του προ εικοσαετίας διαλυμένου γάμου του, η Τζίνα Λολομπρίτζιτα και μια σειρά άλλα «αστέρια» του καλλιτεχνικού κόσμου. Στις καθημερινής διαδηλώσεις οι υποστηρικτές του διαζυγίου λοιδορούσαν το Βατικανό επικαλούμενοι και τον Αναγεννησιακό στοχαστή Τομάζο Καμπανέλα: «Και πλησιάζει η μέρα που θα μας βασανίζουν και θα νομίζουν ότι το πράττουν εν ονόματι του Κυρίου». Σε μία από αυτές τις διαδηλώσεις, στις 26 Νοεμβρίου, φανατικοί νεαροί Καθολικοί επιτέθηκαν βίαια με ρόπαλα και σιδερογροθιές σε οπαδούς της «Ένωσης του διαζυγίου», προκαλώντας αρκετούς τραυματισμούς. Τελικά, το ιστορικό νομοσχέδιο ψηφίστηκε από την ιταλική βουλή με 319 ψήφους έναντι 286 τη νύχτα της 30ής Νοεμβρίου προς 1η Δεκεμβρίου, δίνοντας το σύνθημα για ξέφρενους πανηγυρισμούς στη Ρώμη. Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι γιόρτασαν μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες τη χαρμόσυνη είδηση με ξεφωνητά χαράς, τραγούδια, χορούς και πυροτεχνήματα. Ύστερα από 12 αποτυχημένες προσπάθειες τα 91 τελευταία χρόνια, το διαζύγιο ήταν πλέον νόμιμο[5].

Ωστόσο, κάτω από την προεδρία του Λένε (1971-1978) η χώρα οδηγήθηκε και πάλι σε μια οικονομική και κοινωνική κρίση, ενώ ακολουθεί μια ταραχώδης περίοδος τo 1978, χρονιά κατά την οποία οι Ερυθρές Ταξιαρχίες απήγαγαν και δολοφόνησαν τον πρόεδρο του κόμματος του κέντρου (DC) Άλντο Μόρο. Το 1983 εδραιώθηκε η πρώτη κυβέρνηση σοσιαλιστικής κατεύθυνσης στην ιστορία της Ιταλικής δημοκρατίας. Πρωθυπουργός ορίστηκε o Μπετίνο Κράξι. Η κυβέρνησή του όμως αναγκάστηκε να παραιτηθεί εξαιτίας των αντιθέσεων ανάμεσα στις κύριες πολιτικές δυνάμεις (DC και PSI). Η ήττα των μεγάλων κομμάτων στις εκλογές του 1992 και η άνοδος της Λέγκας τoυ Βορρά, οδήγησε σε μια αποσταθεροποίηση του παραδοσιακού πολιτικού πλαισίου. Πρόεδρος της δημοκρατίας εκλέχτηκε ο Όσκαρ Λουίτζι Σκάλφαρο. Στις πολιτικές εκλογές του 1994 κέρδισε την πλειοψηφία στη βουλή των αντιπροσώπων το κόμμα της δεξιάς Πόλο, της οποίας ο πρόεδρος Μπερλουσκόνι σχημάτισε μια κυβέρνηση που σε λίγους μήνες όμως έπρεπε να παραιτηθεί εξαιτίας της αποχώρησης από αυτό της Λέγκας του Βορρά. Τον Ιανουάριο του 1995 ο Σκάλφαρο προώθησε το σχηματισμό μιας κυβέρνησης συνασπισμού με πρωθυπουργό τον Ντίνι. Στις εκλογές του 1996 κέρδισε ο κεντροαριστερός σχηματισμός Ουλίβο και ο Ρομάνο Πρόντι σχημάτισε κυβέρνηση.[6] Η Ιταλία σήμερα είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωζώνης, του ΝΑΤΟ, του Συμβουλίου της Ευρώπης, του ΟΗΕ (για τη διετία 2007-2008 συμμετέχει ως μη-μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού) και της ομάδας G8 των οκτώ πλουσιοτέρων χωρών.

Διοικητικές περιφέρειες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δείτε επίσης: Περιφέρειες της Ιταλίας, Επαρχίες της Ιταλίας

Η Ιταλία διαιρείται σε 20 περιφέρειες (regioni, ενικός regione). Σε πέντε απ' αυτές (σημειώνονται με *) ισχύει ένα ειδικό καθεστώς αυτονομίας που τους επιτρέπει να νομοθετούν αυτόνομα για κάποια τοπικά θέματα.

Περιφέρεια Πρωτεύουσα Έκταση Πληθυσμός
Αμπρούτσο (Abruzzo) Λ'Ακουίλα 10.794 km² 1.305.000
Απουλία (Puglia) Μπάρι 19.362 km² 4.071.000
Βένετο (Veneto) Βενετία 18.391 km² 4.738.000
Εμιλία-Ρομάνια (Emilia Romagna) Μπολόνια 22.124 km² 4.187.000
Καλαβρία (Calabria) Καταντζάρο 15.080 km² 2.004.000
Καμπανία (Campania) Νάπολη 13.595 km² 5.790.000
Κοιλάδα της Αόστα (Valle d'Aosta)* Αόστα 3.263 km² 123.000
Λάτιο (Lazio) Ρώμη 17.207 km² 5.304.000
Λιγουρία (Liguria) Γένοβα 5.421 km² 1.610.000
Λομβαρδία (Lombardia) Μιλάνο 23.861 km² 9.375.000
Μάρκε (Marche) Ανκόνα 9.694 km² 1.528.000
Μολίζε (Molise) Καμπομπάσσο 4.438 km² 320.000
Μπαζιλικάτα (Basilicata) Ποτέντσα 9.992 km² 594.000
Ούμπρια (Umbria) Περούτζια 8.456 km² 867.000
Πεδεμόντιο (Piemonte) Τορίνο 25.399 km² 4.341.000
Σαρδηνία (Sardegna)* Κάλιαρι 24.090 km² 1.655.000
Σικελία (Sicilia)* Παλέρμο 25.708 km² 5.017.000
Τοσκάνη (Toscana) Φλωρεντία 22.997 km² 3.619.000
Τρεντίνο-Άνω Αδίγης/Νότιο Τυρόλο (Trentino-Alto Adige)* Τρέντο 13.607 km² 985.000
Φρίουλι-Βενετία Τζιούλια (Friuli Venezia Giulia)* Τεργέστη 7.855 km² 1.208.000

Όλες οι περιφέρειες εκτός από την Κοιλάδα της Αόστα διαιρούνται παραπέρα σε δύο ή περισσότερες επαρχίες (province). Συνολικά υπάρχουν 109 επαρχίες και 8.101 δήμοι (comuni).

Επαρχίες με πληθυσμό άνω των 800.000 κατοίκων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεωγραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Χάρτης της Ιταλίας
Άλπεις

Η Ιταλία αποτελείται κυρίως από μία μεγάλη χερσόνησο σε σχήμα μπότας, που εισχωρεί στην Μεσόγειο, ανάμεσα στην Αδριατική θάλασσα, το Ιόνιο πέλαγος και το Τυρρηνικό πέλαγος. Τα Απέννινα όρη διαμορφώνουν τη ραχοκοκαλιά της χερσονήσου, και φτάνουν ως τα βόρεια όπου ενώνονται με τις Άλπεις. Εκεί βρίσκεται και η μεγάλη πεδιάδα του ποταμού Πάδου.

Έχει επίσης 2 μεγάλα νησιά, τη Σικελία και τη Σαρδηνία.

Το ψηλότερο σημείο είναι το Λευκό Όρος με υψόμετρο 4.810 μέτρα, αλλά για την Ιταλία κυρίως γνωστά είναι τα ηφαίστεια του Βεζούβιου κοντά στη Νάπολη και της Αίτνας στη Σικελία.

Δημογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2018, ο πληθυσμός είναι 60.461.440 κάτοικοι.

Η Ιταλία είναι σε μεγάλο βαθμό ομοιογενής γλωσσικά και θρησκευτικά, ενώ παρουσιάζει σημαντικές πολιτιστικές, οικονομικές και πολιτικές ανομοιομορφίες. Είναι η χώρα με τη 5η μεγαλύτερη πυκνότητα πληθυσμού στην Ευρώπη με 196 άτομα ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο. Υπάρχουν μικρές ομάδες αυτογενών μειονοτήτων.

Ο Καθολικισμός είναι η θρησκεία της πλειοψηφίας των κατοίκων (85% των κατοίκων αναπροσδιορίζονται ως καθολικοί). Ωστόσο υπάρχουν κοινότητες Προτεσταντών και Εβραίων ενώ υπάρχει και αυξανόμενος αριθμός μεταναστών Μουσουλμάνων. Επίσης, στην Ιταλία, υπάρχει η μεγαλύτερη κοινότητα Μαρτύρων του Ιεχωβά στην Ευρώπη, με 248.743 μέλη[7]. Οι Μορμόνοι της Εκκλησίας του Ιησού Χριστού των Αγίων των Τελευταίων Ημερών έχουν 25.453 μέλη[8]

Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού, σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2016 του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας ήταν 82,8 χρόνια (80,5 χρόνια οι άνδρες και 84,9 οι γυναίκες).[9]

Πολιτισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Ρωμαϊκό Κολοσσαίο

Η Ιταλία είναι γνωστή για τις τέχνες, τον πολιτισμό, και πολλά μνημεία της, όπως ο Πύργος της Πίζα και το Ρωμαϊκό Κολοσσαίο, όπως και για την κουζίνα της (πίτσα, μακαρονάδες, κλπ.), κρασί, τρόπος ζωής, μόδα, ντιζάιν, κινηματογράφος, θέατρο, λογοτεχνία, ποίηση, εικαστικές τέχνες, μουσική (κυρίως όπερα)

Η Αναγεννησιακή περίοδος της Ευρώπης ξεκίνησε στην Ιταλία το 14ο και 15ο αιώνα. Λογοτεχνικά αριστουργήματα, όπως η ποίηση του Δάντη, Πετράρχη, Τορκουάτο Τάσσο και Λουδοβίκου Αριόστο και η πεζογραφία του Βοκάκκιου.

Η μουσική επιρροή των Ιταλών συνθετών Παλεστρίνα, Κλάουντιο Μοντεβέρντι, Αρκάντζελο Κορέλλι και Αντόνιο Βιβάλντι αποδείχτηκε τεράστια. Τον 19ο αιώνα, η ιταλική ρομαντική όπερα άνθισε με συνθέτες, όπως οι Τζοακίνο Ροσίνι, Τζουζέπε Βέρντι και Τζάκομο Πουτσίνι.

Οι σύγχρονοι Ιταλοί καλλιτέχνες, συγγραφείς, σκηνοθέτες, αρχιτέκτονες, συνθέτες και σχεδιαστές συνεχίζουν να συνεισφέρουν σημαντικά στο δυτικό πολιτισμό.

Το Ποδόσφαιρο είναι το εθνικό άθλημα των Ιταλών και το πάθος τους για το άθλημα αυτό είναι φανερό. Η Ιταλία έχει κερδίσει το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου τέσσερις φορές: το 1934, 1938, 1982 και 2006.

Ο αστεροειδής 477 Ιταλία (477 Italia), που ανακαλύφθηκε το 1901, πήρε το όνομά του από την Ιταλία.

Εκπαιδευση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η εκπαίδευση στην Ιταλία είναι υποχρεωτική από την ηλικία των 6 έως και την ηλικία των 16 ετών και χωρίζεται σε πέντε επίπεδα: το νηπιαγωγείο (scuola dell'infanzia), το δημοτικό (scuola primaria ή scuola elementare), την κατώτερη δευτεροβάθμια εκπαίδευση (scuola secondaria di primo grado ή scuola media inferiore), την ανώτερη δευτεροβάθμια εκπαίδευση (scuola secondaria di secondo grado ή scuola media superiore) και το πανεπιστήμιο (università), και διαθέτει τόσο δημόσια, όσο και ιδιωτικά εκπαιδευτικά ιδρύματα.

Γλώσσες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην Ιταλία ομιλούνται πολλές διάλεκτοι των Ιταλικών. Μερικοί εκτιμούν πως πολλές από αυτές αποτελούν ξεχωριστές γλώσσες. Υπάρχουν περίπου 33 διάλεκτοι, εκ των οποίων σημαντικότερες, ως προς τον αριθμό των ομιλούντων είναι η διάλεκτος της Λομβαρδίας και της Λιγουρίας, τα Ναπολιτάνικα, τα Σικελιάνικα, η διάλεκτος της Σαρδηνίας και της Μπολόνια. [1].

Ιταλική Μόδα και Σχέδιο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ιταλική μόδα έχει μακρά παράδοση και θεωρείται μια από τις σημαντικότερες στον κόσμο. Το Μιλάνο, η Φλωρεντία, η Ρώμη είναι τα βασικά κέντρα μόδας της Ιταλίας. Σύμφωνα με την Κορυφαία Παγκόσμια Κατάταξη των Κέντρων Μόδας που διεξήχθη από το Global Language Monitor, η Ρώμη κατατάσσεται έκτη και το Μιλάνο δωδέκατο σε ολόκληρο τον κόσμο. Οι ιταλικοί οίκοι μόδας όπως για παράδειγμα Gucci, Armani, Prada, Versace, Valentino, Dolce & Cabbana, Missoni, Fendi, Moschino, Max Mara, Trussardi, Ferragamo θεωρούνται από τους σπουδαιότερους οίκους μόδας σε ολόκληρο τον κόσμο. Επίσης το περιοδικό Vogue Italia θεωρείται ένα από τα περιοδικά υψηλότερου κύρους παγκοσμίως.

Κατάστημα Prada στο Χονγκ Κονγκ

Η Ιταλία επίσης διακρίνεται στον τομέα του σχεδίου, ειδικότερα στον εσωτερικό σχεδιασμό, στον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό, στον βιομηχανικό καθώς και στον πολεοδομικό σχεδιασμό. Η χώρα έχει γεννήσει πολλούς σχεδιαστές επίπλων όπως ο Gio Ponti και ο Ettore Sottsass. Επιπλέον ιταλικές φράσεις όπως "Bel Disegno" και "Linea Italiana" έχουν ενσωματωθεί στο λεξιλόγιο σχεδιασμού επίπλων. Παραδείγματα από κλασσικά κομμάτια ιταλικών οικιακών ειδών και επίπλων αποτελούν τα πλυντήρια και ψυγεία Zanussi, οι καναπέδες "New tone" Atrum και η μεταμοντέρνα βιβλιοθήκη του Ertore Sottsass, που έχει εμπνευστεί από το τραγούδι του Μπομπ Ντίλαν "Stuck inside of Mobile with the Memph is Blues Again".

Σήμερα το Μιλάνο και το Τορίνο αποτελούν εξέχουσες πόλεις όσον αναφορά τον αρχιτεκτονικό και τον βιομηχανικό σχεδιασμό. Η πόλη του Μιλάνου φιλοξενεί την μεγαλύτερη εκδήλωση σχεδίου σε ολόκληρο τον κόσμο. Επίσης φιλοξενεί χώρους διεξαγωγής εκδηλώσεων και διεξάγονται εκδηλώσεις σχετικά με την αρχιτεκτονική και το σχέδιο όπως "Fuori Saloni" και το "Salone del Mobile". Επιπλέον αποτελεί έδρα πολλών σχεδιαστών όπως Bruno Munari, Lucio Fontana, Enrico Castellani και Piero Manzoni.

Κρασί[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Ιταλία είναι μια από τις παλαιότερες χώρες στον κόσμο, στην παραγωγή οίνου και τα ιταλικά κρασιά είναι παγκοσμίως γνωστά για την ευρεία ποικιλία τους. Μετά τη Γαλλία, διαθέτει τη μεγαλύτερη βιομηχανία κρασιού σε περιεκτικότητα. Η προσφορά της ανέρχεται σε περίπου 45 με 50 εκατομμύρια εκατόλιτρα κάθε χρόνο και αντιπροσωπεύει το 1/3 της παγκόσμιας παραγωγής. Το ιταλικό κρασί εξάγεται σε όλο τον κόσμο και είναι πολύ διάσημο και στην ίδια την Ιταλία: Οι Ιταλοί κατατάσσονται πέμπτοι στη λίστα κατανάλωσης κρασιού με 42 λίτρα το κάθε άτομο. Τα σταφύλια φυτρώνουν σε σχεδόν κάθε περιοχή της χώρας και υπάρχουν περισσότερα από 1 εκατομμύριο αμπελώνες υπό καλλιέργεια. Οι Ετρούσκοι και οι Έλληνες παραγωγοί προχώρησαν στην παραγωγή κρασιού πριν από τους Ρωμαίους με το να καλλιεργήσουν τους δικούς τους αμπελώνες τον 2ο αιώνα π.Χ. Η ρωμαϊκή καλλιέργεια του σταφυλιού και η δημιουργία του οίνου ήταν δημιουργική, πολύ καλά οργανωμένη και πρωτοπόρα με μεγάλης κλίμακας παραγωγή και τεχνικές αποθήκευσης όπως τα βαρέλια και τα μπουκάλια. Όσον αφορά το εκλεκτής ποιότητας κρασί, η σύγχρονη Ιταλία είναι η μεγαλύτερη ή η δεύτερη μεγαλύτερη χώρα παραγωγής του. Το 2005 η ιταλική παραγωγή αποτελούσε το 20% της παγκόσμιας, δηλαδή δεύτερης σε αριθμό με πρώτη τη Γαλλία να παράγει το 26%. Τον ίδιο χρόνο το μερίδιο της Ιταλίας σε δολάρια σε εισαγωγές οίνου στις Η.Π.Α ήταν 32%, της Αυστραλίας 24% και της Γαλλίας 20%. Μαζί με της Αυστραλία, η αγορά της Ιταλίας αυξήθηκε ραγδαία τα τελευταία χρόνια.

Vino cotto και vincotto[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Βίνο κότο (κατά λέξη: μαγειρεμένο κρασί) είναι είδος κρασιού από τις Μάρκε και το Αμπρούτσο της κεντρικής Ιταλίας. Συνήθως φτιάχνεται από ιδιώτες για προσωπική χρήση αφού δεν μπορεί νόμιμα να πουληθεί ως κρασί. Ο μούστος, αντίθετα με αρκετές τοπικές ποικιλίες σταφυλιών, ζεσταίνεται σε ένα χάλκινο δοχείο όπου μειώνεται η περιεκτικότητά του στο 1/3 πριν ζυμωθεί σε παλιά ξύλινα βαρέλια. Μπορεί να ωριμάσει για χρόνια και η συγκομιδή στα βαρέλια να είναι μεγάλη. Το χρώμα του θυμίζει το βαθύ κόκκινο που έχει το ρουμπίνι και μοιάζει με το κρασί της Μαδέρας, ενώ συχνά συνοδεύεται με κάποιο είδος γλυκού.

Το Βινκότο, χαρακτηριστικό της Απουλίας, ζεσταίνεται εξίσου αλλά δεν ζυμώνεται με αποτέλεσμα να έχει μια γλυκιά γεύση, σαν σιρόπι. Γι’αυτό τον λόγο είναι κατάλληλο για την παραγωγή γλυκών και αφεψημάτων. Μετά την παραγωγή και την ψύξη του, ωριμάζει αποθηκευμένο για χρόνια.

Οικονομία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεωργία, Βιομηχανία και Παροχές Υπηρεσιών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η γεωργία για τους Ιταλούς αποτελεί οικονομολογικά έναν ασήμαντο ρόλο (περίπου 2%), παρόλα αυτά έχει επιφέρει σημαντικά αποτελέσματα. Αξιοσημείωτη είναι η παραγωγή κρασιού, η οποία υπολογίζεται στα 49 εκατομμύρια εκατόλιτρα κάνοντας την Ιταλία την πρώτη χώρα παραγωγής κρασιού στον κόσμο, ακολουθούμενη από την Γαλλία σύμφωνα με στατικές του 2015. Επίσης είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός ελαιόλαδου μετά την Ισπανία με 442.000 τόνους κατά το έτος 2013. Διάσημη είναι επίσης για τη κατασκευή τυροκομικών προϊόντων όπως παρμεζάνα, μοτσαρέλα, πεκορίνο και ρικότα. Kαλλιεργούνται και εξάγονται ακόμα εσπεριδοειδή όπως πορτοκάλια και λεμόνια, σολανό όπως η ντομάτα και η μελιτζάνα, κολοκυνθοειδή όπως κολοκυθάκια, καρπούζια και πεπόνια, λαχανικά για σαλάτες όπως ρόκα και ραδίκια, όσπρια καθώς και ξηρούς καρπούς. 

H δύναμη της ιταλικής οικονομίας εντοπίζεται στις κατασκευαστικές εταιρίες, κυρίως στις μικρές και στις μεσαίες οικογενειακές επιχειρήσεις. Σύμφωνα με την ISTAT, το επίσημο ιταλικό ινστιτούτο ανάλυσης στατιστικής έρευνας υπολογίζεται ότι το 95,2% των μικρών επιχειρήσεων απασχολούν λιγότερους από 10 εργαζόμενους. O όμιλος επιχειρήσεων ΕNΙ που ασχολείται με την εξαγωγή πετρελαίου, ορυκτελαίου και ενέργειας αποτελεί την ιταλική επιχείρηση με τον μεγαλύτερο τζίρο. 

Άλλες σημαντικές βιομηχανίες της χώρας είναι αυτές της παραγωγής μηχανών, αεροπλάνων ( Leonardo), πλοίων (Fincantieri) και αμαξιών. Διάσημες ιταλικές βιομηχανίες αυτοκινήτων είναι ο όμιλος επιχειρήσεων Fiat, στον οποίο ανήκουν η Alfa Romeo, Iveco, Lancia και Μaserati, η Ferrari, Piaggio και Pirelli. Φαρμακοβιομηχανίες και βιομηχανίες κατασκευής ηλεκτρικών προϊόντων όπως η Magneti Marelli επίσης βρίσκονται στην Ιταλία. H κλωστοϋφαντουργία άνθησε στην Ιταλία και συνδέθηκε με την εσωτερική ετικέτα ''Made in Italy'' καθώς και με διάσημα ονόματα ιταλικών μάρκων όπως Armani, Benetton, Dolce & Cabbana, Gucci, Prada και Versace. Επιπλέον, η Luxottica είναι η μεγαλύτερη εταιρία παγκοσμίως κατασκευής γυαλιών. Μια από τις σημαντικότερες ιταλικές εταιρίες εξαγωγής προϊόντων είναι οι βιομηχανίες παραγωγής τροφίμων όπως η Barilla, Campari, Lavazza και Parmala, ενώ η μεγαλύτερη επιχείρηση σε αυτόν τον κλάδο ονομάζεται Ferrero. 

Στο τομέα παροχής υπηρεσιών η Ιταλία αντιπροσωπεύεται σε διεθνές επίπεδο από μεγάλες τράπεζες όπως η Unicredit και Ιntensa Sanpaolo, ενώ η Assicurazioni Generali αποτελεί την μεγαλύτερη εταιρία ασφάλισης παγκοσμίως. 

Ο τουρισμός αποτελεί εδώ και δεκαετίες κύρια πηγή εισοδήματος για τους Ιταλούς καθώς η Ιταλία παραμένει να είναι κλασσικός ταξιδιωτικός προορισμός. Αγαπημένοι προορισμοί είναι οι Άλπεις, οι ακτές στην Αδριατική θάλασσα και στη θάλασσα της Λιγουρίας, οι αμέτρητες ιστορικές πόλεις και μουσεία, αρχαιολογικά ευρήματα καθώς και παραδοσιακά έθιμα όπως το Καρναβάλι της Βενετίας. 

Η Ιταλία μέχρι και τη δεκαετία του '70 κατείχε την πρώτη θέση σε επισκεψιμότητα στον κόσμο, ενώ σήμερα βρίσκεται στη πέμπτη θέση μετά την Γαλλία, Αμερική, Ισπανία και Κίνα. 

Ναυτιλία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κυριότεροι λιμένες της Ιταλίας είναι: η Τεργέστη (Trieste), η Ανκόνα (Ancona), το Μπρίντιζι (Brindisi) ή Βρινδήσιο, το Οτράντο (Otranto), ο Τάρας (Taranto) και η Νάπολη ή Νεάπολη (Napoli), η Γένοβα (Genova) και η Βενετία (Venezia). Το 1974 ο εμπορικός στόλος της Ιταλίας αριθμούσε 1050 πλοία συνολικής χωρητικότητας 8.877.825 κ.ο.χ. κατέχοντας την 9η θέση παγκόσμια.

Διακυβέρνηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το πολίτευμα της Ιταλίας είναι Προεδρευόμενη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία. Δικαίωμα ψήφου στις εκλογές έχουν όλοι οι Ιταλοί πολίτες που έχουν συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας τους. Ωστόσο, στις εκλογές για την ανάδειξη των Γερουσιαστών το όριο είναι τα 25 έτη.Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας μπορεί να απολύσει τον Πρωθυπουργό και την Κυβέρνηση μόνο σε περίπτωση που παραβιάσουν κάποιο άρθρο του Συντάγματος.

Στις 22 Ιουλίου του 2008 με 171 ψήφους υπέρ, 128 κατά και έξι αποχές, η Ιταλική Γερουσία ενέκρινε το νόμο ο οποίος προστατεύει τους τέσσερις ανώτατους αξιωματούχους του κράτους από ποινικές διώξεις, περιλαμβανομένου και του πρωθυπουργού[10]. Το 2008 παραιτήθηκε ο πρωθυπουργός Ρομάνο Πρόντι και νικητής των εκλογών του Απριλίου, αναδείχθηκε ξανά ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι.

Στις 3 Ιουλίου του 2009 επικυρώθηκε από τη Γερουσία ο αμφιλεγόμενος και αυστηρότατος νόμος για τη μετανάστευση, που πυροδότησε τις επικρίσεις της Αντιπολίτευσης.

Στις 24 Απριλίου 2013, ο Ενρίκο Λέτα έγινε πρωθυπουργός της χώρας διαδεχόμενος τον Μάριο Μόντι ύστερα από το πολιτικό αδιέξοδο που σχηματίστηκε μετά τις εκλογές του 2013. Η κυβέρνηση συνεργασίας Κεντροαριστεράς - Κεντροδεξιάς - Κέντρου που σχηματίστηκε έλαβε ψήφο εμπιστοσύνης από τη Βουλή με 427 ψήφους υπέρ και 167 κατά.[11] Το 2014 ανέλαβε στην πρωθυπουργία ο Ματέο Ρέντσι.

Εκλογές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Επίσημη εκτίμηση
  2. Report for Selected Countries and Subjects International Monetary Fund
  3. Human Development Report 2016 United Nations Development Programme
  4. The World Factbook Central Intelligence Agency
  5. Το διαζύγιο νομιμοποιείται στην Ιταλία, Ιστορικό Λεύκωμα 1970, σελ. 118-121, Καθημερινή (1998)
  6. http://www.aerologio.gr/%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%B9%CE%B1-%CE%B9%CF%84%CE%B1%CE%BB%CE%B9%CE%B1%CF%82/
  7. Βιβλίο Έτους των Μαρτύρων του Ιεχωβά 2014, Watch Tower Bible And Tract Society of Pennsylvania, σελ. 180
  8. "Facts and Statistics", mormonnewsroom.org
  9. Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, Προσδόκιμο ζωής και υγιές προσδόκιμο ζωής, Δεδομένα ανά χώρα
  10. Καθημερινή, Εγκρίθηκε νέος νόμος ασυλίας στην Ιταλία, 23 Ιουλίου 2008
  11. Ψήφος εμπιστοσύνης από την ιταλική Βουλή στην κυβέρνηση Λέτα, tanea.gr, 24-7-2013.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]