Έλυμοι

Οι Έλυμοι ήταν αρχαίος λαός που κατοικούσε στη δυτική Σικελία από την Εποχή του Ορείχαλκου μέχρι την Κλασική αρχαιότητα. Δεν υπάρχουν πολλές πληροφορίες σχετικά με την ταυτότητα και τον πολιτισμό τους, σύμφωνα με τις ιστορικές πηγές είχαν σημαντικές διαφορές με τους γείτονες τους Σικανούς που ζούσαν στο νησί ταυτόχρονα στην Εποχή του Σιδήρου.

Θεωρίες καταγωγής

Γεωγραφική κατανομή των γηγενών λαών της Σικελίας

Ο μυθικός γενάρχης των Έλυμων θεωρείται ο Τρώας ήρωας Έλυμος νόθος γιος του Αγχίση και ετεροθαλής αδελφός του Αινεία. Ο Θουκυδίδης γράφει ότι πολλοί Τρώες που διέφυγαν από την καταστροφή που προκάλεσαν οι Αχαιοί έφτασαν με πλοία στη Σικελία, έγιναν γείτονες με τους Σικανούς και ίδρυσαν δύο πόλεις την "Έρυκα" και την "Έγεστα", είχαν το όνομα "Έλυμοι". Η "Έρυκα" ταυτίζεται με την Έρυξ και η "Έγεστα" με τη Σεγέστα, ο Διόδωρος Σικελιώτης τον 1ο αιώνα π.χ. καταγράφει αντίστοιχα την "Έγεστα" σαν "Αίγεστα", o Αππιανός τον 2ο αιώνα μ.χ. την καταγράφει για πρώτη φορά σαν "Σεγέστα".

Ο Ελλάνικος ο Λέσβιος αναφέρει αντίθετα ότι ο Έλυμοι μετανάστευσαν στην περιοχή από την κεντρική Ιταλία αφού εκδιώχθηκαν από τους Οίνωτρες. Οι ιστορικοί συμφωνούν ομόφωνα σε κάθε περίπτωση ότι είχαν καθοριστικό ρόλο στην δημιουργία της αρχαίας Σικελίας. Η Ελυμική γλώσσα ανήκει σύμφωνα με τις σύγχρονες πηγές στις Ινδοευρωπαϊκές γλώσσες, παρά τους μύθους για την Τρωική καταγωγή η γλώσσα τους ανήκει στις υπόλοιπες Ιταλικές γλώσσες και σχετίζεται σημαντικά με την Λατινική γλώσσα. Η Ιταλική καταγωγή θεωρείται πλέον στις μέρες μας μετά τις αρχαιολογικές έρευνες ως η πιθανότερη.

Ιστορία

Ο ναός των Έλυμων Ελληνικής μορφής στη Σεγέστα.

Οι Έλυμοι πήραν πολλά στοιχεία πολιτισμού από τους Έλληνες, υιοθέτησαν το Ελληνικό αλφάβητο με το οποίο έγραφαν στη γλώσσα τους και ανήγειραν χαρακτηριστικό ναό Ελληνικής μορφής στη Σεγέστα, η γλώσσα τους ακόμα και σήμερα δεν έχει αποκρυπτογραφηθεί. Την εποχή που επεκτάθηκαν οι Ελληνικές αποικίες στη Σικελία οι Έλυμοι συμμάχησαν με την Καρχηδόνα εναντίον των Ελλήνων, οι αρχικές διαφωνίες που είχαν με τη Σελινούντα οδήγησαν σε ανοιχτό πόλεμο (580 π.χ.). Αναζήτησαν συμμαχία με τους Αθηναίους για να πολεμήσουν τη Σελινούντα, αυτό προκάλεσε την καταστροφική Εκστρατεία στη Σικελία εκ μέρους των Αθηνών, μετά την αποτυχία οι Έλυμοι ζήτησαν συμμαχία με τους Καρχηδόνιους για να αντιμετωπίσουν τους αντιπάλους τους.

Όταν ξέσπασε ο Α΄ Καρχηδονιακός Πόλεμος εγκατέλειψαν τους Καρχηδόνιους και συμμάχησαν με τη Ρωμαϊκή Δημοκρατία. Οι Έλυμοι είχαν σημαντικά προνόμια με τους Ρωμαίους και τους θεωρούσαν "αδελφούς λαούς" χάρη στην κοινή καταγωγή από την Τροία, σταδιακά εξαφανίστηκαν επειδή στη Ρωμαϊκή αυτοκρατορία ενσωματώθηκαν με τους υπόλοιπους κατοίκους της Σικελίας. Οι Έλυμοι έμεναν στη δυτική Σικελία με τους Σικανούς, τους Φοίνικες και αργότερα τους Έλληνες, οι σπουδαιότερες πόλεις τους ήταν η Σεγέστα το πολιτικό τους κέντρο, η Έρυξ το θρησκευτικό τους κέντρο, η Έντελλα, η Ιετάς και το Τράπανι.

Πηγές

• Θουκυδίδης, Πελοποννησιακός Πόλεμος, Βιβλίο ΣΤ΄
• Αππιανός, "ΡΩΜΑΙΚΩΝ ΙΛΛΥΡΙΚΗ", Κεφ. Χ
• Διόδωρος Σικελιώτης, Ιστορική Βιβλιοθήκη/ΙΔ
• Giulia Falco: Elymoi. In: Der Neue Pauly (DNP) vol. 3, Metzler, Stuttgart 1997, Sp. 1003.
• Simona Marchesini: "The Elymian language"' in Olga Tribulato (ed..): Language and Linguistic Contact in Ancient Sicily. Cambridge University Press, 2012:95–114.
• Cohen-Skalli, Aude (2011). "Le témoignage de Diodore de Sicile sur deux cités élymes: Ségeste et Éryx (VIe et Ve siècles av. J.-C.)" [The evidence of Diodorus of Sicily on two Elymian cities: Segesta and Eryx (6th and 5th century BC)]. Dialogues d'histoire ancienne. Supplément n° 6: Diodore d’Agyrion et l’histoire de la Sicile: 137–153

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

• Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Elymians στο Wikimedia Commons