Ραφαήλ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ραφαήλ
Selfportrait of Raffaelo, Uffizi Florence.jpg
Αυτοπροσωπογραφία του καλλιτέχνη
Όνομα γέννησης Ραφαέλο Σάντσιο (ιταλικά
Γέννηση 6 Απριλίου (κατ' άλλους 28 Μαρτίου) 1483
Τόπος γέννησης Ουρμπίνο, Ιταλία
Θάνατος 6 Απριλίου 1520 (37 ετών)
Τόπος θανάτου Ρώμη, Ιταλία
Εθνικότητα Ιταλός
Υπηκοότητα Ιταλία
Γονείς Giovanni Santi
Σύντροφος Margarita Luti
Επάγγελμα/
ιδιότητες
ζωγράφος, γλύπτης και αρχιτέκτονας
Είδος Τέχνης ζωγράφος, αρχιτέκτονας
Καλλιτεχνικά ρεύματα Ιταλική Αναγέννηση
Σημαντικά έργα Ο Άγιος Γεώργιος και ο δράκος, Η Σχολή των Αθηνών, Ο Παρνασσός κ.α.
Raffaello Sanzio da Urbino 1483-1520 08 Signature.jpg
Commons page Wikimedia Commons

O Ραφαήλ ή Ραφαέλο Σάντσιο (ιταλ. Raffaello Sanzio, 28 Μαρτίου ή 6 Απριλίου 1483 - 6 Απριλίου 1520) ήταν Ιταλός ζωγράφος και αρχιτέκτονας της ύστερης Αναγέννησης. Υπήρξε ένας από τους επιφανέστερους καλλιτέχνες της εποχής του, του οποίου η φήμη και η αξία υπήρξαν ανάλογες με εκείνες του Μιχαήλ Άγγελου και του Λεονάρντο ντα Βίντσι. Γεννήθηκε στο Ουρμπίνο και μαθήτευσε αρχικά στο πλευρό του πατέρα του, Τζιοβάνι Σάντι, και αργότερα εκπαιδεύτηκε στο εργαστήριο του Περουτζίνο. Παράλληλα, ήρθε νωρίς σε επαφή με κύκλους μορφωμένων ουμανιστών.

Τα πρώιμα έργα του χρονολογούνται στις αρχές του 16ου αιώνα και φιλοτεχνήθηκαν κατά κύριο λόγο στην Περούτζια, πριν εγκατασταθεί στη Φλωρεντία και αργότερα στη Ρώμη. Εκεί ολοκλήρωσε ορισμένα από τα σπουδαιότερα έργα του, μεταξύ των οποίων οι τοιχογραφίες στο Βατικανό. Αυτά τα έργα ακολούθησαν τη λεγόμενη Σχολή των Αθηνών, ως έκφραση κλασικής τέχνης. Ως αρχιτέκτων προσανατολίστηκε στις επιλογές του Ντονάτο Μπραμάντε, μετά τον θάνατο του οποίου ανέλαβε τη διεύθυνση των έργων στην εκκλησία του Αγίου Πέτρου. Πέθανε απρόσμενα σε ηλικία 37 ετών στη Ρώμη. Χαρακτηρίζεται ως ένας από τους σημαντικότερους ζωγράφους της Ευρώπης, του οποίο το έργο θαυμάζεται για την καθαρότητα της φόρμας του και τη δεξιοτεχνία του.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Raphaels Geburt.jpg

Ο Ραφαήλ γεννήθηκε το 1483 στο δουκάτο Ουρμπίνο, το οποίο αποτελούσε την εποχή εκείνη σημαντικό πνευματικό κέντρο, κατά την περίοδο της ηγεμονίας του Φεντερίκο ντα Μοντεφέλτρο. Ο πατέρας του, Τζοβάνι Σάντι, ήταν διακεκριμένος ζωγράφος που συχνά πρόσφερε τις υπηρεσίες του στην Αυλή του δούκα και έχαιρε επίσης ιδιαίτερης εκτίμησης ως ποιητής και χρονικογράφος. Πέθανε όταν ο Ραφαήλ ήταν μόλις σε ηλικία έντεκα ετών και ενώ τρία χρόνια νωρίτερα είχε ήδη σημειωθεί ο θάνατος της μητέρας του ονόματι Μάγια ντι Μπατίστα Κιάρλα . Υπήρξε ο πρώτος δάσκαλος του γιου του στη ζωγραφική, ο οποίος σύμφωνα με τον Τζόρτζιο Βαζάρι μαθήτευσε αργότερα στο πλευρό του Περουτζίνο, στην Περούτζια. Ο τελευταίος αποτελούσε έναν από τους πλέον διακεκριμένους και επιτυχημένους ζωγράφους της εποχής, αναλαμβάνοντας την εκπαίδευση του Ραφαήλ ενώ βρισκόταν στην κορυφή της δόξας του. Η άφιξή του στην Περούτζια και η έναρξη της συνεργασίας του με τον Περουτζίνο δεν έχει προσδιοριστεί με ακρίβεια, ωστόσο τοποθετείται περίπου το 1495.

Η πρώτη επίσημη καταγραφή της δραστηριότητάς του χρονολογείται στις 10 Δεκεμβρίου του 1500, σύμφωνα με έγγραφο που πιστοποιεί πως ανέλαβε να φιλοτεχνήσει ένα ιερό, με προθεσμία έως το Σεπτέμβριο του 1502. Ανέλαβε τις πρώτες παραγγελίες έργων του για εκκλησίες στην Τσιττά ντι Καστέλλο και στην Περούτζια, πόλεις που βρίσκονταν σε μικρή απόσταση από το Ουρμπίνο, ενώ φιλοτέχνησε επίσης τα σχέδια για μία σειρά νωπογραφιών για τη Biblioteca Piccolomini της Σιένα, έργο που ανέλαβε να ολοκληρώσει ο Μπερναρντίνο Πιντουρίκιο. Η πιθανώς παλαιότερη και άθικτη μέχρι σήμερα εικόνα που φιλοτέχνησε για την εκκλησία του Αγίου Δομήνικου στην Τσιττά ντι Καστέλλο, μία σύνθεση με θέμα τη σταύρωση του Χριστού (π.1502-3, Εθνική Πινακοθήκη Λονδίνου), παρουσιάζει αρκετά κοινά στοιχεία με έργα του Περουτζίνο, γεγονός που μαρτυρά την επίδραση του τελευταίου στην τεχνοτροπία του Ραφαήλ.

Έργα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Α’. Πίνακες

Β’. Τοιχογραφίες

  • Ουρμπίνο, Casa Santi (σπίτι του Ραφαήλ)
    • Madonna di Casa Santi [46] 1498
  • Ρώμη, Stanze Vaticane (Αίθουσες του Βατικανού)
    • Stanza della Segnatura (Αίθουσα της Υπογραφής)
    • Stanza di Eliodoro (Αίθουσα του Ηλιόδωρου)
      • Η εκδίωξη του Ηλιόδωρου από το Ναό [50] 1511-12
      • Η λειτουργία της Μπολσένα [51] 1514
      • Η συνάντηση Λέοντα Μεγάλου και Αττίλα [52]
      • Η απελευθέρωση του Αγίου Πέτρου [53] 1514
    • Stanza dell'incendio di Borgo (Αίθουσα της πυρκαγιάς του Μπόργκο)
      • Η ναυμαχία της Όστια [54]
      • Η πυρκαγιά του Μπόργκο, 1514 (εκτελεσμένο από το εργαστήριο του Ραφαήλ σε σχέδιά του)
      • Η στέψη του Καρλομάγνου [55]
      • Ο όρκος του Λέοντα Γ΄ [56]
    • Sala di Constantino
      • Εν τούτω νίκα (εκτελεσμένο από το εργαστήριο του Ραφαήλ)
      • Η μάχη της Μουλβίας γέφυρας (εκτελεσμένο από το εργαστήριο του Ραφαήλ)
  • Ρώμη, Βατικανό, Loggia di Raffaello, 1518-1519 [57] , (γεν. άποψη)
    • Ο διαχωρισμός της γης από των υδάτων [58]
    • Η δημιουργία των ζώων [59]
    • Τα ζώα φεύγουν από την Κιβωτό [60]
    • Ισαάκ και Ρεβέκκα [61]
    • Το όνειρο του Ιακώβ [62]
    • Η συνάντηση του Ιακώβ με την Ραχήλ [63]
    • Η ανεύρεση του Μωυσή [64]
    • Η κρίση του Σολομώντα [65]
    • Ο Σολομών και η βασίλισσα του Σαβά [66]
    • Η προσκύνηση των Μάγων [67]
  • Ρώμη, Sant'Agostino
    • Ο προφήτης Ησαΐας [68], 1511-12
  • Ρώμη, Santa Maria della Pace
    • Οι Σίβυλλες [69]
  • Ρώμη, Βίλλα Φαρνεζίνα, 1511
    • Το συμβούλιο των θεών [70]
    • Το γαμήλιο συμπόσιο του Έρωτα και της Ψυχής [71]
    • Ο θρίαμβος της Γαλάτειας [72]

Δωμάτια Ραφαήλ, Βατικανό[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ραφαήλ προσλήφθηκε για να διακοσμήσει με νωπογραφίες τέσσερα δωμάτια στο Αποστολικό Παλάτι του Βατικανού. Σήμερα, αυτά τα δωμάτια ονομάζονται "τα δωμάτια Ραφαήλ" ή "Stanze di Rafaello" στην Ιταλική. Οι νωπογραφίες στα δωμάτια αυτά είναι:

Βορειοανατολικά Νοτιοδυτικά Ανατολικός τοίχος Νότιος Τοίχος Δυτικός τοίχος Βόρειος τοίχος Οροφή Όνομα έργου σε κάθε τοίχο (από αριστερά προς δεξιά)
1 Estancia del Sello (Vista general I).jpg
2 Estancia del Sello (Vista general II).jpg
Sanzio 01.jpg
Raphael - Cardinal and Theological Virtues.jpg
Raphael - Disputation of the Holy Sacrament.jpg
Raphael - The Parnassus.jpg
Raphael - Ceiling of the Selling Room.jpg
Δωμάτιο Υπογραφών: 1. Η Σχολή των Αθηνών (Ραφαήλ), 2. Καρδιναλικές και Θεολογικές Αρετές, 3. Η Έρις της Θείας Ευχαριστίας, 4. Ο Παρνασσός και 5. Οροφή.
8 Estancia de Heliodoro (Vista general I).jpg
9 Estancia de Heliodoro (Vista general II).jpg
Raphael - The Expulsion of Heliodorus from the Temple.jpg
Raphael - The Mass at Bolsena.jpg
Raphael - The Meeting of Leo the Great and Attila.jpg
Raphael - Deliverance of Saint Peter.jpg
Raphael - Ceiling of the Room of Eliodorus.jpg
Αίθουσα του Ηλιόδωρου: 1. Η Εκδίωξη του Ηλιόδωρου από το Ναό (Ραφαήλ), 2. Η Θεία Κοινωνία στην Μπολσένα, 3. Η συνάντηση του Λέων Α΄ με τον Αττίλα, 4. Απελευθέρωση του Αγίου Πέτρου και 5. Οροφή.
15 Estancia del Incendio del Borgo (Vista general I).png
16 Estancia del Incendio del Borgo (Vista general II).jpg
Raphael - Battle of Ostia.jpg
Raphael - Fire in the Borgo.jpg
Raphael - Coronation of Charlemagne.jpg
Raphael - Oath of Leo III.jpg
Perugino - Ceiling of the Room of Fire in the Borgo.jpg
Αίθουσα Πυρκαγιά στο Μπόρκο: 1. Η Μάχη της Όστιας, 2. Πυρκαγιά στο Μπόρκο, 3. Η στέψη του Καρλομάγνου, 4. Ο όρκος του Λέοντα Γ΄ και 5. Οροφή.
113d Sala de Constantino (Vista, d).jpg
113e Sala de Constantino (Vista, e).jpg
School of Raphael - Vision of the Cross.jpg
Giulio Romano - The Battle of the Milvian Bridge.jpg
Giannfrancesco Penni - Baptism of Constantine.jpg
School of Raphael - Donation of Rome.jpg
Tommaso Laureti - Ceiling of Room of Constantine.jpg
Δωμάτιο Κωνσταντίνου: 1. Το όραμα του Σταυρού, 2. Η μάχη της Μουλβίας γέφυρας, 3. Η Βάπτιση του Κωνσταντίνου, 4. Δωρεά του Κωνσταντίνου και 5. Οροφή.

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Giorgio Vasari, Le vite de' più eccellenti pittori, scultori, e architettori, 1550 (Τζόρτζιο Βαζάρι, Οι βίοι των εξοχοτέρων ζωγράφων, γλυπτών και αρχιτεκτόνων - αποσπασματική ελληνική μετάφραση από τον Στέλιο Λυδάκη, "Κανάκης", 1995)
  • V. Golzio, Raffaello nei documenti nelle testimonianze dei contemporanei e nella letturatura del suo secolo, Vatican City and Westmead, 1971
  • The Cambridge Companion to Raphael, Marcia B. Hall, Cambridge University Press, 2005, ISBN 0-521-80809-X,
  • New catalogue raisonné in several volumes, still being published, Jürg Meyer zur Capellen, Stefan B. Polter, Arcos, 2001-2008
  • Raphael. James H. Beck, Harry N. Abrams, 1976, LCCN 73-12198, ISBN 0-8109-0432-2
  • Raphael, Pier Luigi De Vecchi, Abbeville Press, 2003. ISBN 0789207702
  • Raphael, Bette Talvacchia, Phaidon Press, 2007. ISBN 9780714847863
  • Raphael, John Pope-Hennessy, New York University Press, 1970, ISBN 0-8147-0476-X
  • Raphael: From Urbino to Rome, Hugo Chapman, Tom Henry, Carol Plazzotta, Arnold Nesselrath, Nicholas Penny, National Gallery Publications Limited, 2004, ISBN 1-85709-999-0 (exhibition catalogue)
  • The Raphael Trail: The Secret History of One of the World's Most Precious Works of Art; Joanna Pitman, 2006. ISBN 0091901715
  • Raphael - A Critical Catalogue of his Pictures, Wall-Paintings and Tapestries, catalogue raisonné by Luitpold Dussler published in the United States by Phaidon Publishers, Inc., 1971, ISBN 0-7148-1469-5 (out of print, but there is an online version here [73])
  • Wolk-Simon, Linda. (2006). Raphael at the Metropolitan: The Colonna Altarpiece. New York: The Metropolitan Museum of Art. ISBN 9781588391889.
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα