Α΄ Εθνοσυνέλευση Επιδαύρου

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Tο πρώτο Σύνταγμα της Ελλάδας, το «Προσωρινόν Πολίτευμα της Ελλάδος» που ψηφίστηκε στην Α' Εθνοσυνέλευση Επιδαύρου
Η πρώτη σελίδα του «Προσωρινού Πολιτεύματος της Ελλάδος»

Η Α' Εθνοσυνέλευση Επιδαύρου ή Πρώτη Εθνική Συνέλευση της Επιδαύρου (20 Δεκεμβρίου 1821 - 16 Ιανουαρίου 1822) ήταν η πρώτη συνέλευση νομοθετικού σώματος του νέου Ελληνικού κράτους. Συνήθως αναφέρεται και ως Α' Συνέλευση Επιδαύρου ή ως Α' Εθνοσυνέλευση.

Η διοργάνωση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ludwig Michael von Schwanthaler. Η Εθνική Συνέλευση στην Επίδαυρο. Απεικονίζεται η στιγμή της ορκωμοσίας των πληρεξουσίων μπροστά στο «Προσωρινόν πολίτευμα της Ελλάδος» (1η Ιανουαρίου 1822). Τοιχογραφίες του Μεγάρου της Βουλής, αίθουσα των Υπασπιστών, βόρειος τοίχος.

Μετά την ανάληψη της στρατιωτικής αρχηγίας από τον Δ. Υψηλάντη και την κάθοδο στην Ελλάδα των φαναριωτών Αλ. Μαυροκορδάτου και Θ. Νέγρη, άρχισαν οι ετοιμασίες για μια εθνοσυνέλευση που θα αντικαθιστούσε προηγούμενους οργανισμούς όπως αυτόν της συνέλευσης των Καλτεζών.

Για την προετοιμασία έγιναν δύο τοπικές συνελεύσεις στην Στερεά Ελλάδα. Με εγκυκλίους κλήθηκαν αντιπρόσωποι στο Μεσολόγγι και την Άμφισσα την 14η Σεπτεμβρίου, εορτή Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού. Η πρώτη, τοπική συνέλευση της Δυτικής Ελλάδος, τελείωσε την 9 Νοεμβρίου 1821, και η δεύτερη περί τα τέλη του ίδιου μήνα. Από εκεί προέκυψαν οργανισμοί διοίκησης και πληρεξούσιοι για την Εθνική Συνέλευση ή Εθνική Βουλή όπως λεγόταν.

Στην Πελοπόννησο αποφασίστηκε η ανασύσταση της Πελοποννησιακής Γερουσίας με συνεννοήσεις που έγιναν στη Βέρβενα και τη Ζαράκοβα. Εξέλεξαν πρόεδρο τον Υψηλάντη και κατήρτισαν οργανισμό ανάλογο με αυτό της Στερεάς.

Αρχικά ως έδρα της Εθνοσυνέλευσης είχε οριστεί από τον Υψηλάντη το Άργος, που προτιμήθηκε από την Τρίπολη όπου είχαν ξεσπάσει επιδημίες. Μετά από αναβολές και καθυστερήσεις οι πληρεξούσιοι ή «παραστάτες» ορκίστηκαν στην παλαιά εκκλησία του Αη Γιάννη του Άργους την 2 Δεκεμβρίου.[1]. Πανηγυρικό λόγο εκφώνησε ο διδάσκαλος του Γένους Νεόφυτος Βάμβας. Σταδιακά έφτασαν και οι καθυστερούντες εκπρόσωποι από τη Στερεά και ορισμένοι από την Πελοπόννησο και η Εθνοσυνέλευση άρχισε τις επίσημες εργασίες στις 20 Δεκεμβρίου 1821, στο χωριό Πιάδα (Νέα Επίδαυρος) κοντά στην Αρχαία Επίδαυρο. Οι εργασίες της εθνοσυνέλευσης έληξαν στις 16 Ιανουαρίου 1822.[2]

Ο χώρος διεξαγωγής της Α' Εθνοσυνελεύσεως[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο σωζόμενος οικίσκος εντός του οποίου συνήλθαν οι πληεξούσιοι έχει κηρυχθεί διατηρητέο μνημείο, ενώ ο στον περιβάλλοντα υπαίθριο χώρο έχει τοποθετηθεί αναθηματική στήλη.[3]

Εργασίες της Εθνοσυνέλευσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην Εθνική Συνέλευση της Επιδαύρου γράφτηκε η Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας της Ελλάδος, ορίστηκε ο τρόπος της προσωρινής λειτουργίας του νεοσύστατου Ελληνικού κράτους και ψηφίστηκε την 1 Ιανουαρίου 1822 το πρώτο Σύνταγμα της Ελλάδας, το «Προσωρινόν Πολίτευμα της Ελλάδος», έργο του Ιταλού Βιντσέντζο Γκαλλίνα (Vincenzo Gallina) μαζί με τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο και τον Θεόδωρο Νέγρη[4]. Την επιτροπή που είχε οριστεί από τη Συνέλευση για τη συγγραφή του συντάγματος αποτελούσαν οι: Θεόδωρος Νέγρης, Γεώργιος Αινιάν, Δρόσος Μανσόλας, Ιωάννης Ορλάνδος, Πέτρος Σκυλίτζης, Α. Μοναρχίδης, Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος, Ι. Κωλέτης, Φώτιος Καραπάνου, Παλαιών Πατρών Γερμανός Γ', Πανούτζος Νοταράς και Α. Κανακάρης.[5]

Σε αυτό το Σύνταγμα, ορίστηκε και το εθνικό σύμβολο, η ελληνική σημαία. Το Σύνταγμα που ψηφίστηκε προέβλεπε προστασία των ατομικών ελευθεριών, την αντιπροσωπευτική αρχή καθώς και της διάκριση των εξουσιών. Ορίστηκε ότι η «Διοίκησις» θα γινόταν από το «Βουλευτικόν» και το «Εκτελεστικόν», ενώ το «Δικαστικόν» θα ήταν ανεξάρτητο όργανο. Η απονομή δικαιοσύνης προβλεπόταν από τα «Κριτήρια» (τα δικαστήρια). Στη Β' Εθνοσυνέλευση Άστρους, το 1823 το Σύνταγμα αυτό βελτιώθηκε.

Ένα από τα σημαντικά σημεία της Πρώτης Εθνοσυνέλευσης είναι η έλλειψη αναφοράς στη Φιλική Εταιρεία.

Σύσταση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην εθνοσυνέλευση συμμετείχαν εκπρόσωποι από την Πελοπόννησο, τη Στερεά Ελλάδα (Ανατολική χέρσος Ελλάδα και Δυτική χέρσος Ελλάδα όπως ήταν χωρισμένη) καθώς και από τα νησιά Ύδρα, Σπέτσες και Ψαρά.[6] Επίσης συμμετείχε, ψήφισε και υπέγραψε και αντιπρόσωπος των Αλβανών, αν και η Ελληνο-αλβανική συμμαχία είχε ήδη διαλυθεί.[7].

Οι εκλογές για τους πληρεξούσιους, παραστάτες όπως λέγονταν, δεν ήταν τακτικές όπως δεν υπήρχε κανένας περιορισμός πόσους θα έστελνε κάθε επαρχία. Οι περισσότεροι πληρεξούσιοι ήταν από τη Στερεά Ελλάδα αφού εκτός τους εκπροσώπους των επαρχιών πήραν μέρος και αυτοί πού έστειλε ο Άρειος πάγος , συνήγοροι όπως αποκαλούνταν. Οι πληρεξούσιοι χωρίστηκαν σε τέσσερις κλάσεις και ψήφιζαν σύμφωνα με τον διαχωρισμό αυτό, κάθε κλάση έκλεξε από τρία μέλη συστήνοντας 12 μελής επιτροπή για την σύνταξη οργανικού νόμου.[7]

Στο Εκτελεστικό εκλέχθηκαν οι Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος, πρόεδρος εκτελεστικού, Αθανάσιος Κανακάρης, αντιπρόεδρος, Αναγνώστης Παπαγιαννόπουλος (Δεληγιάννης), Ιωάννης Ορλάνδος και Ιωάννης Λογοθέτης.[8]

Κατάλογος εκπροσώπων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι εκπρόσωποι ή πληρεξούσιοι ήταν 60 και σύμφωνα με τα γραφόμενα στα πρακτικά της Εθνοσυνέλευσης ήταν χωρισμένοι σε τέσσερις κλάσεις ανάλογα με τη γεωγραφική περιοχή, επιλεγμένες «κατά κλήρον» (δηλαδή η σειρά τους προέκυψε με κλήρο και όχι με άλλο κριτήριο). Οι εκπρόσωποι που υπέγραψαν στις 20 Δεκεμβρίου 1821 στα πρώτα πρακτικά αναφέρονται παρακάτω [9]:

Οι κατά Α' κλήρον κλάσεως (Ανατολική Χέρσος Ελλάδα)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι τοποθεσίες από τις οποίες προέρχονταν οι εκπρόσωποι καταγράφονται από την επικύρωσή τους κατά τη Συνέλευση των Σαλώνων 17 Νοεμβρίου 1821 του Οργανισμού της Ανατολικής Χέρσου Ελλάδας[10].

Οι κατά Β' κλήρον κλάσεως (Νήσοι: Ύδρα, Σπέτσες, Ψαρά)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι κατά Γ' κλήρον κλάσεως (Δυτική Χέρσος Ελλάδα)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι κατά Δ' κλήρον κλάσεως (Πελοπόννησος)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Άλλοι εκπρόσωποι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παρακάτω αναφέρονται εκπρόσωποι που υπογράφουν το «Προσωρινόν Πολίτευμα» την 1η Ιανουαρίου 1822 αλλά δεν είχαν υπογράψει στα Πρακτικά της 20ης Δεκεμβρίου 1821[13]:

Συμμετέχοντες / παρόντες σύμφωνα με άλλες πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύμφωνα με άλλες πηγές έλαβαν μέρος ή ήταν παρόντες κατά τη συνέλευση και όσοι φαίνονται παρακάτω, αν και δεν αναφέρονται στους υπογράφοντες τα πρακτικά:

Άλλοι παράγοντες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παρακάτω αναφέρονται άλλοι που έλαβαν μέρος στη συνέλευση[9]:

  • Δημήτριος Τομαρόπλος (πιθανόν Τομαρόπουλος) - γραμματεύς
  • Γεώργιος Σταυρίδης - γραμματεύς

Tα κείμενα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Αναφέρεται με τον τότε τίτλο του: Επίσκοπος Ταλαντίου, Επίσκοπος Αθηνών έγινε αργότερα
  2. Αναφέρεται ως Γιαννούτζος στην σελίδα 42
  3. Αναφέρεται Τούρος στις σελίδα 34-36
  4. Αναφέρεται Κυριεζής στις σελίδα 34-36
  5. Αναφέρεται ως ο εκ Σκοπέλου στις σελίδες 34-36 ή Παναγιωτίδης στις σελίδες 42
  6. Αυθεντική ορθογραφία Μανόλης ενώ αναφέρεται και ως Τουμπάζη
  7. Προφανώς εννοείται ο Χατζηγιάννης Μέξης
  8. Αναφέρεται Τσιμπουράκης στις σελ.34-36
  9. Αναφέρεται Κορκουμέλης σελ.43
  10. Στις σελίδες 34-36 Σωτήριος Χαραλάμπης
  11. Αναφέρεται ως Πανούτζος)
  12. Αναφέρεται ως Παππαγιαννόπουλος)
  13. Στην σελίδα 43 αναφέρεται ως Πολυχρόνιος
  14. αναφέρεται ως Αναστάσης Ανα: Λοιδωρίκης).
  15. Αναφέρεται ως Παππά Γεωργίου
  16. ή Κυριακός Τζίκας (αναφέρεται ως τυπογραφικό λάθος αντί για Τασσίκας σελ.42
  17. (αναφέρεται Βασίλης Ν. Μπουντούρη σελ.34-36)
  18. στην σελίδα 43 αναφέρεται ως Κούτζης
  19. στην σελίδα 43 αναφέρεται ως Νικόλαος Δημητρίου Λαζαρή
  20. Αυθεντική ορθογραφία Καπετά Μανόλις Κασιότης
  21. Στην σελίδα 42 αναφέρεται ως Πλακωτής
  22. Αυθεντική ορθογραφία Ιω: Παπ. διαμαντόπουλος

Αναφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Άργος, Livepedia, ανακτήθηκε στις 9 Ιαν. 2010
  2. Άννινος Μπάμπης (1921) Η εν Επιδαύρω πρώτη Εθνική Συνέλευσις, Ημερολόγιον της Μεγάλης Ελλάδος 1922, σ. 334-345.
  3. Χαρίκλεια Δημακοπούλου, «Οι ιστορικοί τόποι των Εθνικών Συνελεύσεων» Δελτίον της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος, τομ.23,(1980) σελ.90
  4. 1821-1823 Η Α' και η Β' Εθνοσυνέλευση, ανακτήθηκε στις 7/1/2010
  5. Παππαδόπουλος Νικ. Τα κατά την κηδείαν του μακαρίτου Α. Ζαήμη αποθανόντος την 4 Μαϊου του έτους 1840, σ. 16.
  6. Συνταγματική Ιστορία. Από την επανάσταση έως την καθιέρωση της Βασιλευόμενης Δημοκρατίας (1821-1864), Τα Συντάγματα της Επανάστασης (Η Πρώτη Ελληνική Δημοκρατία, Βουλή των Ελλήνων, ανακτήθηκε στις 7/1/2010
  7. 7,0 7,1 Σπυρίδωνος Τρικούπη, "Ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως", (1861) τόμος 2ος, σ. 134.
  8. Κ. Παπαρρηγόπουλου, Επίτομος Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Κεφάλαιο: Διακήρυξις της εν Επιδαύρω Συνελεύσεως σελ. 655, Αρχαίος Εκδοτικός Οίκος Δημητρίου Δημητράκου, Αθήνα 1952
  9. 9,0 9,1 «Τα κατά την αναγέννησιν της Ελλάδος» «Ήτοι, συλλογή των περί την αναγεννώμενην Ελλάδα συνταχθέντων πολιτευμάτων, νόμων και άλλων επισήμων πράξεων από του 1821 μέχρι του 1832», Ανδρέου Ζ. Μάμουκα, Τόμος Β', Πειραιάς, Τυπογραφία Ηλίου Χριστοφίδου, Η αγαθή τύχη, 1839, σελ. 3 (από τα Πρακτικά της Εθνικής Νομοδοτικής Συνελεύσεως Συγκροτηθείσης εν Επιδαύρω τη κ΄ Δεκεμβρίου αωκα΄)
  10. «Τα κατά την αναγέννησιν της Ελλάδος», Ανδρέου Ζ. Μάμουκα, Τόμος Β', Πειραιάς, Τυπογραφία Ηλίου Χριστοφίδου, Η αγαθή τύχη, 1839, σελ. 85-86 (από τα Πρακτικά της Συνέλευση των Σαλώνων, 17 Νοεμβρίου 1821 του Οργανισμού της Ανατολικής Χέρσου Ελλάδας)
  11. 11,0 11,1 11,2 11,3 History of the Greek revolution: compiled from official documents of the Greek government, John Lee Comstock, σελ. 213, Εκδ. W. W. Reed & co., 1828 [1]
  12. Στα Απομνημονεύτατα του Π.Π. Γερμανού (έκδοση Παπούλα, 1900) η Συνέλευση αναφέρεται στις σελ. 97-101. Ο ίδιος δεν αναφέρει την παρουσία του εκεί.
  13. «Τα κατά την αναγέννησιν της Ελλάδος» «Ήτοι, συλλογή των περί την αναγεννώμενην Ελλάδα συνταχθέντων πολιτευμάτων, νόμων και άλλων επισήμων πράξεων από του 1821 μέχρι του 1832», Ανδρέου Ζ. Μάμουκα, Τόμος Β', Πειραιάς, Τυπογραφία Ηλίου Χριστοφίδου, Η αγαθή τύχη, 1839, σελ. 34-36 (από το «Προσωρινόν Πολίτευμα» εν Επιδαύρω την α΄ Ιανουαρίου αωκβ΄)
  14. Ιστορικά του Δήμου Ποταμιάς, Για την ιστορία του Μεγάλου Χωριού
  15. ερμηνεία: Αναστάσιος Αναστάση Λιδωρίκςς
  16. Πέθανε εν ενεργεία γερουσιαστής στις 31 Δεκεμβρίου Μητρώο Βουλευτών 1822-1935, ιστοσελίδα της Βουλής των Ελλήνων, ανάκτηση 16-3-2013.
  17. Η οικογένεια Βουδούρη
  18. Οι εγγενείς αδυναμίες των Εθνοσυνελεύσεων και των Προσωρινών Κυβερνήσεων και οι επιπτώσεις τους στην εκπαίδευση της επαναστατικής περιόδου (1821-1827) Γιώργος Τσουκαλάς, Eπιστημονικό Bήμα, τ. 6, Ιούνιος 2006
  19. Βενιαμίν Λέσβιος, 1759/62, Λέσβος – 1824, Ναύπλιο, Ελληνομνήμων
  20. 20,0 20,1 20,2 Τηνιακά : ήτοι αρχαία και νεωτέρα γεωγραφία και ιστορία της νήσου Τήνου / Υπό Επαμ. Γεωργαντοπούλου ... ; εκδίδοται δαπάνη Ιωάννου Γκιών. Εν Αθήναις : Τυπογραφείον "Ο Παλαμήδης", 1889
  21. ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ 25ης ΜΑΡΤΙΟΥ 1821, Επιμέλεια: Νίκος Νικολάου - Αντώνης Αγγελής, Δημόσια Κεντρική βιβλιοθήκη της Ρόδου
  22. Μικρό αρχείο αγωνιστών του 1821
  23. 23,0 23,1 Χριστόδουλος Ματακίδης, Δήμος Βαθέος Σάμου
  24. 24,0 24,1 Τα χωριά της Βουφράδας κατά τη διάρκεια της επανάστασης του 1821 Σύλλογος Απανταχού Βλασαίων «Το Βλάση», ανακτήθηκε στις 9 Ιαν. 2010
  25. Πόρος από 1800 έως 1940
  26. ΕΛΙΑ - Οικογένεια Μεγαπάνου Μαυρομμάτη

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Γιώργος ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ, «Η Εθνοσυνέλευση της Επιδαύρου» Ριζοσπάστης, 17 Δεκέμβρη 2000 [2]