Μάχη του Κεφαλόβρυσου

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Μάχη του Καρπενησίου (1823)
Μέρος της Ελληνικής Επανάστασης του 1821
Marsigli Filippo - The Death of Markos Botsaris - Google Art Project.jpg
Ο θάνατος του Μάρκου Μπότσαρη (δεξιά).
Χρονολογία Νύχτα 8 προς 9 Αυγούστου 1823
Τόπος Καρπενήσι, στην τοποθεσία Κεφαλόβρυσο
Έκβαση Μεγάλες απώλειες από μέρους της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, αποχώρηση των Ελλήνων λόγω θανάτου του αρχηγού τους
Αντιμαχόμενοι
Ηγετικά πρόσωπα
Δυνάμεις
450 ή 350 Σουλιώτες
5-8.000
Απώλειες
60 ή 36 άνδρες και ο Μάρκος Μπότσαρης[1][2]
800-1.500 [3]

Η Μάχη του Κεφαλόβρυσου ή Μάχη του Καρπενησίου έλαβε χώρα κοντά στο Καρπενήσι, το πιθανότερο το βράδυ της 8ης Αυγούστου προς 9η Αυγούστου 1823, μεταξύ δύναμης επαναστατημένων Ελληνών ατάκτων και των Οθωμανικών στρατευμάτων. Οι Έλληνες πολέμησαν υπό την καθοδήγηση του Σουλιώτη Μάρκου Μπότσαρη. Για την ακριβή ημερομηνία της μάχης οι πηγές διαφέρουν, από 7-8 Αυγούστου (Π. Αραβαντινός κ.ά.) έως τις 10-11 Αυγούστου (Μέντελσον Μπαρτόλντυ, Γ. Κορδάτος). Στην 8-9 Αυγούστου συμφωνούν οι περισσότερες πηγές, μεταξύ των οποίων οι Μιχ. Σχινάς, ο τότε Κυβερνήτης Κ. Μεταξάς, οι Σπ. Τρικούπης και Κ. Παπαρρηγόπουλος, ο Fr. Pouqueville κ.ά. Η σπουδαιότερη μαρτυρία προέρχεται από επιστολή του ίδιου του Μάρκου Μπότσαρη προς τον Λόρδο Βύρωνα με ημερομηνία 8-8-1823 όπου αναφέρει:
"Απόψε σκοπεύω κάτι να επιχειρήσω εναντίον ενός σώματος Αλβανών εξ έξ έως επτά χιλιάδων, στρατοπεδευμένων σιμά εις το αυτό μέρος ..."[4]. Σύμφωνα με την έκθεση των γεγονότων από τον Κίτσο Τζαβέλα αυτή η επίθεση έγινε περίπου στις 10:15 της 8 Αυγούστου, "εφορμήσεως δοθησομένου σημείου εκ μέρους του Μάρκου διά σάλπιγγος", και συνεχίστηκε μέχρι το πρωί.

Τα προηγηθέντα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Της μάχης προηγήθηκαν τα εξής: Την 28ή Ιουλίου 1823 ο Καραϊσκάκης συναντήθηκε με τον Μάρκο Μπότσαρη στο Σοβολάκο.[5] Τμήματα του στρατιωτικού σώματος του Καραϊσκάκη ακολούθησαν τον Μπότσαρη ο οποίος τα άφησε στο Μικρό Χωριό, ενώ ο Καραϊσκάκης, ίσως την 6-7 Αυγούστου αποσύρθηκε στη Μονή Προυσού με σοβαρά προβλήματα υγείας. Οι Έλληνες είχαν συγκεντρώσει 1.250 άντρες.[6] Στις 4 Αυγούστου στρατοπέδευσε στο Κεφαλόβρυσο η εμπροσθοφυλακή του Μουσταή πασά υπό τον θείο του Τζελελεντίν μπέη με 5.000 Αλβανούς, Γκέκηδες και Μιρδίτες (καθολικούς Αλβανούς),[7] και την επόμενη μέρα κατέφθασε στο χωριό «Πλατάνια» ο Μουσταής με την φρουρά του, που αποτελούταν από τουλάχιστον 3.000 Τούρκοι.[8] Στις 7 Αυγούστου ο Μάρκος έστειλε κατασκόπους (Τούσιας Μπότσαρης, Ιωάννης Μπαϊρακτάρης, Αθανάσιος Κουτσονίκας κ.ά.) στο εχθρικό στρατόπεδο οι οποίοι γύρισαν την άλλη μέρα με πολλές πληροφορίες.[9]

Η μάχη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Μπότσαρης με δύναμη 450 Σουλιωτών (ή κατά μία άλλη εκδοχή 350[10][11]) και ένα άλλο σώμα υπό τον Κίτσο Τζαβέλα (το οποίο υποχώρησε μετά από σύντομη ανταλλαγή πυρών[12]) επιτέθηκαν κατά της εμπροσθοφυλακής του Τουρκικού στρατού που στρατοπέδευαν στην τοποθεσία Κεφαλόβρυσο. Σκοπός του Μπότσαρη ήταν η σύλληψη των αξιωματικών και συγκεκριμένα του Μουσταή. Οι Οθωμανοί είχαν λάβει ελλιπή αμυντικά μέτρα γεγονός που οδήγησε σε πολλές απώλειες από πλευράς τους, καθώς οι Σουλιώτες εισέβαλαν αθόρυβα στο στρατόπεδο τους. Η φθορά ήταν μεγάλη. Οι Σουλιώτες πίστεψαν ότι είχαν νικήσει, αναγκάστηκαν όμως να υποχωρήσουν όταν διαπίστωσαν ότι ο Μπότσαρης είχε πέσει νεκρός από σφαίρα που τον χτύπησε στο δεξί μάτι και μόνο ύστερα από την ασφαλή απομάκρυνση του άψυχου σώματος του αρχηγού τους από το πεδίο της μάχης έφυγαν. Οι Τουρκικές απώλειες υπήρξαν βαριές, περίπου 800-1.500 άνδρες, σε αντίθεση με τις Ελληνικές που ήταν ελάχιστες. Οι Έλληνες άρπαξαν 690 τουφέκια, 1.000 πιστόλια, δύο σημαίες, πολλά άλογα και μουλάρια και άλλα είδη.[13]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών, τ. ΙΒ', σ. 303.
  2. Γούδας Αν., Βίοι Παράλληλοι, Ήρωες της ξηράς, Εν Αθήναις 1876, τ.8, σ.71.
  3. ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ, τεύχος 138, Φεβρουάριος 2008, σελ. 17.
  4. Δ.Α.Οικονόμου, Το Σούλι, οι Σουλιώται και η οικογένεια Μπότσαρη, Αθήναι 1952, σ. 117, αναφέρεται από τον Πάνο Ι. Βασιλείου, Η μάχη του Κεφαλόβρυσου - Καρπενησίου και ο θάνατος του Μάρκου Μπότσαρη, Στερεοελλαδική Εστία, 1960, τ. 2/3, σελ. 123-129.
  5. Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών, τ. ΙΒ', σ. 303.
  6. Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών, τ. ΙΒ', σ. 303.
  7. Πάνος Ι. Βασιλείου, Η μάχη του Κεφαλόβρυσου - Καρπενησίου και ο θάνατος του Μάρκου Μπότσαρη, Στερεοελλαδική Εστία, 1960, τ. 2/3, σελ. 123-129.
  8. 1. Αγαπητός Σ. Αγαπητός (1877). «Οι Ένδοξοι Έλληνες του 1821, ή Οι Πρωταγωνισταί της Ελλάδος». Τυπογραφείον Α. Σ. Αγαπητού, Εν Πάτραις, σ. 89.
  9. Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών, τ. ΙΒ', σ. 303.
  10. Ευρυτανική εγκυκλοπαίδεια
  11. Τρικούπης Σπυρίδων, Ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως, τ. Γ', κεφ.ΜΔ.
  12. Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών, τ. ΙΒ', σ. 303.
  13. Τρικούπης Σπυρίδων, Ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως, τ. Γ', κεφ.ΜΔ.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Paroulakis, Peter Harold. The Greeks: Their Struggle for Independence. Hellenic International Press, 1984. ISBN 0-9590894-0-3.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]