Γ΄ Εθνοσυνέλευση Τροιζήνας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Γ΄ Εθνοσυνέλευση Ερμιόνης)
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Η Γ΄ Εθνοσυνέλευση Τροιζήνας ή Συνέλευση της Τροιζήνας ή Γ΄ Εθνική Συνέλευση της Τροιζήνας, έγινε από τις 19 Μαρτίου μέχρι τις 5 Μαΐου 1827[1].


Γ΄ Εθνοσυνέλευση Ερμιόνης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά την διακοπή των εργασιών της Γ΄ Εθνοσυνέλευσης της Επιδαύρου η «Επιτροπή της Συνελεύσεως» (σώμα που είχε επιφορτιστεί με την ολοκλήρωση της Εθνοσυνέλευσης) εξέδωσε στις 2 Αυγούστου του 1826, προκήρυξη με την οποία καλούσε τους πληρεξούσιους να συγκεντρωθούν και πάλι στον Πόρο, τον Σεπτέμβριο του 1826. Επειδή όμως το ενδιαφέρον και οι προσπάθειες των περισσοτέρων είχαν εστιαστεί στις μάχες που δίνονταν στην Αθήνα - η Εθνοσυνέλευση πήρε και άλλη αναβολή, για τον Νοέμβριο. Όμως και πάλι, η «Επιτροπή» αφού αναγκάστηκε να αλλάξει τον τόπο της Εθνοσυνέλευσης, προκειμένου να διευκολύνει την πρόσβαση, από τον Πόρο στην Αίγινα, κάλεσε και πάλι τους πληρεξούσιους να μεταβούν το γρηγορότερο δυνατόν εκεί, ενώ παράλληλα μεταφέρθηκε στην Αίγινα η έδρα της «Επιτροπής» αλλά και η έδρα της Συνέλευσης.

Ωστόσο ο Γενικός Αρχηγός της Πελοποννήσου, Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, έχοντας έρθει σε ρήξη με τον παλιό του ομοϊδεάτη και πρόεδρο της κυβέρνησης, Ανδρέα Ζαΐμη, και προσεταιριζόμενος τον πρώην εχθρό του, Γεώργιο Κουντουριώτη [2]είχε συγκεντρώσει τα στρατεύματά του αλλά και τους πολιτικούς του φίλους, στην Ερμιόνη (Καστρί), και καλούσε τους πληρεξούσιους να συγκεντρωθούν εκεί, δίνοντας μάλιστα στις επαρχίες το δικαίωμα να εκλέξουν (αν το έβρισκαν σκόπιμο) νέους πληρεξούσιους. Επειδή καμία από τις δυο πλευρές δεν υποχωρούσε, οι εν Ερμιόνη ευρισκόμενοι ξεκίνησαν τις εργασίες τους στις 18 Ιανουαρίου 1827 με τις πρώτες συνεδριάσεις να ονομάζονται προκαταρκτικές. Στις 11 Φεβρουαρίου κατόπιν εκλογής Προέδρου της Συνελεύσεως, του Γεωργίου Σισίνη, ξεκίνησαν οι τακτικές συνεδριάσεις. Ο συμβιβασμός μεταξύ των δυο μερών, επετεύχθη ύστερα από την μεσολάβηση του αγγλικού παράγοντα, κυρίως του στρατηγού Ρίτσαρντ Τσωρτς και του ναυάρχου Κόχραν, οι οποίοι ανάγκασαν τους πληρεξούσιους που βρίσκονταν στην Αίγινα (που ήταν και οι λιγότεροι) να μεταφερθούν στην Ερμιόνη. Στις 16 Μαρτίου του 1827 ύστερα από μια συνάντηση των δυο πλευρών, αποφασίστηκε να μεταφερθούν και οι δυο Συνελεύσεις στην Τροιζήνα [3] (Δαμαλάς) του Πόρου.
Πράγματι, στις 16 Μαρτίου η μεν Επιτροπή της Συνελεύσεως εγκαταστάθηκε στην Τροιζήνα, η δε έδρα της Διοίκησης μεταφέρθηκε στον Πόρο.

Εκλογή του Καποδίστρια ως πρώτου Έλληνα κυβερνήτη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Όταν η Εθνοσυνέλευση ξανάρχισε τις εργασίες της στην Τροιζήνα εξέλεξε τον Ιωάννη Καποδίστρια Κυβερνήτη της Ελλάδος, για επτά χρόνια. Με το υπ' αριθμό ΣΤ΄ ψήφισμα της 3 Απριλίου 1827, η κυβέρνηση της χώρας ανατέθηκε στον Καποδίστρια, μέχρι δε της αφίξεώς του στην Ελλάδα συγκροτήθηκε τριμελής «Αντικυβερνητική της Ελλάδος Επιτροπή» (που την αποτελούσαν τρία «άσημα» πρόσωπα, τα οποία βρίσκονταν μέχρι εκείνη τη στιγμή εκτός των πολιτικών ανταγωνισμών και συγκεκριμένα οι Γεώργιος Μαυρομιχάλης, Ιωάννης Μακρής - Μιλαΐτης και Ιωαννούλης -ή Γιαννούλης- Νάκου)[4]. Ακολούθως, η Συνέλευση συνέταξε επιστολή προς τον Καποδίστρια, με ημερομηνία 6 Απριλίου 1827 την οποία υπέγραφαν χωρίς να τηρηθεί κάποια προτεραιότητα στις υπογραφές τους, 91 πληρεξούσιοι, μεταξύ των οποίων και οι μέχρι πρότινος αντιδρώντες στην εκλογή του, για λόγους ιδίων συμφερόντων, Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης, Ανδρέας Ζαΐμης, Γεώργιος Κουντουριώτης. Έτσι, μετά και την έγκριση της επιλογής του Καποδίστρια, από το ναύαρχο Άμιλτον, όπως σχετικά αναφέρει ο Ν. Σπηλιάδης αλλά και ο Φωτάκος στην περίφημη στιχομυθία του άγγλου πλοιάρχου με τον Κολοκοτρώνη και με διερμηνέα τον Ανδρέα Μεταξά η οποία διαμείθηκε στον Πόρο[5] ο Καποδίστριας εκλέχθηκε παμψηφεί, ακόμη και από όλους όσους διατηρούσαν ελπίδες να αναλάβουν εκείνοι τη διακυβέρνηση της επαναστατημένης χώρας. Τα επικυρωμένα αντίγραφα του ψηφίσματος της Εθνοσυνέλευσης, όπως και η προσκλητήρια επιστολή προς τον κυβερνήτη ταχυδρομήθηκαν από τον πληρεξούσιο Κορώνης Δ. Βόιλα στην Κέρκυρα με παραλήπτη το Βιάρο Καποδίστρια με την παράκληση αυτός να τα προωθήσει στον αδελφό του, που βρισκόταν στη Γενεύη της Ελβετίας.

Το παρασκήνιο της εκλογής Καποδίστρια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η εκλογή του Ι. Καποδίστρια σαν κυβερνήτη της Ελλάδας ήταν αποτέλεσμα συνδυασμένων παραγόντων και γεγονότων. Πέρα από το ότι ο ίδιος θεωρούνταν κορυφαίος διπλωμάτης, την είσοδό του στα κοινά της χώρας επέσπευσε η από του 1826 επικρατούσα διάσταση απόψεων μεταξύ των δυο ισχυρών προσωπικοτήτων του Ναυπλίου, του Ανδρέα Ζαΐμη και του Κολοκοτρώνη. Ο πρώτος, αφού εξασφαλίσθηκε στην ηγεσία της κυβέρνησης, θέλησε να περιορίσει τη δύναμη των στρατιωτικών ηγετών, τις απόψεις των οποίων εξέφραζε, δικαιωματικά, ο αρχιστράτηγος του αγώνα, Κολοκοτρώνης. Από τη μεριά του, ο «Γέρος του Μοριά» είχε πάρει ήδη την απόφαση να παρέμβη στα πολιτικά δρώμενα ανατρέποντας την κυβέρνηση Ζαΐμη και φέρνοντας στην Ελλάδα έναν άνθρωπο που θα ήταν ανώτερος κάθε άλλης πολιτικής μορφής. Στη συνείδησή του, ο μόνος που θα μπορούσε να ανταποκριθεί στο ρόλο αυτό, ήταν ο Καποδίστριας, με τον οποίο, χωρίς ο ίδιος ο Κολοκοτρώνης να είναι ρωσόφιλος (αφού είχε από τους πρώτους υπογράψει την αίτηση προς την Αγγλία να θέσει υπό την προστασία της την Ελλάδα) διατηρούσε τακτική αλληλογραφία[6]. Την υποψηφιότητα Καποδίστρια, ενίσχυαν επίσης, οι Επτανήσιοι της Ζακύνθου και της Κέρκυρας που παρακολουθούσαν στενά τις εξελίξεις του ελληνικού ζητήματος (Δ. Ρώμας κ.α.) οι οποίοι παρότι ήταν αγγλόφιλοι, προέκριναν θερμά την ανάδειξη του Καποδίστρια στην Αρχή, ως «ελληνικής προσωπικότητας»[7].

Οι υπόλοιπες εργασίες της Εθνοσυνέλευσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις σχετικές συζητήσεις παρατηρήθηκε διχογνωμία και η τελική επιλογή προκάλεσε δυσάρεστα αισθήματα σε ορισμένους προύχοντες. Εκδόθηκαν συνολικά 24 ψηφίσματα στα οποία, μεταξύ άλλων, διορίστηκε επιτροπή για τον έλεγχο των δανείων, αποκαταστάθηκε ο Δημήτριος Υψηλάντης στα πολιτικά του δικαιώματα, ενώ ψηφίσθηκαν ομόφωνα αρχηγοί των δυνάμεων ξηράς και θάλασσας οι Ριχάρδος Τσωρτς (Richard Church) και ο λόρδος Τόμας Κόχραν αντίστοιχα.

Πρώτες ενέργειες των Τσωρτς - Κόχραν[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αμέσως μόλις ο Ρ. Τσωρτς ανέλαβε αρχιστράτηγος, εξέδωσε έντυπη διακήρυξη - έκκληση προς όλους του μάχιμους Έλληνες να καταταγούν στις επαναστατικές δυνάμεις. Επίσης, αναφέρθηκε στην ενότητα που επικράτησε κατά την Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας και στην προοπτική της αναγνώρισης της χώρας «ως αυτόνομου έθνους» από τις χριστιανικές δυνάμεις του δυτικού κόσμου, δίνοντας την υπόσχεση ο ίδιος να πολεμήσει με γενναιότητα, αλλά και να προστατεύσει τους άμαχους πληθυσμούς με όλες του τις δυνάμεις. Ο δε στόλαρχος Κόχραν, ζήτησε με επιστολές του προς τους προύχοντες των τριών ναυτικών νήσων (Ύδρα, Σπέτσες, Ψαρά) την ενίσχυση των στρατιωτικών επιχειρήσεων εναντίον του Ρεσί Πασά με την αποστολή πλοίων και με στρατολόγηση ανδρών[8].

Κατά την εθνοσυνέλευση, στις 26 Μαρτίου 1827, η Διοικητική επιτροπή της Ελλάδος παρουσιάζει από τον Πόρο την παραίτησή της στην Γ΄ Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας, επιστολή που πέρασε στην απόφασή της η Εθνοσυνέλευση στην ΚΒ΄ Συνεδρίαση στις 2 Απριλίου 1827, με ταυτόχρονη απόφαση εκλογής της Αντικυβερνητικής επιτροπής, μέχρι να έλθει ο Ιωάννης Καποδίστριας.

Στην Τροιζήνα, η συνέλευση αναθεώρησε τον Νόμο της Επιδαύρου, το σύνταγμα που είχε ψηφίσει η Β΄ Εθνοσυνέλευση στο Άστρος το 1823. Η Συνέλευση της Τροιζήνας ψήφισε την 1η Μαΐου 1827 το «Πολιτικόν Σύνταγμα της Ελλάδος», το τρίτο κατά σειρά της ελληνικής επανάστασης και περισσότερο δημοκρατικό και φιλελεύθερο από τα προηγούμενα. Για την απονομή της δικαιοσύνης θεσμοθετήθηκαν τα ειρηνοδικεία, τα επαρχιακά και ανέκκλητα, ενώ ορίστηκε επιπλέον «ανώτατο» ή «ακυρωτικό δικαστήριο» στην έδρα της κυβέρνησης. Για πρώτη φορά χρησιμοποιήθηκε για το νομοθετικό σώμα ο όρος «βουλή», αντικαθιστώντας το «βουλευτικόν».

Αποτίμηση του έργου της Εθνοσυνέλευσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύμφωνα με τον Χαράλαμπο Παπασωτηρίου, η Εθνοσυνέλευση, με την απόφασή της να καλέσει τον Καποδίστρια ως κυβερνήτη και να αναθέσει την αρχηγία των ενόπλων δυνάμεων στον Ριχάρδο Τσωρτς και τον Λόρδο Κόχραν, αποκάλυψε την «αδυναμία των ηγετικών ομάδων της Επανάστασης να αναπτύξουν μια γενικά αποδεκτή κρατική εξουσία από τους κόλπους τους. Ουσιαστικά οι Έλληνες ηγέτες παραδέχονταν ότι δεν εμπιστεύονταν ο ένας τον άλλο. [...] Η απόφαση αυτή έδειχνε, ότι οι Έλληνες ηγέτες είχαν συνειδητοποιήσει την ανάγκη δημιουργίας μιας ισχυρής κρατικής κυβέρνησης».[9] Ο Χ. Παπασωτηρίου σημειώνει επίσης ότι οι τρεις διορισμοί «σήμαιναν τον εξευρωπαϊσμό της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας της Επανάστασης, ώστε να την καταστήσουν ευκολότερα αποδεκτή από τις μεγάλες δυνάμεις».[10]

Κατάλογος πληρεξουσίων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο παρακάτω κατάλογος περιλαμβάνει τους 225 συμμετέχοντες της Γ΄ Εθνοσυνέλευσης της Τροιζήνας έτσι όπως αποκρυσταλλώθηκαν από την ερευνητική ομάδα του «Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών» και της «Βιβλιοθήκης της Βουλής των Ελλήνων» που ανέλαβαν το έργο της σύνταξης του καταλόγου. [11]

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Απόστολος Βακαλόπουλος, Ιστορία του νέου ελληνισμού, τ. 7ος, Θεσσαλονίκη, 1986
  • Ανδρέας Ζ. Μάμουκας, Τα κατά την αναγέννησιν της Ελλάδος, ήτοι συλλογή των περί την αναγεννωμένην Ελλάδα συνταχθέντων πολιτευμάτων, νόμων και άλλων επισήμων πράξεων από του 1821 μέχρι τέλους του 1832, Α΄-Ι΄, Πειραιάς 1839

Αναφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Τα κατά την αναγέννησιν της Ελλάδος» «Ήτοι, συλλογή των περί την αναγεννώμενην Ελλάδα συνταχθέντων πολιτευμάτων, νόμων και άλλων επισήμων πράξεων από του 1821 μέχρι του 1832» Αρχειοθετήθηκε 2011-09-19 στο Wayback Machine., Ανδρέου Ζ. Μάμουκα, Πειραιάς, Τυπογραφία Ηλίου Χριστοφίδου, Η αγαθή τύχη, 1839, τόμος 7ος, σελ. 68, ΙΗ' Συνεδρίασις εν Τροιζήνι (Η πρώτη συνεδρίαση στην Τροιζήνα) και Τόμος 9ος, σελ. 83, Διακήρυξις της Τρίτης Εθνικής των Ελλήνων Συνελεύσεως: «Η Εθνική Γ' Συνέλευσις ετελείωσε τας εργασίας της. Σήμερον διαλύεται, και οι πληρεξούσιοι απέρχονται ... Εν Τροιζήνι 5 Μαΐου 1827»
  2. «...Ενδεικτικό της πολιτικής ρευστότητας της εποχής είναι το γεγονός ότι ο Κολοκοτρώνης, που είχε πάθει πολλά και είχε φυλακιστεί από τον Κουντουριώτη κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου, όταν είχε συμμαχήσει με τον Ζαΐμη εναντίον του, τώρα συμμαχούσε με τον Κουντουριώτη εναντίον του Ζαΐμη...», Πετρόπουλος, σελ. 18
  3. Ο τόπος της συνέλευσης ήταν κατά τον Νικόλαο Δραγούμη, υπαίθριος, ένας μεγάλος λεμονόκηπος Χαρίκλεια Δημακοπούλου, «Οι ιστορικοί τόποι των Εθνικών Συνελεύσεων» Δελτίον της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος, τομ.23,(1980) σελ.91
  4. Διονύσιος Κόκκινος, "Η Ελληνική Επανάστασις" (έκδοση "Μέλισσα", Αθήνα, 1974) τόμος 5, σελ. 619, 629
  5. Διονύσιος Κόκκινος, ο. πρ., σελ. 628-9
  6. Δ. Κόκκινος, ο. πρ., σελ 10
  7. Κόκκινος, ο. πρ., σελ 10
  8. Κόκκινος, ο. πρ., σελ. 12 & 13
  9. Χαράλαμπος Παπασωτηρίου, Ο αγώνας για την ελληνική ανεξαρτησία. Πολιτική και στρατηγική των Ελλήνων και της οθωμανικής αυτοκρατορίας 1821-1832, εκδ.Ι. Σιδέρης, Αθήνα, 1996, σελ.275-276
  10. όπ.π.,σελ.290
  11. http://representatives1821.gr/ethnosineleuseis/c-ethnisileuesi-trizoina/members-c-troizinas/

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]