Μαντώ Μαυρογένους

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Μαντώ Μαυρογένους
Manto Mavrogenous2.jpg
Λιθογραφία της Μαντώς Μαυρογένους από τον Άνταμ
Γέννηση 1796 ή 1797
Τεργέστη, Αυστριακή Αυτοκρατορία
Θάνατος Ιούλιος 1848 (52 ετών)
Πάρος, Ελλάδα
Βαθμός Επίτιμη Αντιστράτηγος
Συγγενείς Νικόλαος Μαυρογένης (πατέρας)
Ζαχαράτη Χατζή Μπάτη (μητέρα)

Η Μαντώ Μαυρογένους (Τεργέστη 1796 ή 1797 - Πάρος, Ιούλιος 1848) ήταν αγωνίστρια της Ελληνικής Επανάστασης.

Καταγόταν από ελληνική οικογένεια της Ρουμανίας, η οποία έφυγε κρυφά για την Ιταλία. Η μητέρα της, Ζαχαράτη Μπάτη, ήταν γεννημένη στη Μύκονο[1]. Εγκαταστάθηκαν στην Τεργέστη και εκεί ο πατέρας της Νικόλαος ασχολήθηκε με το εμπόριο και με τα πλούτη του βοήθησε τον Λάμπρο Κατσώνη για τη δημιουργία μικρού στόλου.



Μαντώ Μαυρογένους, μια ωραιότατη νέα από Ελληνική οικογένεια της Ρουμανίας, μετά από τον αποκεφαλι­σμό του θείου της – αδελφού του πατέ­ρα της – από τον σουλτάνο, έφυγε κρυφά με την οικογένειά της στην Ιτα­λία και εγκαταστά­θηκε στην Τεργέστη, όπου ο πατέρας της, ο Νικόλαος Μαύρογένης, μπήκε στο εμπόριο και με τα πλούτη του βοήθησε τον Λάμπρο Κατσώνη για τη δημιουργία μικρού στόλου.Ένας εκ των προπατόρων, ο μεγάλος θείος του πατέρα της, Νικόλαος Μαυρογένης, ήταν δραγουμάνος του Οθωμανικού στόλου και ηγεμόνας της Βλαχίας. Με την έναρξη της Επανάστασης η Μαντώ πήγε στην Μύκονο και ξεσήκωσε τους κατοίκους εναντίον των Τούρκων. Με πλοία εξοπλισμένα με δικά της έξοδα, καταδίωξε τους πειρατές που λυμαίνονταν τις Κυκλάδες και αργότερα πολέμησε στο Πήλιο, στη Φθιώτιδα και στη Λιβαδειά. Κάτοχος της γαλλικής γλώσσας, συνέταξε συγκινητική έκκληση προς τις γυναίκες της Γαλλίας, ζητώντας τη συμπαράστασή τους στον πληθυσμό της Ελλάδας. Για τον Αγώνα διέθεσε όλη της την περιουσία. Για τη δραστηριότητά της, συνολικά, ο Ιωάννης Καποδίστριας της απένειμε -τιμή μοναδική σε γυναίκα- το αξίωμα του επίτιμου αντιστράτηγου και της παραχώρησε κεντρικό σπίτι στο Ναύπλιο. Επίσης εκτός από τη Γαλλική, μιλούσε άπταιστα την Ιταλική, αλλά και την Τουρκική.

Ιστορικές αναφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αναπαράσταση του 1830, Άνταμ Φρίντελ

Τη Μαντώ γνώρισε από κοντά ο Γάλλος Rybaud το 1821 και την περιγράφει σαν ευγενική προσωπικότητα με φλογερό πατριωτισμό. Συγκρίνοντάς την με τη Μπουμπουλίνα αναφέρει:
"Από τη μια μεριά [Μπουμπουλίνα] το θάρρος, σπάνιο σε γυναίκες, που συνοδεύεται όμως από τη βουλιμία για το κέρδος... Κι' από την άλλη [Μαντώ] η φιλοπατρία σε όλη της την καθαρότητα, χωρίς ίχνος ιδιοτέλειας, η απόλυτη αυτοθυσία, η πιο συγκινητική απρονοησία για το προσωπικό μέλλον.

Μου έλεγε η Μαντώ: Δεν με νοιάζει τι θα γίνω αν είναι να ελευθερωθεί η πατρίδα μου. Όταν θα έχω χρησιμοποιήσει όλα όσα μπορώ να διαθέσω για την ιερή υπόθεση της ελευθερίας, θα τρέξω στο στρατόπεδο των Ελλήνων για να τους ενθαρρύνω με την απόφασή μου να πεθάνω, αν χρειαστεί, για την ελευθερία".
Παρόμοια εντύπωση για τη Μαντώ σχημάτισε και ο Άγγλος Eduard Blaquire, ο οποίος προσθέτει ότι του έκανε εντύπωση η φιλοδοξία της να δει όλες τις τάξεις ενωμένες.[2]

Μετά την Επανάσταση, καταδιωκόμενη από τον Ιωάννη Κωλέττη (ο οποίος συμμετείχε και στην Α' Εθνοσυνέλευση που έγινε το Δεκέμβριο του 1821 στην Επίδαυρο), ξαναγύρισε στη Μύκονο και τον Ιούλιο του 1848,όταν άφησε την τελευ­ταία της πνοή η μεγάλη αγωνίστρια,απεβίωσε στην Πάρο φτωχή και λησμονημένη, «απέθανεν εν εσχάτη πενία…». Και ο Παύλος Μελάς στο έργο του θα τελειώσει με αυτά τα λόγια: «Μάταια γύρεψαν έπειτα από λίγα χρόνια, μερικοί άνθρωποι που θυμόταν ακόμη τη Μα­ντώ, να βρουν τον τάφο της. Ούτε ένας σταυ­ρός με το όνομά της δεν είχε σωθεί εκεί που την έθαψαν. Οι σύγχρονοι μπορεί να ξεχνούν. Μα οι μεγάλες ψυχές ποτέ δεν χάνονται. Τις παίρνει στα φτερά της η δόξα». Μερικά χρόνια μετά στύθηκε άγαλμα της στη Μύκονο.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. http://www.mykonostour.gr/mykonos_people/manto_bio.html
  2. Σιμόπουλος Κυριάκος, "Πώς είδαν οι ξένοι την Ελλάδα του '21", έκδοση "Πολιτιστικές Εκδόσεις", 2004, τ. Α, σελ. 300, 301.

Προτεινόμενη βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Δρακάκης Ανδρ., «Μια δίκη κατά της Μαντώς Μαυρογένη. (Σελίδες από τη ζωή της)», Δελτίο Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος, τομ. 25 (1982), σελ. 217-266
  • Ταρσούλη Αθηνά, Μαντώ Μαυρογένους-Μια χαρακτηριστική επιστολή της στις Γαλλίδες κυρίες, Νέα Εστία, τομ. 79, τ/χ.929, (1966), σελ. 390-393
  • Τριανταφυλλόπουλος Κων/νος, « Η αναφορά της Μαντώς Μαυρογένη κατά του Δημητρίου Υψηλάντη», Πρακτικά της Ακαδημίας Αθηνών, τομ. 11 (1936), σελ. 292-297
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα