Βέρβενα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Βέρβενα Αρκαδίας)
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 37°22′17.60″N 22°27′48.81″E / 37.3715556°N 22.4635583°E / 37.3715556; 22.4635583

Άνω Βέρβενα
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Άνω Βέρβενα
Διοίκηση
Χώρα Ελλάδα
Δήμος Δήμος Βόρειας Κυνουρίας
Γεωγραφία και στατιστική
Περιφερειακή ενότητα Αρκαδίας
Υψόμετρο 1.160
Πληθυσμός 502[1]
Άλλα
Ονομασία κατοίκων Βερβενιώτες
Ταχ. κωδ. 220 01
Τηλ. κωδ. 27550

Τα Άνω ΒέρβεναΒέρβαινα ή η Βέρβενα), είναι ορεινό κεφαλοχώρι της Κυνουρίας του Νομού Αρκαδίας. Είναι χτισμένα στις βόρειες πλαγιές του Πάρνωνα σε υψόμετρο 1.160 μέτρων και είναι ένα από τα ορεινότερα χωριά της Πελοποννήσου. Διοικητικά ανήκουν στον δήμο Βόρειας Κυνουρίας. Το μέρος κατοικείται το Καλοκαίρι μέχρι και κάποιους μήνες του Φθινοπώρου. Οι κάτοικοι κατά τους χειμερινούς μήνες μεταφέρονται στα Κάτω Βέρβενα γνωστά και ως Τσερένι και στους γύρω οικισμούς Ξηροπήγαδο, Άστρος μέχρι το Κιβέρι- Άργος κ.α.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αρχαίοι χρόνοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατά την αρχαιότητα, ίσως κατοικούσαν εδώ οι Βερβένιοι, αρκαδικό γένος, σύμφωνα με τον λεξικογράφο Ησύχιο [2], ενώ η περιοχή του σημερινού χωριού ανήκε στην αρχαία Αρκαδία. Τα αρχαιότερα λείψανα που έχουν επισημανθεί στην περιοχή ανάγονται στη 2η χιλιετία π.Χ. και πρόκειται για λίθινες αξίνες που βρέθηκαν στη θέση Πέτρα, όπου η ομώνυμη βρύση. Στη θέση Παντελεήμων βρέθηκαν λείψανα λατρείας της Αρτέμιδος από τον 9ο αι π.Χ. μέχρι και τα ελληνιστικά χρόνια. Στη θέση αυτή κατά τον 6ο αι. π.Χ. κατασκευάστηκε ένας ολομάρμαρος ναός δωρικού ρυθμού, τον οποίο ερεύνησε ο καθηγητής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Κωνσταντίνος Ρωμαίος. Μέσα στο χωριό έχουν εντοπιστεί ενδείξεις κατοίκησης του ίδιου χώρου κατά την ελληνιστική και ρωμαϊκή περίοδο. Περισσότερα στοιχεία κατοίκησης της περιοχής των Βερβένων σώζονται από την εποχή του Ιουστινιανού και εξής.

Βυζαντινή και οθωμανική περίοδος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ενδείξεις ύπαρξης του οικισμού κατά τη βυζαντινή περίοδο αποτελούν τα ερείπια παλαιότερων οικισμών στις γύρω περιοχές. Ο βυζαντινός οικισμός φαίνεται ότι κατά τον 12ο αι. μ.Χ. γνωρίζει άνθηση, καθώς στην εποχή αυτή χρονολογείται ο βυζαντινός ναός του οποίου αρχιτεκτονικά μέλη σώζονται εντοιχισμένα στον ναό του Τιμίου Προδρόμου του 18ου αι. μ.Χ. Για μια περίοδο, η περιοχή ερημώνει από πληθυσμό, αλλά επανακατοικείται κατά τον 17ο αιώνα. Σε απογραφή των Βενετών, το χωριό φέρεται να είχε 91 οικογένειες. Το χωριό ακμάζει κατά τον 18ο αιώνα και τότε χτίζονται τα πυργόσπιτα του Παπαϊωάννου, του Παπαθανασίου, του Αυγουστή και του Κρητικού. Την ίδια εποχή κατασκευάζεται και η Μεγάλη Βρύση του χωριού, η οποία είναι ολομάρμαρη, φέρει ανάγλυφες συμβολικές παραστάσεις και διαθέτει τέσσερις κρουνούς που ρέουν καθ' όλη τη διάρκεια του έτους.[εκκρεμεί παραπομπή] Το 1806 το χωριό καταστράφηκε από τους καταδιωκόμενους κλέφτες του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη μετά την άρνησή των κατοίκων του να τους συνδράμουν. Ο Κολοκοτρώνης αναφέρει το γεγονός στη Διήγησί του: «ἐστείλαμεν εἰς τὰ Βέρβενα νὰ μᾶς στείλῃ ψωμὶ καὶ ζωοτροφίας, καὶ αὐτοὶ μᾶς ἀποκρίθησαν: ἔχομε βόλια καὶ μπαροῦτι, καὶ ἐπήγαμε καὶ τοὺς 'χαλάσαμε.».[3]

Ελληνική Επανάσταση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατά την Επανάσταση του 1821, ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης ίδρυσε στα Βέρβενα στρατόπεδο και είχε εγκαταστήσει το στρατηγείο του στον Πύργο του Αυγουστή, ο οποίος ακόμη σώζεται. Στις 18 Μαΐου 1821, οι Τούρκοι από την Τρίπολη Αρκαδίας επιτίθενται εναντίον του στρατοπέδου χωριού, αλλά αποκρούονται στη μάχη Βερβένων και Δολιανών. Στις 21 Ιουνίου 1821 έφθασε στη Βέρβενα ο Δημήτριος Υψηλάντης από την Οδησσό της Ρωσίας και εκεί είχε εγκατασταθεί η Πελοποννησιακή Γερουσία και έγινε η επίσημη υποδοχή του, την οποία διαιωνίζει μαρμάρινη πλάκα με τη μορφή ανοιχτού ειληταρίου, που αναρτήθηκε το 1920 στο σημείο της υποδοχής.

Τον Ιούλιο του 1825, στο χωριό επιτέθηκαν τουρκοαιγυπτιακές δυνάμεις, ενώ το 1826 πυρπολήθηκε από τον Ιμπραήμ.

Αναπαράσταση μάχης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κάθε χρόνο στο χωριό γίνεται η αναπαράσταση της μάχης των Βερβένων, που έλαβε χώρα στις 18 Μαίου 1821.

Εξέλιξη πληθυσμού[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Έτος Οικισμός Κοινότητα
1961 232
1971 218
1981 675
1991 307 582
2001 302 540
2011 265 502

Εκδηλώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κάθε καλοκαίρι διοργανώνεται τοπικό πανυγήρι της Αγίας Άννης με πλούσια ζωντανή παραδοσιακή μουσική.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Ελληνική Στατιστική Αρχή - Απογραφή Πληθυσμού-Kατοικιών 2011
  2. οἱ δὲ γένος τι Ἀρκαδικὸν τοὺς Βερβενίους Ησύχιος, Γλώσσαι.
  3. *Δημητρόπουλος, Δημήτρης (2012). «Ο “Γέρος του Μοριά”: Κτίζοντας μία πατρική φιγούρα του έθνους». Στο: Κατερίνα Δέδε - Δημήτρης Δημητρόπουλος, επιμ. Η ματιά των άλλων: Προσλήψεις προσώπων που σφράγισαν τρεις αιώνες (18ος-20ός αι.). Αθήνα: ΙΝΕ/ΕΙΕ, σελ. 81-2. http://www.academia.edu/8658942/_%CE%9F_%CE%93%CE%AD%CF%81%CE%BF%CF%82_%CF%84%CE%BF%CF%85_%CE%9C%CE%BF%CF%81%CE%B9%CE%AC_%CE%9A%CF%84%CE%AF%CE%B6%CE%BF%CE%BD%CF%84%CE%B1%CF%82_%CE%BC%CE%AF%CE%B1_%CF%80%CE%B1%CF%84%CF%81%CE%B9%CE%BA%CE%AE_%CF%86%CE%B9%CE%B3%CE%BF%CF%8D%CF%81%CE%B1_%CF%84%CE%BF%CF%85_%CE%AD%CE%B8%CE%BD%CE%BF%CF%85%CF%82_%CF%83%CF%84%CE%BF%CE%BD_%CF%84%CF%8C%CE%BC%CE%BF_%CE%97_%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%B9%CE%AC_%CF%84%CF%89%CE%BD_%CE%AC%CE%BB%CE%BB%CF%89%CE%BD_._%CE%A0%CF%81%CE%BF%CF%83%CE%BB%CE%AE%CF%88%CE%B5%CE%B9%CF%82_%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%83%CF%8E%CF%80%CF%89%CE%BD_%CF%80%CE%BF%CF%85_%CF%83%CF%86%CF%81%CE%AC%CE%B3%CE%B9%CF%83%CE%B1%CE%BD_%CF%84%CF%81%CE%B5%CE%B9%CF%82_%CE%B1%CE%B9%CF%8E%CE%BD%CE%B5%CF%82_18%CE%BF%CF%82-20%CF%8C%CF%82_%CE%B1%CE%B9._%CE%B5%CF%80%CE%B9%CE%BC%CE%AD%CE%BB%CE%B5%CE%B9%CE%B1_%CE%9A%CE%B1%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%AF%CE%BD%CE%B1_%CE%94%CE%AD%CE%B4%CE%B5_-_%CE%94._%CE%94%CE%B7%CE%BC%CE%B7%CF%84%CF%81%CF%8C%CF%80%CE%BF%CF%85%CE%BB%CE%BF%CF%82_%CE%91%CE%B8%CE%AE%CE%BD%CE%B1_%CE%99%CE%9D%CE%95_%CE%95%CE%99%CE%95_2012_%CF%83._69-90. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]