Πρώτη πολιορκία του Μεσολογγίου

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Πρώτη Πολιορκία του Μεσολλογίου
Ελληνική Επανάσταση του 1821
Mavrokordatos by Hess.jpg
Ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος υπερασπίζεται το Μεσολόγγι.
Πίνακας του Πέτερ φον Ες.
Χρονολογία 1822
Τόπος Μεσολόγγι
Έκβαση Ήττα των Τούρκων
Εμπλεκόμενες πλευρές
Ηγετικά πρόσωπα
Δυνάμεις
2000
7000 - 8000
Απώλειες
4 (25 Δεκ.1822) κατά τη λύση της πολιορκίας.
500

Η Πρώτη πολιορκία του Μεσολογγίου (25 Οκτ. 1822- 25 Δεκ. 1822) που έλαβε χώρα κατά το αρχικό στάδιο του Απελευθερωτικού Αγώνα των Ελλήνων (1821-29)[1] είναι ένα από τα σημαντικότερα επεισόδια της Ελληνικής Επανάστασης. Θα ακολουθήσουν η δεύτερη και η τρίτη πολιορκία μέχρι τον Απρίλιο του 1826.

Γενικά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά την συντριβή των ελληνικών σωμάτων, όπου σκοτώθηκαν και πολλοί φιλέλληνες στην Μάχη του Πέτα (4 Ιουλ. 1822) οι τουρκικές δυνάμεις υπό την αρχιστρατηγία του Ομέρ Βρυώνη κατευθύνονται προς τη Δυτική Ελλάδα και ανασυντάσσονται στο Βραχοχώρι (σημ. Αγρίνιο) δύο ώρες πεζοπορία από το Μεσολόγγι. Η αντίσταση των ελληνικών σωμάτων στο Κεφαλόβρυσο Αιτωλοκαρνανίας,(κοντά στο Αιτωλικό) δεν κράτησε παρά ελάχιστες ώρες και κατά τον ιστορικό Τρικούπη «οι μεν εντόπιοι οπλαρχηγοί ανέβησαν στα βουνά, ο δε Κίτσος [Γεώργιος] και ο Μπότσαρης εισήλθαν καταδιωκόμενοι υπό των εχθρών και κακώς έχοντες εις Μεσολόγγι» [με τριάντα πέντε άνδρες], όπου είχε καταφύγει τέσσερις ημέρες προτού και ο Μαυροκορδάτος».

Τα προ της πολιορκίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι πολιορκούμενοι ήταν 458 κατά Τόμας Γκόρντον, ενώ ο Τρικούπης κάνει αναφορά για 350 άνδρες.

«Και που, λοιπόν, να πάμεν είπε ( Μαυροκορδάτος). Και προς το Μάρκον στραφείς, μαζύ Σου θ΄αποθάνω Μπότζαρη. Και εγώ μαζύ σου πρίγγιψ (sic)
Μιχαήλ Οικονόμου, Ιστορικά της Ελληνικής Παλιγγενεσίας ή ο ιερός των Ελλήνων Αγών, 1873.[2]
«Αν φύγω οι αλβανικές ορδές θα περάσουν στην Πάτρα· η Πελοπόννησος θα συντριβεί κι αυτό θα είναι μοιραίο για την ελληνική υπόθεση. Εδώ πρέπει να πεθάνουμε (c΄est ici que nous devons perir)
Φρανσουά Πουκεβίλ (Pouqueville)[3]»

Ο Μαυροκορδάτος, που είχε σπουδάσει οχυρωματική στη Γενεύηα[›] επιδιορθώνει το τείχος και τους προμαχώνες και καθαρίζει τις τάφρους και προσδένει πολλές ξιφολόγχες που είχε βρει στις αποθήκες σε ξύλα ώστε να φαίνονται οι αμυνόμενοι πολλοί.[4]

Οι ανεπιθύμητοι επαναστάτες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Όσοι δεν πρόλαβαν να οχυρωθούν στο Μεσολόγγι επιβιβάστηκαν στο μικρό νησί της Καλάμου που τότε τελούσε υπό αγγλικήν κυριαρχία, αλλά ο αρμοστής Τόμας Μαίτλαντ τους θεώρησε ανεπιθύμητους επαναστάτες και τους κατεδίωξε με αποτέλεσμα να περιφέρονται πλέον στους καλαμώνεις του Αμβρακικού κόλπου και του Αχελώου επιδιδόμενοι σε κλεφτοπόλεμο.[5] Μετά τη λύση της πολιορκίας αυτοί οι συμφοριασμένοι και όχι απελπισμένοι, προξενούν σημαντικές ζημίες στις εφοδιοπομπές των Τούρκων. Το πόσοι επέζησαν απ΄αυτούς μετά την Έξοδος του Μεσολογγίου (Απρ. 1826) δεν μπορούμε να γνωρίζουμε.

Τα καπάκιαβ[›][Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ομέρ Βρυώνης αποφασισμένος εξαρχής να μην καταστρέψει το Μεσολόγγι που θα το χρησίμευε ως ορμητήριο για τις περαιτέρω επιχειρήσεις του στην Πελοπόννησο εύκολα μεταπείσθηκε από τον Βαρνακιώτη[6], που σύμφωνα με τον Σπηλιάδη «τον κατέπεισε να προτιμήσει την δια συνθηκών παράδοσιν του Μεσολογγίου παρά την δια αιματοχυσίας καταστροφήν»[7]. Για το σκοπό αυτό χρησιμοποιήθηκε ο Άγο Βασιάρης, παλαιός γνώριμος του Μάρκου Μπότσαρη. Έτσι Ο Μπότσαρης βγήκε από την πόλη σε απόσταση «βολής πιστόλας» και συναντήθηκε με τον Άγο Βασιάρη που του υποσχέθηκε αμνηστία και πολλά άλλα ευεργετήματα. Ο Μπότσαρης θέλοντας να κερδίσει χρόνο επιχειρηματολογεί ότι χρειάζεται ακόμα λίγο χρόνο για να πείσει τους φράγκους του Μαυροκορδάτου.[8] Έτσι κερδίζεται χρόνος ανακωχής 8 ημερών οπότε καταφθάνουν 8 υδροπετσιώτικα πλοιάρια και διασπούν τον κλοιό στη λιμνοθάλασσα του Μεσολογγίου των τριών τουρκικών πλοίων που καταδιωκόμενα το ένα με ζημίες κατεθύνθηκε στην Ιθάκη και τα άλλα δυο στη Ναύπακτο. Έτσι επιβιβάζονται 1.300 περ. αγωνιστές από την Πελοπόννησο και εκφορτώνονται τρόφιμα και πολεμοφόδια. Μετά από αυτό ο Μπότσαρης διαμηνύει στους Τούρκους «ελάτε να πάρετε τη γη μας».

Η λύση της πολιορκίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά από την τρίμηνη σχεδόν σθεναρή αντίσταση των πολιορκημένων ο Ομέρ Βρυώνης σοφίζεται να γίνει γιουρούσι στα τείχη του Μεσολογγίου τη Μεγάλη γιορτή για τους Χριστιανούς ξημερώματα της 25ης Δεκεμβρίου που οι ντάπιες θα είχαν λιγοστούς άνδρες. Κατά καλή τύχη ένας Ηπειρώτης που βρίσκονταν στο στρατόπεδο των Τούρκων «εξ ανάγκης υπηρετών » κατά Σπηλιάδη, «διότι δεν ηδύνατο εκ των ιδίων περιστάσεων να τους πολεμήσει, ο Γιάννης Γούναρης, ειδοποίησε τον γραμματικό του Μακρή για το σχέδιο των Τούρκων. Κατάπληκτοι οι αναρριχώμενοι στα τείχη Τούρκοι «λυγάνε και αποτραβιούνται οι Αρβανίτες αφήνοντας πίσω ως πεντακόσια κουφάρια» κατά τον Δημήτριο Φωτιάδη. Τέλη Δεκεμβρίου και ο χειμώνας εκείνης της χρονιάς όλο και χειροτερεύει και οι πασάδες καθώς πληροφορούνται πως ο Οδυσσέας Ανδρούτσος, αφού έδιωξε από την Ανατολική Ελλάδα τον Κιοσέ Μεχμέτ, έρχεται στο Μεσολόγγι αποφασίζουν στην 31 Δεκεμβρίου να λύσουν την πολιορκία.

Μετά την (πρώτη) πολιορκία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Λίγες μέρες μετά την Α' αποτυχημένη πολιορκία του Μεσολογγίου, στις  16-17 Γενάρη του 1823, οι Τούρκοι αδυνατώντας να περάσουν τον αφρισμένο Αχελώο στα πεδινά, κοντά στο Αγρίνιο, για να ριχτούν στον Βάλτο κι από κει στην Ήπειρο, αποφάσισαν να στείλουν δύναμη 3000 στρατιωτών με αρχηγούς τον Άγο Βασάρη, τον Ισμαήλ Πλιάσα και τον Χατζή - Μπέντο, προκειμένου να διαβούν τον Αχελώο από ψηλότερα όπου υπήρχαν γεφύρια.

Ο Καραϊσκάκης βρισκόταν τότε στα Άγραφα και ειδοποιημένος για τις Τουρκικές κινήσεις αποφάσισε να τους εμποδίσει κοντά στο σημερινό χωριό Άγιο Βλάσιο Αιτωλ/νίας, καταλαμβάνοντας το ύψωμα της Κορομηλιάς[9], που ανήκε  στο αρματολίκι του Σοβολάκου με πολεμιστές από τη γύρω περιοχή. Οι Τούρκοι όταν έφτασαν και διαπίστωσαν ότι η διάβαση στη κορυφή ήταν κατειλημμένη, μάταια προσπάθησαν μάταια  να έρθουν σε διαπραγματεύσεις. Ακλούθησε μονομαχία του Καραϊσκάκη με τον Χατζή -Μπέντο τον οποίο πυροβόλησε θανάσιμα. Μετά την απώλεια του Τούρκου αρχηγού, άρχισε σκληρή μάχη γνωστή ως Η μάχη της Κορομηλιάς (ή Σοβολάκου ή Αγίου Βλασίου).[10]

Πανικόβλητοι οι Τούρκοι κινήθηκαν προς τον Αχελώο όπου είχαν οικτρό τέλος.

Σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

^ α: Ο Μαυοκορδάτος ως ανιψιός του Ιωάννη Καρατζά ακολούθησε τον θείο του κατά τη φυγή του το Σεπτέμβριο του 1818 στη Γενεύη, όπου και σπούδασε οχυρωματική.

^ β: Τα καπάκια ήταν μυστικές συμφωνίες των οπλαρχηγών της Ρούμελης με τους Τούρκους προσποιούμενοι (πλαστές διαπραγματεύσεις) ότι ενδιαφέρονταν για ανακωχή προκειμένου να κερδίσουν χρόνο ή να αποφευχθούν λεηλασίες και σφαγές. Θεωρούνταν εθνοφελές έργο αν πετύχαινε το στρατήγημα και προδοσία ανάλογα με την αποτυχία ή τις ατομικές επιδιώξεις.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Απόστολος Βακαλόπουλος, Επίλεκτες Βασικές Ιστορικές Πηγές της Ελληνικής Επανάστασης, εκδ.Βάνιας Θεσσαλονίκη 1990, σ. 443
  2. Μιχαήλ Οικονόμου, γραμματικός του Κολοκοτρώνη, (φωτομηχανική επανέκδοση της Δημόσιας Βιβλιοθήκης της Σχολής Δημητσάνης, 1976) σ.328
  3. Φρανσουά Πουκεβίλ (Pouqueville), Histoire de la regeneration de la Grece, 1824, IV 204
  4. Νικόλαος Σπηλιάδης, Α' σ. 454
  5. Δημήτριος Φωτιάδης, ό.π. σ. 291
  6. Κωστής Παπαγιώργης, Τα καπάκια, εκδόσεις Καστανιώτης, 2003 ISBN 960-03-3470-6
  7. Νικόλαος Σπηλιάδης Απομνημονεύματα δια να χρησιμεύσωσιν εις την Νέαν Ελληνική Ιστορίαν, 1851
  8. ΙΕΕ «Η Ελληνική Επανάσταση του 1821», τόμ. ΙΒ σ. 274
  9. «Δήμος Παρακαμπυλίων Αιτωλοακαρνανίας - Μάχη Κορομηλιάς». http://www.parakampilia.gr/parakabilia/articles/article.jsp?context=103&articleid=2921. 
  10. Συλλογικό Έργο, Συλλογικό Έργο (1974). Ιστορία του Ελληνικού Έθνους. Αθήνα: Εκδοτική Αθηνών. σελ. 291-293. ISBN 978-960-213-101-5. 

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Νικόλαος Κασομούλης, Ενθυμήματα Στρατιωτικά της Επανάστασης των Ελλήνων 1821-1833, τόμ. Α' σσ. 270-273 ISBN 960-8280-13-3 εκδ. Βεργίνα, 2005
  • ΙΕΕ (Ιστορία του Ελληνικού Έθνους) «Η Ελληνική Επανάσταση του 1821», τόμ. ΙΒ σσ. 272-275, Εκδοτική Αθηνών, 1975

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]