Μετρό Θεσσαλονίκης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Μετρό Θεσσαλονίκης
Metrothessalonikis.jpg
Πληροφορίες
ΙδιοκτησίαΑττικό Μετρό ΑΕ
ΠεριοχήΠολεοδομικό συγκρότημα Θεσσαλονίκης
ΕίδοςΜετρό/ελαφρύ μετρό
Γραμμές2 υπό κατασκευή
Σταθμοί18 υπό κατασκευή
Ιστότοποςametro.gr
Λειτουργία
Αναμενόμενη έναρξη λειτουργίαςΑπρίλιος 2023
Αριθμός οχημάτων18 (βασική γραμμή)
Μήκος συρμών51 μ.
Τεχνικά χαρακτηριστικά
Μήκος συστήματος9,6 χλμ. (βασική γραμμή)
35,1 χλμ. (στο σύνολο)
Εύρος γραμμής1.435 χιλιοστά (κανονικό εύρος)
Commons page Σχετικά πολυμέσα
δεδομένα
Χάρτης Μετρό Θεσσαλονίκης

Thessaloniki Metro Map.svg

Ο Μητροπολιτικός Σιδηρόδρομος ΘεσσαλονίκηςΜετρό Θεσσαλονίκης) είναι ένα υπό κατασκευή υπόγειο αστικό σύστημα μεταφοράς σταθερής τροχιάς στη Θεσσαλονίκη. Θα είναι το πρώτο αυτόματο σύστημα μετρό, δηλαδή χωρίς οδηγούς, στην Ελλάδα. Η γραμμή Νέος Σιδηροδρομικός Σταθμός - Νέα Ελβετία (βασική γραμμή), καθώς και η προέκταση 25ης Μαρτίου - Μίκρα, βρίσκονται υπό κατασκευή. Αναμένεται να λειτουργήσει τον Απρίλιο του 2023, μετά από πολυετείς καθυστερήσεις, κυρίως λόγω του τεράστιου αρχαιολογικού έργου που χρειάστηκε να γίνει.

Πίνακας περιεχομένων

Ιστορικό[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Προγενέστερες μελέτες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι πρώτες επιστημονικές προτάσεις για ένα υπόγειο σύστημα σιδηροδρόμων για την Θεσσαλονίκη, έγιναν από τον Τομ Μόουσον το 1918,[1] και τον Ερνέστ Εμπράρ,[2] κατά τη διάρκεια του επανασχεδιασμού της πόλης μετά την Πυρκαγιά του 1917, για να είναι εφικτή η εύκολη πρόσβαση από το κέντρο της πόλης (Βαρδάρι) προς τα τότε περίχωρα (Εξοχές ή Ντεπώ ή Λεωφόρος Βασιλίσσης Όλγας και Καλαμαριά). Το 1968 προτάθηκε δακτυλιοειδής γραμμή μετρό από τον Τριανταφυλλίδη ως εξής: Εκβολές Αξιού - Χαλάστρα - Άγιος Αθανάσιος - Νέος Σιδηροδρομικός Σταθμός Θεσσαλονίκης - Καλαμαριά - Αεροδρόμιο Μακεδονία - Μεγάλο Έμβολο - Εκβολές Αξιού (μέσω υποθαλάσσιας σήραγγας).[1][3] Το 1973 ο ΟΑΣΘ πρότεινε την ανάπτυξη δικτύου υπογείου σιδηρόδρομου.[4]

Η πρωτοβουλία για την κατασκευή του μετρό Θεσσαλονίκης ανήκει στον Κωνσταντίνο Πυλαρινό, που ως νομάρχης είχε καταφέρει να περιληφθεί στον προϋπολογισμό του 1976 κωδικός που ανέφερε: Μετρό Θεσσαλονίκης.[5]

Διάγραμμα πορείας της πρότασης Σωτ. Κούβελα του 1988 για ένα δίκτυο 7,8 χλμ. (ερυθρά γραμμή, στο ίχνος της σημερινής βασικής γραμμής), με μελλοντικές επεκτάσεις σε μπλε χρώμα (Βαρδάρι - ΠΣΣΘ - ΝΣΣΘ - Αμπελώνων - Συμμαχικά - Στρατόπεδο Παύλου Μελά και Παπάφη - Στάδιο ΠΑΟΚ - Μπότσαρη - Κανάρη - Τροχιοδρομικών - Νέα Ελβετία).[6]

Η πρώτη απόπειρα κατασκευής μετρό στη Θεσσαλονίκη ξεκίνησε την τριετία 1986-1989, επί δημαρχίας Σωτήρη Κούβελα. Το σχέδιο προέβλεπε το μετρό κάτω από το οδόστρωμα της οδού Εγνατία, αρχικά στο τμήμα μεταξύ της οδού Καυταντζόγλου και της Πλατείας Δημοκρατίας. Το πρώτο τμήμα της κατασκευής ξεκίνησε στο τμήμα μεταξύ Πλατείας Συντριβανίου και της Στρατιωτικής Σχολής Αξιωματικών Σωμάτων. Έτσι, η κυκλοφορία στην οδό Εγνατία περιορίστηκε σε δυο λωρίδες ανά κατεύθυνση, ενώ ξηλώθηκε η νησίδα στο συγκεκριμένο τμήμα και ξαναχτίστηκε το 2019. Η κατασκευή έγινε με τη μέθοδο της εκσκαφής του εδάφους και της κατασκευής σήραγγας με τοποθέτηση μεταλλικών δοκών και οπλισμένου σκυροδέματος (μέθοδος επικάλυψης και εκσκαφής). Προχώρησε με αργούς ρυθμούς για 1 χρόνο, λόγω της δυσκολίας χρηματοδότησής της, ενώ λίγο πριν εγκαταλείψει το αξίωμα του Δημάρχου, ο Σωτήρης Κούβελας όρισε ως φορέα χρηματοδότησης τη νεοϊδρυθείσα Δημοτική Τηλεόραση Θεσσαλονίκης, TV 100, η οποία ωστόσο δεν κατάφερε να διαθέσει πόρους για το έργο.

Σε δεύτερη φάση, προβλέπονταν 2 επεκτάσεις της βασικής γραμμής. Στα δυτικά από Δημοκρατίας ένας κλάδος θα κατευθύνονταν προς τους σταθμούς Παλαιός Σιδηροδρομικός Σταθμός, Νέος Σιδηροδρομικός Σταθμός (ανταπόκριση με την βασική γραμμή), Ξηροκρήνη, Σταυρούπολη και Στρατόπεδο Παύλου Μελά. Στα ανατολικά από Παπάφη ένας άλλος κλάδος θα κατευθύνονταν προς τους σταθμούς Στάδιο ΠΑΟΚ, Μπότσαρη, Κανάρη, Τροχιοδρομικών και Νέα Ελβετία που θα ανταποκρίνονταν με τη βασική γραμμή.[6]

Τελικά, η κατασκευή αυτή, που ονομάστηκε εκ των υστέρων από τους Θεσσαλονικείς «τρύπα του Κούβελα», κρίθηκε άσκοπη από τον νέο σχεδιασμό του μετρό, ενώ ο ίδιος ο τότε φορέας υλοποίησης του έργου, ο Δήμος Θεσσαλονίκης, χαρακτηρίζει τη συγκεκριμένη περίοδο απλώς «σχεδιασμό του μετρό».[7] Παράλληλα, λόγω της ύπαρξης της σήραγγας αυξήθηκε η στάθμη των υδάτων στα θεμέλια της Πολυτεχνικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, στα οποία εντοπίστηκε σκουριά. Από τότε λειτουργούν καθημερινά αντλίες που απομακρύνουν τα νερά.[8]

Μελέτες και προτάσεις από το 1992[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το έργο ξεκίνησε να δημοπρατείται εκ νέου το 1992, με τη μέθοδο συγχρηματοδότησης με σύμβαση παραχώρησης. Η επιλογή των δύο προσωρινών αναδόχων έγινε το 1994.[9] Το 1996 οι συνομιλίες με τον αρχικό μειοδότη, την κοινοπραξία «Μακεδονικό Μετρό» διεκόπησαν, όμως αυτή έκανε προσφυγές, οι οποίες καθυστέρησαν την κατακύρωση του έργου. Τελικά το 1998 υπογράφτηκε σύμβαση με την κοινοπραξία «Θεσσαλονίκη Μετρό».[10] Όμως μέχρι το 2002 η κοινοπραξία δεν κατάφερε να εξασφαλίσει τους απαραίτητους πόρους, καθώς η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αρνιόταν για σχεδόν 1 δεκαετία κάθε συγχρηματοδότηση στο έργο αυτό, καθώς το θεωρούσε τεχνικά ανέφικτο, λόγω του τεράστιου αρχαιολογικού έργου που θα χρειαζόταν να γίνει.

Το 2002 πέραν της βασικής γραμμής Νέου Σιδηροδρομικού Σταθμού - Νέας Ελβετίας, προβλέπονταν και επεκτάσεις από τον Ν.Σ.Σταθμό μέχρι την Περιφερειακή, μέσω της οδού Μοναστηρίου και από το Λιμάνι μέχρι την Περιφερειακή μέσω της οδού Λαγκαδά. Τον Σεπτέμβριο του 2003 αποφασίστηκε να κατασκευαστεί ως δημόσιο έργο, με συγχρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία τελικώς δέχτηκε τότε να το συγχρηματοδοτήσει.

Το 2012 μελετήθηκε περαιτέρω επέκταση από το Αεροδρόμιο Μακεδονία προς την Περαία.[11]

Δημοπράτηση και έναρξη κατασκευής[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η δημοπράτηση,[12] με φορέα κατασκευής την Αττικό Μετρό, για την κατασκευή της βασική γραμμής του μετρό 9,6 χλμ. με 13 σταθμούς και αμαξοστάσιο στην Πυλαία έγινε το 2006 με οριστικό ανάδοχο την κοινοπραξία ΑΕΓΕΚ IMPREGILO-ANSALDO T.S.F.-SELI-ANSALDOBREDA και προϋπολογισμό €1,052 δισ. Η υπογραφή της σύμβασης έγινε στις 7 Απριλίου 2006. Οι εργασίες κατασκευής ξεκίνησαν στα τέλη Ιουνίου του 2006, με την τοποθέτηση του εργοταξίου στο Σιδηροδρομικό Σταθμό της Θεσσαλονίκης. Η περίοδος κατασκευής υπολογιζόταν αρχικά στα 6,5 χρόνια, με ολοκλήρωση του έργου τον Οκτώβριο του 2012, συμβολική ημερομηνία που θα συνέπιπτε με τα 100 χρόνια από την απελευθέρωση της πόλεως στις 26/10/1912.

Η επέκταση της βασικής γραμμής από το σταθμό 25ης Μαρτίου (πρώην "Πατρικίου") προς την Καλαμαριά δημοπρατήθηκε το 2012,[13] ενώ η υπογραφή της σύμβασης με τον ανάδοχο μειοδότη κατασκευαστική εταιρεία ΑΚΤΩΡ, έγινε στις 26 Ιουνίου 2013.[14][15]

Νέα καθυστέρηση Σεπτεμβρίου 2019[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δύο μήνες αφότου ανέλαβε η νέα κυβέρνηση Μητσοτάκη, ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Κώστας Αχ. Καραμανλής, ανακοίνωσε την περαιτέρω καθυστέρηση του έργου κατά 28 μήνες (από τον Δεκέμβριο του 2020 έως τον Απρίλιο του 2023).[16] Η συγκεκριμένη απόφαση προκάλεσε πλήθος αντιδράσεων τόσο από τους πολίτες,[17] όσο και από την προηγούμενη, επί κυβέρνησης Τσίπρα, διοίκηση της Αττικό Μετρό Α.Ε.[18]

Γραμμές και σταθμοί[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σταθμός του μετρό της Κοπεγχάγης. Παρόμοιοι θα είναι και αυτοί στο μετρό της Θεσσαλονίκης.
π  σ  ε

Μετρό Θεσσαλονίκης

Ν. Σ. Σταθμός OSE-Logo.svg 2023
Δημοκρατίας 2023
Βενιζέλου 2023
Αγία Σοφία 2023
Σιντριβάνι/Έκθεση 2023
Πανεπιστήμιο 2023
Παπάφη 2023
Ευκλείδη 2023
Φλέμινγκ 2023
Αναλήψεως 2023
25ης Μαρτίου 2023
Νομαρχία 2023
Βούλγαρη 2023
Καλαμαριά 2023
Νέα Ελβετία 2023
Αρετσού 2023
Νέα Κρήνη 2023
Μίκρα 2023

Σε βάθος χρόνου, αναμένεται να αναπτυχθεί στη Θεσσαλονίκη δίκτυο μέτρο 35,1 χλμ, με 35 σταθμούς και συνολικό κόστος κατασκευής τα 3,4 δισ. ευρώ.[19]

Προβλέπεται μία βασική γραμμή με κλάδους προς διάφορες περιοχές του πολεοδομικού συγκροτήματος και αμαξοστάσιο στην περιοχή της Πυλαίας. Τον Απρίλιο του 2023 που θα λειτουργήσουν και οι 2 γραμμές, θα μετακινούνται καθημερινά με το μετρό, 320.000 Θεσσαλονικείς και επισκέπτες.[20]

Το Μετρό Θεσσαλονίκης θα ακολουθήσει το πρότυπο ανάπτυξης γραμμών με διακλαδώσεις (χιαστί), όπως στις πόλεις Άμστερνταμ, Βρυξέλλες, Κόλπος Αγίου Φραγκίσκου και Στοκχόλμη, εν αντιθέσει με το Μετρό Αθήνας που ακολουθεί το πρότυπο τεμνόμενων γραμμών, όπως στις πόλεις Βουδαπέστη, Λισαβόνα, Μόναχο, Πράγα, Άγιος Παύλος, Αγία Πετρούπολη και Τασκένδη.

Γραμμές υπό κατασκευή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γραμμή 1 (Bασική γραμμή)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Γραμμή 1 θα ξεκινάει από το κέντρο της Θεσσαλονίκης και τον Νέο Σιδηροδρομικό Σταθμό και, ακολουθώντας τις οδούς Μοναστηρίου, Εγνατία και Δελφών, θα καταλήγει στην περιοχή της Νέας Ελβετίας, όπου και θα συνδέεται με το αμαξοστάσιο Πυλαίας.[21] Καθημερινά θα κινούνται 18 αυτόματοι συρμοί (στις αρχές φθινοπώρου του 2019 θα αρχίσουν τα δοκιμαστικά δρομολόγια) με 30 χλμ/ώρα και θα διανύουν την απόσταση σε 20 λεπτά, εξυπηρετώντας 18.000 επιβάτες την ώρα ανά κατεύθυνση.[22] Η αναμονή συρμού θα είναι στο 1,5 λεπτό.[23] Η παράδοση της βασικής γραμμής αναμένεται να γίνει τον Απρίλιο του 2023.

  • OSE-Logo.svg Νέος Σιδηροδρομικός Σταθμός (Μοναστηρίου & Αναγεννήσεως)[24] BSicon LDER.svg BSicon PARKING.svg
  • Δημοκρατίας (Μοναστηρίου & 26ης Οκτωβρίου/Λαγκαδά, Πλατεία Δημοκρατίας, Βαρδάρι)[6]
  • Βενιζέλου (Εγνατία & Βενιζέλου)[25][26]
  • Αγία Σοφία (Εγνατία & Αγίας Σοφίας)[27]
  • Σιντριβάνι/Έκθεση (Εγνατία & Αγγελάκη & Εθνικής Αμύνης, Κέντρο Θεσσαλονίκης)[28]
  • Πανεπιστήμιο (Εγνατία & 3ης Σεπτεμβρίου, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας) BSicon PARKING.svg
  • Παπάφη (Αλ.Συμεωνίδη, Κων. Καραμανλή & Παπάφη)[29]
  • Ευκλείδη (Ασκληπιού/Πλ. Μιλήτου, Κωνσταντινουπόλεως & Κατσιμήδου, Αγία Τριάδα)[30]
  • Φλέμινγκ (Δελφών & Φλέμινγκ)
  • Αναλήψεως (Δελφών & Αναλήψεως, Ανάληψη)
  • (25ης) Μαρτίου[31] (Σόλωνος, 25ης Μαρτίου & Δελφών)[32][33][34]
  • Βούλγαρη (Βούλγαρη & Καθ. Νικ. Παπαδάκη)[35][36]
  • Νέα Ελβετία (τέως ονομασία Μ.Αλεξάνδρου, οδός Μιχαήλ Ψελλού, Παπαναστασίου/Αλλατίνη, Υψηλάντου, Καθηγητού Ευρυγένη & Ελένης Σκούρα), πάρκο Νέας Ελβετίας, Τέρμα Χαριλάου[37] λεωφορειακών γραμμών του ΟΑΣΘ 4, 10 και 66)[38] BSicon PARKING.svg

Παρατηρήσεις:

  • Στη μελέτη Προφυλλίδη το 1987 για το μετρό Θεσσαλονίκης[39] είχε γίνει λόγος για δυτική επιφανειακή επέκταση της βασικής γραμμής μέσω της υπάρχουσας σιδηροδρομικής γραμμής ως το Συγκρότημα ΕΚΟ (Νέα Μοναστηρίου, μεταξύ Εσωτερικής Περιφερειακής και ΕΟ Θεσσαλονίκης - Κιλκίς)[40]
  • Οι σταθμοί Αγία Σοφία και Βενιζέλου αναμένεται να παραδοθούν στην κυκλοφορία τον Απρίλιο του 2023 και αναμένεται να λυθεί το θέμα της συνύπαρξης των σταθμών με τις αρχαιότητες που βρέθηκαν υπογείως και θα αξιοποιηθούν.[41] Οι δύο βασικές γραμμές 1 και 2 από Νέο Σιδηροδρομικό Σταθμό προς Νέα Ελβετία και προς Μίκρα αντίστοιχα, θα διαθέτουν σε επιβατική χρήση και τους σταθμούς Νέο Σιδηροδρομικό Σταθμό και Δημοκρατίας, αρχικά όμως όχι τους σταθμούς Βενιζέλου και Αγία Σοφία, από τον οποίους θα διέρχονται χωρίς στάση τα τρένα, μέχρι την ολοκλήρωση της κατασκευής των σταθμών.[42]
    • Φρεάτια εξαερισμού (έξοδοι κινδύνου) προβλέπονται και στις εξής θέσεις επί του άξονα της Εγνατίας: Αντιγονιδών, Ίωνος Δραγούμη, Παναγία Χαλκέων, Πλατεία Μακεδονομάχων[43], Κωνσταντίνου Παλαιολόγου, Καμάρα - Δημητρίου Γούναρη και ΕΥΑΘ-Μελενίκου[44]

Σταθμοί που καταργήθηκαν:

  • Ενδιαμέσως των σταθμών Βενιζέλου και Αγία Σοφία, σύμφωνα με την μελέτη Προφυλλίδη, προβλεπόταν σταθμός στην Αριστοτέλους (Εγνατία και Αριστοτέλους, μελλοντικό φρεάτιο εξαερισμού Μπέη Χαμάμ ή Λουτρά Παράδεισος)
  • ο σταθμός Α.Παπαναστασίου ή Αλλατίνη (Καθηγητού Ευρυγένη, Ιερός Ναός Αγίου Βασιλείου, Κεραμοποιείο Αλλατίνη), ενδιάμεσος σταθμός μεταξύ Νέας Ελβετίας και Αμαξοστασίου Πυλαίας, προβλέπονταν στον σχεδιασμό του 1999, αλλά καταργήθηκε το 2005.[45][46]

Γραμμή 2 (Επέκταση Καλαμαριάς)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Θα αποτελεί διακλάδωση της βασικής γραμμής από το σταθμό 25ης Μαρτίου προς τα νοτιοανατολικά της πόλης, ακολουθώντας την οδό Πόντου. Θα ξεκινάει από τον Νέο Σιδηροδρομικό Σταθμό και μέχρι την 25ης Μαρτίου, θα διανύει κοινό τμήμα με την βασική γραμμή 1, ενώ από εκεί και πέρα θα ακολουθεί πορεία έως την Μίκρα. Θα αποτελείται από 5 σταθμούς (συν 11 κοινούς με την βασική γραμμή, σύνολο 16 σταθμούς), ενώ στον τελευταίο σταθμό της επέκτασης, θα κατασκευαστεί επίσταθμος και οι κατάλληλες υποδομές για την μελλοντική υπέργεια επέκταση προς το Αεροδρόμιο Μακεδονία. Ο αρχικός προϋπολογισμός του έργου είναι 518 εκατομμύρια ευρώ. Η περίοδος κατασκευής του έργου, έπειτα από την ανακήρυξη του αναδόχου, υπολογίζεται σε 5 χρόνια.[47] Επίσης, αναφέρεται ότι η συχνότητα εξυπηρέτησης των επιβατών κατά την περίοδο αιχμής υπολογίζεται σε 90 δευτερόλεπτα, με ημερήσια εξυπηρέτηση 65.000 επιβατών. Μέρος του προϋπολογισμού του έργου θα διατεθεί για τις απαλλοτριώσεις στις οποίες θα προβεί ο Δήμος Καλαμαριάς για τη διάνοιξη της οδού Πόντου.[48] Φρεάτια εξαερισμού (έξοδοι κινδύνου) προβλέπονται στις εξής θέσεις της επέκτασης: Κρήτης (μεταξύ Μαρτίου και Νομαρχίας) και Πόντου (μεταξύ Αρετσούς και Νέας Κρήνης)[49]

  • Νομαρχία (Βασ. Όλγας και Μητροπολίτου Κυδωνίων Γρηγορίου, Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, Ντεπώ)
  • Καλαμαριά (Πόντου & Αιγαίου/Μεταμορφώσεως)
  • Αρετσού (Πόντου/Αγίου Ζαχαρίου & Αγ. Νικολάου -Γήπεδο Αριστοτέλη, Δέρκων)
  • Νέα Κρήνη (Πόντου & Βρυούλων)[50]
  • Μίκρα (Πόντου & Παπανδρέου - Γυμναστήριο Μίκρας)

Γραμμή υπό έναρξη πρόδρομων εργασιών (Ιούνιος 2020)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ενιαία κυκλική γραμμή (Επέκταση Δυτικής Θεσσαλονίκης, έναρξη εργασιών 2021)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η επέκταση προς τις δυτικές συνοικίες, ξεκίνησε με την δημοπράτηση των εργασιών τον Απρίλιο του 2019,[51] με τις πρόδρομες εργασίες να αρχίζουν τον Ιούνιο του 2020 και να ολοκληρώνονται μέσα του 2022[52], ώστε μέχρι το 2020 αφού εξασφαλιστεί χρηματοδότηση και κατατεθούν ώριμες μελέτες, να ακολουθήσει η δημοπράτηση του έργου και οι εργασίες κατασκευής να ξεκινήσουν το 2021.[53][54] Θα αποτελεί συνέχεια της γραμμής Καλαμαριάς από τον Νέο Σιδηροδρομικό Σταθμό προς τα δυτικά με τους εξής σταθμούς:

  • Επτάλοφος (Πλατεία Επταλόφου, Ελ.Βενιζέλου και Χαλκίδη, Αμπελόκηποι[55])
  • Μενεμένη (Δενδροποτάμου & Αριστοτέλους/Ελευθερίου Βενιζέλου, Μενεμένη)
  • Κορδελιό (28ης Οκτωβρίου & Καραολή-Δημητρίου, Γήπεδο Αγροτικού Αστέρα Ευόσμου)
  • Εύοσμος (Πάρκο Κυκλοφοριακής Αγωγής, Πεύκων, Πρωτομαγιάς, Αποστόλου & Γληνού)
  • Ηλιούπολη (πρότερη ονομασία Ομόνοια) (Θεμιστοκλέους & Αυγέρη & Α'Πάροδος Γληνού & 9ης Μαίου, Εσωτερική Περιφερειακή, Ηλιούπολη)[56]
  • Σταυρούπολη (Λαγκαδά & Λυκούργου, Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης)
  • Πολίχνη (πρότερη ονομασία Αγία Βαρβάρα, οδός Δαβάκη, Σ.Ο.Α.,Στρατόπεδο Παύλου Μελά[57] ή με εναλλακτική χωροθέτηση Λαγκαδά & Δαβάκη[58]
  • Νεάπολη (Πάρκο μεταξύ οδών Ιασωνίδου, Παπανδρέου, Βενιζέλου & Καραμανλή, Νεάπολη)

Παρατηρήσεις:

  • Οι δύο γραμμές, Κορδελιού (νοτιοδυτική) και Πολίχνης (βορειοδυτική) θα ενωθούν σε μία κυκλική γραμμή. Η πρώτη γραμμή θα ξεκινάει από το Νέο Σιδηροδρομικό Σταθμό και θα καταλήγει στον Εύοσμο και η δεύτερη γραμμή θα ξεκινάει από τον Βαρδάρη και θα καταλήγει στην Ομόνοια όπου θα συναντώνται οι δύο γραμμές
  • Η γραμμή από Νεάπολη θα συνεχίζει προς Δημοκρατίας και προς τα τέρματα των δύο γραμμών Νέα Ελβετία και Μίκρα (αργότερα Αεροδρόμιο)
  • Ο σταθμός Ξηροκρήνη μεταξύ ΝΣΣΘ και Επταλόφου, προβλεπόταν επί υφυπουργίας Γιάννη Μαγκριώτη.[59]
  • Η αρχική ονομασία του Σταθμού Επτάλοφος ήταν Αμπελόκηποι και αρχική χωροθέτηση ήταν Φιλιππουπόλεως & Μεγάλου Αλεξάνδρου
  • Η πρότερη χωροθέτηση του σταθμού Ευόσμου στο γήπεδο ΓΣ Εθνικού Ευόσμου (Ηρώων Πολυτεχνείου & Εθνικής Αντιστάσεως τον Σεπτέμβριο του 2018 απερρίφθη[60]
  • Η προτεινόμενη χωροθέτηση του σταθμού Ομόνοια στην συμβολή Μακρυγιάννη, Αντιγόνου, Βότση και Σίνα στην Ηλιούπολη, απερρίφθη
  • Η πρότερη χωροθέτηση του Σταθμού Σταυρούπολη τον Σεπτέμβριο του 2018: Λαγκαδά & Βενιζέλου, Άγιος Ελευθέριος Σταυρούπολης, απερρίφθη
  • Ο αρχικά προτεινόμενος σταθμός Πολίχνη (συμβολή Λαγκαδά & Στρατού, μεταξύ σταθμών Ομόνοιας και Σταυρούπολης) δεν περιλαμβάνεται κατά την επικαιροποίηση της δυτικής επέκτασης στην 83η ΔΕΘ του 2018[61]
  • Η αρχική ονομασία του Σταθμού Αγία Βαρβάρα ήταν Παύλου Μελά.
  • Η πρότερη χωροθέτηση του Σταθμού Νεάπολη ήταν στη συμβολή των οδών Λαγκαδά & Βενιζέλου.
  • Σε χάρτη της Αττικό Μετρό όπου απεικονίζεται η βασική γραμμή και οι επεκτάσεις απλώς εικάζονται προς διάφορες κατευθύνσεις, η επέκταση της οδού Λαγκαδά συμπληρώνεται μετά το Βαρδάρι με την επέκταση μέσω της οδού 26ης Οκτωβρίου, η οποία απαλείφθηκε στους επόμενους χάρτες.[62][63]
  • Τον Φεβρουάριο του 2018 υπήρξε πρόταση του δήμου Νεάπολης-Συκεών για διακλαδώσεις της επέκτασης και συγκεκριμένα: α. από Ευκαρπία προς Δερβένι, β. από Νεάπολη προς Ρολόι Νεάπολης, Πεύκα, Ασβεστοχώρι, Νοσοκομείο Παπανικολάου, Διασταύρωση Χορτιάτη-Πανοράματος και γ. από Παπαγεωργίου προς Πεύκα και Διασταύρωση Πανοράματος[64]

Γραμμή με δημοπράτηση τοπογραφικών εργασιών, γεωλογικών και γεωτεχνικών μελετών, Μάϊος 2019, έναρξη εργασίων 2021)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Ανατολική επέκταση Γραμμής 2 (Επέκταση Αεροδρομίου)

Θα αποτελεί συνέχεια της γραμμής από το σταθμό Μίκρα προς τα νότια, με υπόγεια γραμμή από την Μίκρα έως την ΑΣΠ (Ανωτέρα Σχολή Πολέμου), επίγεια γραμμή στη λεωφόρο Γεωργικής Σχολής και υπέργεια από το ΙΚΕΑ έως το αεροδρόμιο.[65] Ο σχεδιασμός για τη σύνδεση με το Αεροδρόμιο, προβλέπει υπέργεια γραμμή σε ύψος 5 μέτρων, που θα εδράζεται πάνω σε γέφυρα. Τον Μάρτιο 2019 έγινε δημοπράτηση των τοπογραφικών εργασιών και το 2022 θα γίνει δημοπράτηση του κυρίως έργου.[66] Οι σταθμοί της επέκτασης θα είναι:

    • Ανωτέρα Σχολή Πολέμου (παλαιά ονομασία Μαρίνου Αντύπα[67], επί της οδού Γεωργικής Σχολής), πλησίον Βροχίδη και PAOK Sports Arena[68][69]
    • Διαβαλκανικό (πρότερες ονομασίες ΙΚΕΑ, Πράσινα Φανάρια και Εμπορικά Κέντρα, στη συμβολή Γεωργικής Σχολής & Ασκληπιού, σταθμός λεωφορείων ΟΑΣΘ)[70]
    • Γεωργική Σχολή (παλαιές ονομασίες σταθμού Γεωπονική Σχολή, Λεωφ. Γεωργ. Σχολής και Κόμβος Θέρμης, Πράσινα Φανάρια, συμβολή Γ.Σχολής και ΕΟ Θεσ/κης-Πολυγύρου)[71][72]
    • Αεροδρόμιο Μακεδονία.

Μελλοντικές Γραμμές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Βορειοδυτική επέκταση Γραμμής 1 (Επέκταση Ωραιοκάστρου)
    • Ωραιόκαστρο: Αμαξοστάσιο ΟΑΣΘ Σταυρούπολης, Θερμαϊκού 11, Ευκαρπία, όρια δήμων Ωραιοκάστρου και Παύλου Μελά[73][74]. Στο Ωραιόκαστρο θα υπάρχει ανταπόκριση με τη Σιδηροδρομική Εγνατία. Πρόταση των δημάρχων της περιοχής για περαιτέρω επέκταση από Ωραιόκαστρο προς Λαγκαδά, Βόλβη και Κιλκίς δεν εγκρίθηκε λόγω χαμηλής επιβατικής κίνησης και απομακρύνσεως από το πολεοδομικό συγκρότημα της πόλεως της Θεσσαλονίκης.[75][76][77]
  • Νοτιοδυτική επέκταση Γραμμής 1 (Επέκταση Άνω Ευόσμου)
    • Άνω Εύοσμος (Νυμφαίου & Αντ. Τρίτση, πλησίον Εσωτερικής Περιφερειακής, παλαιά ονομασία Σχολές)[78]
  • Βόρεια επέκταση Γραμμής 2 (Επέκταση Παπαγεωργίου)
    • Ευκαρπία (Περιφερειακή Οδός & 25ης Μαρτίου & Στρατού)
    • Νοσοκομείο Παπαγεωργίου (Νοσοκομεία Παπαγεωργίου (parking, επί της οδού Εγνατία(Α25)) και 424ΓΣΝΕ)

Μακροπρόθεσμες επεκτάσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι λοιπές επεκτάσεις που αφορούν το υπόλοιπο του πολεοδομικού συγκροτήματος της Θεσσαλονίκης πρόκειται να ξεκαθαριστούν την άνοιξη του 2022[79] με την εκπόνηση της μελέτης ανάπτυξης μετρό Θεσσαλονίκης.[80] Ωστόσο κατά καιρούς υπάρχουν κάποιες προθέσεις επεκτάσεων που είναι οι εξής:

  • Νοτιοδυτική Επέκταση Γραμμής 1 από Άνω Εύοσμο προς Σίνδο (Επέκταση Σίνδου)
  • Επέκταση από ΝΣΣΘ προς ΚΤΕΛ Μακεδονία (3 σταθμοί) (Επέκταση ΚΤΕΛ)

Επί διοικήσεως Γιάννη Μυλόπουλου στην Αττικό Μετρό, εξετάζεται η επέκταση από τον Νέο Σιδηροδρομικό Σταθμό προς το ΚΤΕΛ Μακεδονίας με ενδιάμεσους σταθμούς στην Κωλέττη και στην Αγίας Παρασκευής[82], κατόπιν αιτήματος των λεωφορειούχων.[83]

  • Επέκταση από Παπάφη προς Τούμπα (Επέκταση Τούμπας)

Τον Νοέμβριο του 2018 επανεξετάθη το θέμα προσέγγισης του μετρό στην Τούμπα Θεσσαλονίκης και στο στάδιο του ΠΑΟΚ, από τον σταθμό Παπάφη, με σταθμό στην Τούμπα στη συμβολή Παπάφη και Καρακάση.[84][85]

Επί τούτου το 2010 μελετήθηκε παραλλαγή της βασικής γραμμής από το Πανεπιστήμιο προς το Αμαξοστάσιο, με ενδιάμεσους σταθμούς την Τούμπα, το Χαριλάου (Παπαναστασίου και Μαρασλή, πλησίον γηπέδου Άρεως) και το Πάρκο Νέας Ελβετίας (Παπαναστασίου και Υψηλάντου), για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα που είχε προκύψει με τον σταθμό Παπάφη.[86][87]

Υπήρξε και μελέτη η παραλλαγή αυτή να άρχεται από τον σταθμό Παπάφη ή από το Συντριβάνι με σταθμούς στην Τριανδρία, στην Άνω Τούμπα, στην Κάτω Τούμπα και στου Χαριλάου.

Eπί διοικήσεως της Αττικό Μετρό από τον Νίκο Ταχιάο, έχει εκδηλωθεί πρόθεση επαναφοράς της παραλλαγής της βασικής γραμμής Παπάφη - Τούμπα - Χαριλάου - Νέα Ελβετία στο σχέδιο επεκτάσεων του μετρό.[88]

Η ΠΑΕ ΠΑΟΚ έχει ζητήσει να κατασκευαστεί η γραμμή Τούμπας, προκειμένου να συνδυαστεί με την διαμόρφωση της Νέας Τούμπας.[89]

Το ΚΚΕ το 2019 έχει προτείνει περαιτέρω επέκταση στα όρια των δήμων Θεσσαλονίκης και Πυλαίας - Χορτιάτη (Μαλακοπή).[90]

  • Επέκταση από Νέα Ελβετία προς Πυλαία (κόκκινη γραμμή - 1 σταθμός) (Επέκταση Αμαξοστασίου)
    • Πυλαία (Ερυθρού Σταυρού, Ποσειδώνος και Καππαδοκίας, Τερματικός Σταθμός Κηφισιάς λεωφορείων 33 & 39 του ΟΑΣΘ)

Ο σταθμός Αμαξοστάσιο (Πυλαία) (απόσταση 1.225 μέτρων από τον κατασκευαζόμενο σταθμό Νέα Ελβετία) προβλεπόταν στο αμαξοστάσιο της Πυλαίας ως τερματικός σταθμός της γραμμής, στη σύμβαση για την κατασκευή του Μετρό που υπεγράφη στις 5-2-1999.[91] Μέχρι το 2006[92] αναφερόταν ως σταθμός του μετρό Θεσσαλονίκης.[93] Πέραν της υπηρεσιακής στάσης, θα εξυπηρετούσε τους επιβάτες των συνοικιών Βότση και Αγίου Στυλιανού, όπως συμβαίνει με τα αμαξοστάσια του Μετρό Αθηνών, στον Πειραιά, στο Φάληρο, στο Θησείο, στα Σεπόλια και στον Ελαιώνα. Τον Μάη του 2018, σύμφωνα και με δηλώσεις του προέδρου της Αττικό Μετρό, υπάρχει ξανά πρόθεση για να σχεδιαστεί ως επιβατικός ο υπηρεσιακός σταθμός, καθώς παρατηρείται εύλογη οικιστική ανάπτυξη στη περιοχή και στο κτίριο του αμαξοστασίου θα στεγαστούν επιπλέον τα τοπικά γραφεία των Αττικό Μετρό, ΟΣΕΘ και του Τραμ όποτε αυτό επαναλειτουργήσει, που είναι 600 εργαζόμενοι των συγκοινωνιακών φορέων.[94][95]

  • Νοτιοανατολική Επέκταση Γραμμής 2 από Αεροδρόμιο προς Περαία (μπλε γραμμή - 1 σταθμός) (Επέκταση Περαίας)
    • Περαία

Από το Αεροδρόμιο προβλέπεται η επέκταση νοτιότερα, προς τον Δήμο Θερμαϊκού, για καλύτερη εξυπηρέτηση των μετακινούμενων προς τη Χαλκιδική.[εκκρεμεί παραπομπή]

Περιγραφή - Τροχαίο υλικό[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Συρμός τύπου AnsaldoBreda Driverless Metro, του μετρό της Κοπεγχάγης χωρίς οδηγό.
Εσωτερικό συρμού του Μετρό Θεσσαλονίκης.

Το δίκτυο του μετρό της Θεσσαλονίκης θα είναι παρόμοιο με το Μετρό της Κοπεγχάγης (που εγκαινιάστηκε το 2002) και τη γραμμή Ντόκλαντς του μετρό του Λονδίνου. Θα αποτελείται από δυο ανεξάρτητες σήραγγες μονής τροχιάς και θα διαθέτει σταθμούς με κεντρική αποβάθρα, με συστήματα αυτόματων θυρών στις αποβάθρες.

Το Μετρό Θεσσαλονίκης, όπως και το μετρό της Κοπεγχάγης, θα χρησιμοποιεί αυτόματες τετράδυμες αυτοκινητάμαξες τεσσάρων βαγονιών μήκους 51 μέτρων, χωρίς οδηγό, τύπου AnsaldoBreda -Ansaldo STS Driverless Metro.[96] Θα τροφοδοτούνται από επίγεια γραμμή με συνεχές ρεύμα 750 βολτ. Ο κάθε συρμός θα έχει χωρητικότητα 450 επιβατών.[22]

Τον Σεπτέμβριο του 2018, παρουσιάστηκε στη ΔΕΘ ο πρώτος συρμός του μετρό Θεσσαλονίκης. Στις 15 Μαΐου 2019, ο πρώτος από τους 18 συνολικά συρμούς έφτασε στο αμαξοστάσιο της Πυλαίας.[97] Κάθε συρμός θα αποτελείται από τέσσερα βαγόνια και θα υπάρχουν διπλές θύρες, μία στο βαγόνι και μία στην αποβάθρα, η οποία θα είναι κλειστή όταν δεν υπάρχει συρμός, ώστε να μη μπορεί να συμβεί κάποιο ατύχημα.

Παρατηρήσεις - Προβλήματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σταθμός Βενιζέλου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά την εύρεση αρχαιοτήτων κατά τις ανασκαφές στο χώρο όπου θα έχει σχεδιαστεί η κατασκευή του σταθμού "Βενιζέλου", ο τότε Αναπληρωτής Υπουργός Πολιτισμού Κώστας Τζαβάρας εξέδωσε υπουργική απόφαση για την απόσπαση των αρχαιοτήτων για τη συνέχιση των εργασιών κατασκευής του Μετρό. Η εφαρμογή της, ωστόσο, αποτράπηκε από την αντίδραση αρχαιολόγων και κατοίκων, ενώ ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Γιάννης Μπουτάρης προσέφυγε στο Συμβούλιο της Επικρατείας ζητώντας την αναστολή και, ακολούθως, την ακύρωση της απόφασης. Το ΣτΕ με την 528/2013 απόφασή του έκανε δεκτή την προσφυγή και επέβαλε την παύση των εργασιών απομάκρυνσης.[98][99] Η κατασκευή του σταθμού Βενιζέλου ξεκίνησε στις 31 Οκτωβρίου 2017 και αναμένεται να παραδοθεί τον Απρίλιο του 2023.

Σταθμός Ανάληψεως[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η κατασκευή του σταθμού αποδείχθηκε προβληματική, λόγω της στενότητας της οδού Δελφών όπου και κατασκευάζεται ο σταθμός. Για το λόγο αυτό αποφασίστηκε να κατασκευαστεί με τη μέθοδο ανοιχτού ορύγματος και μετέπειτα επικάλυψης "cut and cover" (αντί για cover and cut, όπως αρχικά προβλεπόταν) και η οδός Δελφών έκλεισε σε μήκος 250 μέτρων, από την οδό Μάρκου Μπότσαρη έως την οδό Πέτρου Συνδίκα, στις 4 Σεπτεμβρίου 2011.[100]

Σταθμός Παπάφη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αντιδράσεις υπήρξαν από τη Διοίκηση και τους αποφοίτους του ιδρύματος σχετικά με τη θέση κατασκευής του σταθμού εντός του Παπάφειου Ορφανοτροφείου, οι οποίοι προσέφυγαν κατά της Αττικό Μετρό, με αποτέλεσμα την προσωρινή αναστολή της κατασκευής του σταθμού. Ωστόσο στις 14 Απριλίου 2011, ανακοινώθηκε ότι η Διοίκηση του ιδρύματος με την Αττικό Μετρό κατέληξαν σε συμβιβασμό, μέχρι την εκδίκαση της απόφασης.[101] Το ποσό της αποζημίωσης που θα επιδικαστεί θα κατατεθεί στους δύο διεκδικητές της έκτασης, το Υπουργείο Υγείας και το Παπάφειο Ορφανοτροφείο. Οι μετροπόντικες έχουν ήδη περάσει από την χωρική θέση του μελλοντικού σταθμού, οπότε οι μελέτες του σταθμού θα πρέπει να αναπροσαρμοστούν.[101]

Πρόταση για αλλαγές στη χάραξη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 2011, στα πλαίσια εξορθολογισμού της χάραξης των γραμμών μετρό, προτάθηκε από το Υπουργείο να μην κατασκευαστεί το τμήμα από το σταθμό 25ης Μαρτίου προς τη Νέα Ελβετία και το αμαξοστάσιο Πυλαίας[102] και να κατασκευαστεί ένα αμαξοστάσιο στη περιοχή Μίκρα της Καλαμαριάς. Ωστόσο η ιδέα αυτή προβλέπεται σε μελλοντική φάση, ώστε να εξυπηρετούνται άμεσα οι συρμοί που θα κατευθύνονται προς Μίκρα και Αεροδρόμιο.

Υπερκοστολόγηση έργου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η διέλευση των μηχανημάτων αυτόματης διάνοιξης από σταθμούς ενώ δεν είχε κατασκευαστεί το επίπεδο των αποβαθρών, η καθυστέρηση της λήψης αποφάσεων και της αναπροσαρμογής των μελετών, ιδιαίτερα στον σταθμό της Ανάληψης, και το επιπρόσθετο αρχαιολογικό έργο που δεν είχε προβλεφθεί, οδήγησαν σε αύξηση του κόστους κατασκευής του έργου και σημαντική χρονική καθυστέρηση, σύμφωνα με το πόρισμα των εμπειρογνωμόνων της Επιτροπής Διενέργειας Διοικητικής Εξέτασης.

Ασφάλεια και ατυχήματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το πρώτο θανατηφόρο εργατικό ατύχημα σημειώθηκε στο εργοτάξιο του σταθμού Νέος Σιδηροδρομικός Σταθμός στις 5 Φεβρουαρίου 2009, όταν τεχνίτης οικοδόμος που ανήκε σε εργοληπτική εταιρία της κοινοπραξίας κατασκευής, έχασε την ζωή του λόγω της μη τήρησης των οδηγιών του κατασκευαστή κατά την διαδικασία αποσυναρμολόγησης ενός μηχανήματος.[103] Προβληματισμό προκάλεσε η διακοπή των εργασιών στις 13 Μαρτίου 2012, έπειτα από την ενημέρωση που είχε η επιβλέπουσα εταιρία Αττικό Μετρό και η Επιθεώρηση Εργασίας, πως εντοπίστηκε υδράργυρος στο εργοτάξιο του σταθμού Βενιζέλου, στη συμβολή των οδών Βενιζέλου και Εγνατίας, κατά τη φάση της αρχαιολογικής έρευνας. Συνολικά 220 αρχαιολόγοι και τεχνίτες που εργάζονταν επί μεγάλο χρονικό διάστημα στο εργοτάξιο, υποβλήθηκαν σε αιματολογικές εξετάσεις.[104] Η απορρύπανση του σταθμού διήρκεσε τεσσεράμισι μήνες και ολοκληρώθηκε στις αρχές του Ιουλίου του ιδίου χρόνου.[105]

Κατασκευή και πρόοδος έργου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η εκσκαφή των δυο παράλληλων σηράγγων έγινε με την χρήση δυο μηχανημάτων ολομέτωπης διάνοιξης (ΤΒΜ) (οι οποίοι φέρουν αντίστοιχα τα ονόματα των μυθολογικών προσώπων Ηρακλής και Άκτωρ)[106] από τον Σιδηροδρομικό Σταθμό μέχρι τον σταθμό της Νέας Ελβετίας. Στη διάνοιξη προς Μίκρα οι μετροπόντικες φέρουν τα ονόματα των μυθολογικών προσώπων Φρίξος και Έλλη[107]. Το τμήμα μεταξύ της Νέας Ελβετίας και του αμαξοστασίου της Πυλαίας έχει διανοιχτεί με την μέθοδο ανοιχτού ορύγματος. Αναλυτικά η πρόοδος της κατασκευής του μετρό είναι η εξής:[108]

  • Τέλη Ιουνίου 2006: Έναρξη των κατασκευαστικών εργασιών του μετρό Θεσσαλονίκης.
  • Ιανουάριος 2009: Έναρξη εκσκαφής νότιας σήραγγας από τον Νέο Σιδηροδρομικό σταθμό (ΤΒΜ1).
  • Μάρτιος 2009: Το ΤΒΜ1 φτάνει στο σταθμό Δημοκρατίας.
  • Απρίλιος 2009: Έναρξη εκσκαφής βόρειας σήραγγας από τον Νέο Σιδηροδρομικό σταθμό (ΤΒΜ2).
  • Ιούνιος 2009: Το ΤΒΜ2 φτάνει στο σταθμό Δημοκρατίας.
  • Σεπτέμβριος 2009: Το ΤΒΜ1 φτάνει στο σταθμό Συντριβάνι.
  • Ιανουάριος 2010: Το ΤΒΜ2 φτάνει στο σταθμό Συντριβάνι.
  • Τα ΤΒΜ παραμένουν στο εργοτάξιο της Βιβλιοθήκης για συντήρηση, εν αναμονή της απόφασης για το σταθμό Παπάφη.
  • Αύγουστος/Σεπτέμβριος 2010: Τα ΤΒΜ φτάνουν στο σταθμό Πανεπιστήμιο, τον πρώτο σταθμό στον οποίο έχει σκαφτεί μέχρι το επίπεδο των αποβαθρών. Αργότερα, διασχίζουν τον σταθμό Παπάφη χωρίς να είναι ο έτοιμος ο σταθμός.
  • Μάρτιος/Απρίλιος 2011: Τα ΤΒΜ φτάνουν στο σταθμό Ευκλείδη.
  • Τα ΤΒΜ παραμένουν στο σταθμό Ευκλείδη για συντήρηση, εν αναμονή της απόφασης για την μέθοδο κατασκευής που θα εφαρμοστεί για το σταθμό της Ανάληψης.
  • Ιούλιος 2011: Το ΤΒΜ1 φτάνει στο σταθμό Φλέμινγκ.
  • Μάρτιος 2012: Τα ΤΒΜ βρίσκονται ακινητοποιημένα πριν το σταθμό της Ανάληψης (έχουν κατασκευάσει το 70% των σηράγγων).
  • Δεκέμβριος 2012: Οι δύο μετροπόντικες ολοκλήρωσαν την κατασκευή της διπλής σήραγγας (5,6 χλμ η κάθε μια) από το Νέο Σιδηροδρομικό Σταθμό μέχρι το Σταθμό Ανάληψη.
  • Ιούνιος 2014: Άρχισαν οι διαδικασίες για την αποσυναρμολόγηση των TBM, ώστε να μεταφερθούν στη Νέα Ελβετία.[109]
  • Σεπτέμβριος 2014: Έχουν ολοκληρωθεί οι εργασίες μεταφοράς των ΤΒΜ.
  • 28 Μαρτίου 2016: Εκκίνηση του ΤΒΜ1 από τη Νέα Ελβετία προς το σταθμό Αναλήψεως. Επανεκκίνηση των εργασιών του μετρό Θεσσαλονίκης.
  • 23 Μαΐου 2016: Εκκίνηση του ΤΒΜ2 από τη Νέα Ελβετία προς το σταθμό Αναλήψεως.[110]
  • 2 Φεβρουαρίου 2017: Ολοκλήρωση της εκσκαφής του ΤΒΜ1.
  • 5 Απριλίου 2017: Ολοκλήρωση της εκσκαφής του ΤΒΜ2. Ολοκλήρωση της διάνοιξης των σηράγγων της βασικής γραμμής.
  • 31 Ιουλίου 2018: Ολοκλήρωση διάνοιξης των σηράγγων της επέκτασης για Καλαμάρια.[111]
  • 29 Δεκεμβρίου 2018: Κατασκευαστική ολοκλήρωση του σταθμού Συντριβάνι/Έκθεση.[112]
  • 15 Μαΐου 2019: Άφιξη του πρώτου συρμού στο Αμαξοστάσιο της Πυλαίας, από τους συνολικα 18. Ολοκλήρωση Αμαξοστασίου και επιδομής (τοποθέτησης σιδηροτροχιών).
  • 8 Ιουνίου 2019: Κατασκευαστική ολοκλήρωση του σταθμού Ευκλείδη.[113]
  • 1 Αυγούστου 2019: Άφιξη του δεύτερου συρμού στο αμαξοστάσιο της Πυλαίας, από τους συνολικά 18.

Κατασκευή σταθμών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πίνακας προόδου εργασιών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στον παρακάτω πίνακα περιγράφεται η εξέλιξη των εργασιών κατασκευής των σταθμών της βασικής γραμμής:

Eργασίες
Σταθμοί
Απόσταση
από προηγούμ.[114][115]
Εργοτάξιο Περίβλημα Αρχαιολ.[116] Έργα Πολιτικού Μηχ. Διαμόρφωση
Βασική γραμμή :
Νέος Σιδηροδρομικός Σταθμός 0 μ.
Yes check.svg
Yes check.svg
Yes check.svg
Yes check.svg
Start-icon.svg
Δημοκρατίας 700 μ.
Yes check.svg
Yes check.svg
Yes check.svg
Yes check.svg
Start-icon.svg
Βενιζέλου 600 μ.
Yes check.svg
Yes check.svg
Start-icon.svg
Start-icon.svg
Start-icon.svg
Αγία Σοφία 550 μ.
Yes check.svg
Yes check.svg
Yes check.svg
Yes check.svg
Start-icon.svg
Σιντριβάνι/Έκθεση 750 μ.
Yes check.svg
Yes check.svg
Yes check.svg
Yes check.svg
Yes check.svg
Πανεπιστήμιο 780 μ.
Yes check.svg
Yes check.svg
Yes check.svg
Yes check.svg
Start-icon.svg
Παπάφη 625 μ.
Yes check.svg
Yes check.svg
Yes check.svg
Yes check.svg
Yes check.svg
Ευκλείδη 540 μ.
Yes check.svg
Yes check.svg
Yes check.svg
Yes check.svg
Yes check.svg
Φλέμιγκ 560 μ.
Yes check.svg
Yes check.svg
Yes check.svg
Yes check.svg
Start-icon.svg
Αναλήψεως 675 μ.
Yes check.svg
Yes check.svg
Yes check.svg
Yes check.svg
Start-icon.svg
25ης Μαρτίου 740 μ.
Yes check.svg
Yes check.svg
Yes check.svg
Yes check.svg
Start-icon.svg
Βούλγαρη 525 μ.
Yes check.svg
Yes check.svg
Yes check.svg
Yes check.svg
Start-icon.svg
Νέα Ελβετία 945 μ.
Yes check.svg
Yes check.svg
Yes check.svg
Yes check.svg
Start-icon.svg
Επέκταση Καλαμαριάς :
Νομαρχία 1.000 μ.
Yes check.svg
Yes check.svg
Yes check.svg
Yes check.svg
Start-icon.svg
Καλαμαριά 950 μ.
Yes check.svg
Yes check.svg
Yes check.svg
Yes check.svg
Start-icon.svg
Αρετσού 750 μ.
Yes check.svg
Yes check.svg
Yes check.svg
Yes check.svg
Start-icon.svg
Νέα Κρήνη 800 μ.
Yes check.svg
Yes check.svg
Yes check.svg
Yes check.svg
Start-icon.svg
Μίκρα 600 μ.
Yes check.svg
Yes check.svg
Yes check.svg
Yes check.svg
Start-icon.svg
  • Παρατηρήσεις:
Yes check.svg Ολοκληρώθηκε
Start-icon.svg Σε εξέλιξη

Επεξήγηση κατασκευής σταθμών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι σταθμοί πρόκειται να κατασκευαστούν με τη μέθοδο «επικάλυψης και εκσκαφής» (cover and cut), με εξαίρεση τον σταθμό Ανάληψη και αυτών της Καλαμαριάς. Η διαδικασία αυτή είναι η εξής:[117]

  • Αρχικά εγκαθίσταται το εργοτάξιο, γίνονται οι προπαρασκευαστικές εργασίες στην περιοχή και εκτελούνται εργασίες παράκαμψης των δικτύων οργανισμών κοινής ωφέλειας (Ο.Κ.Ω.) ώστε να απελευθερωθεί το έδαφος.
  • Κατασκευάζεται το περίβλημα του σταθμού (κατακόρυφα πετάσματα αντιστήριξης: πάσσαλοι, διαφραγματικοί τοίχοι, κλπ).
  • Πραγματοποιείται αρχαιολογική ανασκαφική έρευνα μέχρι το επίπεδο της πλάκας οροφής του σταθμού.
  • Κατασκευάζεται η πλάκα οροφής του ανώτερου επιπέδου του σταθμού. Γίνεται εκσκαφή κάτω από την πλάκα οροφής προς τα 4 κατώτερα επίπεδα. Για κάθε επίπεδο κατασκευάζεται η πλάκα οροφής του και ακολουθείται η ίδια διαδικασία μέχρι να κατασκευαστεί και η τελευταία πλάκα, η πλάκα δαπέδου στο επίπεδο των αποβαθρών.
  • Διαμορφώνεται το εσωτερικό του σταθμού: προσβάσεις εισόδου-εξόδου, πλευρικά τοιχία, κλίμακες, ανελκυστήρες, ηλεκτρομηχανολογικά, αρχιτεκτονικά.

Χάρτες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Υποσημειώσεις και παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 «Συστήµατα σταθερής τροχιάς στην πόλη της Θεσσαλονίκης. Ιστορική αναδροµή (1889-1968) Αριστοτέλης Νανιόπουλος, Ναλµπάντης ∆ηµήτριος Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Ελλάδα» (PDF). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 15 Δεκεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 11 Σεπτεμβρίου 2016. 
  2. Γερολύμπου, Αλεξάνδρα, Η Ανοικοδόμηση της Θεσσαλονίκης Μετά την Πυρκαγιά του 1917, Β Έκδοση, University Studio Press, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη 1995.
  3. 40 χρόνια πριν. Τόσο επίκαιρο…
  4. Είδηση-διαμαντάκι για το Μετρό της Θεσσαλονίκης απ’ το 1973 (επί Χούντας!)
  5. «E Online - ΕΛΛΑΔΑ». 3 Μαΐου 2007. Ανακτήθηκε στις 3 Απριλίου 2016. 
  6. 6,0 6,1 6,2 Κι όμως! Το ΜΕΤΡΟ Θεσσαλονίκης είναι έτοιμο (στα χαρτιά) από το 1987!
  7. «Μετρό Θεσσαλονίκης». 28 Σεπτεμβρίου 2007. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Σεπτεμβρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 3 Απριλίου 2016. 
  8. «091206el». www.kpad.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 3 Απριλίου 2016. 
  9. «Σύγκρουση στο Μετρό». Το Βήμα. 4 Οκτωβρίου 1998. 
  10. «Κορυφώνονται οι αντιδράσεις για την καθυστέρηση κατασκευής του μετρό Θεσσαλονίκης». Η Καθημερινή. Ανακτήθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 2016. 
  11. metrothessomateiokataskeyastiko.blogspot.com/p/blog-page_19.html ΜΕΤΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ: Πρόοδος Εργου
  12. «AttikoMetro». www.ametro.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Ιουλίου 2011. Ανακτήθηκε στις 3 Απριλίου 2016. 
  13. «Θεσσαλονίκη:Το μετρό πάει και... Καλαμαριά». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Μαΐου 2013. Ανακτήθηκε στις 24 Νοεμβρίου 2011. 
  14. iefimerida.gr Το Μετρό της Θεσσαλονίκης δεν είναι έτοιμο, επεκτείνεται όμως στην Καλαμαριά! 28/12/2012
  15. «Μετρό Θεσσαλονίκης: Υπεγράφη η σύμβαση για την επέκταση προς Καλαμαριά». naftemporiki.gr. Ανακτήθηκε στις 3 Απριλίου 2016. 
  16. «Καραμανλής: Αρχές του 2023 θα είναι έτοιμο το μετρό Θεσσαλονίκης». www.euro2day.gr (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 11 Σεπτεμβρίου 2019. 
  17. Newsroom (10 Σεπτεμβρίου 2019). «Μετρό Θεσσαλονίκης: Πλήθος αντιδράσεων για την εξαγγελία Μητσοτάκη για τα αρχαία στην 84η ΔΕΘ». CNN.gr. Ανακτήθηκε στις 11 Σεπτεμβρίου 2019. 
  18. Newsroom. «Μυλόπουλος: Ο Μητσοτάκης ξανακάνει το μετρό Θεσσαλονίκης ανέκδοτο». Documento. Ανακτήθηκε στις 11 Σεπτεμβρίου 2019. 
  19. «Έντυπο ΑΜ» (PDF). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 5 Οκτωβρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου 2012. 
  20. http://www.ypodomes.com/index.php/alles-ypodomes/sunenteukseis/item/45960-giannis-mylopoulos-me-to-metro-tha-kineitai-enas-stou-treis-thessalonikeis.  Missing or empty |title= (βοήθεια)
  21. Στις 30 Νοεμβρίου 2020 η επίσημη έναρξη λειτουργίας του Μετρό Θεσσαλονίκης
  22. 22,0 22,1 «Thessaloniki Driverless Metro - Ansaldo STS (Αγγλικά)». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Νοεμβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 12 Απριλίου 2014. 
  23. Ποιες οι προτάσεις των φορέων για την δυτική επέκταση του μετρό
  24. Μετρό σε ολόκληρη τη Θεσσαλονίκη από το 2020!
  25. Παλαιότερα η ονομασία του σταθμού ήταν "Αλκαζάρ", όπου και αρχικά θα κατασκευαζόταν ο σταθμός και το 2005 "Ελευθέριος Βενιζέλος"
  26. Ο σταθμός πήρε το όνομα του από τον Ελευθέριο Βενιζέλο ο οποίος πρωτοστάτησε στην Απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης το 1912 όταν διέταξε τον αρχιστράτηγο διάδοχο Κωνσταντίνο να δώσει άμεση προτεραιότητα στην απελευθέρωση της πόλης, καθώς οι Βούλγαροι κατέρχονταν προς την ίδια πόλη με τον ίδιο σκοπό
  27. Πρόταση να πάρει το όνομα του Μανόλη Αναγνωστάκη ο σταθμός του μετρό στην Αγίας Σοφίας
  28. Το Μετρό σε αντίστροφη μέτρηση - Τι θα γίνει με τις επεκτάσεις
  29. «Μετρό Θεσσαλονίκης: Σταθμοί Πολιτισμού» 15-17 Ιουνίου 2018
  30. Σταθμός Αρχαιολογικού Μουσείου επί δημαρχίας Κούβελα
  31. Μετρό:Νέα καθυστέρηση στον σταθμό Βενιζέλου-Χειμώνα θα κλείσει η οδός
  32. Μετονομασία από την Αττικό Μετρό τον Νοέμβριο του 2017, σύμφωνα με την τότε πρόοδο έργου, του Σταθμού Πατρικίου, ο οποίος χωροθετούνταν αρχικά στο πάρκο Μηνά Πατρικίου.
  33. Ο μετροπόντικας "Έλλη" έφτασε στο σταθμό "Καλαμαριά" του μετρό Θεσσαλονίκης (ΦΩΤΟ & VIDEO)
  34. Έφτασε στον σταθμό "Καλαμαριά" Εφημερίδα Metrosport 21/11/2017 σελ.43
  35. To 2001 ο σταθμός Βούλγαρη προβλεπόταν ως ο σταθμός που θα διακλαδώνοταν η γραμμή προς Καλαμαριά για να αντικατασταθεί αργότερα από τον σταθμό διακλάδωσης Μαρτίου
  36. Το Μετρό πάει βόρεια
  37. Kεσόπουλος Νέος Οδηγός Θεσσαλονίκης 1998, σελ.228
  38. Πληροφορίες Γραμμής 10: ΧΑΡΙΛΑΟΥ - Ν.Σ. ΣΤΑΘΜΟΣ
  39. Περιοδική (Έκτακτη) Έκδοση Συλλόγου Φίλων Σιδηροδρόμου "Σιδηροτροχιά" Οκτώβρης 1987 σελ.13-16
  40. Πρώην Διυλιστήρια ΕΚΟ, νυν ΕΛΠΕ
  41. Σταθμός Βενιζέλου: Παρουσιάστηκε η τεχνική μελέτη με το 93% των αρχαιοτήτων
  42. Ξεκινούν τα δοκιμαστικά δρομολόγια του Μετρό στα μέσα του 2019
  43. Ακόμα ένα δείγμα «fake news» για τα αγάλματα Μακεδονομάχων στη Θεσσαλονίκη: Δεν ξηλώνεται κανένα - Όλη η αλήθεια (ΦΩΤΟ)
  44. ΤΟ ΒΗΜΑ αποκαλύπτει μελέτη που έγινε για την Αττικό Μετρό με σκοπό τη χαρτογράφηση των αρχαιοτήτων που βρίσκονται στο υπέδαφος της πόλης και σχετίζονται με την πορεία του μετρό. Ο κύβος ερρίφθη για το μετρό Θεσσαλονίκης αλλά ο τελικός σχεδιασμός δεν μπορεί παρά να λαμβάνει υπόψη του και τα αρχαία
  45. Συνεχίζονται οι εργασίες του μετρό Θεσσαλονίκης μετά από τέσσερα χρόνια. Έτοιμο το 2020.
  46. Χάρτης βασικής γραμμής μετρό Θεσσαλονίκης με 14 σταθμούς
  47. Λεωνίδας Λιάμης, Στην τελική ευθεία η επέκταση του Μετρό Θεσσαλονίκης Αρχειοθετήθηκε 2012-02-12 στο Wayback Machine., Ιστοσ. e-Go, 06/03/2012
  48. Φώτης Κουτσαμπάρης, Το μετρό οδεύει προς Καλαμαριά Αρχειοθετήθηκε 2013-05-20 στο Wayback Machine., Εφημ. Μακεδονία, 06/03/2012
  49. Εγχειρίδιο Σχεδιασμού Επέκτασης Καλαμαριάς σελ. 61 Φρεάτια
  50. Mετρό Θεσσαλονίκης Πρόγραµµα Επεκτάσεων 2005
  51. Έργα δισεκατομμυρίων προωθούνται στο μετρό
  52. Η ΙΝΤΡΑΚΑΤ μειοδότησε για τις πρόδρομες εργασίες στα δυτικά του Μετρό
  53. Θεσσαλονίκη: Έως 1,3 δισ. ευρώ για την επέκταση του μετρό
  54. Γ. Μυλόπουλος (πρ. Αττικό Μετρό): «Μέχρι τέλος Ιουλίου θα έχουμε διανοίξει και τη δεύτερη σήραγγα στην Καλαμαριά»
  55. Θεσσαλονίκη: Συμφωνία για δύο + τρεις στάσεις στην επέκταση του Μετρό προς Δυτικά
  56. Νέα κυκλική γραμμή στο Μετρό Θεσσαλονίκης ενώνει όλη την πόλη
  57. Αυτοί είναι οι προτεινόμενοι νέοι σταθμοί μετρό της δυτικής Θεσσαλονίκης
  58. Στη θέση αυτή θα ανταποκρίνεται με την στάση Λαγκαδά του προαστιακού
  59. ΜΕΤΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ – Επίσκεψη Υφυπουργού Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων
  60. Χάρτης Μετρό Θεσσαλονίκης Σεπτέμβριος 2018
  61. Μετρό 15 - ΣΑΓΜΘ(Α3)(i).pdf
  62. Eφημερίδα Εξπρές: Αφιέρωμα στη ΔΕΘ: Μετρό Θεσσαλονίκης: Αντίδοτο στη συγκοινωνιακή συμφόρηση
  63. Eφημερίδα Ελευθεροτυπία Δευτέρα 6 Σεπτεμβρίου 2004 σελ.23 Και ευρω-προσφυγή
  64. ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟ ΜΕΧΡΙ ΣΙΝΔΟ ΚΑΙ ΔΙΑΣΤΑΥΡΩΣΗ ΧΟΡΤΙΑΤΗ
  65. Ενιαία κυκλική γραμμή προτείνει η Αττικό Μετρό για τη Θεσσαλονίκη
  66. "Ντεμπούτο" για την επέκταση του Μετρό Θεσσαλονίκης στο Αεροδρόμιο Μακεδονία
  67. «ΜΕΤΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ – Δείτε το πλήρες δίκτυο (διαδρομή και στάσεις)». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 30 Απριλίου 2018. 
  68. RFP-354/19 – «ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ»»
  69. Από την ΑΣΠ διερχόταν η σιδηροδρομική γραμμή Θεσσαλονίκης-Μίκρας (Νίκης-Λ. Στρατού-Παπαναστασίου-Κανάρη-Αναξιμάνδρου) πληροφορία Μιχάλης Τρεμόπουλος τέως ευρωβουλευτής και ιστορικός των συγκοινωνιών της Θεσσαλονίκης.
  70. Tερματικός σταθμός της σιδηροδρομικής γραμμής Θεσσαλονίκης-Μίκρας που λειτούργησε από τις 2-2-1917 από τους Γάλλους κατά τον Α'Παγκόσμιο Πόλεμο για στρατιωτικές ανάγκες (Οι σιδηρόδρομοι στον Βορειοελλαδικό χώρο σελ.78-81)
  71. Σάββατο, 9 Σεπτεμβρίου 2017 Δείτε φωτογραφίες από το βαγόνι του μετρό Θεσσαλονίκης στην έκθεση Θεσσαλονίκης
  72. Δεν περιλαμβάνεται ο σχεδιασθείς σταθμός Καζίνο Regency μεταξύ Γεωπονικής και Αεροδρομίου
  73. Στα μελλοντικά σχέδια η επέκταση Μετρό στο Ωραιόκαστρο
  74. Επέκταση του μετρό μέχρι τον τερματικό του ΟΑΣΘ στο Ωραιόκαστρο ζητεί ο Αστέριος Γαβότσης
  75. Έργα 2,5 δισ. φέρνει η Σιδηροδρομική Εγνατία. Ένα μεγάλο project με ορίζοντα λειτουργίας το 2028
  76. Κοινή πρόταση δημάρχων της Θεσσαλονίκης και του Κιλκίς για επέκταση του μετρό και στο Ωραιόκαστρο
  77. Aπρίλης 2018: Πρόταση δημάρχου Λαγκαδά για επέκταση μετρό ή προαστιακού προς τους Δήμους Λαγκαδά, Βόλβης και Κιλκίς
  78. 78,0 78,1 ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ: «Το Μέτρο στη πόλη μας» με το πρώτο του βαγόνι. Συμμετοχή της Αττικό Μετρό Α.Ε. στην 83η Δ.Ε.Θ. 07 Σεπ 2018
  79. Tαχιάος: Δεν είναι ορατή η Δυτική Επέκταση του Μετρό Θεσσαλονίκης
  80. Έρχονται 3 κρίσιμες αποφάσεις για το μετρό Θεσσαλονίκης
  81. Μετρό Θεσσαλονίκης: Όλο το χρονοδιάγραμμα λειτουργίας του - Οι επεκτάσεις
  82. 82,0 82,1 Το 2020 η Θεσσαλονίκη θα έχει μετρό
  83. Μυλόπουλος: Ο Θεσσαλονικιός που θέλει τραμ και να τελειώσει το Μετρό
  84. ΜΥΛΟΠΟΥΛΟΣ: ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ 2020 ΤΟ ΜΕΤΡΟ - ΕΠΕΚΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΤΟΥΜΠΑ
  85. Χάρτης Αττικό Μετρό με επέκταση Τούμπας και Χαριλάου
  86. AΠΟ ΧΑΡΙΛΑΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥΜΠΑ ΤΟ ΜΕΤΡΟ
  87. Υπόμνημα Μετρό Θεσσαλονίκης 2010
  88. Οι σχεδιασμοί, Μετρό : Πότε η Θεσσαλονίκη θα... μπει στις ράγες
  89. Θεσσαλονίκη: Πώς θα γίνει η «Νέα Τούμπα» του ΠΑΟΚ
  90. Περιοδεία του Σ. Αβραμόπουλου και του Σ. Ζαριανόπουλου στον υπό κατασκευή σταθμό «Συντριβάνι» του Μετρό
  91. Το ΤΡΑΜ Χθες και σήμερα, Κοντοσόπουλος Ν., Ορφανουδάκης Δ., Πειραιάς 2001, σελ.52
  92. Bάζουν... ράγες για Πειραιά
  93. Στη στάση... μπλόκο ξανά το Mετρό της Θεσσαλονίκης
  94. O Γιαννούλης στο Μετρό και στο νοσοκομείο Παπαγεωργίου - Voria
  95. Σχέδιο για νέο σταθμό του Μετρό στο αμαξοστάσιο της Πυλαίας - Voria
  96. «Hitachi Rail» (PDF). www.ansaldobreda.it. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 4 Μαρτίου 2012. Ανακτήθηκε στις 3 Απριλίου 2016. 
  97. https://www.voria.gr/article/eftase-sti-thessaloniki-o-protos-sirmos-tou-metro-foto.  Missing or empty |title= (βοήθεια)
  98. Βασιλική Τζεβελέκου (18-12-2013). «Και το ΣτΕ υπέρ βυζαντινών Θεσσαλονίκης». Εφημερίδα των Συντακτών. http://www.efsyn.gr/?p=159978. Ανακτήθηκε στις 18-12-2013. 
  99. Δημήτρης Κουγιουμτζόπουλος (11-12-2013). «ΣτΕ: Δε μετακινούνται τα αρχαία από το σταθμό «Βενιζέλου»!». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2014-04-11. https://web.archive.org/web/20140411024310/http://www.egnatiapost.gr/index.php/thessaloniki/item/22421-%CF%83%CF%84%CE%B5-%CE%B4%CE%B5-%CE%BC%CE%B5%CF%84%CE%B1%CE%BA%CE%B9%CE%BD%CE%BF%CF%8D%CE%BD%CF%84%CE%B1%CE%B9-%CF%84%CE%B1-%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%B1%CE%AF%CE%B1-%CE%B1%CF%80%CF%8C-%CF%84%CE%BF-%CF%83%CF%84%CE%B1%CE%B8%CE%BC%CF%8C-%CE%B2%CE%B5%CE%BD%CE%B9%CE%B6%CE%AD%CE%BB%CE%BF%CF%85. Ανακτήθηκε στις 18-12-2013. 
  100. "Μετρό Θεσσαλονίκης: Σταθμός Ανάληψη: Κυκλοφοριακές ρυθμίσεις" Αρχειοθετήθηκε 2011-09-27 στο Wayback Machine., Δελτίο Τύπου Αττικό Μετρό Α.Ε. (12 Αυγούστου 2011).
  101. 101,0 101,1 Εφημ. Ελευθεροτυπία, Θα πάει το μετρό στο «Παπάφειο», 15/04/2011
  102. «Αλλαγή χάραξης της γραμμής του μετρό». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Μαΐου 2013. Ανακτήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 2011. 
  103. Ιστοσ. Ελευθεριακής Συνδικαλιστικής Ένωσης Θεσσαλονίκης, Την Πέμπτη 5 Φλεβάρη σκοτώθηκε ο εργάτης του Μετρό Θεσσαλονίκης Βλαδίμηρος Μπαμπεντζίδης, 50 ετών, όταν ένα κομμάτι του γερανού ανύψωσης αποκολλήθηκε και τον καταπλάκωσε Αρχειοθετήθηκε 2012-03-05 στο Wayback Machine., 06 Φεβρουαρίου 2009
  104. Βασίλης Ιγνατιάδης, «Τους έβαζαν να μαζεύουν τον τοξικό υδράργυρο με τα χέρια» Αρχειοθετήθηκε 2012-03-18 στο Wayback Machine., Εφημερίδα Έθνος, 20/03/2012
  105. "Μετρό Θεσσαλονίκης: Ξεμπλόκαρε ο σταθμός της Βενιζέλου" Αρχειοθετήθηκε 2013-05-21 στο Wayback Machine., Εφημ. Αγγελιοφόρος, (Ηλ. έκδ.) (6 Ιουλίου 2012).
  106. Πιάνει δουλειά ο Ηρακλής στο Μετρό Θεσσαλονίκης
  107. «Εφημερίδα Μακεδονία-27/06/2017: Έφτασε η «Έλλη», έρχεται ο «Φρίξος»». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Οκτωβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 14 Νοεμβρίου 2017. 
  108. "Κατασκευή Μετρό Θεσσαλονίκης: Πρόοδος έργου" Αρχειοθετήθηκε 2012-01-27 στο Wayback Machine., Ιστοσ. Αττικό Μετρό.
  109. «ΜΕΤΡΟ Ξαναπιάνουν δουλειά οι μετροπόντικες». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Ιουνίου 2014. Ανακτήθηκε στις 24 Ιουνίου 2014. 
  110. Σε μεγαλύτερο βάθος ο σταθμός «Βενιζέλου» στο Μετρό Θεσσαλονίκης
  111. «Γιάννης Α. Μυλόπουλος». www.facebook.com. Ανακτήθηκε στις 31 Ιουλίου 2018. 
  112. Newsroom (29 Δεκεμβρίου 2018). ««Εγκαίνια» με προεκλογικό… άρωμα στο μετρό Θεσσαλονίκης». CNN.gr. Ανακτήθηκε στις 10 Ιουνίου 2019. 
  113. Μέσα Μαΐου ο πρώτος συρμός του Μετρό - Παραδίδεται ο σταθμός Ευκλείδη
  114. Παναγιώτης Παπαϊωάννου, Αφιέρωμα στο Μετρό Θεσσαλονίκης[νεκρός σύνδεσμος], Περιοδ. Πολυμήχανο, Τεύχος 19, Ιούλιος 2007, σ. 18
  115. Oι σταθμοί
  116. "Θεσσαλονίκη: Στο φως οι θησαυροί της πόλης" Αρχειοθετήθηκε 2012-02-01 στο Wayback Machine., Αγγελιοφόρος (30 Ιανουαρίου 2012).
  117. "Μέθοδος επικάλυψης-εκσκαφής (Cover & Cut)" Αρχειοθετήθηκε 2010-12-03 στο Wayback Machine., Αττικό Μετρό Α.Ε.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]