Τραμ Αθήνας
Το Tραμ Αθήνας είναι το δίκτυο τροχιοδρόμου στην Αθήνα. Αποτελεί ένα επίγειο και ελαφρύ μεταφορικό μέσο σταθερής τροχιάς, όπου στη σύγχρονη μορφή του λειτουργεί από το 2004, ενόψει των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας. Ιδιοκτήτης και διαχειριστής του δικτύου είναι η δημόσια σιδηροδρομική εταιρεία Σταθερές Συγκοινωνίες Μονοπρώσωπη Ανώνυμη Εταιρεία (ΣΤΑ.ΣΥ. Μ.Α.Ε.).
Το δίκτυο διαθέτει δύο γραμμές. Η πρώτη συνδέει το κέντρο της Αθήνας (στάση Σύνταγμα) με την παραλιακή στο ύψος της Μαρίνας Αλίμου (στάση Πικροδάφνη) διερχόμενη από τον Νέο Κόσμο, την Νέα Σμύρνη και το Παλαίο Φάληρο. Η δεύτερη ακολουθεί το παραλιακό μέτωπο ξεκινώντας από τον Πειραιά (στάση Ακτή Ποσειδώνος) και καταλήγοντας στην Βούλα (στάση Ασκληπιείο Βούλας) διερχόμενη από τον Φαληρικό Όρμο, τον Άλιμο, το Ελληνικό και την Γλυφάδα. Οι δύο γραμμές έχουν ανταπόκριση στις στάσεις Έδεμ και Πικροδάφνη.
Ιστορικό
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Μετά τη λήξη της πρώτης περιόδου του τραμ Αθήνας το 1977, σοβαρή πρόθεση επαναφοράς των τροχιοδρόμων και προετοιμασίας νέων γραμμών εκδηλώθηκε για πρώτη φορά το 1981 από τον υπουργό Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων Αντώνη Τρίτση.[2] Το Ρυθμιστικό Σχέδιο Αθήνας του 1983 προέβλεπε, ως συμπληρωματικό στο Μετρό της Αθήνας, δίκτυο τραμ τύπου ελαφριού μετρό, μήκους 19,5 χιλιομέτρων σε Πατήσια, Πατησίων, Αμπελόκηπους, Πανεπιστημίου, Συγγρού, Βουλιαγμένης, Υμηττού, Βασιλίσσης Σοφίας, Αλεξάνδρας και Αρεοπαγίτου, καθώς και σε λεωφόρους όπως η Κηφισίας και η Συγγρού με υπέργειο χαρακτήρα και με πρότυπο το τραμ της Γκρενόμπλ.[3]
Το δίκτυο της νέας γενιάς τροχιοδρόμων της Αθήνας, που τελικά δημιουργήθηκε, ακολούθησε τους σχεδιασμούς της Μελέτης Ανάπτυξης του Μετρό της Αθήνας. Ο σχεδιασμός περιλάμβανε την κατασκευή δύο γραμμών, «Τ1: Ζάππειο – Φάληρο» και «Τ2: Φάληρο – Γλυφάδα» εν όψει των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 στην Αθήνα.[4] Κατά την κατασκευή των γραμμών και ενώ είχε προγραμματιστεί η αφετηρία να βρίσκεται στο Ζάππειο, ο σχεδιασμός μεταβλήθηκε λόγω της διέλευσης από την Πύλη Αδριανού, που θεωρήθηκε αρχαιολογικός χώρος (λόγω φόβου επιπτώσεων στην Πύλη Αδριανού από τους κραδασμούς των συρμών), με αποτέλεσμα η αφετηρία να μεταφερθεί από το Ζάππειο στο Σύνταγμα.[5][6]
Το σύγχρονο δίκτυο του τραμ εγκαινιάστηκε στις 19 Ιουλίου 2004.[7] Τρία χρόνια αργότερα, στις 15 Νοεμβρίου 2007, λειτούργησε μία μικρή επέκταση, από το Κολυμβητήριο της Γλυφάδας μέχρι το Ασκληπιείο Νοσοκομείο της Βούλας, με μία νέα στάση με την ονομασία «Ασκληπιείο Βούλας».[8]
Το 2009 πραγματοποιήθηκε ο διαγωνισμός για την κατασκευή της επέκτασης του τραμ από το Φάληρο προς τον Πειραιά,[9] ενώ τα έργα ξεκίνησαν το 2013, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2015.[10] Ωστόσο, προσφυγές κατοίκων στη Δικαιοσύνη λόγω ενστάσεων ότι η επέκταση του τραμ στον Πειραιά θα πυροδοτούσε ακόμα μεγαλύτερη κυκλοφοριακή συμφόρηση, αρχαιολογικά ευρήματα, μια πυρκαγιά σε εγκαταλειμμένο κτήριο[11] και τα έργα ανάπλασης του Φαληρικού Όρμου καθυστέρησαν την παράδοση του έργου.[12][13] Τελικά, η επέκταση παραδόθηκε σε λειτουργία στις 15 Δεκεμβρίου 2021, εκτός από τον τερματικό σταθμό της Ακτής Ποσειδώνος, οποίος θα παραδοθεί σε μεταγενέστερο χρόνο. Η επαναλειτουργία αυτή συνδυάστηκε με την επίσημη λειτουργία σε όλο το δίκτυο της δεύτερης παραλαβής συρμών τραμ, από την Alstom, χρώματος πορτοκαλί.[14][15]
Παράλληλα, αναδιοργανώθηκαν και οι γραμμές, με το δίκτυο να αποτελείται πλέον από δύο γραμμές: «Τ6: Πικροδάφνη – Σύνταγμα» και «Τ7: Ασκληπιείο Βούλας – Ακτή Ποσειδώνος».[16]
Στις 18 Φεβρουαρίου 2026 λειτούργησε η τερματική στάση «Ακτή Ποσειδώνος».[17][18]
Γραμμές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το σύγχρονο δίκτυο τραμ της Αθήνας διαθέτει δύο γραμμές:
| Γραμμή | Διαδρομή | Πλήθος στάσεων | Μήκος (χλμ.) | Διάρκεια διαδρομής |
|---|---|---|---|---|
| Σύνταγμα – Πικροδάφνη | 19 | 9,6 | 33⭣/35⭡ λεπτά | |
| Ακτή Ποσειδώνος – Ασκληπιείο Βούλας | 43 (37⭣/38⭡) | 18,2 | 54⭣/59⭡ λεπτά |
Τροχαίο υλικό
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]| Γενιά | Τύπος | Πλήθος | Ιδιοκτησία | Χρήση / Εκμετάλλευση | Έναρξη Λειτουργίας |
|---|---|---|---|---|---|
| 1η γενιά | Ansaldo Breda Sirio | 35 συρμοί | Σταθερές Συγκοινωνίες Μ.Α.Ε. | Σταθερές Συγκοινωνίες Μ.Α.Ε. | 19 Ιουλίου 2004 |
| 2η γενιά | Alstom Citadis 305 | 25 συρμοί | Ελληνικό Μετρό Μ.Α.Ε. | Σταθερές Συγκοινωνίες Μ.Α.Ε. | 29 Νοεμβρίου 2021 |
Μελλοντικές επεκτάσεις
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στο πρόσφατο παρελθόν έχουν μελετηθεί οι εξής επεκτάσεις:
Μελέτη «Ελληνικό Μετρό Α.Ε.»
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Περιλαμβάνει τις εξής διαδρομές:[19]
- Δημοτικό Θέατρο/Δημαρχείο (Κέντρο Πειραιά) - Χατζηκυριάκειο/Φρεαττύδα
- 2η Αγίου Κοσμά - Αργυρούπολη επί του Μητροπολιτικού Πόλου Ελληνικού[20]
- Σύνταγμα - Πλατεία Αιγύπτου (Πεδίον του Άρεως)
- Ακτή Ποσειδώνος - Λιμήν Κερατσινίου
Ρυθμιστικό Σχέδιο Αθηνών (2014)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Περιλαμβάνεις τις εξής διαδρομές:[21]
- Σύνταγμα - Πλ. Αιγύπτου - Άνω Πατήσια (χρόνος ολοκλήρωσης 4 χρόνια)[22]
- Σταθμός Λαρίσης - Mετρό Αλεξάνδρας - Αμπελόκηποι - Νοσοκομεία Παίδων/Γουδί
- Καμίνια - Κέντρο Πειραιά - Φρεαττύδα/Χατζηκυριάκειο
- Πειραιάς - Κερατσίνι - Πέραμα - Σαλαμίνα
- Ελληνικό - Σταθμός Μετρό Αργυρούπολης.
- Λιμένας Κρουαζιερόπλοιων (Πειραϊκή) - Ακτή Ξαβερίου - Ακτή Κονδύλη - Ηετιώνεια Ακτή - Δραπετσώνα
Φωτογραφίες
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Η στάση «Σύνταγμα» (πριν την ανακαίνιση - φωτογραφία: Δεκέμβριος 2017)
- Η στάση «Φιξ»
- Η στάση «Αιγαίου»
- Η στάση «Άγιος Αλέξανδρος»
- Η στάση «Κέντρο Ιστιοπλοΐας» στο ύψος του IRC στο Ελληνικό
- Η στάση «Κασομούλη»: το παλιό τραμ του Περάματος και το νέο
- Γραμμή στη Νέα Σμύρνη
- Η στάση «Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας»
- Η στάση «1η Αγίου Κοσμά»
- Η στάση «2η Αγίου Κοσμά»
- Alstom Citadis 305 στη τερματική στάση της Βούλας.
- (αριστερά) Alstom Citadis - Ansaldo Βreda Sirio (δεξιά) στην ''Πικροδάφνη''.
- Το τραμ της Αθήνας (Συρμός Ansaldo Brenda Sirio)
- Τεματικός σύνταγμα
- Εναέρια καλώδια του τραμ
- Τραμ της Αθήνας
- Στάση "Τροκαντερό"
- Στάση του Αγίου Αλέξανδρου 2004
- Συρμός Sirio εισέρχεται στην στάση "Αγία Τριάδα"
- Στάση "Ακτή Ποσειδώνος"
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ «Δίκτυο και Υποδομές». ΤΡΑΜ. Σταθερές Συγκοινωνίες Α.Ε. Ανακτήθηκε στις 26 Αυγούστου 2014.
- ↑ Α. Τρίτσης περί μετρό/τραμ και εγκλήματος του αεροδρομίου των Σπάτων
- ↑ «Εναέριο τραμ: Η πρωτοποριακή πρόταση του Αντώνη Τρίτση που χλευάστηκε ακόμα και απ' τους συντρόφους του». Menshouse.gr. Ανακτήθηκε στις 6 Δεκεμβρίου 2021.
- ↑ «Στην κοινοπραξία ΤΕΡΝΑ Α.Ε.-Impregilo η κατασκευή του τραμ». m.naftemporiki.gr. Ανακτήθηκε στις 6 Δεκεμβρίου 2021.
- ↑ «Ράβε - ξήλωνε το τραμ». ΤΑ ΝΕΑ. 27 Σεπτεμβρίου 2002. Ανακτήθηκε στις 6 Δεκεμβρίου 2021.
- ↑ «Σταμάτησε πριν... αρχίσει». ΤΑ ΝΕΑ. 22 Απριλίου 2002. Ανακτήθηκε στις 6 Δεκεμβρίου 2021.
- ↑ Πραγματοποιήθηκε το πρώτο δρομολόγιο του τραμ από το Σύνταγμα προς την παραλιακή
- ↑ Το τραμ έκανε τρία χρόνια να φτάσει στη Βούλα.
- ↑ Προσωρινός μειοδότης για την επέκταση του τραμ
- ↑ Πράσινο φως για την επέκταση του τραμ προς το λιμάνι του Πειραιά
- ↑ «Το Τραμ στον Πειραιά θα λειτουργήσει... τελευταίο - Κόλλησε στην γραφειοκρατία και σε ένα κτίριο! (pics)». NewsIT. 14 Ιουλίου 2020. Ανακτήθηκε στις 6 Δεκεμβρίου 2021.
- ↑ «Ξεκόλλησε» η επέκταση του τραμ στον Πειραιά
- ↑ Ένα «γεφύρι της Άρτας» στον Πειραιά – Το ιστορικό της κατασκευής της επέκτασης του Τραμ
- ↑ Τραμ: Επίσημη πρεμιέρα στον Πειραιά στις 8 Δεκεμβρίου
- ↑ Τραμ - Μέσα μεταφοράς: Από την Τετάρτη η λειτουργία του τραμ προς Πειραιά, από πού θα περνούν οι δύο νέες γραμμές.
- ↑ Τραμ: Ξεκινά η λειτουργία της επέκτασης προς Πειραιά με 11 νέες στάσεις.
- ↑ Σε λειτουργία από την Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου η στάση Τραμ “Ακτή Ποσειδώνος” στη Γραμμή 7
- ↑ «Σε λειτουργία από την Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου η στάση Τραμ "Ακτή Ποσειδώνος" στη Γραμμή 7 – ΟΑΣΑ». 17 Φεβρουαρίου 2026. Ανακτήθηκε στις 17 Φεβρουαρίου 2026.
- ↑ Αττικό Μετρό - Επέκταση του Τραμ προς Πειραιά
- ↑ Σε σταθερή τροχιά από το 1869 έως σήμερα Από τον ΣΑΠ στη ΣΤΑ.ΣΥ. Αθήνα 2021 σελ.274-275
- ↑ ΦΕΚ Α΄ 156/1.8.2014
- ↑ Eλευθεροτυπία 15/10/2003 σελ.46
Βιβλιογραφία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Σύλλογος Φίλων του Σιδηροδρόμου, Οι Ελληνικοί Σιδηρόδρομοι: Η διαδρομή τους από το 1869 έως σήμερα, Αθήνα: Μίλητος, 1997. ISBN 9608460077.
- Νικόλαος Γ. Κοντοσόπουλος - Δανιήλ Αθ. Ορφανουδάκης, Τό Τραμ, χθές και σήμερα, Πειραιάς 2001. ISBN 960-90621-2-1.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Σταθερές Συγκοινωνίες Αρχειοθετήθηκε 2022-04-02 στο Wayback Machine.
- Ολοκληρωμένο δίκτυο τραμ στο Πολεοδομικό Συγκρότημα Αθηνών (ερευνητικό πρόγραμμα από το Εργαστήριο Αστικού Περιβάλλοντος του Ε.Μ.Π.)
- Παλαιά Τροχιοδρομικά Δίκτυα Αθηνών και Πειραιώς έως 1960, σελ.39.





