Προαστιακός σιδηρόδρομος Αθήνας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Προαστιακός Αθηνών
Proastiakos ENG LOGO 3.PNG EHGritaly 120304-06 (Athens suburban train).JPG
Πληροφορίες
ΙδιοκτησίαOΣE
ΠεριοχήΑττική, Κορινθία, Αχαΐα και Στερεά Ελλάδα
ΕίδοςΠροαστιακός σιδηρόδρομος
Γραμμές5
Σταθμοί53
Ιστότοποςhttps://hellenictrain.gr
Λειτουργία
Έναρξη λειτουργίας30 Ιουλίου 2004 (Γραμμή 1)
27 Σεπτεμβρίου 2005 (Γραμμή 2)
30 Ιουλίου 2017 (Γραμμή 3 και Γραμμή 4)
22 Ιουνίου 2020 (Γραμμή 5)
ΔιαχειριστήςHellenic Train
Τεχνικά χαρακτηριστικά
Μήκος συστήματος230,9 χλμ
Εύρος γραμμής1.435 χιλιοστά (κανονικό εύρος)
Ηλεκτροκίνηση25kV AC
Μέγιστη ταχύτητα160 χλμ/ώρα
Commons page Σχετικά πολυμέσα
Ηλεκτροκίνητη αυτοκινητάμαξα τύπου Desiro 460 στην νησίδα της Αττικής Οδού.
Ντιζελοκίνητη αυτοκινητάμαξα τύπου Railbus 560 στον Σταθμό Λαρίσης το 2005, πριν την εγκατάσταση ηλεκτροκίνησης το 2017.

Ο Προαστιακός σιδηρόδρομος Αθήνας αποτελεί μια υπηρεσία προαστιακού σιδηροδρόμου που εξυπηρετεί τα προάστια της Αθήνας και τις περιφερειακές περιοχές. Υπεύθυνη για την λειτουργία της είναι η Hellenic Train.

Ξεκίνησε τη λειτουργία του το 2004, λίγο πριν την έναρξη των Ολυμπιακών Αγώνων. Η πρώτη γραμμή συνέδεε τον Σταθμό Λαρίσης με το Αεροδρόμιο ενώ οι πέντε πλέον γραμμές του Προαστιακού συνδέουν το Αίγιο, το Κιάτο, την Κόρινθο και την Χαλκίδα με την Αθήνα, τον Πειραιά και το Αεροδρόμιο.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η πρώτη γραμμή του Προαστιακού τέθηκε σε λειτουργία στις 30 Ιουλίου 2004, δύο εβδομάδες πριν την έναρξη των Ολυμπιακών Αγώνων. Εκτελούσε το δρομολόγιο Σ.Σ. ΑθήναςΑεροδρόμιο, με συρμούς πετρελαίου και συχνότητα ανά μισή ώρα.[1] Παράλληλα, τον Ιανουάριο του 2005 άρχισαν τα δοκιμαστικά δρομολόγια προς την Κόρινθο και η γραμμή παραδόθηκε στο κοινό στις 27 Σεπτεμβρίου του ίδιου έτους.[2]

Δύο χρόνια αργότερα και με την ολοκλήρωση των έργων της γραμμής Αεροδρομίου–Πάτρας μέχρι το Κιάτο, ο Προαστιακός επεκτάθηκε ως εκεί,[3] ενώ το 2009 επεκτάθηκε ως την Χαλκίδα.[4]

Από το 2010 άρχισαν να ολοκληρώνονται τα έργα ηλεκτροκίνησης των γραμμών με εναλλασσόμενο ρεύμα 25kV, δίνοντας την ευκαιρία να χρησιμοποιηθούν οι συρμοί Siemens Desiro 460. Τα έργα ηλεκτροκίνησης ολοκληρώθηκαν στο τμήμα Σ.Κ.Α.Κιάτο το 2010,[5][6] στην γραμμή Οινόης–Χαλκίδας το 2013,[7] στα τμήματα Σ.Κ.Α.–Οινόη και Τρεις Γέφυρες–Σ.Κ.Α. το 2015,[8] και τέλος στο τμήμα Τρεις Γέφυρες–Πειραιάς το 2018.[9] Μάλιστα, η έλευση της ηλεκτροκίνησης στον Σ.Σ. Αθήνας στις 30 Ιουλίου 2017 οδήγησε στην τροποποίηση των γραμμών του Προαστιακού ώστε να έχουν ως αφετηρία τον κεντρικό σταθμό της πρωτεύουσας.[10] Στις 1 Φεβρουαρίου 2018 ολοκληρώθηκε η εγκατάσταση ηλεκτροκίνησης στο τμήμα Πειραιάς–Αθήνα, και οι γραμμές τροποποιήθηκαν ξανά με αφετηρία τον Πειραιά.

Ο Προαστιακός επεκτάθηκε έως το Αίγιο στις 22 Ιουνίου 2020,[11] ενώ εκκρεμεί η ολοκλήρωση των έργων ηλεκτροκίνησης του τμήματος Αιγίου–Κιάτου.[12]

Γραμμές προαστιακού[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο προαστιακός σιδηρόδρομος Αθήνας αποτελείται από τις παρακάτω γραμμές:[13]

Γραμμή Εγκαίνια Διαδρομή Μήκος (km)[14] Σταθμοί Συχνότητα συρμών Διάρκεια
Π1 2004 ΠειραιάςΑθήναΑεροδρόμιο 48,2 19 18 ανά ημέρα 1 ώρα και 3 λεπτά
Π2 2005 ΠειραιάςΑθήναΚιάτο 123,23 20 18 ανά ημέρα 1 ώρα και 38 λεπτά
Π3 2017 ΑθήναΟινόηΧαλκίδα 82,8 19 13 ανά ημέρα 1 ώρα και 19 λεπτά
Π4 2017 Άνω ΛιόσιαΜεταμόρφωσηΚορωπίΑεροδρόμιο 33,18 12 24 ανά ημέρα 34 λεπτά
Π5 2020 ΑίγιοΚιάτο 77,1 10 12 ανά ημέρα 52 λεπτά

Σταθμοί Ανταπόκρισης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο προαστιακός σιδηρόδρομος συνδέεται με το υπόλοιπο (αστικό και υπεραστικό) σιδηροδρομικό δίκτυο στους εξής σταθμούς:

Εισιτήρια και Δρομολόγια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο προαστιακός, στο τμήμα ΜαγούλαΚορωπί και ΠειραιάςΔεκέλεια εντάσσεται στην αστική ζώνη του ΟΑΣΑ, συνεπώς ισχύει το ενιαίο εισιτήριο που χρησιμοποιείται και συνδυάζεται με όλα τα μέσα μεταφοράς της Αθήνας.[15] Εκτός αστικής ζώνης, ισχύει διαφορετικό εισιτήριο που τιμολογείται κλιμακωτά και εκδίδεται από την ΤΡΑΙΝΟΣΕ.

Εταιρεία λειτουργίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η εταιρεία «Προαστιακός Α.Ε.» ιδρύθηκε το 2003 ως θυγατρική εταιρεία του ΟΣΕ για να εξυπηρετήσει τη λειτουργία του προαστιακού δικτύου στο πολεοδομικό συγκρότημα της Αθήνας την περίοδο των Ολυμπιακών Αγώνων 2004. Τo 2005 απορροφήθηκε από την εταιρεία ΤΡΑΙΝΟΣΕ Α.Ε., η οποία ήταν πλέον υπεύθυνη για την παροχή όλων των σιδηροδρομικών επιβατικών και εμπορικών μεταφορών. Η ΤΡΑΙΝΟΣΕ λειτουργεί από το 2008 ως εταιρεία ανεξάρτητη από τον ΟΣΕ, χρησιμοποιώντας ακόμη το έμβλημα του Προαστιακού.

Επεκτάσεις, επαναλειτουργίες και προσθήκες σταθμών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Επαναλειτουργία προς Ισθμό και Λουτράκι (Απρίλιος 2023)[16]
  • Επαναλειτουργία, με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης το 2021, του προαστιακού με διπλή κανονική γραμμή από ΣΚΑ προς Άνω Λιόσια, ΜΑΚ, Νεόκτιστα,[17] Διυλιστήρια Ασπροπύργου, Παλαιό Σταθμό Ασπρόπυργου και Ελευσίνα, με εξυπηρέτηση και των Ελληνικών Πετρελαίων.[18] Η γραμμή Ελευσίνας προβλέπεται να συνεχίσει προς Λουτρόπυργο και παλαιό σιδηροδρομικό Μεγάρων με μονή κανονική γραμμή.[19][20]
  • Προσθήκη σταθμού στο Κρυονέρι το 2026.[21]
  • Προσθήκη σταθμού στο Γέρακα
  • Επέκταση από Αεροδρόμιο προς Αρτέμιδα και Ραφήνα το 2029.[22][23][24] και από Δουκίσσης Πλακεντίας προς Ραφήνα με ενδιάμεσους σταθμούς σε Σταυρό, Γλυκά Νερά και Πικέρμι.[25]
  • Επέκταση από Κορωπί προς Λαύριο το 2029.[26][27][28]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Και ο προαστιακός σιδηρόδρομος μπήκε σε τροχιά». Η Καθημερινή (Αθήνα). 31 Ιουλίου 2004. https://www.kathimerini.gr/190156/article/epikairothta/ellada/kai-o-proastiakos-sidhrodromos-mphke-se-troxia. Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2020. 
  2. «Προαστιακός: Ξεκίνησε η νέα γραμμή Αθήνα-Κόρινθος». euro2day.gr. 26 Σεπτεμβρίου 2005. Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2020. 
  3. Κασσίμη, Αλεξάνδρα (15 Ιουνίου 2007). «Ο προαστιακός από τον Ιούλιο πάει Κιάτο με... 200 χιλιόμετρα». Η Καθημερινή (Αθήνα). https://www.kathimerini.gr/289148/article/epikairothta/ellada/o-proastiakos-apo-ton-ioylio-paei-kiato-me-200-xiliometra. Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2020. 
  4. «Ο προαστιακός έπιασε... Χαλκίδα». Τα Νέα (Αθήνα). 6 Ιουνίου 2009. https://www.tanea.gr/2009/06/06/greece/o-proastiakos-epiase-xalkida-2/. Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2020. 
  5. «ΣΚΑ – ΚΙΑΤΟ». Αθήνα: ΕΡΓΟΣΕ. Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2020. 
  6. «Σε 55 λεπτά το δρομολόγιο Αθήνα - Κιάτο με τον προαστιακό σιδηρόδρομο». Τα Νέα (Αθήνα). 11 Απριλίου 2011. https://www.tanea.gr/2011/04/11/greece/se-55-lepta-to-dromologio-athina-kiato-me-ton-proastiako-sidirodromo/. Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2020. 
  7. «ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΣΗ ΟΙΝΟΗ – ΧΑΛΚΙΔΑ». Αθήνα: ΕΡΓΟΣΕ. Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2020. 
  8. «ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΣΗ ΓΡΑΜΜΗΣ ΑΘΗΝΑ – ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ». Αθήνα: ΕΡΓΟΣΕ. Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2020. 
  9. «ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΣΗ 3 ΓΕΦΥΡΕΣ – ΠΕΙΡΑΙΑΣ». Αθήνα: ΕΡΓΟΣΕ. Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2020. 
  10. «Σημαντικές αλλαγές στον Προαστιακό Σιδηρόδρομο Αθήνας από 30/07/2017». Αθήνα: ΤΡΑΙΝΟΣΕ. Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2020. 
  11. «Από σήμερα τα πρώτα δρομολόγια του Προαστιακού Αθήνα - Αίγιο». The TOC. 22 Ιουνίου 2020. Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2020. 
  12. «Στις ράγες τον Απρίλιο το τρένο στο τμήμα Κιάτο - Αίγιο». The Best. 20 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2020. 
  13. «Προαστιακές Γραμμές Αθήνας». Αθήνα: ΤΡΑΙΝΟΣΕ Α.Ε. Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2020. 
  14. «ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ: Δήλωση Δικτύου, Έκδοση: 2.1» (PDF). ΟΣΕ. 2021. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 20 Ιανουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Σεπτεμβρίου 2020. 
  15. «Μέσα Κομίστρου». ΟΑΣΑ Α.Ε. Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2020. 
  16. Επιστροφή του προαστιακού στο Λουτράκι
  17. H ATTIKO MEΤΡΟ ΑΕ ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΤΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
  18. «Υποδομών και ΕΛΠΕ ξαναζωντανεύουν την σιδηροδρομική γραμμή ΣΚΑ-Ελευσίνα». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Φεβρουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 24 Ιανουαρίου 2018. 
  19. ΕΡΓΟΣΕ Μελέτες
  20. Ο προαστιακός «κοιτάει» Ελευσίνα, Λαύριο, Ραφήνα
  21. Προκηρύχθηκε ο διαγωνισμός για τη νέα στάση του Προαστιακού στο Κρυονέρι
  22. Κ. Καραμανλής: Το 2024 ξεκινά η επέκταση Προαστιακού σε Ραφήνα και Λαύριο
  23. Αισιοδοξία στο υπ. Μεταφορών ότι θα εξευρεθεί χρηματοδότηση για τις επεκτάσεις της Αττικής Οδού και του Προαστιακού στο Λαύριο[νεκρός σύνδεσμος]
  24. «Αρχειοθετημένο αντίγραφο» (PDF). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 31 Αυγούστου 2021. Ανακτήθηκε στις 1 Οκτωβρίου 2018. 
  25. Προαστιακός: Σύνδεση Ραφήνας με Παλλήνη, Αεροδρόμιο – Στάσεις Αρτέμιδα, Γλυκά Νερά, Σταυρός, Πικέρμι
  26. Σπίρτζης: Εξαγγελία για επίσπευση των διαγωνισμών επέκτασης του Προαστιακού σε Λαύριο-Ραφήνα[νεκρός σύνδεσμος]
  27. Κορωπί-Λαύριο Αρχειοθετήθηκε 2020-06-22 στο Wayback Machine. ΕΡΓΟΣΕ
  28. «Επέκταση Προαστιακού προς Λαύριο: Το μεγάλο έργο-μακέτα της Αττικής». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Ιουλίου 2019. Ανακτήθηκε στις 25 Ιουλίου 2019. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]