Μαχιντεβράν Σουλτάνα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Μαχιντεβράν Σουλτάνα
ماه دوران
Mahidevran Turbesi3.jpg
Ο Τάφος της Μαχιντεβράν Σουλτάνα μέσα στον Τουρμπέ του Ηγεμόνα Μουσταφά στο Συγκρότημα Μουραντιγιέ στην Προύσα
Σύζυγος Σουλεϊμάν Α΄
Επίγονοι Ηγεμόνας Μουσταφά (γ. 1515)

Ραζιγιέ Σουλτάνα (γ. 1525)
Οίκος Γκιράϊ (από την γέννηση) ?
Οσμανιδών (από τον γάμο)
Πατέρας Μίρζα Χαϊντάρ Τεμρούκ
Μητέρα Ναζάν Χατούν
Γέννηση Ρόσνε Πραβάνε ?
1500
Αλβανία ή Καυκασία
Θάνατος 3 Φεβρουαρίου 1581 (81 ετών)
Προύσα, Οθωμανική Αυτοκρατορία
Τόπος ταφής Συγκρότημα Μουραντιγιέ, Προύσα, Οθωμανική Αυτοκρατορία
Εθνικότητα Αλβανική ή Καυκασική
Θρησκεία Ισλάμ
Commons page Πολυμέσα σχετικά με το θέμα
δεδομέναπ  σ  ε )

Η Μαχιντεβράν Γκιουλμπαχάρ Σουλτάνα (Τούρκικα: Mahidevran Gülbahar Sultan, 1500-3 Φεβρουαρίου 1581) (Οθ. Τούρκικα: ماه دوران) ήταν σύζυγος του Σουλτάνου Σουλεϊμάν Α΄ του Μεγαλοπρεπούς και μητέρα του διαδόχου του θρόνου Ηγεμόνα Μουσταφά, του Ηγεμόνα Αχμέτ και της Ραζιγιέ Σουλτάνας.

Ήταν συγγενής της Σεμσιρουχσάρ Χατούν, συζύγου του Μουράτ Γ', της Χασεκί Μαχφιρουζέ Χατιτζέ Σουλτάνας, συζύγου του Αχμέτ Α' και της Σατσμπαγλί Χατούν, συζύγου του Ιμπραήμ Α'.

Ετυμολογία ονόματος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το όνομα Μαχιντεβράν σημαίνει "αυτή που είναι πάντα όμορφη", "εκείνη, η ομορφιά της οποίας δεν εξασθενεί ποτέ" ή "ωραία εποχή". Μία άλλη σημασία του ονόματός της είναι "Σελήνη της Ευτυχίας". Ο Σουλεϊμάν ήταν εκείνος που την ονόμασε Μαχιντεβράν Γκιουλμπαχάρ (τουρκ. Mahidevran Gülbahar), καθώς στα τούρκικα Γκιούλ σημαίνει "ρόδο" και Μπαχάρ σημαίνει "άνοιξη". Γκιουλμπαχάρ σημαίνει ρόδο της Άνοιξης... Ήταν γνωστή ως η πιο όμορφη γυναίκα στην Οθωμανική ιστορία, έχοντας καστανά μαλλιά και πράσινα μάτια.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η καταγωγή της Μαχιντεβράν Σουλτάνα ήταν ή από την Αλβανία ή από την Καυκασία. Ο Σουλεϊμάν ήταν ακόμη πρίγκιπας και κυβερνήτης της Μανίσας όταν εκείνη γέννησε τον γιο τους Ηγεμόνα Μουσταφά, το 1515. Ακολούθησαν οι γεννήσεις: του Ηγεμόνα Αχμέτ το 1517 και της Ραζιγιέ Σουλτάν το 1525. Πιθανότατα να ήταν η μητέρα του Ηγεμόνα Αμπντουλάχ ο οποίος γεννήθηκε το 1522 αν και οι πηγές ισχυρίζονται ότι ήταν γιός της Χουρρέμ.

Όταν πέθανε ο πατέρας του Σουλεϊμάν, ο Σουλτάνος Σελίμ Α΄ το 1520, ο Σουλεϊμάν εγκαταστάθηκε στην Κωνσταντινούπολη, την πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας, μαζί με την οικογένειά του για να ανέβει στο θρόνο.

Στο χαρέμι της Κωνσταντινούπολης, η Μαχιντεβράν Σουλτάνα είχε μία πολύ ισχυρή αντίπαλο, την Χουρρέμ (τουρκ. Hürrem), η οποία σύντομα αποδείχτηκε ότι ήταν η αγαπημένη σύντροφος του Σουλεϊμάν, καθώς ήταν η νόμιμη σύζυγός του. Η Χουρρέμ γέννησε τον πρώτο της γιο τον Μεχμέτ (τουρκ. Mehmet) το 1521 (ο οποίος πέθανε το 1543) και αργότερα το 1524 τον Σελίμ (τουρκ. Selim), τον μελλοντικό σουλτάνο Σελίμ Β΄, καταστρέφοντας τη δύναμη της Μαχιντεβράν ως μητέρας του μοναδικού γιου του σουλτάνου.

Η αντιζηλία μεταξύ των δύο γυναικών υποκινήθηκε εν μέρει από την βαλιντέ σουλτάνα, Αϊσέ Χαφσά Σουλτάν (τουρκ. Ayşe Hafsa Sultan), τη μητέρα του Σουλεϊμάν. Ωστόσο, μετά το θάνατό της το 1534, ο ανταγωνισμός ήταν ολοφάνερος. Η κατάσταση επιδεινώθηκε όταν ξέσπασε μία διαμάχη ανάμεσα στις δύο γυναίκες, κατά τη διάρκεια της οποίας η Μαχιντεβράν τραυμάτισε τη Χουρρέμ.

Το περιστατικό αυτό εκνεύρισε τον Σουλεϊμάν, ο οποίος μεταγενέστερα έστειλε την Μαχιντεβράν Σουλτάνα να μείνει μαζί με το γιο της. Σύμφωνα με την τουρκική παράδοση, όλοι οι πρίγκιπες είχαν την υποχρέωση να εργαστούν ως επαρχιακοί κυβερνήτες (τουρκ. Sanjak-bey) ως μέρος της εκπαίδευσής τους. Ο Μουσταφά στάλθηκε στην Μανίσα και η Μαχιντεβράν Σουλτάν τον συνόδευσε εκεί.

Προς το τέλος της πολύχρονης βασιλείας του Σουλεϊμάν, η αντιζηλία μεταξύ των γιων του έγινε ιδιαίτερα έντονη. Επιπλέον, τόσο η Χουρρέμ Σουλτάνα όσο και ο μεγάλος βεζίρης Ρουστέμ Πασάς (τουρκ. Rüstem Pasha) τον έστρεφαν κατά του Μουσταφά, ο οποίος και κατηγορήθηκε για πρόκληση αναταραχών. Κατά τη διάρκεια της εκστρατείας εναντίον της δυναστείας Σαφαβιδών (τουρκ. Safavi) στην Περσία το 1553, ο Σουλεϊμάν διέταξε την εκτέλεση του Μουσταφά.

Για αρκετά χρόνια μετά την εκτέλεση του γιου της, η Μαχιντεβράν έζησε μια πολυτάραχη ζωή. Μετακινήθηκε στην Προύσα, όπου βρισκόταν και ο τάφος του γιου της. Ζούσε μέσα στη φτώχεια, καθώς η ίδια δεν είχε κάποιο εισόδημα. Ωστόσο τα τελευταία χρόνια της ζωής της ξέφυγε από τη μιζέρια χάρη στον Σελίμ Β΄, τον γιο της Χουρρέμ Σουλτάνας, ο οποίος, αφού έγινε σουλτάνος το 1566, όρισε ένα μισθό για εκείνη.

Πέθανε το 1581 από σοβαρή κατάθλιψη λόγω του θανάτου του παιδιού της, του Ηγεμόνα Μουσταφά, κάτι που την έκανε να μισήσει τον σουλτάνο Σουλεϊμάν Χαν. Ο μύθος λέει επίσης πως η Μαχιντεβράν Σουλτάνα έδωσε όλες τις οικονομίες που της είχαν απομείνει μετά από την αποχώρησή της στην Προύσα σε έναν πασά του παλατιού, ο οποίος καταλάμβανε υψηλή διοικητική και στρατιωτική θέση στο παλάτι και στρεφόταν εναντίον της Χουρρέμ Σουλτάνας να την δηλητηριάσει προσπαθώντας να επιτύχει τον θάνατό της. Αυτή όμως είναι μόνο μία εκδοχή από τις τρεις που σχετίζονται με τον τρόπο με τον οποίο πέθανε η Χασεκί Χουρρέμ Σουλτάνα.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • "Ailesinin ağzından Mahidevran’ın hikâyesi". Archived from the original on 2013-01-29.
  • Ghada Hashem Talhami (2013). Historical Dictionary of Women in the Middle East and North Africa. Rowman & Littlefield. p. 279. ISBN 978-0-810-86858-8. Her elevation to this rank opened a period of great hostility between her and the first wife, Mahidevran, the mother of the heir to the throne.
  • John Freely (2001). Inside the Seraglio: private lives of the sultans in Istanbul. Penguin. The bailo also noted that Mustafa was the 'whole joy' of his mother Mahidevran, who was still Siileyman's birinci kadin, though she had been supplanted as haseki by Roxelana.
  • Leslie P., Peirce (1993). "Wives and Concubines: The Fourteenth and Fifteenth Centuries". The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire. 198 Madison Avenue, New York, New York 10016-4314: Oxford University Press. p. 55. ISBN 978-0-19-508677-5.
  • Mahidevran’s Circassian descent was mentioned in the Venetian reports discussed below: e.g., "la circassa" (Navagero); "una donna circassa" (Trevisano). By some other accounts, she was of a Montenegrin origin, but it is not proven.
  • Eugenio Alberi, ed. Relazioni degli ambasciatori veneti al Senato, ser. 3: Relazioni degli stati ottomani, 3 vols (Firenze [Florence: Società editrice fiorentina], 1840–1855), 1: 74–5, 77; 3: 115.
  • Y. İzzettin Barış, Osmanlı padişahlarının yaşamlarından kesitler, hastalıkları ve ölüm sebepleri, pg.84
  • Dr Galina I Yermolenko, Roxolana in European Literature, History and Culture, pg.2
  • Marie Broxup (1996). The North Caucasus Barrier: The Russian Advance Towards the Muslim World. Hurst. ISBN 978-1-850-65305-9. According to an Italian source, the first wife of Sultan Suleiman the Magnificent was "una donna circassa".
  • Mahidevran Hatun is described as follows: Mahidevran Gülbehar binti Mirza Haydar Temruk Bey, Mahidevran binti Haydar Abdullah, Gülbahar binti Abdulmennan Tamrok, Fatma Mahidevran binti Çerkes Haydar Bey, Mahidevran Gülden binti Temrukzade Mirza Haydar, Bosforlu Malhurub Hatun binti Haydar Abdullah, Mahidevran Malhurub binti Bosfor Temrok.
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Mahidevran Sultan της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).