Νιλουφέρ Χατούν

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Νιλουφέρ Χατούν
Περίοδος
εξουσίας
1362 – 1383
Προκάτοχος Μαλ Χατούν
Διάδοχος Εμινέ Χατούν
Σύζυγος Ορχάν Γαζή
Επίγονοι Μουράτ Α' (γ. 1326)
Ηγεμόνας Κασίμ
Οίκος Οσμανιδών (εξ αγχιστείας)
Πατέρας Πορφυρογέννητος της Γιαρ Χισάρ
Γέννηση Χολοφίρα ή Ελένη
πριν το 1283
Μπιλετζίκ, Βυζαντινή Αυτοκρατορία
Θάνατος 1383 (~ 100 ετών)
Προύσα, Οθωμανική Αυτοκρατορία
Τόπος ταφής Ταφος του Ορχάν, Προύσα
Εθνικότητα Ελληνική
Θρησκεία Χριστιανισμός μεταστράφηκε στον Ισλαμισμό
Commons page Πολυμέσα σχετικά με το θέμα
δεδομέναπ  σ  ε )

Η Νιλουφέρ Χατούν (Τούρκικα: Nilüfer Hatun, άλλα ονόματα: Μπαγιάν, Μπεϊλούν, Μπεγιάν, Μπιλούν, Σουγιούν, Σουϊλούν, πριν το 1283-1383) ήταν Βαλιντέ Χατούν της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και η πρώτη σύζυγος του Ορχάν Γαζή. Ήταν η μητέρα του επόμενου σουλτάνου Μουράτ Α'. Ο άλλος γιος της ήταν ο Ηγεμόνας Κασίμ (πέθανε το 1346). Ορισμένες παλαιότερες πηγές ισχυρίζονται επίσης, ότι ήταν η μητέρα του πρώτου γιου του Ορχάν, Σουλεϊμάν Πασά, το οποίο αμφισβητείται.

Η Νιλουφέρ Χατούν γεννήθηκε πριν απο το 1285 στο Μπιλετσίκ. Η Νιλουφέρ, που σημαίνει στην αραβική «άνθος του λωτού» και στην περσική «νούφαρο» ήταν, σύμφωνα με την παράδοση της εποχής ελληνικής καταγωγής, κόρη του βυζαντινού ηγεμόνα της Βηλοκώμης (σημερινό Μπιλετσίκ).

Άλλοι ιστορικοί την θεωρούν κόρη του Πρίγκιπα του Γιαρ Χισάρ ή μιά βυζαντινή πριγκίπισσα, η Ελένη (Nilüfer), η οποία ήταν ελληνικής καταγωγής.

Ο γιος της Νιλουφέρ Χατούν, Μουράτ Α΄.

Όταν ο Σουλτάνος Οσμάν Α΄, ο ιδρυτής του οθωμανικού κράτους σε καταδρομική επιδρομή του κατέλαβε το Μπιλετσίκ, βλέποντας την κόρη του ηγεμόνα εξεπλάγη από την ομορφιά της. Όταν δε αποκρινόμενη σε σχετική ερώτηση δήλωσε πως λέγεται Ελένη, ο Σουλτάνος της απάντησε: από σήμερα είσαι η Νιλουφέρ και γίνεσαι σύζυγος του δωδεκαετή γιου μου Ορχάν.

Από τη δήλωση αυτή πιθανολογείται ότι το γεγονός πρέπει να συνέβη το έτος 1300, χωρίς αυτό να είναι βέβαιο και όχι μεταγενέστερο χρονικά. Κατ΄ άλλη παράδοση, η παραπάνω συνομιλία έγινε στην έδρα του τότε οθωμανικού κράτους στη Νίκαια Βιθυνίας (σημερ. Ιζνίκ), και την Ελένη την άρπαξε ο Οσμάν ως λάφυρο, ή το όνομα δόθηκε καθ΄ οδό.

Άλλη επίσης παράδοση, αντί επιδρομής, κάνει λόγο για ειρηνική συνεννόηση μεταξύ γονέων και μάλιστα με προσφορά δώρων εκ μέρους του Οσμάν. Όπως και να έχουν, οι διάφορες αυτές παραλλαγές διαφέρουν περισσότερο στις λεπτομέρειες του γεγονότος.

Βαλιντέ Χατούν[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τελικά από το γάμο του Ορχάν με την Νιλιουφέρ, που είχε λάβει τον τίτλο Xατούν (=Κυρία, σύζυγος Σουλτάνου) γεννήθηκε το 1326, ο Μουράτ, ο μετέπειτα Σουλτάνος Μουράτ Α΄ που αργότερα κατέκτησε την Αδριανούπολη. Όταν ο Μουράτ ανέλαβε σουλτάνος το 1359, μετά το θάνατο του πατέρα του η μητέρα του Νιλιουφέρ έγινε Βαλιντέ Χατούν.

Η Νιλουφέρ Χατούν πέθανε το 1383. Τότε ο γιος της, Σουλτάνος Μουράτ, ανήγειρε προς τιμή της, μετά το θάνατό της, στην πόλη Ιζνίκ φιλανθρωπικό άσυλο που σήμερα στεγάζει το μουσείο της πόλης.

Η Νιλουφέρ Χατούν είχε την ιδιότητα της Βαλιντέ, αλλά δεν ήταν κανονική Βαλιντέ Σουλτάν, εφόσον ο τίτλος χρησιμοποιήθηκε πρώτη φορά από την Αϊσέ Χαφσά Σουλτάν, σύζυγο του Σελίμ Α' και μητέρα του Σουλεϊμάν Α' του Μεγαλοπρεπούς.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια τομ. Γ΄ (συμπλήρωμα), σελ.830.
Βασιλικοί τίτλοι
Προκάτοχος
Μαλ Χατούν
Βαλιντέ Χατούν Διάδοχος
Εμινέ Χατούν