Γουλιέλμος Α΄ της Αγγλίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Γουλιέλμος ο Κατακτητής)
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Γουλιέλμος ο Κατακτητής
Bayeuxtapestrywilliamliftshishelm.jpg
Στέψη 25 Δεκεμβρίου 1066
Προκάτοχος Έντγκαρ Έθελινγκ (μη εστεμμένος)
(αλλιώς) Χάρολντ Β΄ της Αγγλίας
Διάδοχος Γουλιέλμος Β΄ της Αγγλίας
Δούκας της Νορμανδίας
Προκάτοχος Ροβέρτος Α΄ της Νορμανδίας
Διάδοχος Ροβέρτος Γ΄ της Νορμανδίας
Γέννηση 1028
Φελέζ, Δουκάτο της Νορμανδίας
Θάνατος 9 Σεπτεμβρίου 1087 (59 ετών)
Ρουέν, Δουκάτο της Νορμανδίας
Τόπος ταφής Καέν, Γαλλία
Σύζυγος Ματθίλδη της Φλάνδρας
Επίγονοι Ροβέρτος Γ΄ της Νορμανδίας
Ριχάρδος της Νορμανδίας
Γουλιέλμος Β΄ της Αγγλίας
Ματθίλδη
Σεσίλ της Νορμανδίας
Ερρίκος Α΄ της Αγγλίας
Αδελίδα της Νορμανδίας
Κωνσταντία της Νορμανδίας
Αδέλα της Νορμανδίας
Οίκος Οίκος της Νορμανδίας
Πατέρας Ροβέρτος Α΄ της Νορμανδίας
Μητέρα Ερλέβα
Commons page Σχετικά πολυμέσα
δεδομέναπ  σ  ε )

Ο Γουλιέλμος Α΄ της Αγγλίας ή Γουλιέλμος ο Κατακτητής ή Γουλιέλμος ο Νόθος[1] (1028 - 9 Σεπτεμβρίου 1087)[2] βασιλιάς της Αγγλίας (1066 - 1087) και δούκας της Νορμανδίας (1035 - 1087) ήταν απόγονος του Ρόλλο της Νορμανδίας ιδρυτή του Οίκου της Νορμανδίας. Μετά από μακρύ εμφύλιο πόλεμο με τον οποίο μπόρεσε να εγκαταστήσει την κυριαρχία του στην Νορμανδία ξεκίνησε τους πολέμους για την κατάκτηση της Αγγλίας έξι χρόνια αργότερα. Τα υπόλοιπα χρόνια της ζωής του τα πέρασε προσπαθώντας να εγκαταστήσει την κυριαρχία της δυναστείας του στην Αγγλία με εμφύλιες συγκρούσεις με τον μεγαλύτερο γιο του Ροβέρτο Γ΄ της Νορμανδίας.

Πρώτα χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύντομη βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Γουλιέλμος ο Κατακτητής ήταν νόθος γιος του Ροβέρτου του Μεγαλοπρεπούς και της ερωμένης του Ερλέβας, το γεγονός ότι ήταν πολύ νέος και νόθος δημιούργησε πολλά προβλήματα σχετικά με την διαδοχή του πατέρα του και η αναρχία επικράτησε τα πρώτα χρόνια της βασιλείας του. Την εποχή που ήταν ανήλικος τα μέλη της οικογένειας του βρέθηκαν σε εμφύλια σύγκρουση για την ανατροφή του μικρού Γουλιέλμου για τα δικά τους συμφέροντα. Όταν ο Γουλιέλμος ενηλικιώθηκε (1047) ήταν ικανός να καταπνίξει τις εξεγέρσεις και να εγκαταστήσει την εξουσία του στο δουκάτο κάτι που ολοκληρώθηκε μέχρι το 1060. Με τον γάμο του με την Ματθίλδη της Φλάνδρας δημιούργησε ισχυρή συμμαχία με την γειτονική κομητεία της Φλάνδρας, την εποχή του γάμου του ο Γουλιέλμος κατάφερε να προωθήσει την εκλογή των φίλων του σε θέσεις ηγούμενων και επισκόπων της Νορμανδικής εκκλησίας. Η εδραίωση της εξουσίας του επέτρεψε στον Γουλιέλμο να διευρύνει τα εδάφη του και από το 1062 είχε κατορθώσει να επεκτείνει τον έλεγχο του στην γειτονική κομητεία του Μαιν. Την δεκαετία του 1050 και στις αρχές της δεκαετίας του 1060 έγινε ένας από τους βασικότερους διεκδικητές στον θρόνο της Αγγλίας όταν ο πρώτος ξάδελφος του Εδουάρδος ο Εξομολογητής πέθανε χωρίς απογόνους. Ο άλλος μεγάλος διεκδικητής του Αγγλικού θρόνου ήταν ο Χάρολντ Β΄ της Αγγλίας τον οποίο όρισε ο ίδιος ο Εδουάρδος διάδοχο στο νεκροκρέβατο του τον Ιανουάριο του 1066. Ο Γουλιέλμος ισχυρίστηκε ότι τον είχε ορίσει από πριν ο Εδουάρδος διάδοχο του και ότι ο Χάρολντ είχε ορκιστεί να υποστηρίξει τα δικαιώματα του στον θρόνο, ο Γουλιέλμος προετοίμασε έναν μεγάλο στόλο με τον οποίο επιτέθηκε στην Αγγλία, νίκησε και θανάτωσε τον Χάρολντ στην Μάχη του Χέιστινγκς στις 14 Οκτωβρίου 1066. Μετά από μερικές στρατιωτικές επιτυχίες ο Γουλιέλμος στέφθηκε βασιλιάς της Αγγλίας τα Χριστούγεννα του 1066 στο Λονδίνο, ύστερα από μερικές διαπραγματεύσεις επέστρεψε στην Νορμανδία στις αρχές του 1067. Μετά από μερικές αποτυχημένες εξεγέρσεις που ακολούθησαν το 1075 ο Γουλιέλμος είχε υπό τον έλεγχο του το μεγαλύτερο τμήμα της Αγγλίας κάτι που του επέτρεψε να περάσει τον υπόλοιπο χρόνο της βασιλείας του στην ηπειρωτική Ευρώπη.

Τα τελευταία χρόνια ο Γουλιέλμος τα πέρασε με πολλές ταραχές όπως εμφύλιες συγκρούσεις με τον μεγαλύτερο γιο του και απειλές των Δανών να εισβάλουν στην Αγγλία. To 1066 ο Γουλιέλμος δημιούργησε ένα βιβλίο το Domesday Book με το οποίο κατέγραψε όλα τα Αγγλικά εδάφη πριν την περίοδο της κατάκτησης και την διάρκεια της δικής του βασιλείας. Ο Γουλιέλμος πέθανε τον Σεπτέμβριο του 1087 κατά την διάρκεια εκστρατείας του στην βόρεια Γαλλία στην οποία έκαψε την Καέν. Την περίοδο της βασιλείας του οικοδόμησε πολλά νέα κάστρα, τοποθέτησε νέους Νορμανδούς αριστοκράτες στο Αγγλικό βασίλειο και άλλαξε την σύνθεση του Αγγλικού κλήρου. Δεν ενσωμάτωσε όλα τα εδάφη του βασιλείου του σε μια αυτοκρατορία δίνοντας προτεραιότητα στην ξεχωριστή διοίκηση του κάθε τμήματος, μετά τον θάνατο του η αυτοκρατορία του διασπάστηκε, ο μεγαλύτερος γιος του Ροβέρτος κληρονόμησε την Νορμανδία και ο δεύτερος γιος του Γουλιέλμος Β΄ της Αγγλίας το βασίλειο της Αγγλίας.

Η δημιουργία του Νορμανδικού βασιλείου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Βίκινγκ ξεκίνησαν τις επιδρομές τους στην Νορθουμβρία στα τέλη του 8ου αιώνα. Οι εγκαταστάσεις στην περιοχή ξεκίνησαν όταν ο Κάρολος Γ΄ της Γαλλίας συμφώνησε πριν το 911 να παραχωρήσει την Ρουέν στον Ρόλλο της Νορμανδίας, τα εδάφη γύρω από την Ρουέν έγιναν ο πυρήνας του μετέπειτα δουκάτου της Νορμανδίας.[3] Η Νορμανδία χρησιμοποιήθηκε σαν βάση για τις επιθέσεις των Βίκινγκ στην Αγγλία ειδικά στα τέλη του 10ου αιώνα που χειροτέρεψαν οι σχέσεις ανάμεσα στην Αγγλία και στην Νορμανδία.[4] Στην προσπάθεια του να επιλύσει τα προβλήματα ο Έθελρεντ του Ουέσσεξ παντρεύτηκε σε δεύτερο γάμο του την Έμμα της Νορμανδίας (1002) αδελφή του δούκα Ριχάρδου Β΄ της Νορμανδίας.[5] Οι επιθέσεις των Δανών στην Αγγλία συνεχίστηκαν και ο Έθελρεντ βρήκε καταφύγει στον Ριχάρδο όταν ο Σβεν Α΄ της Δανίας κατέλαβε τον θρόνο της Αγγλίας στα τέλη του 1013, ο θάνατος του Σβεν αμέσως μετά τον Φεβρουάριο του 1014 επέτρεψε στον Έθελρεντ να επιστρέψει αλλά συνάντησε αντίσταση από τον γιο του Σβεν Κνούτο. Ο Έθελρεντ πέθανε (1016) και ο Κνούτος έγινε νέος βασιλιάς της Αγγλίας, οι δυο γιοι του Έθελρεντ με την δεύτερη σύζυγο του Έμμα Εδουάρδος ο Εξομολογητής και Άλφρεντ Έθελινγκ εξορίστηκαν στην Νορμανδία.[6] Μετά τον θάνατο του Κνούτου (1035) ο θρόνος της Αγγλίας πέρασε στον γιο από τον πρώτο του γάμο Χάρολντ τον Λαγοπόδαρο ενώ ο Αρθακανούτος ο γιος από τον δεύτερο γάμο του με την Έμμα έγινε βασιλιάς στην Δανία. Ο Άλφρεντ επέστρεψε στην Αγγλία για να χαιρετήσει την μητέρα του και να διεκδικήσει τον θρόνο αλλά πέθανε δηλητηριασθείς, πολλοί κατηγόρησαν για τον θάνατο του Άλφρεντ τον Γκόντουιν του Ουέσσεξ αλλά οι περισσότεροι έκριναν ένοχο τον Χάρολντ τον Λαγοπόδαρο. Η Έμμα αναγκάστηκε να δραπετεύσει στην Φλάνδρα μέχρι την εποχή που ο γιος της Αρθακανούτος έγινε βασιλιάς μετά τον θάνατο του Χάρολντ (1040), ο ετεροθαλής αδελφός του Εδουάρδος ακολούθησε τον Αρθακανούτο στην Αγγλία και έγινε βασιλιάς μετά τον θάνατο του τον Ιούνιο του 1042.[7]

Παιδική ηλικία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Γουλιέλμος γεννήθηκε στο Φαλαίζ της Νορμανδίας την διετία 1027 - 1028 πιθανότατα στα τέλη του 1028.[8][8] Ο Γουλιέλμος ήταν ο μοναδικός γιος του δούκα Ροβέρτου του Μεγαλοπρεπούς γιου του Ριχάρδου Β΄ της Νορμανδίας και της Ερλέβας της κόρης του Φούλμπερτ του Φαλαίζ, ο Φούλμπερτ πιθανότατα ήταν ταριχευτής.[9] Η Ερλέβα ήταν μέλος του δουκικού βασιλικού οίκου αλλά δεν είχε παντρευτεί τον πατέρα του γι'αυτό ο Γουλιέλμος ονομάστηκε "Νόθος".[10] Η ίδια παντρεύτηκε αργότερα τον Ερλουίν του Κόντεβιλ με τον οποίο απέκτησε δυο γιους : τον Όντο του Μπαγιέ και τον Ροβέρτο, κόμη του Μορτέν και μια κόρη που δεν είναι γνωστό το όνομα της. Ο ένας από τους αδελφούς της Ερλέβα ο Γουόλτερ ήταν οπαδός και κηδεμόνας του Γουλιέλμου στην παιδική του ηλικία.[11] Ο Ροβέρτος είχε επίσης άλλη μια κόρη την Αδελαίδα με μια άγνωστη ερωμένη.[12]

Ο Ροβέρτος έγινε δούκας της Νορμανδίας στις 6 Αυγούστου 1027, διαδέχθηκε τον μεγαλύτερο αδελφό του Ριχάρδο Γ΄ της Νορμανδίας ο οποίος είχε γίνει δούκας μόλις τον προηγούμενο χρόνο. Ο Ροβέρτος και ο αδελφός του είχαν έρθει σε σύγκρουση για την διαδοχή αλλά τον διευκόλυνε ο πρόωρος θάνατο του Ριχάρδου, ο Ροβέρτος κατηγορήθηκε ότι δηλητηρίασε τον αδελφό του αλλά οι κατηγορίες έμειναν χωρίς απόδειξη.[12] Οι συνθήκες στην Νορμανδία ήταν ασταθείς, οι οικογένειες των ευγενών λεηλάτησαν την εκκλησία και ο Αλαίν Γ΄ της Βρετάνης ξεκίνησε τον πόλεμο προκειμένου να κερδίσει τον έλεγχο στο δουκάτο. Το 1031 ο Ροβέρτος κέρδισε σημαντική υποστήριξη από ευγενείς οι οποίοι αργότερα θα έχουν κυρίαρχη θέση όταν θα γίνει δούκας ο Γουλιέλμος, αυτοί ήταν ο Ροβέρτος αρχιεπίσκοπος της Ρουέν που είχε αρχικά αντιταχθεί στον δούκα, ο Όσμπερν ένας ανιψιός της συζύγου του Ριχάρδου Α΄ και ο Γκίλμπερτ της Μπριόν ένας εγγονός του Ριχάρδου Α΄.[13] Μετά την άνοδο του στον δουκικό θρόνο ο Ροβέρτος συνέχισε να υποστηρίζει τους δυο εξόριστους Άγγλους πρίγκιπες Εδουάρδο και Άλφρεντ που βρίσκονταν σε εξορία στην βόρεια Γαλλία.[14] Υπάρχουν πολλές ενδείξεις ότι ο Ροβέρτος αρραβωνιάστηκε για σύντομο χρονικό διάστημα μια κόρη του βασιλιά Κνούτου αλλά ο γάμος δεν έγινε. Είναι άγνωστο αν ο πατέρας του Γουλιέλμου είχε νόμιμο γιο αλλά υπήρξαν πολλοί διάδοχοι στο παρελθόν νόθοι και ο Γουλιέλμος εμφανίζεται στα διατάγματα του πατέρα του σαν υποψήφιος για την διαδοχή.[15] Το 1034 ο δούκας Ροβέρτος αποφάσισε να αναχωρήσει για προσκύνημα στην Ιερουσαλήμ, πριν φύγει συγκάλεσε συμβούλιο ευγενών στο οποίο τους έβαλε να ορκιστούν ότι θα είναι πιστοί στον Γουλιέλμο σαν διάδοχο του, πέθανε τον Ιούνιο του ίδιου χρόνου στην Νίκαια Βιθυνίας στο δρόμο της επιστροφής του για την Νορμανδία.[16]

Δούκας της Νορμανδίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Περίοδος αναρχίας στην Νορμανδία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γουλιέλμος o Κατακτητής - από την ταπισερί της Μπαγιέ που παριστάνει τη Νορμανδική κατάκτηση της Αγγλίας

Ο Γουλιέλμος αντιμετώπισε πολλές προκλήσεις την εποχή που έγινε δούκας, τα σημαντικότερα προβλήματα ήταν το γεγονός ότι ήταν νόθος γιος και η νεαρή του ηλικία περίπου 7 - 8 ετών.[17][18] Ο Γουλιέλμος είχε την υποστήριξη του θείου του αρχιεπισκόπου Ροβέρτου όπως επίσης του Ερρίκου Α΄ της Γαλλίας ο οποίος τον βοήθησε να διαδεχτεί στο δουκάτο τον πατέρα του.[19] Η υποστήριξη που παρείχε στους εξόριστους Άγγλους πρίγκιπες στην προσπάθεια τους να επιστρέψουν στην Αγγλία (1036) αποδεικνύει ότι και οι κηδεμόνες του νέου δούκα είχαν σκοπό να συνεχίσουν την πολιτική του πατέρα του αλλά ο θάνατος του Ροβέρτου τον Μάρτιο του 1037 στέρησε από τον Γουλιέλμο τον πιο βασικό υποστηρικτή του και οδήγησε την Νορμανδία στο χάος.[20] Η αναρχία στο δουκάτο κράτησε μέχρι το 1947 και ο έλεγχος του από τον νεαρό δούκα ήταν μια από τις σημαντικότερες προτεραιότητες. Στην αρχή κηδεμόνας του μικρού δούκα ήταν ο Αλαίν Γ΄ της Βρετάνης αλλά όταν πέθανε την διετία 1039 - 1040 ο Γιλβέρτος του Μπριόν ανέλαβε την κηδεμονία του μικρού Γουλιέλμου, ο Γιλβέρτος δολοφονήθηκε σε λίγους μήνες και ανέλαβε την κηδεμονία ο Τουρτσετίλ που δολοφονηθηκε επίσης την ίδια περίοδο.[21] Ο Όζμπερν ο επόμενος κηδεμόνας σκοτώθηκε στις αρχές του 1040 στην κρεβατοκάμαρα του Γουλιέλμου την ώρα που ο μικρός δούκας κοιμόταν, ο Γουόλτερ στη συνέχεια θείος του Γουλιέλμου από μητέρα αναγκάστηκε να κρύψει τον μικρό δούκα σε ένα σπίτι χωρικών.[22] Η ιστορικός Έλενορ Σερλ (1926 - 1999) αναφέρει ότι ο μικρός Γουλιέλμος μεγάλωσε μαζί με τρία ξαδέλφια του που αργότερα είχαν σημαντικό ρόλο στην εξουσία του τον Γουλιέλμο Φίτζομπερν, τον Ρογήρο του Μπομώ και τον Ρογήρο του Μοντγκόμερι.[23] Παρά το γεγονός ότι οι Νορμανδοί ευγενείς βρέθηκαν μεταξύ τους σε εμφύλιες διαμάχες την εποχή που ήταν ακόμα ανήλικος ο Γουλιέλμος οι επίσκοποι αναγνώρισαν την εξουσία του μικρού δούκα και υποστήριξαν τον Γουλιέλμο.[24]

Συμμαχία με τον Ερρίκο Α΄ της Γαλλίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο βασιλιάς Ερρίκος συνέχισε να υποστηρίζει τον νεαρό δούκα αλλά το 1046 οι αντίπαλοι του Γουλιέλμου πραγματοποίησαν εξέγερση που επικεντρώθηκε στην νότια Νορμανδία υπό την ηγεσία του Γκυ της Βουργουνδίας και με την υποστήριξη του Νιγκέλ υποκόμη του Κοταντέν και του Ρανούλφ υποκόμη του Μπεσσίν. Σύμφωνα με ιστορίες οι οποίες περιέχουν μυθικά στοιχεία έκαναν προσπάθειες να πολιορκήσουν τον Γουλιέλμο στο Βαλόνι αλλά εκείνος δραπέτευσε κάτω από μυστηριώδεις συνθήκες και κατέφυγε στον βασιλιά Ερρίκο.[25] Στις αρχές του 1047 ο Ερρίκος και ο Γουλιέλμος επέστρεψαν στην Νορμανδία και βγήκαν νικητές στην μάχη του Βαλ-ες-Ντάνες κοντά στην Καέν αν και οι λεπτομέρειες της μάχης δεν έχουν καταγραφεί.[26] Ο Γουλιέλμος του Πουατιέ αναφέρει ότι η μάχη νικήθηκε χάρη στην δυναμικότητα του Γουλιέλμου αλλά οι πηγές της εποχής του γράφουν ότι αν δεν υπήρχε βοήθεια από τον βασιλιά Ερρίκο η νίκη δεν θα είχε πραγματοποιηθεί.[27] Με την ανάληψη της εξουσίας στην Νορμανδία ο Γουλιέλμος διακήρυξε την "Εκεχειρία του θεού" σε μια προσπάθεια του να περιορίσει τις διαμάχες και την βία που υπήρχαν σε μεγάλη έξαρση.[28] Η μάχη του Βαλ-ες-Ντάνες ήταν καθοριστικό σημείο για την ανάληψη της εξουσίας του Γουλιέλμου στην Νορμανδία αλλά οι εξεγέρσεις συνεχίστηκαν σποραδικά την περίοδο 1047 - 1054 και δεν σταμάτησαν μέχρι το 1060.[29]

Οι επόμενες προσπάθειες του Γουλιέλμου συνεχίστηκαν εναντίον του Γκυ της Βουργουνδίας που κατέφυγε στο κάστρο του Μπριόν το οποίο ο Γουλιέλμος πολιόρκησε, μετά από πολλές προσπάθειες ο Γουλιέλμος κατόρθωσε να διαδεχτεί τον εξόριστο Γκυ (1050).[30] Για να περιορίσει την αυξημένη δύναμη του κόμητος του Ανζού Γοδεφρείδου Μαρκέλου συμμάχησε με τον βασιλιά Ερρίκο σε εκστρατεία εναντίον του, ήταν η τελευταία φορά που πολέμησε μαζί με τον Φράγκο βασιλιά.[31] Κατόρθωσαν να καταλάβουν το φρούριο των Ανδεγαυών αλλά δεν πέτυχαν τίποτα περισσότερο.[33] Ο Γοδεφρείδος Μαρτέλος προσπάθησε να επεκτείνει την εξουσία του στην κομητεία του Μέιν μετά τον θάνατο του Ούγου Δ΄ του Μέιν (1051), προσπάθησε να κυριαρχήσει στο Μπελέμ που βρισκόταν στα σύνορα της Νορβηγίας με το Μέιν και στα φρούρια του Αλανσόν και του Ντομφρόν. Ο επικυρίαρχος του Μπελέμ ήταν ο βασιλιάς των Φράγκων, το Ντοφρόν βρισκόταν υπό την κυριαρχία του Γοδεφρείδου Μαρτέλου και το Αλανσόν υπό την κυριαρχία του ίδιου του Γουλιέλμου. Η Οικογένεια του Μπελέμ που βρισκόταν σε κρίσιμο σημείο ανάμεσα σε τρεις διαφορετικούς επικυρίαρχους θα μπορούσε να έχει καθοριστικό ρόλο στην υποστήριξη του ενός ή του άλλου για το δικό της όφελος.[32]

Τελική επικράτηση στην Νορμανδία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το βασίλειο του Γουλιέλμου του Κατακτητή (1087)

Με τον θάνατο του Ούγου του Μέιν ο Γοδεφρείδος Μαρτέλος κατέλαβε το Μέιν επιφέροντας την αντίδραση του Γουλιέλμου και του βασιλιά Ερρίκου που τον έδιωξαν από την κομητεία. Ο Γουλιέλμος κατάφερε έτσι να αποκτήσει τα φρούρια του Αλανσόν και του Ντομφρόν που ανήκαν στην Οικογένεια του Μπελέμ, στην συνέχεια προσπάθησε να φέρει από την κηδεμονία την ίδια την Οικογένεια του Μπελέμ ώστε να μπορεί να ενεργεί πάντοτε με τα δικά του συμφέροντα.[33] Το 1052 ο βασιλιάς και ο Γοδεφρείδος Μαρτέλος συμμάχησαν για πρώτη φορά εναντίον του Γουλιέλμου αφού ο Ερρίκος άρχισε να φοβάται την μεγάλη δύναμη που είχε αποκτήσει ο Γουλιέλμος, ο Ερρίκος Α΄ προσπάθησε να κυριαρχήσει στην Νορμανδία ανατρέποντας τον Γουλιέλμο.[34] Ο Γουλιέλμος βρισκόταν τότε σε στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον των ευγενών του από το 1053 όπως επίσης και εναντίον του νέου αρχιεπισκόπου του Ρουέν Μωγκέρ.[35][36] Τον Φεβρουάριο ο βασιλιάς και οι εξεγερμένοι Νορμανδοί ευγενείς έκαναν διπλή επίθεση στον Γουλιέλμο, από την άλλη πλευρά ο αδελφός του Φράγκου βασιλιά Όντο επιτέθηκε στην ανατολική Νορμανδία.[37]

Ο Γουλιέλμος πραγματοποίησε επίθεση χωρίζοντας τις δυνάμεις σε δυο μέρη, η πρώτη αντιμετώπισε τον ίδιο τον Ερρίκο και η δεύτερη με τους οπαδούς του Γουλιέλμου Ροβέρτο, κόμη του Έ, Βάλτερ Ζιφάρ, Ρογήρο του Μόρτιμερ, και Γουλιέλμο του Βαρέν αντιμετώπισε την άλλη δύναμη, η δεύτερη ομάδα νίκησε τους επιδρομείς στην μάχη του Μόρτιμερ. Μετά το τέλος της μάχης ο δούκας κατάφερε να κερδίσει την απαραίτητη εκκλησιαστική στήριξη για να καθαιρέσει τον Μάουγκερ από την αρχιεπισκοπή της Ρουέν. Η μάχη του Μόρτιμερ ήταν το καθοριστικότερο σημείο για την ολοκληρωτική κυριαρχία του Γουλιέλμου στην Νορμανδία αν και οι συγκρούσεις με τον Γάλλο βασιλιά και τον κόμη του Ανζού συνεχίστηκαν μέχρι το 1060.[38] Ο Ερρίκος Α΄ και ο Γοδεφρείδος Μαρτέλος πραγματοποίησαν νέα εκστρατεία στην Νορμανδία (1057) αλλά ηττήθηκαν ξανά στην μάχη του Βαραβίλ, ήταν η τελευταία εκστρατεία εναντίον του Γουλιέλμου στην Νορμανδία.[39] Το 1058 ο Γουλιέλμος κατέλαβε την κομητεία του Ντρε ο βασιλιάς Ερρίκος προσπάθησε να υποτάξει τον Γουλιέλμο με την πολιορκία του Θίμερτ για δυο χρόνια μέχρι τον θάνατο του, ο θάνατος του Ερρίκου Α΄ (1060) και του Γοδεφρείδου Μαρτέλου έκαναν τον Γουλιέλμο αναμφισβήτητο κυρίαρχο.[40]

Γάμος με την Ματθίλδη της Φλάνδτας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ένα καθοριστικό σημείο για να βελτιώσει τις τύχες του Γουλιέλμου ήταν ο γάμος του με την Ματθίλδη της Φλάνδρας την κόρη του Βαλδουίνου Ε΄ της Φλάνδρας. Ο γάμος συμφωνήθηκε (1049) αλλά ο Πάπας Λέων Θ΄ απαγόρευσε τον γάμο στο Συμβούλιο του Ρενς τον Οκτώβριο του 1049, ο γάμος τελικά έγινε έστω και καθυστερημένα στις αρχές της δεκαετίας του 1050 με την συμφωνία του πάπα.[41] Σύμφωνα με πηγές οι σχέσεις του Γουλιέλμου με τον πάπα δεν ήταν καλές αλλά βελτιώθηκαν αργότερα κάτι που επέτρεψε στον Νορμανδικό κλήρο να επισκεφτεί την Ρώμη για να πάρει την άδεια για τον γάμο.[42] Ο πάπας δέχτηκε αφού πήρε υπόσχεση ότι θα ιδρύσουν προς τιμή του δυο μοναστήρια στην Καέν το ένα από τον Γουλιέλμο και το άλλο από την Ματθίλδη.[43] Ο γάμος ενίσχυσε σημαντικά την θέση του Γουλιέλμου αφού η Φλάνδρα ήταν μια από τις ισχυρότερες κομητείες της Γαλλίας με σχέση τόσο με τους Φράγκους όσο και με την Γερμανική αυτοκρατορία, ο γάμος ήταν πολύ πετυχημένος, απέκτησαν τέσσερις γιους και έξι κόρες.[44]

Χαρακτήρας και διακυβέρνηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι μοναδικές πραγματικές αναπαραστάσεις του Γουλιέλμου του Κατακτητή βρίσκονται στην ταπεστρί του Μπαγιέ και στα νομίσματα, οι υπόλοιπες αναπαραστάσεις και οι ανδριάντες παρουσίαζαν όλοι φανταστική απεικόνιση.[45] Περιγράφεται σαν γερός, εύσωμος με δυνατή φωνή και πολύ καλή υγεία ακόμα και σε μεγάλη ηλικία αν και είχε παχύνει πολύ, ήταν ικανός να τραβήξει το τόξο με τόσο μεγάλη ευκολία που δεν μπορούσε κανένας άλλος.[46][47] Ο Γοδεφρείδος Μαρτέλος περιγράφει ότι δεν υπήρξε ποτέ καλύτερος μαχητής και ιππέας από τον Γουλιέλμο.[48] Οι οστεολογικές εξετάσεις του μηρού του κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το ύψος του ήταν περίπου 1,80.[49] Υπάρχουν καταγραφές από δυο δασκάλους σχετικά με την νεαρή ηλικία του δούκα τις δεκαετίες του 1030 και του 1040, αλλά η λογοτεχνία γύρω από τον ίδιο είναι ελάχιστη, δεν ήταν προστάτης των γραμμάτων και των τεχνών.[50] Ο Όρντερικ Βιτάλις γράφει ότι προσπάθησε να μάθει αρχαία Αγγλικά σε μεγάλη ηλικία αλλά ο χρόνος που διέθετε ήταν σπάνιος, η κύρια ασχολία του ήταν μόνο το κυνήγι.[51] Ο γάμος του με την Ματθίλδη ήταν πολύ πετυχημένος δεν υπήρξε καμιά ένδειξη απιστίας σε κανέναν από τους δυο κάτι ασυνήθιστο για μονάρχες εκείνη την εποχή, οι μεσαιωνικοί συγγραφείς τον περιγράφουν σαν βίαιο, άπληστο αλλά υμνούν την βαθιά θρησκευτική του πίστη.[52]

Η Νορμανδική διοίκηση υπό την ηγεσία του Γουλιέλμου δεν διέφερε σημαντικά από τους υπόλοιπους δούκες εκείνης της εποχής, η διοίκηση ήταν κεντρική γύρω από τα δουκικά ανάκτορα με μια σειρά από αξιωματούχους και συμβούλους.[53] Ο δούκας ταξίδευε συνεχώς σε ολόκληρο το δουκάτο μοιράζοντας διατάγματα και συλλέγοντας φόρους.[54] Τα βασιλικά έσοδα προήλθαν περισσότερο από τα βασιλικά κτήματα και τα διόδια, σε μικρότερο βαθμό από τους φόρους.[55] Ο Γουλιέλμος είχε πολύ στενές σχέσεις με την εκκλησία, συμμετείχε σε όλα τα εκκλησιαστικά συμβούλια και διόρισε προσωπικά πολλούς επισκόπους δυο από αυτούς ήταν ο Μαουρίλιος αρχιεπίσκοπος της Ρουεν και ο ετεροθαλής αδελφός του Όντο που διορίστηκε επίσκοπος του Μπαγιέ την διετία 1049 - 1050.[56] Είχε μια σειρά από εκκλησιαστικούς συμβούλους ένας από τους οποίους ήταν και ο Λανφράνκ που δεν ήταν Νορμανδός, ήταν σύμβουλος του από τις αρχές της δεκαετίας του 1040 μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1060. Ο Γουλιέλμος ήταν εξαιρετικά γενναιόδωρος με την εκκλησία, ίδρυσε 20 νέα μοναστήρια ανάμεσα στα οποία δυο στη Καέν, η συνεισφορά του κρίθηκε σημαντική στην θρησκευτική ζωή της χώρας.[57]

Η Νορμανδική κατάκτηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Προστριβές για την διαδοχή του Εδουάρδου του Εξομολογητή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Νόμισμα του Γουλιέλμου του Κατακτητή ως βασιλιά της Αγγλίας

Το 1051 ο άτεκνος βασιλιάς της Αγγλίας Εδουάρδος ο Εξομολογητής φαίνεται επέλεξε διάδοχο του τον Γουλιέλμο, εγγονό του θείου του από μητέρα Ριχάρδου Β΄ της Νορμανδίας.[58] Το Αγγλοσαξωνικό χρονικό στην "D" έκδοση γράφει ότι ο Γουλιέλμος επισκέφτηκε την Αγγλία στα τέλη του 1051 για να εξασφαλίσει την διαδοχή ή να συγκεντρώσει ενισχύσεις για τις εμφύλιες συγκρούσεις του στην Νορμανδία.[59][60] Το ταξίδι του Γουλιέλμου στην Βρετανία θεωρείται απίθανο τότε επειδή βρισκόταν σε σύγκρουση με τον κόμη του Ανζού, το βέβαιο είναι ότι η διαδοχή στον Γουλιέλμο συνάντησε σκληρές αντιδράσεις από τον Γκόντουιν του Ουέσσεξ τον πιο ισχυρό άντρα της Αγγλίας εκείνη την εποχή. Ο Εδουάρδος ο Εξομολογητής είχε παντρευτεί την κόρη του Γκόντουιν Έντιθ του Ουέσσεξ (1043) και ο Γκόντουιν ήταν ο μεγαλύτερος υποστηρικτής του Εδουάρδου όταν ανέβηκε στον θρόνο της Αγγλίας.[61] Από το 1050 οι σχέσεις του βασιλιά με τον κόμη πέρασαν κρίση με αποκορύφωμα την εξορία του Γκόντουιν και ολόκληρης της οικογένειας του από την Αγγλία (1051), στην διάρκεια της εξορίας του Γκόντουιν ακούγεται ότι ο Εδουάρδος πρόσφερε τον θρόνο της Αγγλίας στον Γουλιέλμο.[62] Ο Γκόντουιν επέστρεψε από την εξορία, αποκαταστάθηκαν οι σχέσεις του με τον βασιλιά και πήρε πίσω όλα τα εδάφη του (1052), ο Ροβέρτος της Γιουμιέγκ Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπερι αντικαταστάθηκε από τον Στίγκαντ τον επίσκοπο του Γουίντσεστερ.[63] Δεν υπάρχει Αγγλική πηγή να αναφέρει ότι ο αρχιεπίσκοπος Ροβέρτος επισκέφτηκε τον Γουλιέλμο εκ μέρους του Εδουάρδου για να τον χρίσει διάδοχο του Αγγλικού θρόνου, οι δυο Νορμανδοί ευγενείς που το ισχυρίζονται Γουλιέλμος της Γιουμιέγκ και Γουλιέλμος του Πουατιέ θεωρούνται αναξιόπιστοι επειδή δεν συμπίπτουν οι ημερομηνίες.[64]

Ο κόμης Ερβέρτος Β΄ του Μαίν πέθανε (1062) και ο Γουλιέλμος που είχε αρραβωνιάσει τον μεγαλύτερο γιο του Ροβέρτο με την κόρη του Μαργαρίτα διεκδίκησε την κομητεία για λογαριασμό του γιου του. Οι ευγενείς αντιστάθηκαν στο αίτημα αλλά ο Γουλιέλμος επιτέθηκε για να εξασφαλίσει τον έλεγχο στην περιοχή.[65] Ο Γουλιέλμος διόρισε έναν Νορμανδό στην επισκοπή του Λε Μανς (1ο65) και επέτρεψε στον γιο του Ροβέρτο να δώσει όρκο υποτέλειας στον νέο κόμη του Ανζού Γοδεφρείδο τον Γενειοφόρο.[66] Ο Γουλιέλμος είχε εξασφαλίσει τα δυτικά του σύνορα αλλά τα σύνορα με την Βρετάνη παρέμεναν ανασφαλή. Το 1064 ο Γουλιέλμος επιτέθηκε στην Βρετάνη αλλά οι λεπτομέρειες της εκστρατείας βρίσκονται υπό αμφισβήτηση, προτίμησε μάλλον να πολεμήσει έμμεσα τον Κόναν Β΄ της Βρετάνης υποστηρίζοντας τους εσωτερικούς του επαναστάτες. Ο θάνατος του Κόναν (1066) επέτρεψε στον Γουλιέλμο να επεκτείνει την εξουσία του στην Βρετάνη ανεβάζοντας στην θέση του δούκα ευγενείς που είχαν σκοπό να τον βοηθήσουν στην μελλοντική εκστρατεία του στην Αγγλία (1066).[67]

Οι γιοι του Γκόντουιν[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην Αγγλία ο κόμης Γκόντουιν πέθανε (1053) και η δύναμη των γιων του αυξήθηκε σημαντικά, ο Χάρολντ διαδέχθηκε τον πατέρα του στην κομητεία και ο άλλος γιος του Τόστικ Γκόντουινσον έγινε κόμης στην Νορθουμβρία, οι άλλοι γιοι του ήταν ο Γκύρθ που έγινε κόμης στην Ανατολική Αγγλία (1057) και ο Λέοφγουιν που έγινε κόμης του Κεντ την περίοδο 1055 - 1057.[68] Μερικές πηγές αναφέρουν ότι ο Χάρολντ συνόδευσε τον Γουλιέλμο στην εκστρατεία του στην Βρετάνη (1064), του ορκίστηκε ότι θα τον υποστηρίξει στην διαδοχή του Αγγλικού θρόνου μετά το τέλος της εκστρατείας αλλά καμιά Αγγλική πηγή δεν αναφέρει την αμφισβητούμενη πληροφορία.[69] Πιθανότατα είναι Νορμανδική προπαγάνδα για να κατοχυρωθούν τα δικαιώματα του δούκα Γουλιέλμου στην διαδοχή του βασιλιά Εδουάρδου του Εξομολογητή.[70] Ο άλλος μεγάλος διεκδικητής του θρόνου ανήκε στον Οίκο του Ουέσσεξ και ήταν ο Εδουάρδος ο Εξόριστος γιος του Έντμουντ ο Σιδηρόπλευρος, εγγονός του Έθελρεντ του Ουέσσεξ και ανιψιός του βασιλιά Εδουάρδου του Εξομολογητή. Ο Εδουάρδος ο Εξόριστος επέστρεψε στην Αγγλία (1057) μαζί με όλη την οικογένεια του, τις κόρες του Αγία Μαργαρίτα της Σκωτίας, Χριστίνα και τον γιο του Έντγκαρ Έθελινγκ αλλά πέθανε σε λίγες μέρες υπό περίεργες συνθήκες.[71]

Οι Νορθούμβριοι επαναστάτησαν εναντίον του Τόστικ (1065) και επέλεξαν νέο κόμη τον Μορκάρ γιο του Έντουιν, κόμη της Μερκίας. Ο Χάρολντ ο οποίος επιθυμούσε την βοήθεια του Έντουιν και του Μόρκαρ στράφηκε εναντίον του ίδιου του αδελφού του και πρότεινε στον βασιλιά Εδουάρδο τον Εξομολογητή να αντικαταστήσει στην κομητεία τον Τόστικ με τον Μορκάρ, ο Τόστικ εξορίστηκε στην Φλάνδρα μαζί με την σύζυγο του Ιουδήθ η οποία ήταν κόρη του κόμητος της Φλάνδρας Βαλδουίνου του Γενειοφόρου. Ο Εδουάρδος ο Εξομολογητής αρρώστησε και πέθανε στις 5 Ιανουαρίου του 1066 αλλά είναι αβέβαιο τι έγινε στο νεκροκρέβατο του. Μια ιστορία διαδίδει ότι ο Εδουάρδος συγκέντρωσε στο δωμάτιο του την σύζυγο του Έντιθ, τον Χάρολντ και τον αρχιεπίσκοπο Στίγκαντ και έχρισε διάδοχο τον Χάρολντ. Οι Νορμανδικές πηγές δεν αμφισβήτησαν την πληροφορία αλλά προφασίστηκαν τον όρκο που είχε δώσει ο ίδιος ο Χάρολντ στον Γουλιέλμο στην εκστρατεία τους στην Βρετάνη δυο χρόνια πιο πριν ότι τον αναγνωρίζει σαν διάδοχο στον θρόνο, ο Χάρολντ ανακηρύχτηκε βασιλιάς από τον κλήρο και τους ευγενείς της Αγγλίας.[72]

Οι προετοιμασίες του Χάρολντ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Χάρολντ εκστρατεύει στην Νορμανδία - από την ταπισερί της Μπαγιέ που παριστάνει την Νορμανδική κατάκτηση

Ο Χάρολντ στέφτηκε νέος βασιλιάς της Αγγλίας στις 6 Ιανουαρίου 1066 στο Αββαείο του Ουέστμινστερ Νορμανδικής τέχνης το οποίο μόλις είχε οικοδομηθεί από τον Εδουάρδο αλλά υπάρχουν πολλές διαφωνίες σχετικά με την τελετή. Οι Αγγλικές πηγές αναφέρουν ότι προϊστάμενος στην τελετή ήταν ο Ίλντριντ αρχιεπίσκοπος της Γιορκ, οι Νορμανδικές πηγές αντίθετα λένε ότι η στέψη έγινε από τον επίσκοπο Στίγκαρντ ο οποίος δεν είχε αναγνωριστεί από τον πάπα.[73] Τα δικαιώματα του Χάραλντ στον θρόνο της Αγγλίας δεν ήταν εξασφαλισμένα επειδή υπήρχαν πολλοί ακόμα διεκδικητές του θρόνου ανάμεσα στους οποίους και ο αδελφός του Τόστικ.[74] Ο Χάραλντ Γ΄ της Νορβηγίας ήταν άλλος ένας διεκδικητής σαν ανιψιός και διάδοχος του Μάγκνους του Καλού ο οποίος είχε υπογράψει συμβόλαιο με τον Αρθακανούτο ότι αν ένας από τους δυο πέθαινε πρόωρα χωρίς απογόνους θα τον διαδεχόταν ο άλλος.[75] Ο σοβαρότερος και ο πιο επικύνδινος διεκδικητής ήταν ο Γουλιέλμος της Νορμανδίας για τον οποίο ο Χάρολντ έκανε έντονες προετοιμασίες να τον αντιμετωπίσει.[76]

Ο αδελφός του Χάρολντ Τόστικ ξεκίνησε τις επιδρομές στις νότιες ακτές της Αγγλίας και στην συνέχεια στρατοπέδευσε στην Νήσο Γουάιτ με έναν στόλο που του παρείχε ο πεθερός του Βαλδουίνος ο Γενειοφόρος. Ο Τόστικ δεν φαίνεται να είχε καμιά σοβαρή υποστήριξη, μετά από μερικές επιδρομές στο Λινκολνσάιρ χωρίς καμιά επιτυχία αποσύρθηκε στην Σκωτία.[77] Ο Νορμανδός συγγραφέας Γουλιέλμος της Γιουμιένγκ αναφέρει ότι ο Γουλιέλμος έστειλε αντιπροσωπεία στον Χάρολντ να του υπενθυμίσει τον όρκο που του είχε κάνει ότι θα τον αναγνωρίσει σαν νέο βασιλιά της Αγγλίας αλλά αυτό είναι αμφισβητούμενο. Ο Χάρολντ ολόκληρο το καλοκαίρι ασχολήθηκε με τις προετοιμασίες του στρατού και του στόλου για να αποκρούσει την επίθεση του Γουλιέλμου.[78]

Οι προετοιμασίες του Γουλιέλμου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Γουλιέλμος του Πουατιέ συγκάλεσε ένα μεγάλο συμβούλιο ευγενών για να συζητήσουν αναλυτικά το θέμα της εκστρατείας στην Αγγλία και τους κινδύνους που θα μπορούσε να έχει. Στην πραγματικότητα η εκστρατεία ήταν δεδομένη όπως επίσης δεδομένο ήταν το γεγονός ότι κανένας από τους ευγενείς δεν θα τολμούσε να φέρει αντίσταση στον Γουλιέλμο, ο πραγματικός στόχος στην σύγκλιση της συνέλευσης ήταν η διανομή στα λάφυρα μετά την κατάκτηση της Αγγλίας.[79] Ο Γουλιέλμος του Πουατιέ αναφέρει ότι ο Γουλιέλμος προσπάθησε να δημιουργήσει ισχυρούς συμμάχους, είχε πετύχει την υποστήριξη του Πάπα Αλεξάνδρου Β΄, του Γερμανού αυτοκράτορα Ερρίκου Δ΄ και του Σβεν Β΄ της Δανίας. Ο Ερρίκος ήταν ακόμα ανήλικος ενώ ο Σβεν είχε ελπίδες να αποκτήσει την υποστήριξη του Γουλιέλμου στον πόλεμο που είχε με τον Νορβηγό βασιλιά. Ο πάπας είχε δώσει παπική έγκριση στον Γουλιέλμο να κυβερνήσει μετά την κατάκτηση αλλά δεν υπάρχει καμιά πηγή να λέει ότι είχε κάνει τα ίδια πριν την κατάκτηση.[80] Ο Γουλιέλμος άφησε την Νορμανδία στα χέρια της συζύγου του στην διάρκεια της εισβολής.[81]

Στην διάρκεια του καλοκαιριού ο Γουλιέλμος συγκέντρωσε στόλο για να ξεκινήσει την επίθεση στην Νορμανδία. Ο Γουλιέλμος του Γιουμιέγκ αναφέρει ότι ο στόλος του περιείχε 3000 πλοία αλλά ο αριθμός θεωρείται υπερβολικός. Ο Γουλιέλμος του Γιουμιέγκ και ο Γουλιέλμος του Πουατιέ διαφωνούν σχετικά με την περιοχή που κατασκευάστηκαν τα πλοία, ο Γκουμιέγκ αναφέρει ότι κατασκευάστηκαν στο Σαιν Βάλερι συρ Σαμ και ο Πουατιέ στο στόμιο του ποταμού Ντάιβ αλλά συμφωνούν και οι δυο ότι ο στόλος εξέπλευσε από το Βαλερί συρ Σάμ. Ο στόλος ενισχύθηκε με στρατεύματα από την Νορμανδία, το Μαιν και συμμάχους από ολόκληρη την Ευρώπη, ήταν έτοιμος στις αρχές Αυγούστου αλλά παρέμεινε στην Νορμανδία μέχρι τα τέλη του Σεπτεμβρίου. Υπάρχουν πολλοί λόγοι που θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν αυτή την καθυστέρηση ο σημαντικότερος είναι ότι ο Χάραλντ είχε συγκεντρώσει ολόκληρο το καλοκαίρι τον στρατό του κατά μήκος της ακτής[82]. Ο Γουλιέλμος περίμενε να έρθει το φθινόπωρο για να αποχωρήσει, πραγματικά στις 8 Σεπτεμβρίου που ξεκίνησε η σοδειά ο στρατός του Χάραλντ διαλύθηκε.[83] Ο αδελφός του Χάραλντ Τόστικ και ο Χάραλντ Χαράλντα επιτέθηκαν στην Νορθουμβρία τον Σεπτέμβριο του 1066 και νίκησαν τις τοπικές δυνάμεις υπό τον Μόρκαρ και τον Έντουιν συμμάχους του Χάρολντ στην μάχη του Φάλφορντ κοντά στην Γιορκ. Ο Χάρολντ βάδισε βόρεια, νίκησε τους εισβολείς και σκότωσε τον Τόστικ και τον Χαράλντα στις 25 Σεπτεμβρίου 1066 στην μάχη του Στάμφορντ Μπρίτζ.[84] Ο στόλος των Νορμανδών απέπλευσε δυο μέρες αργότερα στις 28 Σεπτεμβρίου στο Πεβένσει Μπέι. Ο Γουλιέλμος μετακινήθηκε στο Χέιστινγκς λίγα μίλια ανατολικότερα και έκτισε ένα κάστρο σαν βάση για τις επιχειρήσεις του, από εκεί άρχισε την λεηλασία της ενδοχώρας περιμένοντας την επιστροφή του Χάρολντ από τα βόρεια, δεν απομακρύνθηκε από την θάλασσα για να διατηρήσει την επικοινωνία του με την Νορμανδία.[85]

Η μάχη του Χέιστινγκς[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η μάχη του Χέιστινγκς - από την ταπισερί της Μπαγιέ που παριστάνει τη Νορμανδική κατάκτηση της Αγγλίας

Μετά την ήττα του Χάραλντ Χαράλντα και του Τόστικ ο Χάρολντ άφησε το μεγαλύτερο τμήμα του στρατού του στα βόρεια και βάδισε με το υπόλοιπο προς τα νότια για να αντιμετωπίσει την απειλή των Νορμανδών.[86] Ο Χάρολντ σταμάτησε περίπου μια βδομάδα στο Λονδίνο πριν βαδίσει προς το Χέιστινγκς, σπατάλησε άλλη μια εβδομάδα στην διαδρομή καλύπτοντας περίπου 43 χιλιόμετρα την ημέρα αφού η συνολική απόσταση ήταν περίπου 320 χιλιόμετρα.[87][88] Ο Χάρολντ επιχείρησε να αιφνιδιάσει τον Γουλιέλμο αλλά ο Νορμανδός δούκας έμαθε για την άφιξη του εχθρού του, τα γεγονότα που ακολούθησαν είναι ασαφή αλλά όλοι οι ιστορικοί συμφωνούν στο γεγονός ότι ο Γουλιέλμος έφυγε από το κάστρο ταχύτατα για να συναντήσει τον εχθρό.[89] Ο Χάρολντ βρέθηκε σε αμυντική θέση στην κορυφή του Σενλάκ Χίλλ περίπου σε 10 χιλιόμετρα απόσταση από το κάστρο του Γουλιέλμου στο Χέιστινγκς.[90]

Η μάχη ξεκίνησε στις 14 Οκτωμβρίου στις 9 η ώρα και κράτησε ολόκληρη την ημέρα, τα γεγονότα έμειναν γνωστά μονάχα από ένα γενικό περίγραμμα αφού σχετικά με τα ακριβή οι πηγές είναι αντιφατικές.[91] Οι αριθμοί ήταν περίπου ισοδύναμοι αλλά ο Γουλιέλμος διέθετε πεζικό και ιππικό ανάμεσα στους οποίους και πολλούς τοξότες ενώ ο Χάρολντ διέθετε μόνο πεζούς και ελάχιστους τοξότες.[92] Οι Άγγλοι στρατιώτες δημιούργησαν μια ασπίδα κατά μήκος της κορυφογραμμής και ήταν στην αρχή αποτελεσματικοί αναγκάζοντας τον Γουλιέλμο να υποχωρήσει με βαρύτατες απώλειες, μερικοί από τους Βρετανούς του Γουλιέλμου δραπέτευσαν πανικόβλητοι και τα Αγγλικά στρατεύματα τους καταδίωξαν μέχρι την στιγμή που καταστράφηκαν από το Νορμανδικό ιππικό. Την περίοδο που οι στρατιώτες των Βρετανών δραπέτευσαν κυκλοφόρησαν φήμες ότι ο Νορμανδός δούκας σκοτώθηκε αλλά ο Γουλιέλμος κατάφερε να ανασυγκροτήσει τις δυνάμεις του, με αυτόν τον τον τρόπο οι Άγγλοι εκτέθηκαν με συνεχόμενες επιθέσεις από το Νορμανδικό ιππικό.[93] Το κρίσιμο σημείο το οποίο έκρινε την μάχη ήταν ο θάνατος του Χάρολντ για τον οποίο έχουν ειπωθεί πολλά, ο Γουλιέλμος του Γκιουμιέγκ αναφέρει ότι ο Χάρολντ σκοτώθηκε από τον ίδιο τον δούκα. Η ταπεστρί του Μπαγιέ παρουσιάζει τον Χάρολντ να σκοτώνεται από ένα βέλος στα μάτια αλλά αυτό πιθανότατα να ήταν μια επεξεργασία της ταπεστρί του 12ου αιώνα βάση των θρύλων που είχαν κυκλοφορήσει ότι ο Χάραλντ σκοτώθηκε από ένα βέλος στο κεφάλι.[94] Το σώμα του Χάρολντ αναγνωρίστηκε την επόμενη μέρα μετά από την μάχη από την πανοπλία ή από τα σημάδια στο σώμα του, οι Άγγλοι νεκροί από τους οποίους πολλοί ήταν αδελφοί του Χάρολντ ή μέλη του βασιλικού του οίκου έμειναν στο πεδίο της μάχης. Η μητέρα του Χάρολντ Γκύθα πρόσφερε στον Γουλιέλμο τον Κατακτητή το βάρος του γιου της σε χρυσό για να παραλάβει την σωρό του αλλά εκείνος το αρνήθηκε. Ο Γουλιέλμος διέταξε να ρίξουν το σώμα του Χάρολντ στην θάλασσα, τελικά μάλλον δεν έγινε και τάφηκε μυστικά στο αβαείο του Γουάλθαμ που είχε ιδρύσει ο ίδιος ο Χάραλντ.[95]

Η στέψη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Γουλιέλμος πίστεψε ότι μετά την νίκη του οι Άγγλοι θα παραδοθούν αλλά έκανε λάθος, πολλοί Άγγλοι ευγενείς και κληρικοί κήρυξαν νέο βασιλιά τον Έντγκαρ Έθελινγκ. Ο Γουλιέλμος περίμενε κάποιο σύντομο διάστημα και στην συνέχεια κατέλαβε το Ντόβερ, τμήματα του Κεντ, το Καντέρμπερι και στο τέλος έστειλε μια στρατιωτική δύναμη να καταλάβουν το Γουίντσεστερ στο οποίο βρισκόταν ο βασιλικός θησαυρός.[96] Ο Γουλιέλμος βάδισε από το Λονδίνο στο Σάουθαρκ κατά μήκος του Τάμεση στο οποίο έφτασε στα τέλη του Νοεμβρίου και στην συνέχεια στις αρχές Δεκεμβρίου έφτασε στο Γουόλινγκφορντ. Ο αρχιεπίσκοπος Στίγκαντ υποτάχθηκε στον Γουλιέλμο, ο δούκας αμέσως μετακινήθηκε στο Μπέρχαμστεντ, αμέσως μετά ο Έντγκαρ Έθελινγκ, ο Μορκάρ, ο Έντουιν και ο αρχιεπίσκοπος Ίλντριντ αναγκάστηκαν να υποταχθούν στον Γουλιέλμο. Ο Γουλιέλμος στέφθηκε βασιλιάς της Αγγλίας στο αβαείο του Ουέστμινστερ τα Χριστούγεννα του 1066.[97]

Βασιλιάς της Αγγλίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Επαναστάσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ανδριάντας του Γουλιέλμου του Κατακτητή στον Καθεδρικό ναό του Λίτσφιλντ

Ενώ ο Νότος υποτάχθηκε πλήρως στον Γουλιέλμο, ο βορράς συνέχισε για έξι χρόνια ακόμα ως το 1072 να προβάλλει σοβαρή αντίσταση. Το 1068 οι νόθοι γιοί του Χάρολντ επιχείρησαν ανεπιτυχή κατάληψη της ΝΔ Αγγλικής χερσονήσου, ενώ την ίδια χρονιά με την υποστήριξη του Έθελινγκ η Μερκία και η Νορθουμβρία επαναστάτησαν. Ο Έθελινγκ πραγματοποίησε συμμαχία με τον βασιλιά Μάλκολμ Γ΄ της Σκωτίας, που παντρεύτηκε την αδελφή του Μαργαρίτα και κυρίευσε την Υόρκη. Ο Έθελινγκ απευθύνθηκε στους Δανούς, που αποβιβάστηκαν με μεγάλο στόλο στην Νορθουμβρία, απαιτώντας το Αγγλικό στέμμα για λογαριασμό του βασιλιά τους, Σβεν Β΄ της Δανίας. Ο Γουλιέλμος, μετά από πολλές διαπραγματεύσεις με τους επαναστάτες, είχε αποφασιστική νίκη στη μάχη του ποταμού Άιρ, ενώ οι Δανοί είχαν ήδη αποχωρήσει. Τότε ο Γουλιέλμος κατέστρεψε τη Νορθουμβρία, που έχασε οριστικά την αυτονομία που είχε, ενώ ο Δανός βασιλιάς αποφάσισε για άλλη μια φορά να εκστρατεύσει εναντίον του. Ο Γουλιέλμος κατάφερε να τον συγκρατήσει προσφέροντας του χρυσάφι, επιτέθηκε στην Σκωτία νικώντας τον Μάλκολμ το 1072 και εξουδετερώνοντας κάθε εστία αντίστασης εναντίον του, ενώ ο Έθελινγκ υποτάχθηκε οριστικά το 1074. Ο Πάπας επενέβη προκειμένου να προστατέψει τους επαναστάτες από τις ωμότητες των νικητών Νορμανδών.

Όπως όλοι οι Νορμανδοί ηγεμόνες, ξόδεψε τον περισσότερο χρόνο (11 χρόνια) της βασιλείας του στην πατρίδα του την Νορμανδία, παρά στην Αγγλία. Θεωρείτο βασικά ηγεμόνας της Νορμανδίας που ήταν υποτελής του βασιλιά της Γαλλίας, ενώ η Αγγλία φαινόταν μονάχα σαν μια επαρχία του συγκεκριμένου δουκάτου. Κλήθηκε ως δούκας της Νορμανδίας από τον Γάλλο βασιλιά Φίλιππο Α΄ να κατακτήσει την Βρετάνη. Επιτέθηκε στον δούκα της Άλαν Δ΄ της Βρετάνης, αλλά έκλεισε ειρήνη μαζί του, αφού αρραβωνιάστηκε με την κόρη του, Κωνσταντία, που δηλητηριάστηκε σύντομα απ' αυτόν.

Ακολούθησαν μερικές προστριβές με τον μεγαλύτερο γιο του, Ροβέρτο, αφού οι αδελφοί του Γουλιέλμος και Ερρίκος που τον μισούσαν έκαναν κακόγουστο αστείο εναντίον του, λούζοντάς τον με βρώμικο νερό. Ο Ροβέρτος στρατοπέδευσε στην Φλάνδρα και ο Γουλιέλμος μπόρεσε να αντιμετωπίσει τον γιο του μόνο χάρη στη βοήθεια του Γάλλου βασιλιά Φιλίππου. Στην μάχη που ακολούθησε το 1079, ο Ροβέρτος αναγνώρισε την τελευταία στιγμή τον πατέρα του και του χάρισε την ζωή. Απογοητευμένος ο Γουλιέλμος Α΄ αποχώρησε από την μάχη, ενώ αργότερα με την επέμβαση της συζύγου του Ματθίλδης το 1080 συμφιλιώθηκε με τον γιο του και τον κήρυξε διάδοχο του στην Νορμανδία. Το 1083 πέθανε η Ματθίλδη και ο Γουλιέλμος έγινε περισσότερο αυταρχικός από ποτέ.

Διακυβέρνηση της Αγγλίας και της Νορμανδίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Γουλιέλμος Α΄ έκανε μεγάλες αλλαγές στην τοπική Αγγλική αριστοκρατία, αντικαθιστώντας την παλιά αριστοκρατία των Αγγλοσαξώνων με αριστοκράτες που προέρχονταν από την πατρίδα του, τη Νορμανδία. Οι αδικημένοι Αγγλοσάξονες που εξέπεσαν από την εξουσία που είχαν πρωτύτερα κατέφυγαν στην Φλάνδρα και την Σκωτία. Το 1086, έστειλε τους απεσταλμένους του να πραγματοποιήσουν λεπτομερή απογραφή του Αγγλικού πληθυσμού, που δεν διέφερε σε τίποτα σε σχέση με τις σύγχρονες. Χώρισε την Αγγλία σε περιφέρειες και πραγματοποίησε ισχυρές οχυρές κατασκευές, μεταξύ των οποίων και ο πύργος του Λονδίνου, προκειμένου να προστατεύσει το στέμμα του από τους επαναστάτες. Ο Αγγλικός λαός δεν μπορούσε να αποβάλλει τις Αγγλοσαξονικές συνήθειες και έτσι δημιουργήθηκε ένα πολιτισμικό κράμα από Αγγλοσαξονικά και Νορμανδικά έθιμα. Ο τρόπος διακυβέρνησης του, που εξασφάλιζε ότι κάθε ευγενής που θα ερχόταν σε αντιπαράθεση μαζί του θα έχανε τα εδάφη του, ήταν αιτία ώστε να αυξήσει την προσωπική του εξουσία.

Σε ένα κυνήγι σε ηλικία 59 ετών έπεσε από το άλογο του και πέθανε λόγω των τραυμάτων του. Πριν ξεψυχήσει πρόλαβε να μοιράσει τα εδάφη του ανάμεσα στους γιους του. Τάφηκε, σύμφωνα με την επιθυμία του, στο Αββαείο των Ανδρών (Abbaye-aux-Hommes) στην Καν, που ο ίδιος είχε δημιουργήσει.

Κληρονόμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με τον γάμο του το 1051/2 με την Ματθίλδη της Φλάνδρας, κόρη του Βαλδουίνου Ε΄ κόμη της Φλάνδρας, απέκτησε:

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Bates "William I" Oxford Dictionary of National Biography
  2. Bates William the Conqueror p. 33
  3. Collins Early Medieval Europe pp. 376–377
  4. Williams ?thelred the Unready pp. 42–43
  5. Williams ?thelred the Unready pp. 54–55
  6. Huscroft Norman Conquest pp. 80–83
  7. Huscroft Norman Conquest pp. 83–85
  8. Bates William the Conqueror p. 33
  9. Douglas William the Conqueror pp. 379–382
  10. Bates "William I" Oxford Dictionary of National Biography
  11. Douglas William the Conqueror pp. 379–382
  12. Douglas William the Conqueror pp. 31–32
  13. Douglas William the Conqueror pp. 32–34, 145
  14. Bates "William I" Oxford Dictionary of National Biography
  15. Bates "William I" Oxford Dictionary of National Biography
  16. Douglas William the Conqueror pp. 35–37
  17. Bates William the Conqueror p. 36
  18. Douglas William the Conqueror p. 37
  19. Douglas William the Conqueror pp. 38–39
  20. Douglas William the Conqueror pp. 38–39
  21. Douglas William the Conqueror p. 40
  22. Bates William the Conqueror p. 37
  23. Searle Predatory Kinship pp. 196–198
  24. Douglas William the Conqueror pp. 42–43
  25. Douglas William the Conqueror pp. 47–49
  26. Bates William the Conqueror p. 38
  27. Bates "William I" Oxford Dictionary of National Biography
  28. Bates William the Conqueror p. 40
  29. Douglas William the Conqueror p. 53
  30. Douglas William the Conqueror pp. 54–55
  31. Douglas William the Conqueror pp. 56–58
  32. Bates William the Conqueror pp. 43–44
  33. Douglas William the Conqueror pp. 59–60
  34. Douglas William the Conqueror pp. 63–64
  35. Douglas William the Conqueror pp. 66–67
  36. Douglas William the Conqueror p. 64
  37. Douglas William the Conqueror p. 67
  38. Douglas William the Conqueror pp. 75–76
  39. Bates William the Conqueror p. 50
  40. Bates William the Conqueror p. 50
  41. Douglas William the Conqueror p. 76
  42. Bates William the Conqueror pp. 44–45
  43. Douglas William the Conqueror p. 80
  44. Douglas William the Conqueror pp. 393–395
  45. Bates William the Conqueror pp. 115–116
  46. Bates William the Conqueror pp. 115–116
  47. Douglas William the Conqueror pp. 368–369
  48. Searle Predatory Kinship p. 203
  49. Bates William the Conqueror pp. 115–116
  50. Bates "William I" Oxford Dictionary of National Biography
  51. Huscroft Norman Conquest p. 323
  52. Bates "William I" Oxford Dictionary of National Biography
  53. Bates William the Conqueror p. 133
  54. Bates William the Conqueror pp. 63–65
  55. Bates William the Conqueror pp. 23–24
  56. Bates William the Conqueror pp. 64–66
  57. Douglas William the Conqueror pp. 111–112
  58. Barlow "Edward" Oxford Dictionary of National Biography
  59. Bates William the Conqueror pp. 46–47
  60. Huscroft Norman Conquest pp. 93–95
  61. Huscroft Norman Conquest pp. 86–87
  62. Huscroft Norman Conquest pp. 89–91
  63. Huscroft Norman Conquest pp. 95–96
  64. Huscroft Norman Conquest pp. 93–95
  65. Douglas William the Conqueror p. 174
  66. Bates William the Conqueror p. 53
  67. Douglas William the Conqueror pp. 178–179
  68. Huscroft Norman Conquest pp. 98–100
  69. Bates William the Conqueror p. 53
  70. Huscroft Norman Conquest pp. 102–103
  71. Huscroft Norman Conquest p. 97
  72. Huscroft Norman Conquest pp. 107–109
  73. Huscroft Norman Conquest pp. 115–116
  74. Huscroft Ruling England pp. 12–13
  75. Huscroft Norman Conquest pp. 118–119
  76. Huscroft Ruling England pp. 12–13
  77. Huscroft Ruling England pp. 12–13
  78. Huscroft Ruling England pp. 12–13
  79. Bates William the Conqueror pp. 79–81
  80. Huscroft Norman Conquest pp. 120–123
  81. Bates "William I" Oxford Dictionary of National Biography
  82. Huscroft Norman Conquest pp. 120–123
  83. Carpenter Struggle for Mastery p. 72
  84. Huscroft Norman Conquest pp. 118–119
  85. Carpenter Struggle for Mastery p. 72
  86. Carpenter Struggle for Mastery p. 72
  87. Marren 1066 p. 93
  88. Huscroft Norman Conquest p. 124
  89. Lawson Battle of Hastings pp. 180–182
  90. Marren 1066 pp. 99–100
  91. Huscroft Norman Conquest p. 126
  92. Carpenter Struggle for Mastery p. 73
  93. Huscroft Norman Conquest pp. 127–128
  94. Huscroft Norman Conquest p. 129
  95. Huscroft Norman Conquest p. 131
  96. Huscroft Norman Conquest pp. 131–133
  97. Huscroft Norman Conquest pp. 131–133

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Barlow, Frank (2004). "Edward (St Edward; known as Edward the Confessor) (1003x5–1066)"
  • Barlow, Frank (1979). The English Church 1066–1154: A History of the Anglo-Norman Church. New York: Longman.
  • Barlow, Frank (2004). "William II (c.1060–1100)" ((subscription or UK public library membership required)). Oxford Dictionary of National Biography. Oxford University Press.
  • Bates, David (2001). William the Conqueror. Stroud, UK: Tempus.
  • Bates, David (2004). "William I (known as William the Conqueror)" ((subscription or UK public library membership required)). Oxford Dictionary of National Biography. Oxford University Press.
  • Canal Sánchez-Pagín, José María (1991). "Jimena Muñoz, Amiga de Alfonso VI". Anuario de Estudios Medievales (in Spanish). 21: 11–40.
  • Carpenter, David (2004). The Struggle for Mastery: The Penguin History of Britain 1066–1284. New York: Penguin.
  • Clanchy, M. T. (2006). England and its Rulers: 1066–1307. Blackwell Classic Histories of England (Third ed.). Oxford, UK: Blackwell.
  • Collins, Roger (1999). Early Medieval Europe: 300–1000 (Second ed.). New York: St. Martin's Press.
  • Crouch, David (2005). The Birth of Nobility : Constructing Aristocracy in England and France, 900–1300. New York: Longman.
  • Douglas, David C. (1964). William the Conqueror: The Norman Impact Upon England. Berkeley, CA: University of California Press.
  • Fryde, E. B.; Greenway, D. E.; Porter, S.; Roy, I. (1996). Handbook of British Chronology (Third revised ed.). Cambridge, UK: Cambridge University Press.
  • Given-Wilson, Chris; Curteis, Alice (1995). The Royal Bastards of Medieval England. New York: Barnes & Noble.
  • Huscroft, Richard (2009). The Norman Conquest: A New Introduction. New York: Longman.
  • Huscroft, Richard (2005). Ruling England 1042–1217. London: Pearson/Longman.
  • Lawson, M. K. (2002). The Battle of Hastings: 1066. Stroud, UK: Tempus.
  • Lewis, C. P. (2004). Breteuil, Roger de, earl of Hereford (fl. 1071–1087) ((subscription or UK public library membership required)). Oxford Dictionary of National Biography. Oxford University Press.
  • Marren, Peter (2004). 1066: The Battles of York, Stamford Bridge & Hastings. Battleground Britain. Barnsley, UK: Leo Cooper.
  • Miller, Sean (2001). "Ætheling". In Lapidge, Michael; Blair, John; Keynes, Simon; Scragg, Donald. Blackwell Encyclopaedia of Anglo-Saxon England.
  • Pettifer, Adrian (1995). English Castles: A Guide by Counties. Woodbridge, UK: Boydell.
  • Reilly, Bernard F. (1988). The Kingdom of Leon-Castile Under Alfonso VI. Princeton, NJ: Princeton University Press.
  • Rex, Peter (2005). Harold II: The Doomed Saxon King. Stroud, UK: Tempus.
  • Salazar y Acha, Jaime de (1992–1993). "Contribución al estudio del reinado de Alfonso VI de Castilla: algunas aclaraciones sobre su política matrimonial". Anales de la Real Academia Matritense de Heráldica y Genealogía (in Spanish). 2: 299–336.
  • Searle, Eleanor (1988). Predatory Kinship and the Creation of Norman Power, 840–1066. Berkeley, CA: University of California Press.
  • Thomas, Hugh (2007). The Norman Conquest: England after William the Conqueror. Critical Issues in History. Lanham, MD: Rowman & Littlefield Publishers.
  • Thompson, Kathleen (2004). "Robert, duke of Normandy (b. in or after 1050, d. 1134)" ((subscription or UK public library membership required)). Oxford Dictionary of National Biography. Oxford University Press.
  • van Houts, Elizabeth (2004). "Adelida (Adeliza) (d. before 1113)" ((subscription or UK public library membership required)). Oxford Dictionary of National Biography. Oxford University Press.
  • van Houts, Elisabeth (2002). "Les femmes dans l'histoire du duché de Normandie (Women in the history of ducal Normandy)". Tabularia "Études" (in French) (2): 19–34.
  • Walker, Ian (2000). Harold the Last Anglo-Saxon King. Gloucestershire, UK: Wrens Park.
  • "William the Conqueror". History of the Monarchy. London: the Royal Household. 2009. Retrieved 3 January 2012.
  • Williams, Ann (2003). Æthelred the Unready: The Ill-Counselled King. London: Hambledon & London.
  • Williams, Ann (2004). "Godwine, earl of Wessex (d. 1053)" ((subscription or UK public library membership required)). Oxford Dictionary of National Biography. Oxford University Press.
  • Williams, Ann (2004). "Ralph, earl (d. 1097x9)" ((subscription or UK public library membership required)). Oxford Dictionary of National Biography. Oxford University Press.
  • Young, Charles R. (1979). The Royal Forests of Medieval England. Philadelphia, PA: University of Pennsylvania Press.

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γουλιέλμος Α΄ της Αγγλίας
Γέννηση: 1028 Θάνατος: 9 Σεπτεμβρίου 1087
Βασιλικοί τίτλοι
Προκάτοχος
Έντγκαρ Έθελινγκ
Βασιλιάς της Αγγλίας
Blason region fr Normandie.svg

1066–1087
Διάδοχος
Γουλιέλμος Ρούφος
Προκάτοχος
Ροβέρτος ο Μεγαλοπρεπής
Δούκας της Νορμανδίας
Blason region fr Normandie.svg

1035–1087
Διάδοχος
Ροβέρτος Γ΄

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Bates, David (1989) William the Conqueror, London : George Philip, 198 p.
  • Douglas, David C. (1999) William the Conqueror; the Norman impact upon England, Yale English monarchs series, London : Yale University Press, 476 p.
  • Howarth, David (1977) 1066 The Year of the Conquest, London : Collins, 207 p.
  • Prescott, Hilda F.M. (1932) Son of Dust, reprinted 1978: London : White Lion, 288 p.
  • Savage, Anne (transl. & coll.) (2002) The Anglo-Saxon Chronicles, London : Greenwich Editions, 288 p.
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα William I of England της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).