Ο Απίθανος Hulk

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Ο Απίθανος Hulk
The Incredible Hulk
The Incredible Hulk.jpg
Κινηματογραφική αφίσα
Σκηνοθεσία Λούις Λετεριέ
Παραγωγή Άβι Αράντ
Γκέιλ Αν Χαρντ
Κέβιν Φάικι
Σενάριο Ζακ Πεν[N 1]
Βασισμένο σε Hulk των Σταν Λι
& Τζακ Κίρμπι
Πρωταγωνιστές Έντουαρντ Νόρτον
Λιβ Τάιλερ
Τιμ Ροθ
Τιμ Μπλέικ Νέλσον
Τάι Μπάρελ
Γουίλιαμ Χαρτ
Μουσική Κρεγκ Άρμστρονγκ
Φωτογραφία Πίτερ Μένζιες Τζούνιορ
Μοντάζ Τζον Ράιτ
Ρικ Σέιν
Βίνσεντ Ταμπαϊγιόν
Εταιρεία παραγωγής Marvel Studios
Valhalla Entertainment
Διανομή Universal Pictures
Πρώτη προβολή 8 Ιουνίου 2008 (Gibson Amphitheatre)
Κυκλοφορία 13 Ιουνίου 2008 (ΗΠΑ)
Διάρκεια 112 λεπτά[3]
Προέλευση Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής
Γλώσσα Αγγλικά
Προϋπολογισμός $150 εκατομμύρια[4]
Ακαθάριστα έσοδα $263.4 εκατομμύρια[5]

Ο Απίθανος Hulk (πρωτότυπος τίτλος: The Incredible Hulk) είναι αμερικανική ταινία περιπέτειας με υπερήρωες παραγωγής 2008, βασισμένη στον ομώνυμο ήρωα των κόμικς της Marvel. Η παραγωγή της ταινίας έγινε από τα Marvel Studios, ενώ τη διανομή ανέλαβε η Universal Pictures, και αποτελεί τη δεύτερη ταινία του Κινηματογραφικού Σύμπαντος της Marvel (MCU). Τη σκηνοθεσία ανέλαβε ο Λούις Λετεριέ και το σενάριο έγραψε ο Ζακ Πεν. Σε αυτήν πρωταγωνιστεί ο Έντουαρντ Νόρτον στο ρόλο του Δρ. Μπρους Μπάνερ, πλαισιωμένος από τους Λιβ Τάιλερ,Τιμ Ροθ, Τιμ Μπλέικ Νέλσον, Τάι Μπάρελ και Γουίλιαμ Χαρτ. Στον Απίθανο Hulk, ο Μπρους Μπάνερ ως ένα ανυποψίαστο πιόνι, μετατρέπεται στον Hulk κατά τη διάρκεια ενός στρατιωτικού σχεδίου να αναζωογονήσουν το πρόγραμμα του «Υπερστρατιώτη» μέσω γάμμα ακτινοβολίας. Το σκάει και ενώ κρύβεται από τον στρατό, επιχειρεί να γιατρέψει τον εαυτό του χωρίς επιτυχία. Συλλαμβάνεται από τον Στρατηγό Θαδδαίο Ρος, αλλά οι χειρότεροι φόβοι του γίνονται πραγματικότητα όταν συνειδητοποιεί πως ο διψασμένος για δύναμη στρατιώτης Εμίλ Μπλόνσκι, μετατρέπεται σε ένα παρόμοιο αλλά πιο κτηνώδες ον (Έκτρωμα).

Έπειτα τη μικτή αποδοχή της ταινίας του 2003, Hulk, τα Marvel Studios απέκτησαν εκ νέου τα δικαιώματα του χαρακτήρα. Ο Λετεριέ, ο οποίος είχε εκφράσει ενδιαφέρον στο να σκηνοθετούσε τον Iron Man, προσλήφθηκε για αυτή την ταινία και ο Πεν ξεκίνησε να δουλεύει σεναριακά πάνω σε μια άτυπη συνέχεια, η οποία θα ήταν πιο κοντά στο πνεύμα των κόμικ και στην ομώνυμη τηλεοπτική σειρά του 1978. Τον Απρίλιο του 2007, ο Νόρτον προσλήφθηκε για να ενσαρκώσει τον Μπάνερ και για να επιμεληθεί το σενάριο του Πεν με σκοπό να το αποστασιοποιήσει από την ταινία του 2003 και να του δημιουργήσει τη δική του ταυτότητα, λειτουργώντας ως επανεκκίνηση της ιστορίας. Παρά τη συμβολή του στο σενάριο, ο Νόρτον δεν πιστώθηκε ως σεναριογράφος της ταινίας. Τα γυρίσματα έλαβαν χώρα κυρίως στο Τορόντο, Οντάριο, από τον Ιούλιο μέχρι τον Νοέμβριο του 2007. Περισσότερες από 700 σκηνές με οπτικά εφέ δημιουργήθηκαν κατά τη μετά-παραγωγή φάση χρησιμοποιώντας έναν συνδυασμό κινούμενης εικόνας και γραφικών από υπολογιστή για να ολοκληρωθεί η ταινία.

Ο Απίθανος Hulk έκανε πρεμιέρα στις 8 Ιουνίου 2008 στο Gibson Amphitheatre στην Πόλη της Universal στην Καλιφόρνια και κυκλοφόρησε στις Ηνωμένες Πολιτείες στις 13 Ιουνίου 2008. Έλαβε επαίνους για τα βελτιωμένα οπτικά της, τις σκηνές δράσεις και την ερμηνεία του ομότιτλου χαρακτήρα, ενώ είχε συνολικά έσοδα παγκοσμίως $263 εκατομμύρια. Είχε οριστεί πως ο Νόρτον θα επαναλάμβανε τον ρόλο του στην ταινία Οι Εκδικητές καθώς και σε όποια άλλη ταινία του MCU θα περιελάμβανε τον χαρακτήρα, αλλά αντικαταστάθηκε τελικά από τον Μαρκ Ράφαλο, ο οποίος υπέγραψε να ενσαρκώσει τον χαρακτήρα σε πιθανά μελλοντικά πρότζεκτ.

Πλοκή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο Πανεπιστήμιο Κάλβερ στη Βιρτζίνια, ο Στρατηγός Ρος συναντιέται με τον Δρ. Μπρους Μπάνερ, τον συνάδελφο και σύντροφο της κόρης του, Μπέτι, για ένα πείραμα το οποίο, όπως ισχυρίζεται ο Ρος, προορίζεται για να κάνει τους ανθρώπους να έχουν ανοσία στη γάμμα ακτινοβολία. Το πείραμα - το οποίο στην πραγματικότητα αποτελεί μέρος του στρατιωτικού προγράμματος «υπερστρατιωτών» που έγινε κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο και το οποίο Ρος ελπίζει να επαναδημιουργήσει - αποτυγχάνει και η έκθεση του Μπάνερ στη γάμμα ακτινοβολία τον μεταμορφώνει στον Hulk για μικρά χρονικά διαστήματα, όταν ο ρυθμός της καρδιάς του αυξάνεται στους 200 παλμούς το λεπτό. Ο Hulk καταστρέφει το εργαστήριο, τραυματίζοντας ή σκοτώνοντας όσους βρίσκονται μέσα σε αυτό και ο Μπάνερ καταλήγει να είναι φυγάς από το Στρατό των Ηνωμένων Πολιτειών, και πιο συγκεκριμένα από τον Ρος, ο οποίος θέλει να τον μετατρέψει σε όπλο.

Πέντε χρόνια αργότερα,[N 2] ο Μπάνερ εργάζεται σε ένα εργοστάσιο εμφιάλωσης σόδας στην περιοχή Ροσίνια του Ρίο ντε Τζανέιρο στη Βραζιλία, ενώ ταυτόχρονα ψάχνει να βρει θεραπεία για την κατάστασή του. Συνεργάζεται με έναν συνάδελφό του μέσω διαδικτύου, τον οποίο γνωρίζει μόνο ως «Κ. Μπλε» κι αυτός τον γνωρίζει μόνο ως «Κ. Πράσινο». Ταυτόχρονα, μαθαίνει και εξασκείται πάνω σε διάφορες τεχνικές διαλογισμού για να μπορεί να κρατάει τον έλεγχο της αναπνοής και του ρυθμού της καρδιάς του, κάτι που τον βοήθησε στο να μην μεταμορφωθεί καθόλου για πέντε μήνες. Όταν ο Μπάνερ κόβει το δάχτυλό του, μια σταγόνα από το αίμα του πέφτει μέσα σε ένα μπουκάλι, το οποίο τελικά καταναλώνεται από έναν ηλικιωμένο στο Μιλγουόκι της πολιτείας Ουισκόνσιν, προκαλώντας του ασθένεια από γάμμα ακτινοβολία. Χρησιμοποιώντας αυτό το μπουκάλι, ο Ρος εντοπίζει πού βρίσκεται ο Μπάνερ και στέλνει ειδική ομάδα κρούσης με επικεφαλής τον Ρωσοβρετανό πεζοναύτη Εμίλ Μπλόνσκι, να τον αιχμαλωτίσουν. Ο Μπάνερ μεταμορφώνεται σε Hulk και νικάει την ομάδα του Μπλόνσκι, καταφέρνοντας να δραπετεύσει. Όταν ο Ρος εξηγεί στον Μπλόνσκι το πώς έγινε η μεταμόρφωση του Μπάνερ σε Hulk, ο Μπλόνσκι συμφωνεί να του χορηγηθεί μικρή ποσότητα του ιδίου ορού που χορηγήθηκε στον Μπάνερ, κάτι το οποίο του δίνει ενισχυμένη ταχύτητα, δύναμη, ευκινησία και επούλωση, αλλά ταυτόχρονα ξεκινά να παραμορφώνει τον σκελετό του και να βλάπτει την κρίση του.

Ο Μπάνερ επιστρέφει στο Πανεπιστήμιο Κάλβερ και επανασυνδέεται με την Μπέτι, η οποία τώρα βγαίνει με ένα ψυχίατρο, τον Λέοναρντ Σάμσον. Ο Μπάνερ δέχεται επίθεση για δεύτερη φορά από τον Ρος και την ομάδα του Μπλόνσκι, κάτι που τον οδηγεί να μεταμορφωθεί και πάλι σε Hulk. Η επακόλουθη μάχη έξω από το πανεπιστήμιο αποδεικνύεται μάταιη για τις δυνάμεις του Ρος και υποχωρούν, αλλά ο Μπλόνσκι, του οποίου η λογική παραπαίει, επιτίθεται αψηφώντας τον Hulk. Ο Hulk φαινομενικά σκοτώνει τον Μπλόνσκι και φεύγει μαζί με τη Μπέτι. Αφού ο Hulk επανέρχεται στην ανθρώπινη μορφή του, ο Μπάνερ και η Μπέτι κανονίζουν να συναντηθούν με τον Κ. Μπλε στη Νέα Υόρκη. Ο Κ. Μπλε είναι στην πραγματικότητα ο κυτταρικός βιολόγος Δρ. Σάμιουελ Στερνς, ο οποίος λέει στον Μπάνερ πως έχει αναπτύξει ένα πιθανό αντίδοτο για την κατάστασή του. Έπειτα από μια επιτυχημένη δοκιμή, ο Στερνς προειδοποιεί τον Μπάνερ πως το αντίδοτο μπορεί μόνο να αντιστρέψει κάθε μεταμόρφωση ξεχωριστά. Ο Στερνς του αποκαλύπτει επίσης πως έχει συνθέσει δείγματα από το αίμα του Μπάνερ, το οποίο ο ίδιος είχε στείλει από τη Βραζιλία, δημιουργώντας μεγαλύτερη προμήθεια, με την πρόθεση να εφαρμόσει τις «απεριόριστες δυνατότητές» του στην ιατρική. Φοβούμενος να μην πέσουν σε λάθος χέρια και κυρίως του στρατού, ο Μπάνερ επιθυμεί να καταστρέψει ο Στερνς την προμήθεια αίματος που δημιούργησε.

Ο Μπλόνσκι, ο οποίος έχει επιβιώσει της μάχης στο Πανεπιστήμιο Κάλβερ κι έχει θεραπευτεί πλήρως, επιχειρεί για τρίτη φορά μαζί με ομάδα του Ρος να αιχμαλωτίσουν τον Μπάνερ, κάτι το οποίο καταφέρνουν και ο Μπάνερ μαζί με τη Μπέτι απομακρύνονται με ελικόπτερο. Ο Μπλόνσκι παραμένει πίσω και διατάζει τον Στερνς να του χορηγήσει το αίμα του Μπάνερ, καθώς επιθυμεί να αποκτήσει τη δύναμη του Hulk. Ο Στερνς τον προειδοποιεί πως ο συνδυασμός του αίματος με τον ορό του υπερστρατιώτη που έχει ήδη στον οργανισμό του, μπορεί να τον μετατρέψει σε ένα «έκτρωμα», αλλά ο Μπλόνσκι επιμένει. Το πείραμα μεταλλάσσει τον Μπλόνσκι σε ένα πλάσμα με μέγεθος και δύναμη μεγαλύτερη από αυτήν του Hulk, αλλά τον κάνει να χάσει τελείως τη λογική του και ξεχύνεται στο Χάρλεμ. Συνειδητοποιώντας πως μόνο ο Hulk μπορεί να τον σταματήσει, ο Μπάνερ πείθει τον Ρος να τον απελευθερώσει. Πηδάει από το ελικόπτερο και μεταμορφώνεται σε Hulk μετά την πρόσκρουση στο έδαφος. Έπειτα από μια μεγάλη και σκληρή μάχη στο Χάρλεμ, ο Hulk καταφέρνει να νικήσει τον Μπλόνσκι και μετά από μια ειρηνική στιγμή με την Μπέτι, ο Hulk το σκάει από τη Νέα Υόρκη.

Ένα μήνα αργότερα, ο Μπάνερ βρίσκεται στη Βρετανική Κολομβία. Αντί να προσπαθεί να καταστείλει τη μεταμόρφωσή του, καταφέρνει να μεταμορφώνεται με ελεγχόμενο τρόπο. Στο μεταξύ, ο Τόνι Σταρκ προσεγγίζει τον Ρος σε ένα τοπικό μπαρ και τον ενημερώνει πως δημιουργείται μια ομάδα.

Ηθοποιοί και Χαρακτήρες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Έντουαρντ Νόρτον ως Δρ. Μπρους Μπάνερ/Χαλκ:
    Ένας πυρηνικός φυσικός και βιοχημικός στο Πανεπιστήμιο Κάλβερ ο οποίος, εξαιτίας της έκθεσής του σε γάμμα ακτινοβολία, μεταμορφώνεται σε ένα τεράστιο, πράσινο, ανθρωποειδές τέρας όταν εξοργίζεται ή αναστατώνεται. Ο Ντέιβιντ Ντουκόβνι ήταν ο επικρατέστερος στο να πάρει τον ρόλο πριν την πρόσληψη του Νόρτον,[9] ενώ η πρώτη επιλογή του Λούις Λετεριέ για τον ρόλο ήταν ο Μαρκ Ράφαλο, ο οποίος θα ενσάρκωνε τον ρόλο του Μπάνερ αργότερα στο Κινηματογραφικό Σύμπαν της Marvel.[10] Η Γκέιλ Αν Χαρντ υπενθύμισε τις ενσαρκώσεις διπλής προσωπικότητας του Νόρτον στις ταινίες Φόβος ενστίκτου και Fight Club,[11] ενώ ο Νόρτον θύμιζε στον Κέβιν Φάικι τον Μπιλ Μπίξμπι, ο οποίος ενσάρκωσε τον Μπάνερ στην τηλεοπτική σειρά του 1978.[12] Ο Λου Φερίγκνο, ο οποίος είχε ενσαρκώσει τον Hulk με τον Μπίξμπι, παρατήρησε πως ο Νόρτον «έχει παρόμοια σωματική διάπλαση [και] παρόμοια προσωπικότητα».[13] Ο Νόρτον ήταν θαυμαστής του Hulk, αναφέροντας τις πρώτες εμφανίσεις στα κόμικ, την τηλεοπτική σειρά με τον Μπίξμπι και την περίοδο του Μπρους Τζόουνς στα κόμικ, ως τις αγαπημένες του απεικονίσεις του χαρακτήρα.[14] Είχε εκφράσει ενδιαφέρον για τον ρόλο για την πρώτη ταινία,[15] αλλά αρχικά απέρριψε την πρόταση που του έγινε ανακαλώντας πως «υπήρχε ο παράγοντας της δειλίας ή το αμυντικό μέρος του εαυτού σου το οποίο υποχωρεί στο ενδεχόμενο μια κακής προσαρμογής», καθώς ένιωσε πως η προηγούμενη ταινία «απομακρύνθηκε αρκετά από την ιστορία που ήταν γνωστή στο κοινό [...] και η οποία ήταν μια ιστορία φυγά». Όταν συναντήθηκε με τον Λετεριέ και αντιπροσώπους της Marvel, του άρεσε το όραμά τους και πίστεψε πως τον ήθελαν για να καθοδηγήσει το πρότζεκτ. Έτσι, ο Νόρτον ξαναέγραψε το σενάριο.[16] «Το σενάριο του Έντουαρντ έδωσε στην ιστορία του Μπρους πραγματική αξιοπρέπεια» είπε ο Λετεριέ. «Ομολογουμένως, δεν είμαι και ο πιο ενήλικας σκηνοθέτης αλλά απλά και μόνο επειδή φτιάχνουμε μια ταινία με υπερήρωες, δεν σημαίνει πως πρέπει να απευθύνεται μόνο σε δεκατριάχρονα αγόρια. Ο Εντ κι εγώ βλέπουμε τους υπερήρωες ως τους νέους Έλληνες Θεούς».[17]
    • Ο Λου Φερίγκνο παρέχει τη φωνή του Hulk. Κατά την Comic Con της Νέας Υόρκης το 2008, ο Λετεριέ πρότεινε δημοσίως στον Φερίγκνο την ευκαιρία να δώσει τη φωνή του στον Hulk για την ταινία.[18] Αυτό σηματοδοτεί την τρίτη φορά που ο Φερίγκνο ενσαρκώνει τον Hulk, καθώς το έκανε επίσης και στην τηλεοπτική σειρά κινουμένων σχεδίων του 1996. Αρχικά, η μόνη ατάκα του Hulk θα ήταν «Μπέτι» στο τέλος της ταινίας, η οποία θα αποτελούσε και την πρώτη του λέξη. Ο Λετεριέ όμως γνώριζε πως οι θαυμαστές ήθελαν τον Hulk να μιλάει φυσιολογικά και πρόσθεσε τις ατάκες «Άσε με ήσυχο» και «Hulk λιώσε!». Η δεύτερη ατάκα είχε λάβει επευφημίες κατά τη διάρκεια μιας προβολής στην οποία παρευρέθηκε.[19] Ο Φερίγκνο έχει επίσης μια cameo εμφάνιση στην ταινία ως ένας φρουρός ασφαλείας ο οποίος δωροδοκείται από τον Μπάνερ με πίτσα.[20]
  • Λιβ Τάιλερ ως Μπέτι Ρος:
    Μια κυτταρική βιολόγος και η πρώην σύντροφος του Μπρους από την οποία χώρισε ως αποτέλεσμα της κατάστασής του. Η Τάιλερ γοητεύτηκε από την ιστορία αγάπης στο σενάριο εξαιτίας της «ανθρωπιάς και του τι περνούσε [ο Μπάνερ]», ενώ ήταν και θαυμάστρια της τηλεοπτικής σειράς.[14] Δέχθηκε το τηλεφώνημα για τον ρόλο καθώς οδηγούσε προς το σπίτι της και τον αποδέχτηκε την επόμενη μέρα, χωρίς καν να διαβάσει το σενάριο.[21] Η Τάιλερ και ο Νόρτον πέρασαν ώρες συζητώντας τη ζωή του Μπρους και της Μπέτι πριν εκείνος γίνει ο Hulk.[22] Είπε πως τα γυρίσματα «ήταν πολύ σωματικά, κάτι που τα έκανε διασκεδαστικά»[23] και συνέκρινε την ερμηνεία της με «ένα ελάφι που παγιδεύεται στους προβολείς», σχετικά με το σοκ της Μπέτι στην απρόσμενη επιστροφή του Μπρους στη ζωή της.[22]
  • Τιμ Ροθ ως Εμίλ Μπλόνσκι/Έκτρωμα:
    Ένας Ρώσος αξιωματικός που ανήκει στους πεζοναύτες του Ηνωμένου Βασιλείου και συνεργάζεται με τον Ρος για να αιχμαλωτίσουν τον Hulk, αλλά επιθυμεί τη δύναμή του. Έτσι, του χορηγούνται διάφοροι οροί οι οποίοι τον μεταμορφώνουν σταδιακά σε ένα σχεδόν σκελετικό ανθρωποειδές τέρας πιο ισχυρό και από τον ίδιο τον Hulk. Ο Ροθ είπε πως δέχτηκε να ενσαρκώσει τον συγκεκριμένο ρόλο για να ευχαριστήσει τους γιους του, οι οποίοι είναι θαυμαστές των κόμικ με υπερήρωες. Ως έφηβος, ο Ροθ ήταν θαυμαστής της τηλεοπτικής σειράς των '70s και βρήκε επίσης τις ιδέες του Λετεριέ «πολύ σκοτεινές και πολύ ενδιαφέρουσες». Ο Ροθ ξεκίνησε να βλέπει την ταινία του 2003 για να προετοιμαστεί για τον ρόλο, αλλά σταμάτησε καθώς δεν ήθελε να βρεθεί στη μέση μιας διαμάχης που θα αφορούσε την ποιότητα και να συγκρίνει τον εαυτό του με αυτή.[24] Ήταν ο Ροθ ο οποίος πρότεινε ο Μπλόνσκι να είναι στρατιώτης, σε αντίθεση με τα κόμικ όπου ήταν πράκτορας της KGB.[25] Ο Λετεριέ ήταν θαυμαστής της δουλειάς του Ροθ και ένιωσε πως «ήταν υπέροχο να βλέπεις έναν φυσιολογικό αγόρι της πόλης να μετατρέπεται σε υπερήρωα!»,[17] αλλά αρχικά η Marvel ήταν διστακτική στο να τον προσλάβει.[26] Ο Ρέι Στίβενσον βρισκόταν σε συζητήσεις για τον ρόλο πριν προσληφθεί στην ταινία Ο Τιμωρός: Ζώνη πολέμου.[27] Ο Ροθ προετοιμάστηκε για τον ρόλο μαθαίνοντας πώς να χρησιμοποιεί όπλα και πώς να εισβάλλει σε δωμάτια μαζί με δύο ειδικούς.[25] Τον δυσκόλεψαν τα γυρίσματα των καταδιώξεων, καθώς για να δείξουν την μεγαλύτερη ηλικία του Μπλόνσκι, δεν μπορούσε να γυμνάζεται.[22] Ιδιαίτερα δύσκολο βρήκε το να τρέχει ενώ τον τραβούσαν με ένα σχοινί, το οποίο χρησιμοποιήθηκε για να δείξει τις ενισχυμένες ικανότητες του Μπλόνσκι να τρέχει με 30-40 μίλια την ώρα.[28] Ο Σίριλ Ραφαέλλι γύρισε μερικές από τις δύσκολες σκηνές του Ροθ.[11] Ο Ροθ απόλαυσε τη διαδικασία της κινούμενης εικόνας και προσέλαβε τον εκπαιδευτή του από την ταινία Ο Πλανήτης των Πιθήκων για να τον βοηθήσει να ενσαρκώσει τις κινήσεις του τέρατος.[22]
  • Τιμ Μπλέικ Νέλσον ως Σάμιουελ Στερνς:
    Ο κυτταρικός βιολόγος ο οποίος αναπτύσσει ένα πιθανό αντίδοτο για την κατάσταση του Μπάνερ. Προς το τέλος της ταινίας, ο Στερνς εκτίθεται σε κάποια ουσία, η οποία προκαλεί την έναρξη της μεταμόρφωσής του σε Leader.
  • Τάι Μπάρελ ως Δρ. Λέοναρντ Σάμσον:
    Ένας ψυχίατρος ο οποίος βρίσκεται σε σχέση με την Μπέτι κατά την απουσία του Μπρους. Ο Μπάρελ είχε παίξει με τον Νόρτον στο θεατρικό έργο Burn This το 2003, ενώ ο Λετεριέ όταν τον συνάντησε αναγνώρισε στο πρόσωπό του τον «κόπανο» από την ταινία Το ξύπνημα των νεκρών του 2004.[29] Ο Σάμσον αναφερόταν ως «κόπανος» και στο σενάριο του Hulk πριν την επαναγγραφή του από τον Νόρτον.[30]
  • Γουίλιαμ Χαρτ ως Στρατηγός Θαδαίος «Κεραυνός» Ρος:
    Ο αλαζονικός πατέρας της Μπέτι, ο οποίος έχει αφιερώσει τη ζωή του στο να αιχμαλωτίσει τον Hulk. Ο Λετεριέ προσέλαβε τον Χαρτ επειδή «ο Ρος είναι πιο σωματικός, πιο εκρηκτικός σε αυτή την ταινία και κανείς ηθοποιός δε πάει από το 0 στο 100 τόσο καλά όσο ο Γουίλιαμ».[17] Συνέκρινε τον Ρος ακόμα και με τον Καπετάνιο Άχαμπ.[26] Ο Hulk είναι ο αγαπημένος υπερήρωας του Χαρτ και ο γιος του είναι επίσης μεγάλος θαυμαστής του χαρακτήρα. Ο Χαρτ βρήκε την παραγωγή της ταινίας πολύ διαφορετική από το τυπικό «καθαρό άγχος» μιας ταινίας σε στούντιο, θεωρώντας την πιο κοντά σε κάποιου είδους ανεξάρτητη ταινία.[31] Περιέγραψε τον Ρος ως «ταπεινωμένο από τη συνείδηση του Hulk: βλέπει και αναγνωρίζει πως στην πραγματικότητα είναι πιο ανεπτυγμένος από εκείνον, ακόμα κι αν είναι ένας πατριώτης και πολεμιστής για τη χώρα του. Θυσίασε [πολλά] για αυτόν τον σκοπό, αλλά με τίμημα την ανθρωπιά του - την οποία ενίοτε ξαναβρίσκει».[32] Τον Ιούνιο του 2015, αντανακλώντας στο πώς η επανάληψη του ρόλου του στην ταινία Captain America: Εμφύλιος Πόλεμος ήταν διαφορετική από αυτή την ταινία, ο Χαρτ είπε: «Το τι δημιούργησα [για τον Απίθανο Hulk] ήταν ένας Ρος ο οποίος έβγαινε απευθείας από εικονογραφημένο μυθιστόρημα, όπου ήταν κατά κάποιο τρόπο ένα κινούμενο σχέδιο όσο και τα τέρατα. Το εγώ του ήταν απλά τόσο μεγάλο όσο και τα προβλήματά του. Πραγματικά το έκανα αυτό ενσυνείδητα. Δημιούργησα έναν Στρατηγό Ρος ο οποίος δημιούργησε μια αληθοφάνεια για τα τέρατα, κάνοντάς τον ένα ανθρώπινο τέρας. Δούλεψα σκληρά για αυτό και για την υπερβολική συμπεριφορά και για πράγματα σαν αυτά και για μια ελεγχόμενη ψύχωση».[33] Ο Σαμ Έλιοτ, ο οποίος είχε το ρόλο του Στρατηγού στην πρώτη ταινία Hulk, εξέφρασε ενδιαφέρον στο να επαναλάβει τον ρόλο του.[34]

Ο Ρόμπερτ Ντάουνι Τζούνιορ έχει ένα uncredited cameo ως Τόνι Σταρκ στο τέλος της ταινίας. Ο Ντάουνι εμφανίστηκε ως χάρη προς τα Marvel Studios, κάτι το οποίο αναγνώρισε ως έξυπνη κίνηση από την πλευρά της Marvel, επειδή ενώ προωθούσε την ταινία του θα έπρεπε να αναφέρει επίσης και τις άλλες παραγωγές.[35] Ο συνδημιουργός του Hulk, Σταν Λι έχει επίσης μια cameo εμφάνιση ως ο άντρας που αρρωσταίνει όταν πίνει το αναψυκτικό το οποίο είναι δηλητηριασμένο με το αίμα του Μπάνερ. Ο Μάικλ Κ. Γουίλιαμς εμφανίζεται ως ένας από τους θεατές στο Χάρλεμ, ένα ρόλο τον οποίο έγραψε για αυτόν ο Νόρτον ως θαυμαστής της τηλεοπτικής σειράς στην οποία πρωταγωνιστεί ο Γουίλιαμς, The Wire.[36] Ο Πολ Σολς, ο οποίος χάρισε τη φωνή του στον Μπάνερ στην τηλεοπτική σειρά κινουμένων σχεδίων του 1966 The Marvel Super Heroes, εμφανίζεται ως Στάνλεϊ, ένας ευγενικός ιδιοκτήτης εστιατορίου πίτσας που βοηθάει τον Μπάνερ. Επιπρόσθετα, ο αείμνηστος Μπιλ Μπίξμπι εμφανίζεται σε μια σκηνή της δικής του τηλεοπτικής σειράς The Courtship of Eddie's Father, την οποία παρακολουθεί ο Μπάνερ στην αρχή της ταινίας. Ο Ρίκσον Γκρέισι έχει έναν μικρό ρόλο ως ο εκπαιδευτής πολεμικών τεχνών του Μπρους Μπάνερ. Παρά το παρελθόν του στο Βραζιλιάνικο Ζίου Ζίτσου, πιστώνεται ως εκπαιδευτής αϊκίντο. Ο Πίτερ Μένσα παίζει τον μικρό ρόλο του Στρατηγού Τζο Γκέλαρ, ενός από τους στρατιωτικούς φίλους και συνεργάτες του Στρατηγού Ρος. Η Κριστίνα Καμπότ ενσαρκώνει την Ταγματάρχη Κάθλιν Σπαρ, προσωπική βοηθό του Στρατηγού Ρος.[37] Ο Μάρτιν Σταρ παίζει ένα φοιτητή κολεγίου, ο οποίος πιστώνεται ως «Σπασίκλας Ηλεκτρονικών Υπολογιστών» και αναγνωρίζεται ως Αμαντέους Τσο στη μεταφορά της ταινίας σε βιβλίο.[38] Οι υποστηρικτικοί χαρακτήρες του Hulk, Τζιμ Γουίλσον και Τζακ ΜακΓκι, κάνουν cameo εμφανίσεις ως φοιτητές στο Πανεπιστήμιο Κάλβερ και τους υποδύονται οι Π.Τζ. Κερ και Νίκολας Ρόουζ αντίστοιχα.[39]

Παραγωγή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ανάπτυξη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Απίθανος Hulk έχει επιρροές από την ομώνυμη τηλεοπτική σειρά. Πάνω ο Έντουαρντ Νόρτον και κάτω ο Μπιλ Μπίξμπι κάθονται σε παρόμοιο μηχάνημα.

Όταν η ταινία Hulk του Ανγκ Λι έβγαινε στις αίθουσες, ο σεναριογράφος Τζέιμς Σέιμους σχεδίαζε μια συνέχεια που θα περιελάμβανε τον Grey Hulk. Σκεφτόταν επίσης τους χαρακτήρες Leader και Έκτρωμα ως τους κακούς της ταινίας.[40] Η Marvel επιθυμούσε το Έκτρωμα ως τον επόμενο κακό επειδή θα αποτελούσε πραγματική απειλή για τον Hulk, σε αντίθεση με τον Στρατηγό Ρος.[41] Κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων του Hulk, ο παραγωγός Αβί Αράντ είχε σαν στόχο η ταινία να κυκλοφορούσε στις αίθουσες τον Μάιο του 2005.[42] Στις 18 Ιανουαρίου 2006, ο Αράντ επιβεβαίωσε πως τα Marvel Studios θα χρηματοδοτούσαν την ταινία, με τη Universal να αναλαμβάνει τη διανομή,[43] αφού η Universal δε μπορούσε να χρηματοδοτήσει τα γυρίσματα της συνέχειας μέσα στο χρονικό περιθώριο που της δινόταν για την κυκλοφορία.[9] Η Marvel θεώρησε πως θα ήταν καλύτερο να αποκλίνουν από το στυλ του Ανγκ Λι για τη συνέχιση του franchise, υποστηρίζοντας πως η δικιά του ταινία ήταν σαν να διαδραματιζόταν σε ένα παράλληλο σύμπαν με δικιά του ξεχωριστή ιστορία, και η επόμενη ταινία τους θα έπρεπε, με βάση τα λόγια του Κέβιν Φάικι, «να ξεκινάει πραγματικά το franchise του Hulk της Marvel». Η παραγωγός Γκέιλ Αν Χαρντ πίστευε επίσης πως η ταινία θα έπρεπε να δείχνει αυτό «που όλοι περιμένουν να δουν, αυτό που διάβασαν στα κόμικ και είδαν στην τηλεοπτική σειρά».[22]

Προ-παραγωγή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Λουί Λετεριέ, ο οποίος ήταν θαυμαστής της τηλεοπτικής σειράς ως παιδί αλλά του άρεσε και η πρώτη ταινία,[11][22] είχε εκφράσει ενδιαφέρον να σκηνοθετήσει την προσαρμογή του Iron Man. Ο Τζον Φαβρό όμως είχε ήδη αναλάβει αυτό το πρότζεκτ, οπότε η Marvel του πρότεινε να σκηνοθετήσει τον Hulk. Ο Λετεριέ ήταν διστακτικός στο να το κάνει καθώς δεν ήταν σίγουρος αν θα μπορούσε να αναπαράγει το στυλ του Λι, αλλά η Marvel του εξήγησε πως δεν ήταν αυτή η πρόθεσή της.[44] Η αρχική έμπνευση του Λετεριέ για τον χαρακτήρα ήταν το κόμικ Hulk: Gray των Τζεφ Λουμπ και Τιμ Σέιλ (μια επανέκδοση της πρώτης εμφάνισης του χαρακτήρα). Από τα τόσα πολλά κόμικ που φυλλομέτρησε, αναπαρήγαγε όλα όσα είχε σημειώσει κατά τη διάρκεια της προ-παραγωγής στην ταινία.[11] Ο Λετεριέ είπε πως σχεδίαζε να δείξει τη μάχη του Μπρους Μπάνερ με το τέρας μέσα του,[45] ενώ ο Φάικι πρόσθεσε πως η ταινία θα εξερευνούσε «εκείνο το στοιχείο της εκπλήρωσης επιθυμιών, της υπέρβασης μιας αδικίας ή της συνειδητοποίησης μιας δύναμης που δεν ήξερες πως είχες μέσα σου».[46] Ο Αράντ είπε επίσης πως η ταινία θα είναι «κάτι παραπάνω από μια ιστορία αγάπης μεταξύ του Μπρους Μπάνερ και της Μπέτι Ρος».[47]

Ο Ζακ Πεν, ο οποίος έγραψε ένα πρόχειρο σενάριο για την πρώτη ταινία το 1996, είπε πως ο Απίθανος Hulk θα ακολουθούσε τον Hulk, αλλά τόνισε πως θα ήταν πιο κοντά στο ύφος της τηλεοπτικής σειράς και των ιστοριών του Μπρους Τζόουνς από τα κόμικ. Συνέκρινε το σενάριό του με την ταινία Άλιενς: Η Επιστροφή, η οποία ήταν πολύ διαφορετική από την ταινία Άλιεν, αλλά και πάλι κινούνταν στην ίδια ροή.[15] Συμπεριέλαβε δύο σκηνές από το σενάριο που είχε γράψει το 1996: τη σκηνή όπου ο Μπάνερ πηδάει από ένα ελικόπτερο για να πυροδοτήσει τη μεταμόρφωσή του και τη συνειδητοποίηση πως δεν μπορεί να έρθει σε ερωτική επαφή με την Μπέτι.[2] Μετά την απόρριψη από τα στούντιο μιας επιμέλειας του σεναρίου από άλλον σεναριογράφο το 2006, ο Πεν έγραψε τρία προσχέδια πριν αναχωρήσει στις αρχές του 2007 για να προωθήσει την ταινία του, The Grand.[48] Εκείνο τον Απρίλιο, ο Νόρτον είχε ξεκινήσει συζητήσεις για να υποδυθεί τον Μπάνερ και ήρθε σε συμφωνία που περιελάμβανε, εκτός από ηθοποιός, να είναι και σεναριογράφος της ταινίας, με ένα σενάριο που είχε συμβατική υποχρέωση να επιμεληθεί μέσα σε ένα μήνα. Το έκανε και συνέχισε να καλυτερεύει το σενάριο μέχρι και τη στιγμή που είχε ήδη γυριστεί η μισή ταινία.[48] Τον Νοέμβριο του 2006 ορίστηκε ως μέρα κυκλοφορίας η 13η Ιουνίου 2008.[49] Ο Λετεριέ αναγνώρισε ως τη μόνη ομοιότητα μεταξύ των δύο ταινιών το γεγονός πως ο Μπρους κρυβόταν στη Νότια Αμερική[11] και πως η ταινία αποτελούσε μια μοναδική επανεκκίνηση, καθώς το κοινό θα περίμενε άλλη μια ιστορία όπου ο χαρακτήρας παρουσιάζεται μετά από σαράντα λεπτά.[50] Υπήρξαν συζητήσεις για την τοποθέτηση του πρώτου μέρους της ταινίας στην Ταϊλάνδη.[51] Ο Λετεριέ αισθάνθηκε πως το κοινό ήταν ανήσυχο περιμένοντας τον χαρακτήρα να εμφανιστεί στην ταινία του Ανγκ Λι.[50] Ο Φάικι σχολίασε: «δεν θέλαμε να πούμε την ιστορία από την αρχή για ακόμα μια φορά, επειδή σκεφτήκαμε πως ο κόσμος ήταν τόσο οικείος με αυτήν και αυτός ήταν ο λόγος που δεν το κάναμε... Ένας λόγος που κάναμε τον Απίθανο Hulk ήταν για να εισάγουμε τον Hulk μέσα στην ομάδα του κινηματογραφικού σύμπαντος της Marvel».[52]

Λίγο μετά την κυκλοφορία του Απίθανου Hulk, η Γκέιλ Αν Χανρτ σχολίασε την αβεβαιότητα της σχέσης της ταινίας με αυτήν του Ανγκ Λι. «Δεν μπορούσαμε να καταλάβουμε πώς ακριβώς να το προσδιορίσουμε ... Είναι κατά κάποιο τρόπο μια επανεκκίνηση αλλά και κατά κάποιο τρόπο συνέχεια της πρώτης». Η Χαρντ είπε πως ήταν μια «επανέχεια» (requel), ένας συνδυασμός των λέξεων «επανεκκίνηση» (reboot) και «συνέχεια» (sequel), ήταν η «τέλεια» περιγραφή της ταινίας.[53] Ο Νόρτον εξήγησε την απόφασή του να αγνοήσει την ιστορία προέλευσης του Λι: «Δεν μου αρέσει καν η φράση 'ιστορία προέλευσης' και δεν πιστεύω πως στη λογοτεχνία και στις ταινίες όπου εξηγείται η ιστορία, σημαίνει πως απαραίτητα είναι και η αρχή της ιστορίας».[14] «Το κοινό ξέρει αυτή την ιστορία«», πρόσθεσε, «έτσι ασχολήσου με αυτήν επιδέξια». Ήθελε να «υπάρχουν αποκαλύψεις ακόμα και στο τρίτο μέρος σχετικά με το τι έθεσε όλο αυτό σε κίνηση».[16] Η νέα ιστορία προέλευσης αναφέρεται σε αυτήν του Hulk από το κόμικ Ultimate Marvel, η οποία τον έχει επίσης να δημιουργείται κατά την προσπάθεια επαναφοράς του προγράμματος των υπερστρατιωτών.[54] Ο Νόρτον αφαίρεσε τον Ρικ Τζόουνς από την ιστορία και μείωσε την παρουσία της Α.Σ.Π.Ι.Δ.Α..[22] Πρόσθεσε επίσης τη σκηνή όπου ο Μπάνερ επιχειρεί να δημιουργήσει μια θεραπεία από ένα λουλούδι και την επικοινωνία του μέσω e-mail με τον Σάμιουελ Στερνς,[2] κάτι που αναφέρεται στην ιστορία του Μπρους Τζόουνς.[55] Ο Νόρτον επανέγγραφε σκηνές κάθε μέρα.[24] Τελικά, το Σωματείο των Σεναριογράφων της Αμερικής αποφάσισε να πιστώσει το σενάριο μόνο στον Πεν,[1] ο οποίος ισχυρίστηκε πως ο Νόρτον δεν άλλαξε δραματικά το δικό του σενάριο. Η δημοσιογράφος Αν Τόμσον εξήγησε πως «το Σωματείο τείνει να ευνοεί την πλοκή, τη δομή και τους χαρακτήρες που προϋπάρχουν παρά τους διαλόγους».[2] Ο Πεν είπε το 2008 «δεν ήμουν ευχαριστημένος με τον Νόρτον να λέει στην Comic-Con πως εκείνος έγραψε το σενάριο».[56] Πριν την εμπλοκή του Πεν ή του Νόρτον με το πρότζεκτ, ένας ανώνυμος σεναριογράφος έγραψε ένα πρόχειρο και άσκησε πιέσεις να συμπεριληφθεί το όνομά του στους σεναριογράφους.[2]

Γυρίσματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα γυρίσματα ξεκίνησαν στις 9 Ιουλίου 2007 και έλαβαν χώρα κυρίως στο Τορόντο, επειδή ο τότε δήμαρχος Ντέιβιντ Μίλερ είναι θαυμαστής του Hulk και υποσχέθηκε πως θα βοηθούσε πολύ το συνεργείο με το κλείσιμο του δρόμου Yonge για τέσσερις νύχτες τον Σεπτέμβριο για να γυριστεί η μεγάλη μάχη ανάμεσα στον Hulk και τον Μπλόνσκι. Παρά το όλο χάος που επικρατούσε στο δρόμο με εκρηκτικά και αναποδογυρισμένα καιόμενα οχήματα, το συνεργείο θα το καθάριζε μέσα σε είκοσι μόνο λεπτά έτσι ώστε όλα να λειτουργούν κανονικά κάθε επόμενη μέρα.[57] Η πρώτη σκηνή δράσης που γυρίστηκε ήταν η μάχη στο Πανεπιστήμιο Κάλβερ, η οποία γυρίστηκε στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο και στο πάρκο Morningside. Ένας γυάλινος τοίχος κτίστηκε πάνω από τον έναν διάδρομο του Πανεπιστημίου, χώρος ο οποίος χρησιμοποιήθηκε για την σκηνή όπου οι στρατιώτες παγιδεύουν τον Μπάνερ.[28] Γυρίσματα έγιναν επίσης στο Financial District.[29] Ένα εργοστάσιο στο Χάμιλτον στο Οντάριο, το οποίο προοριζόταν για κατεδάφιση, χρησιμοποιήθηκε ως το εσωτερικό του Βραζιλιάνικου εργοστασίου όπου δούλευε ο Μπάνερ. Οι υπόγειοι χώροι του χρησιμοποιήθηκαν για το στρατιωτικό κέντρο του Ρος.[57] Μέρος της μάχης ανάμεσα στον Hulk και στον Μπλόνσκι γυρίστηκε και σε ένα backlot στο Χάμιλτον.[58] Άλλες περιοχές του Καναδά που χρησιμοποιήθηκαν περιλαμβάνουν την αεροπορική βάση CFB Trenton και έναν παγετώνα στη Μπέλα Κούλα, στη Βρετανική Κολομβία.[29] Μετέπειτα, έγιναν γυρίσματα μιας εβδομάδας στη Νέα Υόρκη και δύο εβδομάδων στο Ρίο ντε Τζανέιρο.[59] Ενώ βρίσκονταν εκεί, έκαναν γυρίσματα στη Ροσίνια, στη Λάπα, στο δάσος Tijuca και στη Σάντα Τερέσα. Τα γυρίσματα ολοκληρώθηκαν τον Νοέμβριο, έπειτα από συνολικά 88 μέρες.[29]

Ο Incredible Hulk εντάχθηκε στην Green-Screen πρωτοβουλία του Τορόντο, για να βοηθήσει στη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και των αποβλήτων που δημιουργούνταν κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων.[60] Η παραγωγός Γκέιλ Αν Χαρντ ομολόγησε πως με τον Hulk να είναι πράσινος, ήταν μια δημοφιλής περιβαλλοντική αναλογία και ο ίδιος ο Νόρτον ήταν περιβαλλοντολόγος. Υβριδικά και οχήματα με υψηλή απόδοση στην κατανάλωση καυσίμου χρησιμοποιήθηκαν, με πετρέλαιο χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο ως πηγή ενέργειας. Το κατασκευαστικό τμήμα χρησιμοποίησε για τα σκηνικά κίτρινα πεύκα που ευδοκιμούν στην περιοχή, αντί διακοσμητικά κόντρα πλακέ και υπήρχε επίσης ελάχιστη έως καθόλου χρήση πτητικών οργανικών ενώσεων. Το ξύλο ανακυκλώθηκε ή δόθηκε σε περιβαλλοντικούς οργανισμούς και τα δοχεία βαφής παραδόθηκαν στη διαχείριση αποβλήτων. Επιπρόσθετα, χρησιμοποιήθηκαν ρούχινες σακούλες, βιοδιασπώμενα δοχεία τροφίμων, πορσελάνινα και ασημένια σκεύη τροφίμων, μια κούπα ανοξείδωτου χάλυβα για κάθε μέλος της παραγωγής, ένας εργολάβος που άδειαζε τους κάδους, ανακυκλώσιμο χαρτί, βιοαποδομήσιμο σαπούνι και καθαριστές στα τρέιλερ και στα γραφεία της παραγωγής. Το τμήμα ήχου χρησιμοποίησε επαναφορτιζόμενες μπαταρίες.[29] Ο Incredible Hulk έγινε η πρώτη ταινία blockbuster που έλαβε το Green Seal του Συλλόγου Περιβαλλοντικών Μέσων, το οποίο και απεικονίζεται στους τίτλους τέλους της ταινίας.[61]

Μετά-παραγωγή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μοντάζ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εβδομήντα λεπτά υλικού, που αφορούσαν κυρίως την ιστορία προέλευσης, δεν συμπεριελήφθηκαν στην τελική ταινία.[30] Το μεγαλύτερο μέρος αυτής της ιστορίας ήταν χωρίς σενάριο και οι παραγωγοί δεν ήταν ποτέ σίγουροι αν θα έμπαινε στην τελική ταινία, ενώ εξέτασαν το ενδεχόμενο να κυκλοφορήσουν κάποια από αυτά τα βίντεο στο διαδίκτυο.[20] Ο μοντέρ Κάιλ Κούπερ, ο δημιουργός του λογότυπου της Marvel (με τις σελίδες που γυρίζουν) και του μοντάζ που περιγράφει λεπτομερώς τη βιογραφία του Iron Man στην αντίστοιχη ταινία, μόνταρε αρκετό από αυτό το υλικό στους τίτλους αρχής.[20] Ο Λετεριέ εξήγησε πως κατά τη διάρκεια μας δοκιμαστικής προβολής όπου τοποθετήθηκαν αναδρομικές σκηνές καθ'όλη τη διάρκεια της ταινίας, το κοινό θεώρησε πως όλο αυτό έμοιαζε πολύ με την ταινία Hulk, κάτι που είχε ως αποτέλεσμα αυτές οι σκηνές να συμπιεστούν και να προστεθούν στην αρχή της ταινίας.[30] Αυτό αντικατέστησε και την αυθεντική σκηνή που θα περιλαμβανόταν στους τίτλους αρχής, όπου ο Μπάνερ πηγαίνει στην Αρκτική για να αυτοκτονήσει. Όταν η σκηνή τελειώνει, το παγωμένο σώμα του Captain America φαίνεται μερικώς για μια στιγμή. Ο Λετεριέ είπε πως δεν ήθελε αυτή η σκηνή να χαθεί μέσα στο μοντάζ.[30]

Ο Νόρτον και ο Λετεριέ διαφώνησαν με τους παραγωγούς σχετικά με την τελική διάρκεια της ταινίας. Εκείνοι ήθελαν η ταινία να διαρκέσει περίπου 135 λεπτά, ενώ οι παραγωγοί δεν ήθελαν να ξεπερνάει τις δύο ώρες. Αυτό δημοσιοποιήθηκε και διαδόθηκαν φήμες πως ο Νόρτον «το ξεκαθάρισε πως δε θα συνεργαζόταν με τα σχέδια προώθησης αν δεν ήταν ευχαριστημένος με το τελικό προϊόν».[62] Ο Νόρτον το διέψευσε αυτό λέγοντας: «Η υγιής συνεργασία μας, η οποία είναι και θα έπρεπε να παραμένει ιδιωτικό ζήτημα, παρερμηνεύτηκε δημοσίως ως 'διαμάχη', από ανθρώπους που ψάχνουν μια καλή ιστορία, και έχει διαστρεβλωθεί σε τέτοιο βαθμό με κίνδυνο να αποσπάσει το κοινό από την ίδια την ταινία, κάτι το οποίο η Marvel, η Universal κι εγώ αρνούμαστε να αφήσουμε να συμβεί. Ήταν πάντοτε πεποίθησή μου πως οι ταινίες πρέπει να μιλάνε από μόνες τους και το να ξέρει κάποιος τόσα πολλά για το πώς δημιουργήθηκαν, μειώνει τη μαγεία όταν τις παρακολουθείς».[63]

Οπτικά εφέ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Λετεριέ αναφέρθηκε στις απεικονίσεις του Γκόλουμ και του Κινγκ Κονγκ από τον Άντι Σέρκις στις ταινίες Ο Άρχοντας των Δαχτυλιδιών και King Kong αντίστοιχα, ως πρότυπα σε αυτό που στόχευε.[44] Ο Νόρτον και ο Ροθ γύρισαν 2500 λήψεις διαφόρων κινήσεων τις οποίες θα έκαναν τα τέρατα.[29] Φωσφορίζον χρώμα για το πρόσωπο εφαρμόστηκε στους ηθοποιούς και με τη βοήθεια στροβοσκοπικού φωτός, βιντεοσκοπήθηκαν οι πιο λεπτές ιδιομορφίες των εκφράσεων σε υπολογιστή.[64] Άλλοι, συμπεριλαμβανομένου και του Σίριλ Ραφαέλλι, βοήθησαν σε απεικονίσεις δύσκολων σκηνών και μαχών,[25] αφού οι βασικοί ηθοποιοί είχαν φτιάξει αναφορικά βίντεο.[65] Ο Λετεριέ προσέλαβε τα Rhythm and Hues στούντιο για να δημιουργήσουν τα CGI γραφικά αντί της εταιρίας Industrial Light & Magic, η οποία είχε δημιουργήσει τα οπτικά εφέ στην πρώτη ταινία Hulk του Ανγκ Λι. Η εταιρία οπτικών εφέ Image Engine ξόδεψε περισσότερο από ένα χρόνο δουλεύοντας πάνω στη λήψη όπου το μολυσμένο με γάμμα ακτινοβολία αίμα του Μπάνερ πέφτει από τρεις ορόφους μέσα σε ένα μπουκάλι στο εργοστάσιο που δούλευε.[66] Συνολικά, δημιουργήθηκαν 700 λήψεις με εφέ. Οι απεικονίσεις από τους ηθοποιούς βοήθησαν στην τοποθέτηση στον χώρο και στον χρόνο των κινήσεων, αλλά τα καρέ κλειδιά από την Rhythm and Hues ήταν αυτά που έδωσαν την απαραίτητη «φινέτσα και ποιότητα των υπερηρώων».[67] Αρκετοί από τους εικονογραφιστές, ακόμα και ο ίδιος ο Λετεριέ, προσέφεραν αναφορικά βίντεο για τη μεγάλη μάχη της ταινίας.[28]

Η καλλιτεχνική δουλειά του Ντέιλ Κίον στα κόμικ για τον Hulk απετέλεσε έμπνευση για το σχεδιασμό του χαρακτήρα στην ταινία.[44] Ο Λετεριέ πίστευε πως ο πρώτος Hulk είχε «υπερβολικό λίπος και οι αναλογίες ήταν αταίριαστες». Εξήγησε: «Ο Hulk είναι πέραν του τέλειου χωρίς να υπάρχει ίχνος λίπους, σμιλεμένος και οι μυς και η δύναμή του είναι αυτά που καθορίζουν αυτό το πλάσμα, είναι σαν τανκ».[44] Ο επικεφαλής των οπτικών εφέ Κερτ Γουίλιαμς οραματίστηκε τη φυσική κατάσταση του Hulk ως ενός αμυντικού παρά ως bodybuilder. Στον χαρακτήρα επιλέχθηκε να δοθεί ένα ύψος 9 ποδιών (275cm περίπου) καθώς δεν ήθελαν να τον κάνουν πολύ μακριά από το ανθρώπινο καλούπι. Για να τον κάνουν πιο εκφραστικό, δημιουργήθηκαν προγράμματα σε υπολογιστές που έλεγχαν το φούσκωμα των μυών του και το χρώμα του δέρματός του. Ο Γουίλιαμς αναφέρθηκε στην έξαψη ως παράδειγμα, όπου το χρώμα του ανθρώπινου δέρματος επηρεάζεται από τα συναισθήματά τους.[29] Οι εικονογραφιστές ένιωσαν πως το πράσινο αίμα θα έκανε το δέρμα του να είναι πιο σκούρο παρά πιο ανοιχτόχρωμο και οι τόνοι του δέρματός του, ανάλογα με τον φωτισμό, είτε μοιάζουν με ελιά είτε ακόμα σε γκρίζο σχιστόλιθο.[64] Η ψηφιακή προσαρμογή του χαρακτήρα ολοκληρώθηκε χωρίς η εταιρία των εφέ να έχει πλήρη γνώση του τι έπρεπε να κάνει ο Hulk σε μια πιθανή συνέχεια ή σε συμμετοχή του σε κάποια άλλη ταινία των Avengers. Για αυτό το λόγο τον δημιούργησαν με τέτοιο τρόπο ώστε να μπορεί να κάνει ό,τι μπορούσαν να φανταστούν πως έπρεπε να κάνει.[67] Τα μετρίου μήκους μαλλιά του Hulk διαμορφώθηκαν από τα σχέδια του Μάικ Ντιαντάτοου.[67] Αρχικά ο Hulk ήταν κοντοκουρεμένος, αλλά ο Λετεριέ αποφάσισε πως τα πιο αδέξια μαλλιά που θα ανέμιζαν θα προσέδιδαν περισσότερο χαρακτήρα στον Hulk.[65] Ο Λετεριέ αναφέρθηκε επίσης στην ταινία Ένας Αμερικανός Λυκάνθρωπος στο Λονδίνο ως έμπνευση για τη μεταμόρφωση του Μπάνερ, θέλοντας να δείξει το πόσο οδυνηρή ήταν για εκείνον.[68] Ως μια αναφορά στη live-action τηλεοπτική σειρά, τα μάτια του Μπάνερ αλλάζουν χρώμα όταν μεταμορφώνεται.[69]

Το τελικό σχέδιο του Λετεριέ για το Έκτρωμα.

Ο Λετεριέ άλλαξε το σχέδιο του Εκτρώματος από τα κόμικ επειδή πίστευε πως το κοινό θα αναρωτιόταν γιατί έμοιαζε με ψάρι ή ερπετό, αντί για έναν «ανώτερο άνθρωπο» όπως ο Hulk. Ήταν προτιμότερο η φρικαλεότητά του να προερχόταν από το ότι του χορηγήθηκε πολλές φορές ο ορός σε δέρμα, μυς και κόκαλα, δημιουργώντας ένα πλάσμα με προεξέχουσα σπονδυλική στήλη και αιχμηρά οστά, τα οποία μπορούσε να χρησιμοποιήσει για να μαχαιρώσει. Το πράσινο δέρμα του είναι ωχρό και αντανακλά το φως με τέτοιο τρόπο που το κάνει να φαίνεται πορτοκαλί εξαιτίας της φωτιάς που υπάρχει στον χώρο όπου λαμβάνει χώρα η μάχη.[26] Οι ηθοποιοί που συμμετείχαν στις καταγραφές κίνησης του Εκτρώματος, συμπεριλαμβανομένου και του Ροθ, προσπάθησαν να κάνουν τον χαρακτήρα να συμπεριφέρεται με λιγότερη χάρη από ότι ο Hulk. Διαμόρφωσαν τη στάση του και το πώς γυρνάει το κεφάλι του από τον τρόπο που το κάνει ένας καρχαρίας.[41] Ο χαρακτήρας μοιράζεται επίσης τα τατουάζ του Ροθ.[70] Για αυτόν τον χαρακτήρα επιλέχθηκε το ύψος των 11 ποδιών (335cm περίπου).[29] Ο Λετεριέ προσπάθησε να δουλέψει πάνω στα μυτερά αυτιά του χαρακτήρα, αλλά συνειδητοποίησε πως ο Hulk θα τα δάγκωνε (χρησιμοποιώντας ως παράδειγμα τον Μάικ Τάισον όταν πάλεψε με τον Εβάντερ Χόλιφιλντ) και πως αν τα αγνοούσε, θα έκανε τον Hulk να μοιάζει ηλίθιος.[71]

Ο Λετεριέ είχε σχεδιάσει να χρησιμοποιήσει προσθετικό μακιγιάζ και animatronics ως συμπλήρωμα για τα CGI γραφικά, τα οποία ήταν και τα μόνα που είχαν χρησιμοποιηθεί στην προηγούμενη ταινία.[72] Οι μακιγιέρ που είχαν δουλέψει στην ταινία X-Men: Η τελική αναμέτρηση, ορίστηκαν ως αυτοί που θα απεικόνιζαν την σταδιακή μεταμόρφωση του Μπλόνσκι,[24] για τους οποίους ο Ζακ Πεν είπε πως θα απεικόνιζαν τον Μπλόνσκι «να μην είναι συνηθισμένος να έχει αυτές τις ιδιότητες. Όπως το ότι είναι πιο βαρύς και το συζητήσαμε για όταν θα περπατούσε στο πεζοδρόμιο, το βάρος του καταστρέφει το πεζοδρόμιο κι αυτός παραπατάει. Όλα έχουν να κάνουν με τον εξανθρωπισμό αυτών των υπερηρώων, δείχνοντας τι επιδράσεις μπορεί να έχει η φυσική πάνω τους».[73] Ο Τομ Γούντραφ Τζ. από την Amalgamated Dynamics (ο οποίος δημιούργησε όλα τα κοστούμια για τη σειρά ταινιών Alien μέχρι και το Άλιεν 3) βρισκόταν σε διαπραγματεύσεις και δημιούργησε δύο προτομές του Hulk και προσθετικά χέρια τα οποία θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν προς αντικατάσταση του χαρακτήρα. Δεν δημιουργήθηκε ποτέ ένα ολοκληρωμένο animatronic καθώς αποφασίστηκε πως αυτό θα περιέπλεκε την παραγωγή στο να στήσει σκηνές για μια μαριονέτα και στη συνέχεια να τις δουλέψει σε υπολογιστή.[74] Ωστόσο, ένα animatronic χρησιμοποιήθηκε για το μεταλλασσόμενο κεφάλι του Στερνς.[58] Η καταστροφή γινόταν επί το πλείστον πρακτικά. Ένα μοντέλο μηχανήματος εμφιάλωσης συντρίφθηκε πάνω σε έναν τοίχο για τη σκηνή όπου ο Hulk δραπετεύει από το εργοστάσιο. Ατμός και ξηρός πάγος χρησιμοποιήθηκε ως το αέριο που θα έβγαζε τον Hulk από τη γέφυρα ενώ ένα πραγματικό Humvee διαλύθηκε πετώντας πάνω του μεγάλο βάρος κατά τη διάρκεια της μάχης στο Πανεπιστήμιο Κάλβερ. Σωλήνες πυροδότησαν φωτιά για τη σκηνή όπου ο Hulk ρίχνει κάτω το ελικόπτερο, το οποίο είχε δημιουργηθεί μέσω υπολογιστή. Όταν ο Μπάνερ πέφτει από το ελικόπτερο για να προκαλέσει τη μεταμόρφωσή του σε Hulk έτσι ώστε να παλέψει με το Έκτρωμα, ο Νόρτον ήταν προσαρτημένος σε μια κάθετη επιφάνεια, ενώ η κάμερα τραβούσε από την οροφή για να προσομοιώνει την πτώση. Αστειευόμενος ο Λετεριέ παρατήρησε πως αν έκαναν τον Νόρτον να πέσει πραγματικά αυτή την απόσταση, θα τον έκανε προφανώς ανίκανο να παίξει στη συνέχεια.[28]

Μουσική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τη μουσική επένδυση της ταινίας συνέθεσε ο Κρεγκ Άρμστρονγκ, ο οποίος είχε δουλέψει με το συγκρότημα Massive Attack, ένα συγκρότημα το οποίο αγαπούσε ο Λετεριέ και είχε συνεργαστεί μαζί τους το 2005 για την ταινία Unleashed. Ο Άρμστρονγκ ήταν η πρώτη του επιλογή, κάτι το οποίο εξέπληξε τη Marvel, καθώς δεν ήξεραν αν είχε συνθέσει ξανά στο παρελθόν για ταινία δράσης (το έκανε το 2001 για την ταινία Το φιλί του Δράκου).[75] Μετά από πρόταση του Λετεριέ, το soundtrack κυκλοφόρησε σε άλμπουμ δύο δίσκων, κάτι για το οποίο ο Άρμστρονγκ θεώρησε ως αστείο μέχρι τη στιγμή που συνέταξε το άλμπουμ και η Marvel τον ρώτησε γιατί παρέδωσε μόνο έναν δίσκο.[76] Η μουσική της ταινίας δανείζεται στοιχεία από το θέμα «The Lonely Man» του Τζο Χάρνελ, της τηλεοπτικής σειράς Incredible Hulk του 1978.[77]

Προώθηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Λούις Λετεριέ προωθεί την ταινία στο Παρίσι τον Ιούλιο του 2008.
«Γνωρίζουμε πως ο Hulk του 2003 δεν ικανοποίησε τους θαυμαστές και έπρεπε να το λάβουμε υπόψη. Δώσαμε έμφαση στο πάθος που έχουν ακόμα για αυτόν τον χαρακτήρα και αυτή είναι η ταινία που ο κόσμος πάντα ήθελε».
Στέφανι Σπέρμπερ, εκτελεστική Αντιπρόεδρος της Universal Studios Partnerships[78]

Έγινε προσπάθεια να προωθηθεί η ταινία ως έχοντας ρομαντισμό αλλά και φυσικό ανταγωνιστή και ο τίτλος της χρησιμοποιήθηκε για προωθητικά λογοπαίγνια (όπως το «Incredible Gulp» για προϊόντα της 7-Eleven και το «Incredible Dad» για θεματικά δώρα της Kmart την ημέρα της γιορτής του πατέρα). Το Burger King προώθησε επίσης την ταινία ενώ η εταιρία General Nutrition Centers, η οποία πουλά προϊόντα υγείας και θρέψης, χρησιμοποίησε τον χαρακτήρα ως μοντέλο για προπόνηση δύναμης.[78] Η Hasbro δημιούργησε μια σειρά παιχνιδιών, η οποία κυκλοφόρησε στις 3 Μαΐου 2008,[79] ενώ η Sega κυκλοφόρησε ένα βιντεοπαιχνίδι βασισμένο στην ταινία στις 5 Ιουνίου 2008.[80] Η ταινία προωθήθηκε επίσης και σε ένα επεισόδιο της σειράς American Gladiators στις 9 Ιουνίου 2008, το οποίο παρουσίασε ο Χαλκ Χόγκαν και συμμετείχε ο Λου Φερίγκνο.[81]

Έπειτα τη διαμάχη για το μοντάζ ανάμεσα στον Νόρτον και τον Λετεριέ, η Universal και ο Νόρτον προγραμμάτισαν μια περιοδεία στην οποία θα αποφεύγονταν οι συνεχείς συνεντεύξεις έτσι ώστε να αποφευχθούν και οι δυσάρεστες ερωτήσεις. Ο Νόρτον παρευρέθηκε στην πρεμιέρα, συμμετείχε σε ένα σκετσάκι στην εκπομπή Jimmy Kimmel Live! και προώθησε επίσης την ταινία στην Ιαπωνία.[2] Ωστόσο, κατά τη διάρκεια της κυκλοφορίας επέλεξε να βρίσκεται στην Αφρική για φιλανθρωπίες.[82]

Κυκλοφορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Απίθανος Hulk έκανε πρεμιέρα στις 8 Ιουνίου 2008 στο Gibson Amphitheatre στην Πόλη της Universal στην Καλιφόρνια[83] και στις 13 Ιουνίου κυκλοφόρησε σε 3505 αίθουσες στις Ηνωμένες Πολιτείες.[49][84] Ο Απίθανος Hulk μορφοποιήθηκε και προβλήθηκε σε ΙΜΑΧ για πρώτη φορά στις 30 Αυγούστου 2018, ως μέρος του ΙΜΑΧ φεστιβάλ για τα δέκα χρόνια των Marvel Studios.[85]

Home media[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Απίθανος Hulk κυκλοφόρησε από την Universal Pictures Home Entertainment σε Blu-ray και DVD στις 21 Οκτωβρίου 2008, τα οποία περιλαμβάνουν «πίσω από τις σκηνές» πρόσθετα, ηχητικό σχολιασμό, κομμένες σκηνές και εναλλακτική εισαγωγή.[86][87] Η ταινία βρέθηκε στην πρώτη θέση πωλήσεων στις Ηνωμένες Πολιτείες όταν κυκλοφόρησε σε DVD και Blu-ray στις 21 Οκτωβρίου 2008, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο ήταν διαθέσιμη από τις 13 Οκτωβρίου.

Υπάρχουν επίσης εκδόσεις με ένα δίσκο σε ευρεία και πλήρη οθόνη προβολή, μια ειδική έκδοση DVD με τρεις δίσκους και ένα πακέτο Blu-ray με δύο δίσκους. Ο πρώτος δίσκος περιέχει ηχητικό σχολιασμό από τον Λετεριέ και τον Ροθ, ο δεύτερος περιέχει ειδικά πρόσθετα και κομμένες σκηνές ενώ ο τρίτος περιέχει ψηφιακό αντίγραφο της ταινίας. Η έκδοση Blu-ray συνδυάζει το περιεχόμενο των πρώτων δύο δίσκων DVD σε ένα, ενώ ο δεύτερος δίσκος περιέχει, όπως και στα DVD, ψηφιακό αντίγραφο.

Η ταινία συμπεριλήφθηκε επίσης σε ένα box-set 10 δίσκων με τον τίτλο «Κινηματογραφικό Σύμπαν της Marvel: Φάση Ένα – Εκδικητές Ενωθείτε», το οποίο περιελάμβανε όλες τις ταινίες της πρώτης φάσης του Κινηματογραφικού Σύμπαντος της Marvel.[88] Κυκλοφόρησε από την Walt Disney Studios Home Entertainment στις 2 Απριλίου 2013.[89] Η Universal κυκλοφόρησε την ταινία σε Ultra HD Bly-ray στις 10 Απριλίου 2018.[90]

Αποδοχή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Box office[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Απίθανος Hulk είχε έσοδα $134.8 εκατομμύρια στις Ηνωμένες Πολιτείες και στον Καναδά, ενώ σε άλλες χώρες είχε έσοδα $128.6 εκατομμύρια, φτάνοντας συνολικά τα $263.4 εκατομμύρια παγκοσμίως.[5] Η ταινία, ακόμα κι αν μετά βίας προσπέρασε την προκάτοχό της ενώ αν ληφθεί υπόψη ο μικρότερος προϋπολογισμός της πρώτης ταινίας, τότε μόνο την ισοφάρισε, θεωρήθηκε επιτυχημένη. Ο αναλυτής ψυχαγωγίας Ντέιβιντ Ντέιβις είπε στο The Hollywood Reporter: «Ο πρώτος Hulk είχε τόσο υψηλές προσδοκίες μετά τη συνένωση του NBC με τη Universal και υποτίθεται θα έπρεπε να ήταν η αγαπημένη κριτικά και εμπορικά επιτυχία του Ανγκ Λι. Με τη νέα ταινία του Hulk, η Marvel ήταν σε θέση να υπονομεύσει τη σημασία της επιτυχίας μετά τη μεγάλη επιτυχία που είχε ο Iron Man. Έτσι η νέα έδωσε περισσότερα σε σχέση με αυτά που υποσχόταν».[91]

Το πρώτο Σαββατοκύριακο προβολής, Ο Απίθανος Hulk είχε έσοδα $55.4 εκατομμύρια, κατακτώντας την πρώτη θέση στο box office.[84] Κατά το Σαββατοκύριακο της γιορτής του πατέρα, ήταν η δεύτερη ταινία με τις περισσότερες εισπράξεις πίσω από την ταινία Fantastic Four: Rise of the Silver Surfer.[92] Αυτό ξεπέρασε τις προσδοκίες της βιομηχανίας για τα $45 εκατομμύρια που ανέμεναν, έπειτα την απογοητευτική ανταπόκριση στην ταινία του 2003. Η Universal πίστευε πως η προώθηση από στόμα σε στόμα θα συνέβαλλε στο να βγει τελικά η ταινία κερδισμένη.[4]

Ο Απίθανος Hulk κυκλοφόρησε επίσης σε 38 άλλες χώρες, προσθέτοντας άλλα $31 εκατομμύρια κατά το άνοιγμά της. Η ταινία ξεπέρασε αυτήν του 2003 στη Νότια Κορέα, ενώ το άνοιγμά της σε Μεξικό και Ρωσία δημιούργησε νέα ρεκόρ για τη Universal.[93] Η ταινία είχε έσοδα 24 εκατομμύρια γουάν (περίπου $3.4 εκατομμύρια) στο άνοιγμά της στην Κίνα στις 26 Αυγούστου, ξεπερνώντας τα έσοδα της προηγούμενης ταινίας τα οποία ήταν 10 εκατομμύρια γουάν.[94]

Κρητική αποδοχή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η σελίδα συλλογής κριτικών Rotten Tomatoes δίνει στην ταινία ποσοστό αποδοχής 67% με μέσο όρο 6.2/10, βασισμένο σε 227 κριτικές. Στο τμήμα ομοφωνίας διαβάζουμε: «Ο Απίθανος Hulk μπορεί να μην είναι η συντριπτική επιτυχία που ήλπιζαν οι θαυμαστές του οργισμένου μεγαθηρίου Marvel, αλλά προσφέρει περισσότερη από αρκετή δράση στη μεγάλη οθόνη για να αντισταθμίσει την περιστασιακά χάλια αφήγηση».[95] Η σελίδα Metacritic έδωσε στην ταινία 61/100, βασισμένο σε 38 κριτικές με την ένδειξη «γενικά θετικές κριτικές».[96] Η δημοσκόπηση κοινού του CinemaScore έδειξε πως η πλειοψηφία των θεατών ήταν άντρες και βαθμολόγησαν την ταινία με Α-, ενώ το 82% αυτών είχαν δει την ταινία του 2003.[97]

Ο Τοντ ΜακΚάρθι από το περιοδικό Variety είπε: «Αυτό που έμοιαζε, στη θεωρία, η λιγότερο απαραίτητη αναβίωση υπερήρωα στη μεγάλη οθόνη αναδεικνύεται ως ένα απόλυτα ισχυρό καλοκαιρινό πακέτο δράσης στον Απίθανο Hulk». Τονίζει πως «όλα είναι τα ίδια για την πορεία της κινηματογραφικής κατεδάφισης και καταστροφής, οργανωμένα αποτελεσματικά και με ένα ίχνος ενθουσιασμού» και «γραμμένα με σποραδική εξυπνάδα [...] Τα οπτικά κλίνουν προς τη σκοτεινιά, αλλά η επεξεργασία από τρία - στην κυριολεξία έξι - χέρια είναι γρήγορη, ενώ η πάντα παρούσα μουσική επένδυση του Κρεγκ Άρμστρονγκ είναι ταυτόχρονα βομβαρδιστική αλλά και βοηθητική υποστηρίζοντας τη δράση. Τα εφέ ακολουθούν την γενική εικόνα επαγγελματιών αλλά δεν είναι εμπνευσμένα επιτεύγματα».[98] Ο Ρενέ Ροντρίγκεζ από την εφημερίδα The Miami Herald χειροκρότησε το ότι η ταινία «κάνει πολλά πράγματα που ο Hulk του [Ανγκ] Λι δεν έκανε: είναι ελαφρύτερη και με ταχύτερο ρυθμό, πιο αστεία και αγκαλιάζει (αντί να αγνοεί) την τηλεοπτική σειρά των 1970s η οποία προήγαγε τη δημοφιλία του χαρακτήρα».[99] Ο Μαρκ Ράνερ από την εφημερίδα The Seattle Times έγραψε πως «η επανεκκίνηση του πράσινου γολιάθ της Marvel είναι μια βελτίωση σχεδόν με κάθε τρόπο σε σχέση με τη βαριά ταινία Hulk του 2003 από τον σκηνοθέτη Ανγκ Λι - εκτός του ότι ο πραγματικός Hulk ακόμα δείχνει σπανίως καλύτερος από το βιντεοπαιχνίδι και μετά βίας μιλάει».[100] Ο Λου Λούμενικ από την εφημερίδα New York Post είπε: «Αυτό που μένει στη μνήμη ... είναι η μακρά και ουσιαστική μάχη ανάμεσα στον Hulk και το Έκτρωμα στους δρόμους και στις οροφές του Χάρλεμ και μια νωρίτερη αναμέτρηση ανάμεσα στον ομότιτλο χαρακτήρα και τον στρατό των ΗΠΑ, στην οποία παρατάσσονται όπλα υψηλής τεχνολογίας, συμπεριλαμβανομένων κανονιών ηχητικών κυμάτων. Αυτά είναι σκηνοθετημένα με έμπειρο τρόπο από τον σκηνοθέτη Λούις Λετεριέ, ο οποίος δίνει την προϊστορία στους τίτλους αρχής μαζεύοντάς την σε είκοσι τέσσερα λεπτά λιγότερα από όσα χρειάστηκε ο [Ανγκ] Λι».[101] Ο Ρότζερ Ίμπερτ δεν ήταν θαυμαστής της ταινίας δήλωσε: «Ο Απίθανος Hulk είναι αναμφίβολα μια ιδανική εκδοχή του έπους του Hulk για αυτούς που βρήκαν τον Hulk του Ανγκ Λι πολύ ομιλητικό ή, να τολμήσω να πω, πολύ προσεκτικό. Αλλά όχι για μένα. Αποφεύγει τις ενδιαφέρουσες πτυχές του βασιλείου του Hulk και ξοδεύει υπερβολικό χρόνο σε, να τολμήσω να πω, θορυβώδεις και χωρίς νόημα σκηνές δράσης».[102]

Αντιστρόφως, η Κρίστι Λεμίρ από το Associated Press βρήκε πως «οι αναπόφευκτες συγκρίσεις με τον Iron Man, την πρώτη εμπορική επιτυχία των Marvel Studios αυτό το καλοκαίρι, εξυπηρετούν ως μια έντονη υπενθύμιση του τι λείπει από αυτόν τον Hulk: πνεύμα και καρδιά. Παρά την παρουσία του Έντουαρντ Νόρτον, ένας ικανός ηθοποιός ο οποίος μπορεί να εμβαθύνει όσο και ο Ρόμπερτ Ντάουνι Τζούνιορ, δεν νιώθουμε μια δυνατή αίσθηση της εσωτερικής διαμάχης του Μπρους Μπάνερ».[103] Ο Α.Ο. Σκοτ από την εφημερίδα The New York Times παρατήρησε: «'Ο επαρκής Hulk' θα ήταν ένας πιο κατάλληλος τίτλος. Υπάρχουν μερικές μεγάλες, πελώριες μάχες και μερικά φωτεινά κομμάτια εξυπνάδας της ποπ κουλτούρας, αλλά για το μεγαλύτερο μέρος της αυτή η ταινία φαίνεται να στοχεύει με το περιεχόμενό της το γενικό μέσο όρο».[104] Ο Ντέιβιντ Άνσεν από το περιοδικό Newsweek έγραψε: «Ο Λετεριέ έχει στυλ, είναι καλός με τη δράση και είναι πρόθυμος να δώσει στο κοινό την αξία των χρημάτων τους με μάχες που σπάνε κόκαλα. Κι όμως, όταν η ταινία φεύγει από τα ατμοσφαιρικά Βραζιλιάνικα σκηνικά, τίποτα σε αυτόν τον «Hulk» δεν βαθαίνει αρκετά. Οι οικείες απολαύσεις στο είδος είναι όλες στην επιφάνεια. [...] Αυτός που κλέβει την παράσταση στην ταινία είναι ο Τιμ Μπλέικ Νέλσον, κάνοντας μια κωμικά ευπρόσδεκτη εμφάνιση τρίτης πράξης ως ο ανήθικος αλλά τρελά ενθουσιώδης επιστήμονας Σάμιουελ Στερνς».[105]

Διακρίσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ταινία ήταν υποψήφια στην κατηγορία «Καλύτερη ταινία με υπερήρωες» για το 2008 στα βραβεία National Movie και στην κατηγορία «Καλύτερη ταινία επιστημονικής φαντασίας» στα βραβεία Saturn, αλλά έχασε από τις ταινίες Ο Σκοτεινός Ιππότης και Iron Man αντίστοιχα.[106][107]

Μέλλον[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σε μια πιθανή συνέχεια, ο Νόρτον είπε: «Το όλο θέμα ήταν να το οραματιστείς σε πολλά μέρη. Αφήσαμε πολλά πράγματα έξω από την ταινία για αυτό τον σκοπό. [Ο Απίθανος Hulk] είναι σίγουρα προορισμένος ως το πρώτο κεφάλαιο».[108] Ο Λετεριέ έφτιαξε ασαφές το τελευταία πλάνο του Μπάνερ. Με τη σκέψη πως υπήρχε συνέχεια, θα σήμαινε πως ο Μπάνερ καταφέρνει επιτέλους να ελέγξει τον θυμό του, ενώ αντ'αυτού, αν δεν υπάρχει συνέχεια, το πλάνο δείχνει πως γίνεται μια απειλή για τους Εκδικητές.[109] Ο Λετεριέ σκόπευε επίσης για μια σκηνή στους τίτλους τέλους, όπου ο Μπλόνσκι, ως άνθρωπος πια, είναι φυλακισμένος και αλυσοδεμένος σε ένα κουτί.[110] Ο χαρακτήρας του Σάμιουελ Στερνς, τον οποίο υποδύθηκε ο Τιμ Μπλέικ Νέλσον, συστήθηκε με σκοπό να εμφανιστεί ως κακός σε μια πιθανή μελλοντική ταινία, όπου θα γινόταν ο Leader.[22][111] Ο Άρον Σιμς, ο επικεφαλής του σχεδιασμού στον Απίθανο Hulk, ξόδεψε επίσης ώρα δουλεύοντας πάνω σε σχεδιασμό για τον Leader.[112] Ο Νέλσον είναι «υπογεγραμμένος» στο να επαναλάβει τον ρόλο.[113] Ο Τάι Μπάρελ θέλει να ενσαρκώσει τον υπερδύναμο Δρ. Σάμσον πιστά από τα κόμικ.[113]

Ο Λετεριέ και ο Ροθ είχαν αρχικά συμφωνήσει να επιστρέψουν. Ο Λετεριέ δήλωσε επίσης πως ο Νόρτον δεν είχε υπογράψει,[114] αλλά τον Οκτώβριο του 2008, η Χαρντ δήλωσε πως ο Νόρτον είχε συμβόλαιο για να επαναλάβει τον ρόλο.[115] Η ταινία είχε ξεπεράσει την προκάτοχό της και η Universal εξέφρασε ενδιαφέρον για μια συνέχεια,[116] ωστόσο ο Λετεριέ πίστευε πως δε θα γινόταν κάποια συνέχεια λόγω των εισπράξεων στο box office.[117] Ο Φάικι είπε πως η ταινία ικανοποιούσε τις προσδοκίες της Marvel και πως ο Hulk θα επέστρεφε, αλλά έπειτα από crossover.[118] Η Χαρντ δεν ανησυχούσε πως δε θα υπήρχε συνέχεια μέχρι τουλάχιστον το 2012, αναφερόμενη στη θετική ανταπόκριση προς την ταινία και έχοντας πείρα από την παραγωγή της σειράς ταινιών του Εξολοθρευτή, όπου η δεύτερη και η τρίτη ταινία είχαν διάστημα μεταξύ τους 12 χρόνων.[115] Ο Τιμ Ροθ επιβεβαίωσε πως είχε υπογράψει με τη Marvel για τρεις ακόμα ταινίες.[119] Ο Λετεριέ, αφού είχε πει προηγουμένως πως δε θα ήθελε να σκηνοθετήσει μια συνέχεια,[120] στα τέλη του 2009 είπε πως είχε αλλάξει γνώμη και πως πλέον ήταν δεκτός στο να το κάνει.[121]

Ο Μαρκ Ράφαλο ξεκίνησε να υποδύεται τον Μπάνερ / Hulk στην ταινία Οι Εκδικητές, αφού ο Φάικι είπε πως επέλεξε να μην φέρει πίσω τον Νόρτον για τον ρόλο.[122][123] Τον Οκτώβριο του 2014, ο Νόρτον ισχυρίστηκε πως επέλεξε να μην παίξει ποτέ ξανά τον Hulk επειδή «ήθελε περισσότερη ποικιλία» στην καριέρα του και δεν ήθελε να συσχετιστεί με έναν μόνο χαρακτήρα.[124] Τον Απρίλιο του 2012, παρά το ότι ο Ράφαλο ήταν ήδη δεκτός στο να υποδυθεί τον Hulk σε μια συνέχεια, ο Φάικι επιβεβαίωσε πως η Marvel δεν είχε σχέδια μέχρι στιγμής για μια συνέχεια πάνω στον χαρακτήρα του Hulk.[125] Σε μια συνεδρία Q&A, ο Φάικι και ο Ράφαλο επιβεβαίωσαν πως γίνονταν συζητήσεις για μια συνέχεια, λόγω της θετικής ανταπόκρισης του κοινού στην ερμηνεία του Ράφαλο στην ταινία Οι Εκδικητές.[126] Τον Σεπτέμβριο του 2012, ο Φάικι, καθώς εξερευνούσε όλες τις πιθανές επιλογές για ιστορίες για μια συνέχεια, συμπεριλαμβανομένης και μιας ταινίας βασισμένη στις ιστορίες «Planet Hulk» και «World War Hulk», δήλωσε: «όλα [από την άποψη των ιστοριών από τα κόμικ] είναι πάνω στο τραπέζι. Αν πιστεύω πως ο Hulk μπορεί να υποστηρίξει μια ολόκληρη ταινία και να είναι το ίδιο διασκεδαστικός όσο ήταν στους Εκδικητές; Το πιστεύω. Πιστεύω πως θα μπορούσε απόλυτα να το κάνει. Σίγουρα δε θα το επιχειρήσουμε καν μέχρι τους Εκδικητές 2. Έτσι, υπάρχει άφθονος χρόνος για να το σκεφτούμε».[127]

Τον Ιούνιο του 2014, ο Ράφαλο είπε πως πίστευε πως τα στούντιο ίσως να σκέφτονταν να κάνουν μια ταινία πάνω στον χαρακτήρα του Hulk, λέγοντας: «Νομίζω πως για πρώτη φορά, το σκέφτονται. Όταν κάναμε τους Εκδικητές έλεγαν ένα απόλυτο «Όχι» και τώρα υπάρχει κάποια σκέψη για αυτό. Αλλά δεν υπάρχει τίποτα οριστικό ακόμα, ούτε καν ένας σκελετός στο τι θα μπορούσε να είναι αυτή η ταινία».[128] Τον Ιούλιο, ο Φάικι δήλωσε πως τα στούντιο δεν σκέφτονταν μια ταινία «Planet Hulk» εκείνη τη στιγμή. Ωστόσο, δεν απέκλεισε μια ιστορία όπου ο Hulk και ο Μπάνερ καταλήγουν στο διάστημα και εξήγησε γιατί μια σόλο ταινία Hulk δεν επρόκειτο να συμβεί κατά τη δεύτερη φάση του MCU λέγοντας: «Έπειτα από την πρώτη ταινία των Εκδικητών, ο Iron Man έχει τη δικιά του ταινία, ο Thor έχει τη δικιά του ταινία, ο Captain America έχει τη δικιά του ταινία και η Μαύρη Χήρα, καθώς και ο Φιούρι, βρίσκονταν στην ταινία Ο Στρατιώτης του Χειμώνα. Έτσι ήταν πραγματικά, ειλικρινά, το να σώσεις κάποιον με αποτέλεσμα το μόνο μέρος που θα μπορούσαμε να έχουμε τον Hulk μεταξύ των Εκδικητών είναι στην επόμενη ταινία των Εκδικητών, έτσι ώστε [ο σκηνοθέτης Τζος Γουέντον] να μπορεί να συνεχίσει να παίζει με αυτό στην ταινία Εκδικητές: Η Εποχή του Ultron. Το πού θα πάμε μετά από αυτό, θα δούμε».[129] Τον Οκτώβριο του 2014, ο Φάικι ανέφερε και πάλι σχετικά με μια σόλο ταινία: «Θα δούμε. Θα μας άρεσε να το κάνουμε, θα μας άρεσε να βρούμε ένα μέρος για να την τοποθετήσουμε, αλλά αυτή τη στιγμή, ο Hulk θα εμφανίζεται, μαζί με τους φίλους του, στις δικές τους ταινίες στην τρίτη φάση του MCU».[130]

Τον Απρίλιο του 2015, ο Ράφαλο είπε πως το γεγονός πως η Universal κατέχει τα δικαιώματα διανομής των ταινιών του Hulk, μπορεί να αποτελεί εμπόδιο στο να γίνει μια μελλοντική σόλο ταινία πάνω στον χαρακτήρα[131] και το επανέλαβε αυτό και τον Οκτώβριο του 2015[132] καθώς και τον Ιούλιο του 2017.[133] Η Marvel απέκτησε και πάλι τα δικαιώματα του χαρακτήρα από τον Φεβρουάριο του 2006,[134] αλλά η Universal κατέχει τα δικαιώματα διανομής για τον Απίθανο Hulk καθώς και το δικαίωμα πρώτης άρνησης να διανέμει μελλοντικές ταινίες του Hulk.[135] Σύμφωνα με το The Hollywood Reporter, ένας πιθανός λόγος που η Marvel δεν πήρε τα δικαιώματα της διανομής του Hulk όπως έκανε για τους Iron Man, Thor και Captain America από την Paramount Pictures είναι πως η Universal έχει τα δικαιώματα πολλών ηρώων της Marvel στα θεματικά της πάρκα, τους οποίους η Disney θα ήθελε στα δικά της θεματικά πάρκα.[136] Τον Δεκέμβριο του 2015, ο Ράφαλο δήλωσε πως η τεταμένη σχέση ανάμεσα σε Marvel και Universal μπορεί να είναι άλλο ένα εμπόδιο σε κάποια πιθανή κυκλοφορία σόλο ταινίας του Hulk.[137] Τον επόμενο μήνα, σημείωσε πως η έλλειψη μιας σόλο ταινίας του Hulk επέτρεψε στον χαρακτήρα να παίξει έναν πιο επιφανή ρόλο στις ταινίες Thor: Ragnarok, Εκδικητές: Ο Πόλεμος της Αιωνιότητας και στην επερχόμενη συνέχεια των Εκδικητών που θα κυκλοφορήσει το 2019 δηλώνοντας: «Δουλέψαμε πάνω σε ένα πολύ ενδιαφέρον στόρι στις ταινίες του Thor[:Ragnarok], των Εκδικητών[:Ο Πόλεμος της Αιωνιότητας] και της συνέχειας της τελευταίας για τον Μπάνερ που πιστεύω θα - αν όλα προστεθούν μαζί - έμοιαζε με σόλο ταινία του Hulk».[138]

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Μπρους Μπάνερ / Hulk εμφανίζεται επίσης (υποδυόμενος από τον Μαρκ Ράφαλο κι όχι από τον Έντουαρτ Νόρτον) στις παρακάτω ταινίες από το Κινηματογραφικό Σύμπαν της Marvel:

Σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Παρά το ότι αναφέρθηκε πως δούλευε εκτεταμένα στο σενάριο, το Σωματείο των Σεναριογράφων της Αμερικής αποφάσισε να μην συμπεριλάβει τον Έντουαρντ Νόρτον ως σεναριογράφο της ταινίας παρά μόνο τον Πεν,[1] υποστηρίζοντας πως ο Νόρτον δεν άλλαξε δραματικά το σενάριο του Πεν.[2]
  2. Σύμφωνα με τον Λετεριέ, η ταινία λαμβάνει χώρα περίπου πέντε χρόνια μετά την πρώτη μεταμόρφωση του Μπάνερ.[6] Τα γεγονότα της ταινίας λαμβάνουν επίσης χώρα ταυτόχρονα με τα γεγονότα στις ταινίες Iron Man 2 (2010) και Thor (2011),[7] με την πρώτη να διαδραματίζεται έξι μήνες μετά τα γεγονότα της ταινίας Iron Man (2008).[8]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 Harvey, Jim (5 Ιουνίου 2008). «Zak Penn to receive sole writing credit for 'Incredible Hulk'». Mania.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6Edxry1j3?url=http://www.mania.com/zak-penn-to-receive-sole-writing-credit-for-incredible-hulk_article_109697.html. Ανακτήθηκε στις 23 Φεβρουαρίου 2013. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Thompson, Anne (13 Ιουνίου 2008). «Incredible Hulk: Setting the Record Straight». thompson on hollywood. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EdvMZv1t?url=http://blogs.indiewire.com/thompsononhollywood/incredible_hulk_setting_the_record_straight. Ανακτήθηκε στις 8 Ιουλίου 2008. 
  3. «The Incredible Hulk». British Board of Film Classification. 3 Ιουνίου 2008. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 17 Νοεμβρίου 2018. 
  4. 4,0 4,1 Friedman, Josh (13 Ιουνίου 2008). «New 'Hulk' may be bigger than old one». Los Angeles Times. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EdUa0nJ6?url=http://articles.latimes.com/2008/jun/13/business/fi-projector13. Ανακτήθηκε στις 17 Νοεμβρίου 2018. 
  5. 5,0 5,1 «The Incredible Hulk». Box Office Mojo. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 17 Νοεμβρίου 2018. 
  6. Kistler, Alan (18 Απριλίου 2012). «Incredible Hulk Annotations – Green Goliath to Marvel Movies». Newsarama. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Σεπτεμβρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 18 Νοεμβρίου 2018. 
  7. Eisenberg, Eric (27 Απριλίου 2017). «Why Marvel Movies Don't Overlap Like They Used To, According To Kevin Feige». CinemaBlend. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Απριλίου 2017. Ανακτήθηκε στις 18 Νοεμβρίου 2018. 
  8. Cornelius, Doug (8 Μαΐου 2010). «10 Things Parents Should Know About Iron Man 2». Wired. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Ιουλίου 2017. Ανακτήθηκε στις 18 Νοεμβρίου 2018. 
  9. 9,0 9,1 Zeitchik, Steven (23 Φεβρουαρίου 2006). «Marvel stock soars on rev outlook». Variety. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EdSzX2nD?url=http://www.variety.com/article/VR1117938775/. Ανακτήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2018. 
  10. «Louis Leterrier, 'Now You See Me' Director, On The Problems With 'The Incredible Hulk' And 'Clash of the Titans'». The Huffington Post. 28 Μαΐου 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Ιουνίου 2013. Ανακτήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2018. 
  11. 11,0 11,1 11,2 11,3 11,4 Douglas, Edward (20 Απριλίου 2008). «Exclusive: Leterrier , Feige and Hurd on Hulk's Return». SuperheroHype.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EdZlqfsx?url=http://www.superherohype.com/features/articles/96367-exclusive-letterier-feige-and-hurd-on-hulks-return. Ανακτήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2018. 
  12. «The Hulk's Incredible Return». IGN. 14 Ιουνίου 2007. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2018. 
  13. Adler, Shawn (23 Οκτωβρίου 2007). «Lou Ferrigno Says Hulk Cameo A 'Smash'». MTV Movies Blog. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EdUs0ZtZ?url=http://moviesblog.mtv.com/2007/10/23/lou-ferrigno-says-hulk-cameo-a-smash/. Ανακτήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2018. 
  14. 14,0 14,1 14,2 Douglas, Edward (28 Ιουλίου 2007). «Live from Comic-Con: The Marvel Studios Panel!». SuperheroHype.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EdaU92yk?url=http://www.superherohype.com/features/articles/94515-live-from-comic-con-the-marvel-studios-panel. Ανακτήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2018. 
  15. 15,0 15,1 Douglas, Edward (16 Απριλίου 2007). «Zak Penn on Norton as Hulk!». SuperheroHype.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EdajFVi8?url=http://www.superherohype.com/features/articles/93371-excl-zak-penn-on-norton-as-hulk. Ανακτήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2018. 
  16. 16,0 16,1 «Edward Norton talks Incredible Hulk». Total Film. 7 Μαρτίου 2008. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6Edav5x0X?url=http://www.totalfilm.com/features/edward-norton-talks-incredible-hulk. Ανακτήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2018. 
  17. 17,0 17,1 17,2 «News Etc.». Empire: σελ. 15–16. Απρίλιος 2008. 
  18. Otto, Jeff (27 Μαΐου 2008). «Special Report: "Hulk" Edit Bay Visit». Dark Horizons. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EdbKLfFL?url=http://www.darkhorizons.com/news/11130/special-report-hulk-edit-bay-visit. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2008. 
  19. Moro, Eric (9 Ιουνίου 2008). «Exclusive: Hulk Director Speaks». IGN. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EdbVJIlM?url=http://www.ign.com/articles/2008/06/09/exclusive-hulk-director-speaks?page=2. Ανακτήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2018. 
  20. 20,0 20,1 20,2 Sanchez, Robert (27 Μαΐου 2008). «Edit Bay Visit Part 1: Incredible New Footage from The Incredible Hulk!». IESB.net. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Ιανουαρίου 2009. https://web.archive.org/web/20090114054904/http://www.iesb.net/index.php?option=com_ezine&task=read&page=1&category=2&article=4958. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2008. 
  21. Lawrence, Will (16 Αυγούστου 2008). «Liv Tyler on why there's life after the Lord of the Rings». The Times. http://www.thetimes.co.uk/tto/arts/film/article2428425.ece. Ανακτήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2018. 
  22. 22,0 22,1 22,2 22,3 22,4 22,5 22,6 22,7 de Semlyen, Nick (Ιούνιος 2008). «Fight Club». Empire: σελ. 66–72. 
  23. Freydkin, Donna (29 Νοεμβρίου 2007). «Liv Tyler loves being the Givenchy girl». USA Today. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6Edg02fFG?url=http://usatoday30.usatoday.com/life/people/2007-11-29-liv-tyler_N.htm. Ανακτήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2018. 
  24. 24,0 24,1 24,2 Rossen, Jake (27 Μαρτίου 2008). «Q&A: Tim Roth». Wizard. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Απριλίου 2008. https://web.archive.org/web/20080401124143/http://www.wizarduniverse.com/032708rothqanda.html. Ανακτήθηκε στις 30 Μαρτίου 2008. 
  25. 25,0 25,1 25,2 Collura, Scott; Moro, Eric (10 Ιουνίου 2008). «The Incredible Blonsky». IGN. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EdgVlt2u?url=http://www.ign.com/articles/2008/06/10/the-incredible-blonsky. Ανακτήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2018. 
  26. 26,0 26,1 26,2 «Director Louis Leterrier on The Incredible Hulk». Empire. 13 Μαρτίου 2008. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EdjKRsYU?url=http://www.empireonline.com/features/hulk/1.asp. Ανακτήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2018. 
  27. Alt, Eric. «Ray Stevenson Brings the Pain». Maxim. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EdjX9zB5?url=http://www.maxim.com/movies/punisher-war-zones-ray-stevenson-brings-the-pain. Ανακτήθηκε στις 31 Μαρτίου 2008. 
  28. 28,0 28,1 28,2 28,3 Anatomy of a Hulk-out, 2008 DVD featurette
  29. 29,0 29,1 29,2 29,3 29,4 29,5 29,6 29,7 «THE INCREDIBLE HULK Production Notes». SciFi Japan. 1 Ιουνίου 2008. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Φεβρουαρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2018. 
  30. 30,0 30,1 30,2 30,3 «Director Louis Leterrier Interview – The Incredible Hulk». Collider.com. 16 Ιουνίου 2008. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EdbjejDE?url=http://collider.com/entertainment/article.asp/aid/8218/cid/13/tcid/1. Ανακτήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2018. 
  31. Carroll, Larry (19 Ιανουαρίου 2008). «William Hurt Says New Hulk Is More Heroic, Reveals Iron Man Crossover Scene». MTV News. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EdV0IT8z?url=http://www.mtv.com/news/articles/1579965/william-hurt-reveals-hulk-iron-man-crossover.jhtml. Ανακτήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2018. 
  32. Portman, Jamie (5 Μαρτίου 2008). «Putting Hurt on Hulk». Calgary Herald. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6Edk09jq2?url=http://www.canada.com/calgaryherald/news/entertainment/story.html?id=fcf39498-1812-401a-b8b3-d19213cd8f0d&p=1. Ανακτήθηκε στις 5 Μαρτίου 2008. 
  33. Woerner, Meredith (24 Ιουνίου 2015). «William Hurt promises a new version of General Ross in 'Captain America: Civil War'». Los Angeles Times. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Ιουνίου 2015. Ανακτήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2018. 
  34. Vineyard, Jennifer (2 Νοεμβρίου 2007). «'Hulk' Stars Give Thumbs-Up For Sequel Counterparts; Marvel Goes Red». MTV Movies Blog. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EdVH8LRp?url=http://moviesblog.mtv.com/2007/11/02/hulk-stars-give-thumbs-up-for-sequel-counterparts-marvel-goes-red/. Ανακτήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2018. 
  35. Douglas, Edward (2 Μαΐου 2008). «Robert Downey Jr. is Iron Man!». SuperheroHype.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EdkBZsEu?url=http://www.superherohype.com/features/articles/96459-robert-downey-jr-is-iron-man. Ανακτήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2018. 
  36. Goldman, Eric (28 Φεβρουαρίου 2008). «Wire Star Hulks Out». IGN. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EdkODndh?url=http://www.ign.com/articles/2008/02/28/wire-star-hulks-out. Ανακτήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2018. 
  37. Caffinated, Clint (16 Μαΐου 2008). «Exclusive Interview : Christina Cabot». Movie Hole. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Ιουνίου 2018. Ανακτήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2018. 
  38. Marston, George (16 Ιουνίου 2016). «Reports: Spider-Man: Homecoming Casts Two – Incredible Hulk & Prometheus Vets». Newsarama. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Ιουνίου 2016. Ανακτήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2018. 
  39. Hunt, James (12 Δεκεμβρίου 2014). «Marvel Cinematic Universe: 50 Geeky Spots and Easter Eggs». Den of Geek. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Νοεμβρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2018. 
  40. Keck, William (18 Ιουνίου 2003). «Busting out: 'Hulk' stars aglow for the premiere». USA Today. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6Edkf9up3?url=http://usatoday30.usatoday.com/life/2003-06-18-hulk_x.htm. Ανακτήθηκε στις 21 Νοεμβρίου 2018. 
  41. 41,0 41,1 Becoming the Abomination, 2008 DVD featurette
  42. Worley, Rob (22 Μαρτίου 2002). «Arad Talks Spider-Man 2, Hulk 2». Mania.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EdkuDWVf?url=http://www.mania.com/arad-talks-bispiderman-2ib-bihulk-2ib_article_87918.html. Ανακτήθηκε στις 9 Ιουνίου 2008. 
  43. Knowles, Harry (18 Ιανουαρίου 2006). «Hulk 2-story BS!». Ain't It Cool News. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6Edl8XfuW?url=http://www.aintitcool.com/node/22216. Ανακτήθηκε στις 21 Νοεμβρίου 2018. 
  44. 44,0 44,1 44,2 44,3 Cairns, Bryan (3 Οκτωβρίου 2011). «Director Louis Leterrier Talks Incredible Hulk». Newsarama.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EdlkxSd8?url=http://www.newsarama.com/film/080602-hulk-leterrier.html. Ανακτήθηκε στις 21 Νοεμβρίου 2018. 
  45. Carle, Chris (23 Ιουλίου 2006). «Comic-Con 2006: The Incredible Hulk Panel». IGN. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EdmA8ZfH?url=http://www.ign.com/articles/2006/07/23/comic-con-2006-the-incredible-hulk-panel. Ανακτήθηκε στις 21 Νοεμβρίου 2018. 
  46. «Feige on Silver Surfer, Iron Man and Hulk». SuperheroHype.com. 10 Φεβρουαρίου 2007. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EdphZ0Kp?url=http://www.superherohype.com/features/articles/92783-feige-on-silver-surfer-iron-man-and-hulk. Ανακτήθηκε στις 21 Νοεμβρίου 2018. 
  47. «Make Ours Marvel». Empire: σελ. 66. 26 Μαΐου 2006. 
  48. 48,0 48,1 Fernandez, Jay A. (15 Αυγούστου 2007). «Signing on to a writing co-op». Los Angeles Times: σελ. 2. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EdvfvE3O?url=http://articles.latimes.com/2007/aug/15/entertainment/et-scriptland15. Ανακτήθηκε στις 20 Φεβρουαρίου 2013. 
  49. 49,0 49,1 «THE INCREDIBLE HULK TO SMASH INTO THEATERS JUNE 13, 2008». Marvel.com. 6 Νοεμβρίου 2006. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Απριλίου 2016. Ανακτήθηκε στις 6 Φεβρουαρίου 2014. 
  50. 50,0 50,1 Huver, Scott (26 Μαΐου 2008). «The Incredible Hulk: A Smashing Sampling of Scenes». SuperheroHype.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EdvrpDpe?url=http://www.superherohype.com/features/articles/96671-the-incredible-hulk-a-smashing-sampling-of-scenes. Ανακτήθηκε στις 21 Νοεμβρίου 2018. 
  51. Anders, Charlie Jane (20 Ιουνίου 2008). «The Hulk Almost Trashed Times Square, Designer Tells io9». io9. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EdwCdhFz?url=http://io9.com/5018068/the-hulk-almost-trashed-times-square-designer-tells-io9. Ανακτήθηκε στις 21 Νοεμβρίου 2018. 
  52. Vejvoda, Jim (7 Απριλίου 2014). «Marvel Studios Boss Kevin Feige Talks Captain America: The Winter Soldier And What's In Store For The Marvel Cinematic Universe». IGN. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Απριλίου 2014. Ανακτήθηκε στις 21 Νοεμβρίου 2018. 
  53. Kemp, Cal (16 Ιουνίου 2008). «Gale Anne Hurd Interview – The Incredible Hulk». Collider.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EdwMPN77?url=http://collider.com/entertainment/interviews/article.asp/aid/8230/tcid/1. Ανακτήθηκε στις 21 Νοεμβρίου 2018. 
  54. Lee, Patrick (9 Ιουνίου 2008). «The producers and director of Hulk flex their rebooting muscles to turn the franchise into a green machine». Sci Fi Weekly. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Ιουλίου 2008. https://web.archive.org/web/20080715072414/http://www.scifi.com/sfw/interviews/sfw18987.html. Ανακτήθηκε στις 17 Ιουλίου 2008. 
  55. Kemp, Cal (17 Ιουνίου 2008). «Kevin Feige Interview – The Incredible Hulk». Collider.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EdxYvGLK?url=http://collider.com/entertainment/interviews/article.asp/aid/8236/tcid/1. Ανακτήθηκε στις 21 Νοεμβρίου 2018. 
  56. Juarez, Vanessa (26 Ιουλίου 2008). «Comic-Con: 'Incredible Hulk' screenwriter Zak Penn discusses strife with Edward Norton». Entertainment Weekly. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EbOuxqJr?url=http://popwatch.ew.com/2008/07/26/comic-con-adapt/. Ανακτήθηκε στις 21 Νοεμβρίου 2018. 
  57. 57,0 57,1 The Making of Incredible, 2008 DVD documentary
  58. 58,0 58,1 Picture in Picture, 2008 Blu-ray Disc feature
  59. «Hulk Filming at CFB Trenton». SuperheroHype.com. 31 Ιουλίου 2007. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EdyGKbdE?url=http://www.superherohype.com/features/articles/94541-hulk-filming-at-cfb-trenton. Ανακτήθηκε στις 22 Νοεμβρίου 2018. 
  60. Lai, Tim (11 Σεπτεμβρίου 2007). «City's film industry aim to be eco-friendly». Toronto Star. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6Ee1M8C8G?url=http://www.thestar.com/entertainment/2007/09/11/citys_film_industry_aim_to_be_ecofriendly.html. Ανακτήθηκε στις 22 Νοεμβρίου 2018. 
  61. McCarthy, Libby (12 Ιουνίου 2008). «Hurd helping to green Hollywood». Variety. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EdTAJtcZ?url=http://www.variety.com/article/VR1117987396/. Ανακτήθηκε στις 22 Νοεμβρίου 2018. 
  62. Barnes, Brooks (10 Απριλίου 2008). «What's Big and Green, and Desperate to Be a Hit All Over?». The New York Times. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6Ee4bDP5m?url=http://www.nytimes.com/2008/04/10/movies/10hulk.html?_r=1&. Ανακτήθηκε στις 22 Νοεμβρίου 2018. 
  63. Kirschling, Gregory (17 Απριλίου 2008). «New 'Hulk': behind-the-scenes drama». Entertainment Weekly. http://www.ew.com/ew/article/0,,20191802,00.html. Ανακτήθηκε στις 22 Νοεμβρίου 2018. 
  64. 64,0 64,1 Russo, Tom (15 Ιουνίου 2008). «Making 2008's 'The Incredible Hulk' more than a shade better». Los Angeles Times. http://www.latimes.com/entertainment/la-ca-hulk15-2008jun15,0,413909.story. Ανακτήθηκε στις 8 Ιουλίου 2008. 
  65. 65,0 65,1 Becoming the Hulk, 2008 DVD featurette
  66. Andrews, Marke (11 Απριλίου 2008). «Vancouver's visual effects makers bulk up». The Vancouver Sun. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6Ee1wxcAn?url=http://www.canada.com/vancouversun/story.html?id=be3cd777-c4b8-4b3e-b6e8-b4fb4220dd3b&k=63189. Ανακτήθηκε στις 12 Απριλίου 2008. 
  67. 67,0 67,1 67,2 McLean, Tom (9 Οκτωβρίου 2008). «SFX Whizzes Make the Incredible Hulk a Credible Hulk». Newsarama.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6Ee2BPreG?url=http://www.newsarama.com/film/081009-hulk-special-effects.html. Ανακτήθηκε στις 23 Νοεμβρίου 2018. 
  68. McWeeny, Drew (26 Μαΐου 2008). «AICN EXCLUSIVE! Moriarty Visits The Editing Room for The Incredible Hulk!». Ain't It Cool News. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6Ee2P6G5t?url=http://www.aintitcool.com/node/36874. Ανακτήθηκε στις 24 Νοεμβρίου 2018. 
  69. Adler, Shawn (12 Μαρτίου 2008). «'Incredible Hulk' Trailer: Shot-By-Shot Analysis Shows Green Guy Has Control Issues». MTV News. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EdVTYTlP?url=http://www.mtv.com/news/articles/1583271/incredible-hulk-trailer-shot-by-shot.jhtml. Ανακτήθηκε στις 24 Νοεμβρίου 2018. 
  70. Adler, Shawn (24 Απριλίου 2008). «'Incredible Hulk' Baddie Tim Roth Offers A Glimpse into His 'Fascinating Character' And Monstrous Alter Ego». MTV News. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EdVfX7b9?url=http://www.mtv.com/news/articles/1586154/incredible-hulk-baddie-tim-roth-offers-glimpse-into-his-fascinating-character.jhtml. Ανακτήθηκε στις 24 Νοεμβρίου 2018. 
  71. Worley, Rob (13 Ιουνίου 2008). «Louis Leterrier on 'The Incredible Hulk' controversies». Mania.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6Ee2ZZrJz?url=http://www.mania.com/louis-leterrier-incredible-hulk-controversies_article_91075.html. Ανακτήθηκε στις 13 Ιουνίου 2008. 
  72. «Director Louis Leterrier on The Incredible Hulk. SuperheroHype.com. 15 Σεπτεμβρίου 2006. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6Ee2nlAwf?url=http://www.superherohype.com/features/articles/91861-director-louis-leterrier-on-the-incredible-hulk. Ανακτήθηκε στις 25 Νοεμβρίου 2018. 
  73. Collura, Scott (3 Μαΐου 2007). «Hulk Villain Talk». IGN. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6Ee2z3ytT?url=http://www.ign.com/articles/2007/05/04/hulk-villain-talk. Ανακτήθηκε στις 25 Νοεμβρίου 2018. 
  74. Anderson, Martin (23 Ιουλίου 2008). «The Den of Geek interview: Tom Woodruff Jr.». Den Of Geek. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6Ee3An2s6?url=http://www.denofgeek.us/movies/13492/the-den-of-geek-interview-tom-woodruff-jr. Ανακτήθηκε στις 25 Νοεμβρίου 2018. 
  75. Koppl, Rudy (9 Ιουλίου 2008). «Director Louis Leterrier – Opening the Mind's Eye». MusicFromTheMovies.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Ιουλίου 2008. https://web.archive.org/web/20080709164729/http://www.musicfromthemovies.com/feature.asp?ID=126. 
  76. Koppl, Rudy (9 Ιουλίου 2008). «The Incredible Hulk – Dr. Bruce Banner's Hidden Secrets». MusicFromTheMovies.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Ιουλίου 2008. https://web.archive.org/web/20080709135325/http://www.musicfromthemovies.com/sotw.asp?ID=125. 
  77. «The Incredible Hulk: Music From the Television Pilot Movies». joeharnell.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Δεκεμβρίου 2014. 
  78. 78,0 78,1 Stanley, T. L. (20 Απριλίου 2008). «BK, 7-Eleven Adding Bulk to Hulk Redux». Brandweek. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Απριλίου 2008. https://web.archive.org/web/20080421195456/http://www.brandweek.com/bw/news/recent_display.jsp?vnu_content_id=1003791488. Ανακτήθηκε στις 20 Απριλίου 2008. 
  79. Douglas, Edward (16 Φεβρουαρίου 2008). «Hasbro Previews G.I. Joe, Hulk, Iron Man, Indy & Clone Wars». SuperheroHype.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6Ee5ffJig?url=http://www.superherohype.com/features/articles/95805-hasbro-previews-gi-joe-hulk-iron-man-indy--clone-wars. Ανακτήθηκε στις 22 Νοεμβρίου 2018. 
  80. «The Incredible Hulk Trailer Coming Early March». SuperheroHype.com. 19 Φεβρουαρίου 2008. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6Ee5rQvW0?url=http://www.superherohype.com/features/articles/95817-the-incredible-hulk-trailer-coming-early-march. Ανακτήθηκε στις 22 Νοεμβρίου 2018. 
  81. Hibberd, James (23 Μαΐου 2008). «'Gladiators' Hulks up». The Hollywood Reporter. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EdUFlrns?url=http://www.hollywoodreporter.com/news/gladiators-hulks-up-112504. Ανακτήθηκε στις 22 Νοεμβρίου 2018. 
  82. Lee, Chris (13 Ιουνίου 2008). «A history of flexing his muscles». Los Angeles Times. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EdIvil3G?url=http://articles.latimes.com/2008/jun/13/entertainment/et-norton13. Ανακτήθηκε στις 8 Ιουλίου 2008. 
  83. «WORLD PREMIERE OF "THE INCREDIBLE HULK"». Hollywood.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Απριλίου 2016. Ανακτήθηκε στις 25 Νοεμβρίου 2018. 
  84. 84,0 84,1 «The Incredible Hulk (2008) – Weekend Box Office Results». Box Office Mojo. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 25 Νοεμβρίου 2018. 
  85. Coggan, Devan (10 Αυγούστου 2018). «All 20 Marvel Cinematic Universe movies are returning to theaters in IMAX». Entertainment Weekly. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Αυγούστου 2018. Ανακτήθηκε στις 25 Νοεμβρίου 2018. 
  86. Foster, Dave (27 Αυγούστου 2008). «The Incredible Hulk (R1) in October – Full details». The Digital Fix. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EeIodx50?url=http://film.thedigitalfix.com/content/id/68589/the-incredible-hulk-r1-in-october.html. Ανακτήθηκε στις 25 Νοεμβρίου 2018. 
  87. Foster, Dave (26 Αυγούστου 2008). «The Incredible Hulk (US BD) in October». The Digital Fix. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EeJ4SQuI?url=http://film.thedigitalfix.com/content/id/68657/the-incredible-hulk-us-bd-in-october.html. Ανακτήθηκε στις 25 Νοεμβρίου 2018. 
  88. Lee, Jason (6 Ιουνίου 2012). «'Marvel Cinematic Universe' 10-disc Blu-ray set announced». HD-Report. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 25 Νοεμβρίου 2018. 
  89. Breznican, Anthony (6 Σεπτεμβρίου 2012). «Briefcase lawsuit delays Marvel's 'Phase One' box set until next spring – EXCLUSIVE». Entertainment Weekly. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Σεπτεμβρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 25 Νοεμβρίου 2018. 
  90. «The Incredible Hulk 4K Blu-ray». Blu-ray.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Μαρτίου 2018. Ανακτήθηκε στις 25 Νοεμβρίου 2018. 
  91. DiOrio, Carl (8 Ιουλίου 2008). «'Hulk' versus 'Hulk': Similar boxoffice receives different reactions». The Hollywood Reporter. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Ιουλίου 2008. https://web.archive.org/web/20080712210347/http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/film/news/e3i28e0d4f7991010727c5ef800dea6ce69. Ανακτήθηκε στις 9 Ιουλίου 2008. 
  92. McClintock, Pamela (15 Ιουνίου 2008). «Box office goes green with 'Hulk'». Variety. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EdTMsWWI?url=http://www.variety.com/article/VR1117987500. Ανακτήθηκε στις 25 Νοεμβρίου 2018. 
  93. McNary, Dave (15 Ιουνίου 2008). «'Happening' beats 'Hulk' overseas». Variety. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EdTZB24Y?url=http://www.variety.com/article/VR1117987501. Ανακτήθηκε στις 25 Νοεμβρίου 2018. 
  94. «"Incredible Hulk" takes in $3.5 mln from Chinese movie-goers». Xinhua News Agency. 26 Αυγούστου 2008. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EeHtdzZi?url=http://news.xinhuanet.com/english/2008-08/26/content_9712933.htm. Ανακτήθηκε στις 26 Αυγούστου 2008. 
  95. «The Incredible Hulk (2008)». Rotten Tomatoes. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2018. 
  96. «Incredible Hulk, The (2008): Reviews». Metacritic. CBS Interactive. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2018. 
  97. Rich, Joshua (15 Ιουνίου 2008). «'Hulk': An 'Incredible' Weekend Win». Entertainment Weekly. http://www.ew.com/ew/article/0,,20206822,00.html. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2018. 
  98. McCarthy, Todd (11 Ιουνίου 2008). «The Incredible Hulk». Variety. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EdTjIJO5?url=http://www.variety.com/review/VE1117937386/. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2018. 
  99. Rodriguez, Rene (13 Ιουνίου 2008). «Incredible Hulk (PG-13)». Miami Herald. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2018. 
  100. Rahner, Mark (12 Ιουνίου 2008). «"The Incredible Hulk" brings out the best – and the beast – in Edward Norton». The Seattle Times. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6Ee6Ih6j4?url=http://seattletimes.com/html/movies/2004471790_hulk13.html. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2018. 
  101. Lumenick, Lou (12 Ιουνίου 2008). «Green Day». New York Post. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6Ee6WpAKL?url=http://www.nypost.com/p/entertainment/movies/item_QpgESvYwOwAhuV6FTn6QxL;jsessionid=6C78B4B24AF1B8F36E76A8A82C644E18. Ανακτήθηκε στις 3 Απριλίου 2011. 
  102. Ebert, Roger (12 Ιουνίου 2008). «The Incredible Hulk (PG-13)». Chicago Sun-Times. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6Ee6nvhaD?url=http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20080612%2FREVIEWS%2F848151866. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2018. 
  103. Lemire, Christy (12 Ιουνίου 2008). «Smashing 'Hulk' lacks heart». Tucson Citizen. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Φεβρουαρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2018. 
  104. Scott, A. O. (13 Ιουνίου 2008). «Caution: Contents Turn Angry When Shaken». The New York Times. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6Ee6uodSc?url=http://movies.nytimes.com/2008/06/13/movies/13hulk.html?_r=0. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2018. 
  105. Ansen, David (12 Ιουνίου 2008). «Green But With a Big Footprint». Newsweek. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2018. 
  106. «Mamma Mia! leads film award nods». BBC News Online. 1 Αυγούστου 2008. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EeIGfoNq?url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/7537665.stm. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2018. 
  107. Turek, Ryan (10 Μαρτίου 2009). «35th Saturn Award Nominations Are In!». Shock Til You Drop. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2018. 
  108. Σφάλμα αναφοράς: Σφάλμα παραπομπής: Λανθασμένο <ref>. Δεν υπάρχει κείμενο για τις παραπομπές με όνομα «NortonTotalFilm».
  109. Adler, Shawn (13 Ιουνίου 2008). «Should Hulk Be The Villain In 'The Avengers'? You Decide, Says Hulk Director». MTV Movies Blog. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EdWBgtNh?url=http://moviesblog.mtv.com/2008/06/13/should-hulk-be-the-villain-in-the-avengers-you-decide-says-hulk-director/. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2018. 
  110. Louis Leterrier and Tim Roth's audio commentary, 2008 DVD
  111. Carroll, Larry (21 Νοεμβρίου 2008). «Tim Blake Nelson Will Battle Hulk As 'The Leader' In 'Incredible Hulk 2' — With Or Without Ed Norton». MTV Splash Page. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EdVqkyUK?url=http://splashpage.mtv.com/2008/11/21/tim-blake-nelson-will-battle-hulk-as-the-leader-in-incredible-hulk-2-with-or-without-ed-norton/. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2018. 
  112. Dickreuter, Raffael (14 Ιουνίου 2008). «Designing the Incredible Hulk». XSI Base. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Οκτωβρίου 2008. https://web.archive.org/web/20081014234450/http://www.xsibase.com/articles.php?detail=147. Ανακτήθηκε στις 17 Οκτωβρίου 2008. 
  113. 113,0 113,1 Adler, Shawn (12 Ιουνίου 2008). «'Incredible Hulk' Stars, Director Already Have Wish List For 'Hulk 2': Iron Man, Samson, The Leader And More». MTV News. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EdW1tbQz?url=http://www.mtv.com/news/articles/1589158/incredible-hulk-stars-director-already-planning-sequel.jhtml. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2018. 
  114. Fischer, Paul (14 Ιουνίου 2008). «Exclusive Interview: Louis Letterier for «The Incredible Hulk»». Dark Horizons. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EeLCqTjk?url=http://www.darkhorizons.com/features/660/louis-letterier-for-the-incredible-hulk. Ανακτήθηκε στις 17 Ιουνίου 2008. 
  115. 115,0 115,1 Carroll, Larry (23 Οκτωβρίου 2008). «'Incredible Hulk' Producer Wants To Make A Sequel, Which Could Include Edward Norton». MTV News. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EdWPf6H1?url=http://www.mtv.com/news/articles/1597802/incredible-hulk-producer-wants-make-sequel.jhtml. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2018. 
  116. McClintock, Pamela (4 Ιουλίου 2008). «Box office outperforms expectations». Variety. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EdTuvxny?url=http://www.variety.com/article/VR1117988335. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2018. 
  117. Franklin, Garth (21 Ιουλίου 2008). «Leterrier on More Hulk, America». Dark Horizons. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EeLP6sMl?url=http://www.darkhorizons.com/news/11552/leterrier-on-more-hulk-america. Ανακτήθηκε στις 24 Ιουλίου 2008. 
  118. Adler, Shawn (20 Οκτωβρίου 2008). «Will We See The Incredible Hulk Again? Marvel President Says Yes». MTV News. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EdWTsBdF?url=http://www.mtv.com/news/articles/1597523/will-we-see-incredible-hulk-again-marvel-president-yes.jhtml. Ανακτήθηκε στις 21 Οκτωβρίου 2008. 
  119. Topel, Fred (7 Αυγούστου 2009). «Could Tim Roth's Abomination return in a new movie». Blastr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. https://www.webcitation.org/6EeLbcWZI?url=http://www.blastr.com/2009/08/could-tim-roths-abominati.php. Ανακτήθηκε στις 23 Φεβρουαρίου 2013. 
  120. Boucher, Geoff (11 Αυγούστου 2009). «Leterrier's dream: An 'Avengers' epic told in four films over one summer». Los Angeles Times. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 23 Φεβρουαρίου 2013. 
  121. «Exclusive : "I'd do Hulk 2", says Letterier». MovieHole. 26 Αυγούστου 2009. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 23 Φεβρουαρίου 2013. 
  122. McWeeny, Drew (10 Ιουλίου 2010). «EXCLUSIVE: Marvel confirms they will hire new 'Hulk' for 'The Avengers'». HitFix. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2018. 
  123. Finke, Nikki (23 Ιουλίου 2010). «TOLDJA! Marvel & Ruffalo Reach Hulk Deal». Deadline Hollywood. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2018. 
  124. Gajewski, Ryan (23 Οκτωβρίου 2014). «Edward Norton Offers New Explanation for Not Playing Hulk in 'Avengers' Films». The Hollywood Reporter. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις October 27, 2014. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2018. 
  125. Ryan, Mike (13 Απριλίου 2012). «Kevin Feige, 'The Avengers' Producer, On The Possibility of Captain America And Falcon?». The Huffington Post. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2018. 
  126. Eisenberg, Eric (1 Μαΐου 2012). «Marvel President Kevin Feige Talks Iron Man 3 and the Future». Cinema Blend. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2018. 
  127. Wigler, Josh (21 Σεπτεμβρίου 2012). «A 'Planet Hulk' Movie? Marvel's Kevin Feige Weighs In». MTV Splash Page. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2018. 
  128. Dibdin, Emma (17 Ιουνίου 2014). «Exclusive: Mark Ruffalo: 'Marvel is considering a Hulk standalone movie'». Digital Spy. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Ιουλίου 2014. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2018. 
  129. Nicholson, Max (21 Ιουλίου 2014). «No Planet Hulk Movie Planned, Says Marvel Studio Head Kevin Feige». IGN. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Ιουλίου 2014. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2018. 
  130. Sciretta, Peter (28 Οκτωβρίου 2014). «Watch: All Of Your Marvel Phase 3 Questions Answered By Marvel Head Kevin Feige». /Film. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Οκτωβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2018. 
  131. Goldberg, Matt (13 Απριλίου 2015). «Mark Ruffalo Reveals Universal Owns the Rights to Solo HULK Movies». Collider. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Απριλίου 2015. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2018. 
  132. Ryan, Patrick (30 Οκτωβρίου 2015). «Mark Ruffalo: A solo Hulk movie 'feels even further away' than before». USA Today. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Νοεμβρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2018. 
  133. Knapp, JD (15 Ιουλίου 2017). «Mark Ruffalo Sizes Up Chances of a Standalone 'Hulk' Movie: It 'Will Never Happen'». Variety. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Ιουλίου 2017. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2018. 
  134. Zeitchik, Steven (23 Φεβρουαρίου 2006). «Marvel stock soars on rev outlook». Variety. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Φεβρουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2018. 
  135. Hughes, Mark (19 Ιουνίου 2015). «Details Of Marvel's 'Hulk' Film Rights – Fans Can Relax About Sequel». Forbes. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Ιουνίου 2015. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2018. ...παρά την απόκτηση των κινηματογραφικών δικαιωμάτων παραγωγής ταινιών του Hulk, η Marvel δεν απέκτησε τα δικαιώματα διανομής. Η Universal κατέχει αυτά τα δικαιώματα... η ακριβής κατάσταση είναι πως η Universal κατέχει αυτή τη στιγμή το δικαίωμα της πρώτης άρνησης να διανέμει οποιαδήποτε ταινία Hulk στο μέλλον. Αν για κάποιο λόγο η Universal επιλέξει να παραιτηθεί από τη διανομή, τότε η Disney θα πάρει αμέσως τα δικαιώματα διανομής για τις ταινίες του Hulk. 
  136. Kilday, Gregg (24 Ιουνίου 2015). «How Marvel's Hulk Got Caught Between Studios». The Hollywood Reporter. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Ιουλίου 2015. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2018. 
  137. Zakarin, Jordan (22 Δεκεμβρίου 2015). «You'll Like Him When He's Angry: Mark Ruffalo on Playing Mentally Ill and the Hulk's Difficult Future». Yahoo!. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Δεκεμβρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2018. 
  138. Butler, Tom (25 Ιανουαρίου 2016). «Mark Ruffalo Promises Epic Arc For Hulk Across Thor 3 and Infinity War». Yahoo!. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Ιανουαρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2018. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]


Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα The Incredible Hulk (film) της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).