Ζίκο

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Ζίκο
Προσωπικές πληροφορίες
Ημερ. γέννησης3 Μαρτίου 1953 (1953-03-03) (67 ετών)
Τόπος γέννησηςΡίο ντε Τζανέιρο, Βραζιλία
Ύψος1,72 μ.
ΘέσηΜέσος
Ομάδες νέων
1967–1971Φλαμένγκο
Επαγγελματική καριέρα*
ΠερίοδοςΟμάδαΣυμμ.(Γκ.)
1971–1983Φλαμένγκο212(123)
1983–1985Ουντινέζε39(22)
1985–1989Φλαμένγκο37(12)
1991–1994Κασίμα Άντλερς45(35)
Σύνολο334(192)
Εθνική ομάδα
ΠερίοδοςΟμάδαΣυμμ.(Γκ.)
1976–1988Βραζιλία71(48)
Προπονητική καριέρα
ΠερίοδοςΟμάδα
1999Κασίμα Άντλερς
2000–2002Ζίκο (D/R)
2002–2006Ιαπωνία
2006–2008Φενερμπαχτσέ
2008Μπουνιοντκόρ ΠΦΚ
2009ΤΣΣΚΑ Μόσχας
2009–2010Ολυμπιακός Πειραιώς
2011–2012Ιράκ
2013–2014Αλ Γκαράφα ΣΚ
2014–2016ΦΚ Γκόα
* Οι συμμετοχές και τα γκολ στις προηγούμενες ομάδες υπολογίζονται μόνο για τα εγχώρια πρωταθλήματα.
† Συμμετοχές (Γκολ).

Ο Αρτούρ Αντούνις Κοΐμπρα (Arthur Antunes Coimbra, γεννήθηκε 3 Μαρτίου 1953), γνωστότερος με το προσωνύμιο Ζίκο (Zico) ή Ζίκου, είναι Βραζιλιάνος τέως διεθνής ποδοσφαιριστής και νυν προπονητής. Κατά τις δεκαετίες 1970 και '80 ο Ζίκο είχε διαπρέψει ως επαγγελματίας ποδοσφαιριστής αγωνιζόμενος στη θέση του επιθετικού μέσου, κυρίως με τη φανέλα της Φλαμένγκο. Θεωρείται ως ένας από τους ανώτερους τεχνικά παίκτες και σκόρερ στην ιστορία του ποδοσφαίρου και ως ένας από τους κορυφαίους όλων των εποχών.[1][2][3][4][5] Στις εκλογές της IFFHS αναδείχθηκε 14ος καλύτερος ποδοσφαιριστής του 20ού αιώνα.[6]

Καριέρα σε συλλόγους[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ζίκο γεννήθηκε στο Κουϊντίνο του Ρίο ντε Τζανέιρο και αρχικά σκεφτόταν να δοκιμασθεί στην τοπική Αμέρικα, όπου αγωνίζονταν οι δύο μεγαλύτεροι αδελφοί του Αντούνες και Εντού. Τελικά όμως, άκουσε τη συμβουλή από κάποιον δημοσιογράφο-φίλο του πατέρα του, εντάχθηκε στα τμήματα υποδομής ενός μεγαλύτερου συλλόγου του Ρίο, της Φλαμένγκο. Έγινε μέλος της ομάδας νέων στα 14 το 1967, όντας λεπτός σαν ραβδί και κοντός (μόνο 1,45 μέτρα). Ο σύλλογος τον έγραψε σε ένα πρόγραμμα που αφορούσε ειδική διατροφή και γυμναστική.[7] Με τους «μικρούς» της Φλαμένγκο μέτρησε συνολικά 116 αγώνες και 81 γκολ. Το Ζίκο, μπήκε στη ζωή του σε μικρή ηλικία λόγω της σωματοδομής του: το Arthur έγινε Arthurzinho και στη συνέχεια Arthurzico.[8] Το 1971 έκανε το ντεμπούτο του στην ανδρική ομάδα και κατέκτησε τον πρώτο τίτλο του, το πρωτάθλημα Καριόκα. Δεν καθιερώθηκε άμεσα αλλά στην μεθεπόμενη αγωνιστική περίοδο εξελίχθηκε σε βασικό στέλεχος σημειώνοντας 20 τέρματα στο πρωτάθλημα Καριόκα που ξανακέρδισε.[9]

Η παρουσία του στη Φλαμένγκο συνδυάστηκε με μια από τις καλύτερες περιόδους στην ιστορία της ομάδας, ο ίδιος δε ανέδειξε το πλούσιο ταλέντο του αφήνοντας ιδιαίτερα στη μνήμη των φιλάθλων τα λακτίσματά του με στημένη μπάλα (φάουλ, κόρνερ, πέναλτι), όπου συνδύαζε υψηλή τεχνική με δύναμη.[10][11] Το 1974 κέρδισε το βραβείο του καλύτερου παίκτη τότε πρωταθλήματος στα 20 του χρόνια.[12] Η πιο παραγωγική χρονιά του ήταν το 1979 όταν σημείωσε 70 γκολ σε επίσημους αγώνες με σύλλογο και εθνική ομάδα.[13] Συνολικά αγωνίσθηκε στην πρώτη ομάδα της Φλαμένγκο για 18 σεζόν (1971-1983 και 1985-1989) με απολογισμό: 247 συμμετοχές - 135 γκολ στο βραζιλιάνικο πρωτάθλημα, 300 συμμετοχές - 247 γκολ στο πρωτάθλημα της πολιτείας Καριόκα (διεξάγεται τους πρώτους μήνες κάθε χρόνου πριν το εθνικό), 21 συμμετοχές - 16 γκολ στα κύπελλα της Νότιας Αμερικής (Λιμπερταδόρες και Σουπερκόπα). Με αυτές τις επιδόσεις κέρδισε το προσωνύμιο «λευκός Πελέ»,[14] ενώ και ο ίδιος ο Πελέ έχει δηλώσει πως απ' όλους τους ποδοσφαιριστές, αυτός που με πλησίασε περισσότερο ήταν ο Ζίκο. Στέφθηκε πρωταθλητής Βραζιλίας τέσσερις φορές (1980, 1982, 1983, 1987) και Νότιας Αμερικής μία (Λιμπερταδόρες 1981).[15] Το 1981 κέρδισε επίσης το Διηπειρωτικό Κύπελλο. Οι τίτλοι αυτοί ήταν οι πρώτοι που κέρδιζε στην ιστορία της η Φλαμένγκο και μάλιστα σε χρονικό διάστημα τριών εβδομάδων.[16]

Στον ημιτελικό του Κόπα Λιμπερταδόρες η Φλαμένγκο αντιμετώπισε την Ατλέτικο Μινέιρο νικώντας στα χαρτιά μιας και ο επεισοδιακός αγώνας διακόπηκε. Στον τελικό αντίπαλος, η ομάδα έκπληξη της διοργάνωσης, η παντελώς άσημη τότε Κομπρελόα από τη Χιλή. Οι “αλεπούδες της ερήμου”, μια ομάδα από μια μικρή πόλη μεταλλωρύχων είχε κερδίσει το πρωτάθλημα μόλις τρία χρόνια μετά την ίδρυσή της και έφτανε στον τελικό του Λιμπερταδόρες στα τέσσερα χρόνια κάνοντας εξαιρετικές εμφανίσεις. Η μεγάλη δύναμη της Κομπρελόα ήταν το γήπεδό της, σε υψόμετρο 2.200 μέτρων στην πόλη Καλαμά που βρίσκεται μέσα σε έρημο και έχει έναν από τους χαμηλότερους μέσους όρους βροχόπτωσης στον κόσμο. Το υψόμετρο σε συνδυασμό με τη σκόνη από την έρημο κάνουν τις συνθήκες εξαιρετικά δύσκολες. Η Φλαμένγκο έκανε διαμαρτυρία στην CONMEBOL ζήτησε να αλλάξει το γήπεδο. Η μικρή (αλλά όχι φτωχή) Κομπρελόα έφτασε μέχρι να προτείνει και χρήματα στη Φλαμένγκο για να μην καταθέσει αίτημα, αλλά οι Βραζιλιάνοι δεν πείστηκαν κι η έδρα άλλαξε, παρά την έφεση των Χιλιανών. Μπροστά σε 93.000 θεατές στο Μαρακανά, η Φλαμένγκο κέρδιζε από το πρώτο ημίχρονο με 2-0 χάρη σε δύο γκολ του Ζίκο, ενώ είχε χάσει σωρεία ευκαιριών. Το γκολ του Μερέγιο όμως έκανε το τελικό σκορ 2-1 και έδωσε ελπίδες στους Χιλιανούς. Η ρεβάνς είχε 60.000 θεατές στο Σαντιάγο κυρίως οπαδούς των τοπικών συλλόγων, αλλά και ηρωικούς οπαδούς της Κομπρελόα που έκαναν τα περίπου 1.500 χιλιόμετρα απόσταση από την έρημο στην πρωτεύουσα. Η Κομπρελόα έκανε ό,τι μπορούσε για να κατακτήσει το κύπελλο. Ο Ζίκο σε συνέντευξή του θυμάται εκείνους τους τελικούς και τους αποκάλεσε τη νίκη του ποδοσφαίρου επί της βίας. Οι Χιλιανοί μετά τα όσα είχαν γίνει για την έδρα, αποφάσισαν να χρησιμοποιήσουν κάθε μέσο. Ο θρύλος (που υποστηρίζει ο Ζίκο) λέει ότι ο αρχηγός και αμυντικός των Χιλιανών Μάριο Σότο κρατούσε μια πέτρα στο χέρι του σε όλο τον αγώνα και χτυπούσε τους Βραζιλιάνους όποτε μπορούσε. Δύο παίκτες της Φλαμένγκο αποχώρησαν με τα κεφάλια τους μέσα στο αίμα. Η Κομπρελόα τελικά στο 79ο λεπτό, ο σκόρερ και του πρώτου ματς Μερέγιο με εκτέλεση φάουλ έκανε το 1-0. Με τα εκτός έδρας γκολ να μην μετρούν οδηγηθήκαμε σε τρίτο παιχνίδι, που έγινε στο ουδέτερο Μοντεβιδέο. Εκεί ο Ζίκο αποφασισμένος να μη χάσει τον τίτλο, σκόραρε ξανά δύο φορές και έφτασε τα 11 γκολ στη διοργάνωση βγαίνοντας πρώτος σκόρερ. Το παιχνίδι έληξε με 2-0 κι η Φλαμένγκο πανηγύρισε το πρώτο της Κόπα Λιμπερταδόρες. Η διοργάνωση του 1981 ήταν μια από τις πιο σκληρές, πιο αμφισβητούμενες και πιο ιστορικές του Κόπα Λιμπερταδόρες.[17]

Στον τελικό του Διηπειρωτικού ο Ζίκο κατέκτησε τον υψηλότερο τίτλο του κάνοντας έξοχη εμφάνιση στη νίκη επί της Λίβερπουλ με 3-0 δίνοντας ασίστ και για τα τρία γκολ.[18] Οι ατομικές διακρίσεις δεν έλειπαν καθώς τρεις φορές αναδείχθηκε κορυφαίος ποδοσφαιριστής στη Νότιο Αμερική, ενώ δύο φορές ήταν δεύτερος σε διάστημα έξι ετών (1976-1982).[19] Συνολικά για τη Φλαμένγκο σημείωσε 568 τέρματα σε 765 επίσημους και φιλικούς αγώνες.[8]

Το καλοκαίρι του 1983 η απελευθέρωση της αγοράς στο Ιταλικό πρωτάθλημα (Καμπιονάτο) οδήγησε τους κορυφαίους του αθλήματος εκεί και ο Βραζιλιάνος αγωνίστηκε με τη φανέλα της μικρομεσαίας Ουντινέζε.[20] Η μεταγραφή ήταν περιπετειώδης καθώς ο παίκτης αρνήθηκε πρόταση της Μίλαν και οι μεγαλύτεροι σύλλογοι πίεσαν την FIGC (Ιταλική Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου) που αρχικά εμπόδισε τη μεταφορά ζητώντας οικονομικές εγγυήσεις. Αυτό προκάλεσε αναταραχή στο Ούντινε καθώς οι εξοργισμένοι βγήκαν στους δρόμους διαμαρτυρόμενοι ενάντια στην ιταλική ομοσπονδία και την ομοσπονδιακή κυβέρνηση. Ιστορικοί λόγοι θα τους έκαναν να φωνάζουν O Zico, o Austria! ("Είτε Ζίκο, είτε Αυστρία"). Στο τέλος της διαμάχης, η συμφωνία πέρασε. Στην Ιταλία έμεινε για ενάμισι χρόνο, μετρώντας 22 γκολ σε 39 αγώνες πρωταθλήματος και 8 γκολ σε 14 αγώνες κυπέλλου.[21] Την πρώτη αγωνιστική περίοδο σημείωσε 19 τέρματα και ήταν δεύτερος σκόρερ του πρωταθλήματος, όμως η ομάδα κατατάχθηκε μόλις 9η τρεις θέσεις χαμηλότερα από την προηγούμενη χρονιά αν και σημείωσε σχεδόν διπλάσια γκολ. Τη δεύτερη χρονιά ταλαιπωρήθηκε από τραυματισμούς και η έλλειψη υψηλών στόχων από την ιταλική ομάδα του έδειξε το δρόμο της επιστροφής στην πατρίδα του.[22]

Μετά την ιταλικό κομμάτι της καριέρας επέστρεψε στη Φλαμένγκο το 1985 και την ίδια χρονιά τραυματίστηκε σοβαρά στο αριστερό του γόνατο και χρειάστηκαν τέσσερις επεμβάσεις για να ανακάμψει και χρονικό διάστημα σχεδόν ενός έτους. Όταν επανήλθε δεν ήταν στην προγενέστερη κατάσταση και έτσι το Δεκέμβριο του 1989 ο 37άρης πια Ζίκο αποσύρθηκε από την ενεργό δράση, έχοντας ένα θριαμβευτικό 5-0 του συλλόγου του επί της αιώνιας αντιπάλου Φλουμινένσε ως τελευταία μεγάλη επιτυχία της καριέρας του.[23] Θεωρούμενος ως ο κορυφαίος ποδοσφαιριστής στην ιστορία του συλλόγου έκανε την αποχαιρετηστήρια εμφάνισή του στις 6 Φεβρουαρίου 1990.[24] Κλείνοντας την καριέρα του στην πατρίδα του ήταν ο παίκτης που είχε πετύχει τα περισσότερα γκολ στο Στάδιο Μαρακανά, 333 σε 435 αγώνες.[7] Για ένα σύντομο διάστημα ασχολήθηκε και με την πολιτική, διατελώντας Υπουργός Αθλητισμού της Βραζιλίας (1990). Κράτησε αυτό το πόστο για περίπου ένα χρόνο.[25]

Το 1991 αποδέχθηκε την πρόταση να παίξει για την ιαπωνική Σουμιτόμο Μέταλς. Στην Ιαπωνία έμεινε τέσσερα έτη και πέτυχε συνολικά 56 γκολ σε 75 αγώνες, ενώ κατά την παραμονή του η ομάδα έγινε επαγγελματική και μετονομάσθηκε σε Κασίμα Άντλερς. Το 1993 κατέκτησε το Πρωτάθλημα Ιαπωνίας[26][27] και σε ένδειξη ευγνωμοσύνης για την μεγάλη συνεισφορά του στην ανάπτυξη του αθλήματος στη χώρα, η διοίκηση τοποθέτησε στο γήπεδο το άγαλμά του.[8][28]

Κρέμασε οριστικά τα παπούτσια του το 1994, σε ηλικία 41 ετών,[29] έχοντας τα ιδιαίτερα πετυχημένα στοιχεία των 192 τερμάτων σε 334 αγώνες εθνικού πρωταθλήματος (μ.ό. 0,58 ανά αγώνα) και συνολικά 406 σε 596 αγώνες πρωταθλήματος.[30] Συνολικά κατά τη διάρκεια της καριέρας του σημείωσε 826 γκολ σε επίσημους και φιλικούς αγώνες,[31] ενώ ανήκει και στον κατάλογο ποδοσφαιριστών με περισσότερα από 500 γκολ σε επίσημους αγώνες.

Διεθνής καριέρα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από τις 25 Φεβρουαρίου 1976, όταν χρίστηκε για πρώτη φορά διεθνής στο Μοντεβιδέο (Ουρουγουάη-Βραζιλία 1-2, σημείωσε ένα γκολ) και για μία δεκαετία, ο Ζίκο υπήρξε αναντικατάστατο στέλεχος της Σελεσάο στις μεγάλες διοργανώσεις. Συνολικά φόρεσε τη φανέλα με το εθνόσημο σε 71 αναμετρήσεις και πέτυχε 48 τέρματα.[32] 14 συμμμετοχές και 5 γκολ είναι σε Παγκόσμια Κύπελλα (Αργεντινή '78, Ισπανία '82, Μεξικό '86), δεν κατάφερε όμως να στεφθεί παγκόσμιος πρωταθλητής, έχοντας ως καλύτερη την τρίτη θέση του 1978.[33] Ειδικά στο Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου 1982 της Ισπανίας, η ομάδα της Βραζιλίας φάνταζε ως φαβορί διαθέτοντας μια από τις θεωρούμενες ως καλύτερες ομάδες όλων των εποχών [34][35] ο Ζίκο ήταν σε εξαιρετική κατάσταση, αποδεικνύοντας ότι ήταν σε θέση να κάνει τα πάντα μέσα στο γήπεδο, θεωρούμενος δίκαια ο καλύτερος ποδοσφαιριστής του κόσμου.[36] [37] Σημείωσε 4 τέρματα στους 5 πρώτους αγώνες της εθνικής, πετυχαίνοντας ένα γκολ στην εύκολη νίκη επί της Αργεντινής με 3-1 αλλά στις 5 Ιουλίου η ομάδα ηττήθηκε από την μετέπειτα πρωταθλήτρια Ιταλία με τρία γκολ του Πάολο Ρόσι και σκορ-έκπληξη 3-2 σε ένα από τους συγκλονιστικότερους αγώνες των διοργανώσεων του Κυπέλλου και έτσι δεν προκρίθηκε στους "4".[38][39] Ο Ζίκο ψηφίστηκε στην καλύτερη ομάδα της διοργάνωσης.[40]

Ο Ζίκο (αριστερά) με την φανέλα της Ουντινέζε το 1983

Τελευταία του εμφάνιση ήταν ο προημιτελικός του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1986 απέναντι στη Γαλλία στο στάδιο της Γουαδαλαχάρας και έχει συνδεθεί με τη μοιραία απώλεια ενός πέναλτι κατά την κανονική διάρκεια του αγώνα (η συνάντηση οδηγήθηκε στα πέναλτι και η Βραζιλία αποκλείστηκε). [41] Το πέναλτι αυτό ήταν ένα από τα τρία που είχε χάσει σε όλη του την καριέρα του ο Βραζιλιάνος (73 στα 76).[42]

Προπονητής[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο Παγκόσμιο Κύπελλο της Γαλλίας (1998) ο Ζίκο ήταν μέλος της βραζιλιάνικης αποστολής, ως βοηθός του προπονητή Μάριο Ζαγκάλο.

Το 2002, αμέσως μετά το Παγκόσμιο Κύπελλο των Ν. Κορέας - Ιαπωνίας, ανέλαβε πρώτος προπονητής της Εθνικής Ιαπωνίας. Κορυφαίες στιγμές του ήταν η κατάκτηση του Ασιατικού Κυπέλλου το 2004 και η πρόκριση στο Παγκόσμιο Κύπελλο της Γερμανίας το 2006.[43] Η αποτυχία της ομάδας του να καταφέρει κάτι καλό στη Γερμανία (αποκλείσθηκε στη φάση των ομίλων με 1 ισοπαλία και 2 ήττες) τον οδήγησε στην παραίτηση.[44]

Τον Ιούλιο του 2006 υπέγραψε διετές συμβόλαιο στην τουρκική Φενερμπαχτσέ. Την πρώτη χρονιά στέφθηκε πρωταθλητής Τουρκίας, ενώ τη δεύτερη οδήγησε την ομάδα για πρώτη φορά στα προημιτελικά του Τσάμπιονς Λιγκ, όπου αποκλείσθηκε απ' την Τσέλσι. Για τις επιτυχίες του οι οπαδοί τον αποκαλούν Κραλ Αρτούρ, δηλ. Βασιλιά Αρθούρο.[45]

Μολονότι η τουρκική ομάδα ήθελε να ανανεώσει τη συνεργασία μαζί του, ο Ζίκο προτίμησε να αποχωρήσει το καλοκαίρι του 2008. Αυτοπροτάθηκε στη Νιούκαστλ, η οποία είχε μείνει χωρίς προπονητή μετά την απόλυση του Γκρέιαμ Σούνες, αλλά η διοίκηση της αγγλικής ομάδας προτίμησε να συνεχίσει με τον -έως τότε υπηρεσιακό- Γκλεν Ρέντερ. Έτσι ο Ζίκο μετακόμισε στην Τασκένδη του Ουζμπεκιστάν, ανέλαβε τη Μπούνιοντγκορ μεσούσης της σεζόν και κατέκτησε το νταμπλ της περιόδου 2008, ενώ έφτασε ως τα ημιτελικά του Ασιατικού Τσάμπιονς Λιγκ.[46]

Στις 12 Ιανουαρίου 2009 υπέγραψε στη ρωσική ΤΣΣΚΑ Μόσχας, αλλά τα αποτελέσματα υπήρξαν πενιχρά και στις 10 Σεπτεμβρίου αντικαταστάθηκε.[47]

Έξι μέρες αργότερα, ο Ζίκο προσλήφθηκε από τον Ολυμπιακό Πειραιώς στη θέση του απολυμένου Τιμούρ Κετσμπάγια.[48] Μολονότι η ομάδα αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα με τραυματισμούς βασικών παικτών, υπό τις οδηγίες του Βραζιλιάνου τερμάτισε άνετα στη 2η θέση του ομίλου της στο Τσάμπιονς Λιγκ 2009-10 και κέρδισε την πρόκριση στην επόμενη φάση. Όμως στο Ελληνικό Πρωτάθλημα η πορεία δεν ήταν ανάλογη: μετά από ένα καλό φθινοπωρινό ξεκίνημα, το χειμώνα ο Ολυμπιακός απώλεσε 12 βαθμούς σε μόλις εννέα αγωνιστικές, πέφτοντας στη 2η θέση της βαθμολογίας με 7 βαθμούς διαφοράς από τον προπορευόμενο Παναθηναϊκό. Ο Ζίκο βρέθηκε στο επίκεντρο πολύ σκληρής κριτικής από τον τύπο και τους οπαδούς, τόσο για την κακή απόδοση της ομάδας,[49] όσο και για κάποιες δυσνόητες αποφάσεις του, όπως το να δώσει ρεπό εννέα ημερών στους ποδοσφαιριστές την περίοδο της Πρωτοχρονιάς. Τελικά στις 19 Ιανουαρίου 2010 η διοίκηση του Ολυμπιακού τον απέπεμψε, αντικαθιστώντας τον με το δίδυμο Μπόζινταρ Μπάντοβιτς - Ανδρέα Νινιάδη.[50] Τον Αύγουστο του 2011 ανέλαβε προπονητής στην εθνική ομάδα ποδοσφαίρου του Ιράκ.

Στατιστική ως ποδοσφαιριστής[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ομάδα Αγωνιστική
Χρονιά
Εθνικό
Πρωτάθλημα
Πολιτειακό
Πρωτάθλημα
Κύπελλο Κόπα
Λιμπερταδόρες
Σύνολο
Αγώνες Γκολ Αγώνες Γκολ Αγώνες Γκολ Αγώνες Γκολ Αγώνες Γκολ
Φλαμένγκο
α' περίοδος
1971 15 2 - - - - - - 15 2
1972 4 0 2 0 - - - - 6 0
1973 26 8 9 0 - - - - 35 8
1974 19 12 31 20 - - - - 50 32
1975 27 10 28 30 - - - - 55 40
1976 20 14 27 18 - - - - 47 32
1977 18 10 29 27 - - - - 47 37
1978 0 0 22 19 - - - - 22 19
1979 8 5 43 60 - - - - 51 65
1980 19 21 26 19 - - - - 45 40
1981 8 3 33 25 - - 13 11 55 39
1982 23 21 21 21 - - 4 2 48 44
1983 25 17 - - - - 4 3 29 20
Σύνολο 212 123 271 239 - - 21 16 505 378
Ουντινέζε 1983-4 24 19 - - 9 5 - - 33 24
1984-5 15 3 - - 5 3 - - 20 6
Σύνολο 39 22 - - 14 8 - - 53 30
Φλαμένγκο
β' περίοδος
1985 3 1 3 2 - - - - 6 3
1986 0 0 4 3 - - - - 4 3
1987 12 5 5 1 - - - - 17 6
1988 14 4 6 0 - - - - 20 4
1989 8 2 11 2 7 2 1 0 27 6
Σύνολο 37 12 29 8 7 2 1 0 74 22
Σουμιτόμο
1991-2 22 21 - - - - - - 22 21
Κασίμα
1992 - - - - 12 7 - - 12 7
1993 17 10 - - 7 3 - - 24 13
1994 7 5 - - - - - - 7 5
Σύνολο 46 36 - - 19 10 - - 65 46
Σύνολο καριέρας 334 193 300 247 40 20 22 16 697 476

Τίτλοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ποδοσφαιριστής[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Φλαμένγκο

  • Καμπεονάτο Καριόκα (7) : 1972 , 1974 , 1978 , 1979 , 1979 (επιπλέον) , 1981 , 1986
  • Πρωτάθλημα Βραζιλίας (3) : 1980 , 1982 , 1983
  • Copa União : 1987
  • Κόπα Λιμπερταδόρες : 1981
  • Διηπειρωτικό Κύπελλο : 1981

Κασίμα Άντλερς

  • J.League Suntory Σειρά : 1993

Βραζιλία

  • Παγκόσμιο Κύπελλο FIFA τρίτη θέση : 1978
  • Κόπα Αμέρικα τρίτη θέση : 1979

Προπονητής[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Φενερμπαχτσέ

  • Τουρκικό πρωτάθλημα : 2006-07
  • Τουρκικό Σούπερ Κύπελλο : 2007

Bunyodkor

  • Κύπελλο Ουζμπεκιστάν : 2008

ΤΣΣΚΑ Μόσχα

  • Ρωσικό Σούπερ Κύπελλο : 2009
  • Ρωσικό Κύπελλο : 2008-09

Ολυμπιακός

  • Ελληνικό πρωτάθλημα : 2η θέση 2009-10

Ιαπωνία

  • Ασιατικό Κύπελλο : 2004

Ατομικές διακρίσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Bola de Ouro (2) : 1974, 1982
  • Bola de Prata (5) : 1974, 1975, 1977, 1982, 1987
  • Καμπεονάτο Καριόκα πρώτος σκόρερ (5) : 1975 (30 γκολ), 1977 (27 γκολ), 1978 (19 γκολ), 1979 (26 γκολ), 1982 (21 γκολ)
  • Νότια Αμερική ποδοσφαιριστής της χρονιάς (3) : 1977, 1981, 1982
    • δεύτερη θέση (2) : 1976, 1980
  • Βραζιλιάνος κορυφαίος σκόρερ αγωνιστικής περιόδου (5): 1976 (63 γκολ), 1977 (48 γκολ), 1979 (81 γκολ), 1980 (53 γκολ), 1982 (59 γκολ)
  • FIFA XI : 1979, 1982
  • Πρωτάθλημα Βραζιλίας πρώτος σκόρερ (2) : 1980 (21 γκολ), 1982 (21 γκολ)
  • Κόπα Λιμπερταδόρες Καλύτερος παίκτης : 1981
  • Κόπα Λιμπερταδόρες πρώτος σκόρερ : 1981
  • Διηπειρωτικό Κύπελλο MVP : 1981
  • Παγκόσμιο Κύπελλο Μπρούτζινη Μπάλα : 1982
  • Παγκόσμιος ποδοσφαιριστής της χρονιάς : 1983
  • Ιταλικό πρωτάθλημα Παίκτης της χρονιάς : 1984
  • Τάγμα Αξίας της FIFA : 1996
  • FIFA 100
  • IFFHS : 14ος Καλύτερος ποδοσφαιριστής του 20ού αιώνα
  • IFFHS : 7ος Καλύτερος παίκτης της Νότιας Αμερικής του 20ού αιώνα
  • IFFHS : 3ος Καλύτερος Βραζιλιάνος παίκτης του 20ού αιώνα
  • FIFA : 7ος Καλύτερος παίκτης του 20ού αιώνα (περιοδικό FIFA και ψηφοφορία της Grand Jury)
  • France Football : 9ος καλύτερος παίκτης του 20ού αιώνα
  • World Soccer περιοδικό : 18ος παίκτης του 20ού αιώνα
  • Placar : 16ος καλύτερος παίκτης του 20ού αιώνα
  • IFFHS legends
  • Golden Foot Legends : 2006
  • Βραζιλιάνικο Ποδόσφαιρο Hall of Fame : 2010

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «FourFourTwo's 100 Greatest Footballers EVER». Ανακτήθηκε στις 29 Ιουλίου 2020. 
  2. «The 20 Greatest Soccer Players of All Time». Ανακτήθηκε στις 29 Ιουλίου 2020. 
  3. «Top 50 Greatest Footballers Of All-Time – Pelé, Maradona, Messi And Ronaldo Included In The Best Soccer Players Ever List». Ανακτήθηκε στις 1 Ιουλίου 2020. 
  4. «The 21 Best Soccer Players of All Time». Ανακτήθηκε στις 4 Ιουλίου 2020. 
  5. «Οι καλύτεροι ποδοσφαιριστές». Ανακτήθηκε στις 23 Φεβρουαρίου 2020. 
  6. «IFFHS Century Elections». Ανακτήθηκε στις 21 Μαρτίου 2020. 
  7. 7,0 7,1 «Zico: 10 things you didn't know about Brazil's former World Cup No10». Ανακτήθηκε στις 9 Ιουνίου 2020. 
  8. 8,0 8,1 8,2 «ZICO - BIOGRAFIA "O GALINHO DE QUINTINO"». Ανακτήθηκε στις 4 Οκτωβρίου 2020. 
  9. «Football history : Zico». Ανακτήθηκε στις 11 Απριλίου 2020. 
  10. «The Joy of six : free kick specialists». Ανακτήθηκε στις 11 Απριλίου 2020. 
  11. «15 Great World Football Teams and the Stars Who Defined Them». Ανακτήθηκε στις 29 Αυγούστου 2020. 
  12. «Brazil - Championship Player of the Year ("Bola de Ouro"),». Ανακτήθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2020. 
  13. «Players with most goals in a year». Ανακτήθηκε στις 12 Απριλίου 2020. 
  14. «Zico : The World Cup story». Ανακτήθηκε στις 21 Μαρτίου 2020. 
  15. «Top 10 Best Football Players of All Time». Ανακτήθηκε στις 16 Μαΐου 2020. 
  16. «30 of the Best Football Teams Ever». Ανακτήθηκε στις 30 Αυγούστου 2020. 
  17. «Ο "λευκός Πελέ" Ζίκο κι η μεγαλύτερη κλοπή στη Βραζιλία». Ανακτήθηκε στις 30 Ιουλίου 2020. 
  18. «Flamengo 3-0 Liverpool: the day Zico 'ran rings around the English'». Ανακτήθηκε στις 29 Ιουλίου 2020. 
  19. «The Alternative List: Boffins pick their top 10 footballers of all time». Ανακτήθηκε στις 9 Μαΐου 2020. 
  20. «ZICO: THE GINGA MASTER WHO BECAME THE SOUL OF BRAZILIAN FOOTBALL». Ανακτήθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου 2020. 
  21. «Zico : player profile». Ανακτήθηκε στις 9 Ιουνίου 2020. 
  22. «La storia di Zico all'Udinese». Ανακτήθηκε στις 29 Ιουλίου 2020. 
  23. «Série – 100 anos de Fla x Flu – Fluminense 0 x 5 Flamengo – 1989 – Despedida de Zico». Ανακτήθηκε στις 9 Ιουνίου 2020. 
  24. «Zico recorda 27 anos de último jogo com a camisa do Flamengo». Ανακτήθηκε στις 7 Νοεμβρίου 2020. 
  25. «ZICO : Brazilian footballer and manager». Ανακτήθηκε στις 29 Ιουλίου 2020. 
  26. «Zico, Arthur Antunes Coimbra». Ανακτήθηκε στις 11 Απριλίου 2020. 
  27. «Zico: o Galinho de Quintino». Ανακτήθηκε στις 28 Οκτωβρίου 2020. 
  28. «Zico: Brazilian idol and the godfather of Japanese football». Ανακτήθηκε στις 8 Νοεμβρίου 2020. 
  29. «Foreign Superstars who have played in J League». Ανακτήθηκε στις 9 Ιουνίου 2020. 
  30. «Pelé es el máximo goleador histórico». Ανακτήθηκε στις 28 Οκτωβρίου 2020. 
  31. «Os maiores artilheiros do mundo». Ανακτήθηκε στις 15 Μαΐου 2020. 
  32. «Zico : International matches». Ανακτήθηκε στις 21 Μαρτίου 2020. 
  33. «Zico : Legends of World Cup». Ανακτήθηκε στις 21 Μαρτίου 2020. 
  34. «No flair please, he's Brazilian». Ανακτήθηκε στις 21 Μαρτίου 2020. 
  35. «The History of the World Cup in 20 Charts». Ανακτήθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου 2020. 
  36. «FRANCE FOOTBALL : Zico (Brésil), nouvel épisode de nos 100 joueurs qui ont marqué l'histoire de la Coupe du monde». Ανακτήθηκε στις 27 Οκτωβρίου 2020. 
  37. «BRAZIL 1982: THE MOST GIFTED BUT ULTIMATELY FLAWED MIDFIELD IN HISTORY». Ανακτήθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου 2020. 
  38. «ZICO: THE GINGA MASTER WHO BECAME THE SOUL OF BRAZILIAN FOOTBALL». Ανακτήθηκε στις 9 Ιουνίου 2020. 
  39. «10 Greatest World Cup Matches». Ανακτήθηκε στις 17 Ιουλίου 2020. 
  40. «Pele and the 20 Greatest Brazilian Footballers of All Time». Ανακτήθηκε στις 17 Ιουλίου 2020. 
  41. «World Cup 1986 : France vs Brazil». Ανακτήθηκε στις 22 Μαρτίου 2020. 
  42. «10 Best Penalty Takers of all Time». Ανακτήθηκε στις 11 Οκτωβρίου 2020. 
  43. «The 25 Greatest Football Players of the 20th Century». Ανακτήθηκε στις 19 Οκτωβρίου 2020. 
  44. «Zico still a man of style». Ανακτήθηκε στις 9 Ιουνίου 2020. 
  45. «UEFA : Fenerbahçe announce Zico departure». Ανακτήθηκε στις 9 Ιουνίου 2020. 
  46. «Zico : manager profile». Ανακτήθηκε στις 9 Ιουνίου 2020. 
  47. «Ramos appointed CSKA Moscow coach». Ανακτήθηκε στις 8 Νοεμβρίου 2020. 
  48. «Ο Ζίκο προπονητής στον Ολυμπιακό!». Ανακτήθηκε στις 8 Νοεμβρίου 2020. 
  49. «Τέλος ο Ζίκο από τον Ολυμπιακό». Ανακτήθηκε στις 9 Ιουνίου 2020. 
  50. «Έργα και ημέρες Ζίκο…». Ανακτήθηκε στις 9 Ιουνίου 2020. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]