Μάρκο φαν Μπάστεν

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Μάρκο βαν Μπάστεν)
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Μάρκο φαν Μπάστεν

Με το Κύπελλο Ολλανδίας το 1987
Προσωπικές πληροφορίες
Ημερ. γέννησης31 Οκτωβρίου 1964 (1964-10-31) (56 ετών)
Τόπος γέννησηςΟυτρέχτη, Ολλανδία
Ύψος1,88 μ.
ΘέσηΚεντρικός επιθετικός
Επαγγελματική καριέρα*
ΠερίοδοςΟμάδαΣυμμ.(Γκ.)
1981-1987ΑΦΚ Άγιαξ133(128)
1987-1995ΑΚ Μίλαν147(90)
Σύνολο280(218)
Εθνική ομάδα
ΠερίοδοςΟμάδαΣυμμ.(Γκ.)
1981Ολλανδία U2115(13)
1983-1992Ολλανδία58(24)
Προπονητική καριέρα
ΠερίοδοςΟμάδα
2003-2004Γιονγκ Άγιαξ
2004-2008Ολλανδία
2008-2009ΑΦΚ Άγιαξ
2012-2014ΣΚ Χέρενφεν
* Οι συμμετοχές και τα γκολ στις προηγούμενες ομάδες υπολογίζονται μόνο για τα εγχώρια πρωταθλήματα.
† Συμμετοχές (Γκολ).

Ο Μαρσέλ "Μάρκο" φαν Μπάστεν (Marcel "Marco" van Basten, γεννήθηκε: 31 Οκτωβρίου 1964) είναι Ολλανδός προπονητής και πρώην διεθνής ποδοσφαιριστής. Σταμάτησε πρόωρα την ποδοσφαιρική του καριέρα εξαιτίας τραυματισμού, αλλά πρόλαβε να καθιερωθεί ως ένας από τους κορυφαίους όλων των εποχών.[1][2][3][4][5] Ψηφίστηκε 12ος καλύτερος ποδοσφαιριστής του 20ού αιώνα σε ψηφοφορία της Διεθνούς Υπηρεσίας Ιστορίας και Στατιστικής Ποδοσφαίρου (IFFHS).[6] Επίσης κατετάγη 8ος σε αντίστοιχη ψηφοφορία του γαλλικού περιοδικού France Football, ανάμεσα στους νικητές της Χρυσής Μπάλας.[7]

Αγωνιζόταν ως κεντρικός επιθετικός και κέρδισε τίτλους με τον Άγιαξ, τη Μίλαν και την Εθνική Ολλανδίας. Έχει ανακηρυχθεί καλύτερος Ευρωπαίος παίκτης της χρονιάς τρεις φορές (1988 , 1989 και 1992) και μία φορά καλύτερος παίκτης της χρονιάς παγκόσμια (1992).[8]

Καριέρα σε συλλόγους[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Άγιαξ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Βαν Μπάστεν ξεκίνησε το ποδόσφαιρο σε ηλικία 7 ετών. Έπαιζε σε ομάδες της γενέτειράς του Ουτρέχτης μέχρι τον Απρίλιο του 1982, οπότε και πήρε μεταγραφή για τον Άγιαξ . Στις 3 Απριλίου 1982, ως δεκαεξάχρονος, έκανε το ντεμπούτο του για την ομάδα του Άμστερνταμ στο αγώνα απέναντι στη NEC (5-0). Εκείνη την εποχή, έπαιξε μόνο πέντε συνολικά παιχνίδια συνήθως αντικαθιστώντας στη θέση του τον Γιόχαν Κρόιφ, του άνθρωπου που τον πήρε από το χέρι τα επόμενα χρόνια.[9][10] Στον πρώτο του αγώνα σημείωσε ένα γκολ, με αποτέλεσμα να είναι ο δεύτερος νεότερος παίκτης που σκόραρε για το σύλλογο. Παρ' όλα αυτά, παρέμεινε η μοναδική του εμφάνιση στο πρωτάθλημα κατά την περίοδο 1981-82. Τη σεζόν 1982-83, ο Κρόιφ ανέλαβε τον ρόλο του καθοδηγητή του και εξασφάλισε την περαιτέρω ανάπτυξη του ελπιδοφόρου παίκτη. Ο θρύλος του παγκοσμίου ποδοσφαίρου που ήταν στη δύση της καριέρας του, τον βοήθησε όχι μόνο τεχνικά, αλλά τον δίδαξε τον τρόπο να επιβιώσει στον κόσμο του ποδοσφαίρου βοηθώντας «να καταστεί ανθεκτικός στο στρες». Ο Βαν Μπάστεν αγωνίστηκε 25 φορές πετυχαίνοντας 10 γκολ, ο Άγιαξ ξανακέρδισε τον τίτλο όπως επίσης και το Κύπελλο Ολλανδίας KNVB.[11]

Το καλοκαίρι του 1983, γίνονται σημαντικές αλλαγές στο ρόστερ της ομάδας με την αποχώρηση αρκετών παλαιών (συμπεριλαμβανομένου του Κρόιφ), και έτσι δίνεται η δυνατότητα των νεώτερων να αγωνιστούν περισσότερο. Η μέση ηλικία των παικτών ήταν μόλις 21,3 χρόνια. Τότε αναδείχθηκε το ταλέντο του στο σκοράρισμα και τα εξαιρετικά τεχνικά του προσόντα: ιδιαίτερα κινητικός, ικανός και με τα δύο πόδια, πολύ δυνατός στο ψηλό παιχνίδι, αψεγάδιαστο στυλ, ταχύτατος στη σκέψη. Ίσως ο πιο ολοκληρωμένος κεντρικός επιθετικός όλων των εποχών. Ήταν ο πρώτος και εξακολουθεί να θεωρείται ο καλύτερος στην ικανότητα να χρησιμοποιεί ολόκληρο το ρεπερτόριό του συνολικά μέσα στο παιχνίδι.[12] Έπαιξε 26 παιχνίδια στα οποία κατάφερε να βρει τα δίχτυα 28 φορές. Με αυτόν τον αριθμό, έγινε για πρώτη φορά ο πρώτος σκόρερ του πρωταθλήματος και συνέχισε ως πρώτος για άλλες τρεις συνεχόμενες σεζόν (από 1985 ως το 1987),[13] πετυχαίνοντας 117 γκολ σε 112 αγώνες. Τη χρονιά 1983-1984 ήταν δεύτερος σκόρερ των ευρωπαϊκών πρωταθλημάτων κερδίζοντας το αργυρό παπούτσι, ενώ τη σεζόν 1985-86, με 37 γκολ σε 26 αγώνες, ήταν ο πρώτος σκόρερ στην Ευρώπη και κέρδισε το Χρυσό Παπούτσι.[14] Το 1984-85 ψηφίστηκε καλύτερος ποδοσφαιριστής της χρονιάς στην Ολλανδία.[15] Στις 9 Νοεμβρίου του 1986 ο φαν Μπάστεν έβαλε ένα από τα ωραιότερα γκολ όλων των εποχών κόντρα στη Ντεν Μπος.[16] Την επόμενη χρονιά ο Άγιαξ κατέκτησε το Κύπελλο Κυπελλούχων. Στον τελικό εναντίον της Λοκομοτίβ Λειψίας ο Βαν Μπάστεν σημείωσε το νικητήριο γκολ.[17] Με την ομάδα του Άμστερνταμ κέρδισε τρία πρωταθλήματα (1982, 1983, 1985) και ισάριθμα Κύπελλα Ολλανδίας (1983, 1986, 1987).[18] Συνολικά για την ομάδα του Άμστερνταμ σημείωσε 138 τέρματα σε 145 επίσημους αγώνες, πλησιάζοντας την αναλογία γκολ ανά αγώνα πολύ κοντά στο 1.[19]

Μίλαν[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1987 ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι τον έφερε στη ΑΚ Μίλαν και το 1988 τον ακολούθησαν οι συμπατριώτες του Ρουντ Γκούλιτ και Φρανκ Ράικαρντ.[20] Έκανε το ντεμπούτο του κόντρα στην Πίζα στις 13 Σεπτεμβρίου 1987 σημειώνοντας και ένα τέρμα, η πρώτη του χρονιά στη Μίλαν απείχε πολύ από το να χαρακτηριστεί επιθυμητή. Ο Μάρκο έπαιξε σε μόλις 11 ματς σκοράροντας 3 γκολ, καθώς πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της χρονιάς αναρρώνοντας από άλλον έναν τραυματισμό στον αστράγαλο. Στην πρώτη του σεζόν στην Ιταλία η Μίλαν κέρδισε το πρωτάθλημα για πρώτη φορά μετά από οκτώ χρόνια.[21]

Το 1989 ο Βαν Μπάστεν ανακηρύχθηκε Ευρωπαίος ποδοσφαιριστής της χρονιάς για δεύτερη συνεχή φορά κερδίζοντας τη Χρυσή Μπάλα.[22] Σκόραρε 19 γκολ στο πρωτάθλημα και βοήθησε τη Μίλαν να κατακτήσει το Κύπελλο Πρωταθλητριών Ευρώπης. Στον τελικό εναντίον της Στεάουα Βουκουρεστίου πέτυχε δύο γκολ, ενώ ήταν και πρώτος σκόρερ της διοργάνωσης με 9 τέρματα.[23][24] Το 1989-90 ήταν ο πρώτος σκόρερ στο ιταλικό πρωτάθλημα και η Μίλαν υπερασπίστηκε επιτυχώς τον τίτλο της πρωταθλήτριας Ευρώπης απέναντι στην Μπενφίκα νικώντας την με 1-0 στη Βιέννη.[25][26] Και τις δύο χρονιές ο σύλλογος κατέκτησε το Διηπειρωτικό Κύπελλο θεωρούμενη ως μία από τις καλύτερες όλων των εποχών.[27][28][29]

Ακολούθησε μια απογοητευτική χρονιά για τη Μίλαν (1990-91). Οι σχέσεις του Βαν Μπάστεν με τον προπονητή Αρίγκο Σάκι ήταν κακές και ο Μπερλουσκόνι απέλυσε τον Σάκι. Το 1990 παθαίνει ρήξη μηνίσκου, ο πρώτος τραυματισμός που τον κράτησε εκτός δράσης.[30] Την επόμενη χρονιά με προπονητή τον Φάμπιο Καπέλλο η Μίλαν κέρδισε το πρωτάθλημα αήττητη και ο Φαν Μπάστεν με 25 γκολ ήταν και πάλι πρώτος σκόρερ.[31]

Το 1991-92 είναι μια αγωνιστική χρονιά ατομικής και συλλογικής επιτυχίας με την κατάκτηση του δεύτερου τίτλου του πρώτου σκόρερ του ιταλικού πρωταθλήματος και του τίτλου του πρωταθλητή. Η Μίλαν συνέχισε το αήττητο σερί της στην αγωνιστική περίοδο 1992-93, επεκτείνοντάς το σε συνολικά 58 αγώνες.[32] Ο Βαν Μπάστεν είχε πολύ καλή απόδοση στην αρχή της σεζόν και έτσι ψηφίστηκε και πάλι καλύτερος Ευρωπαίος ποδοσφαιριστής της χρονιάς κερδίζοντας την τρίτη Χρυσή Μπάλα της σταδιοδρομίας του έχοντας σημειώσει 29 τέρματα σε 38 εμφανίσεις με το σύλλογο.[33] Στη συνέχεια όμως υποτροπίασε τραυματισμός στον αστράγαλο του 1991 και μετά από σειρά εγχειρήσεων επέστρεψε στις τελευταίες αγωνιστικές του πρωταθλήματος. Αγωνίζεται και σκοράρει για τελευταία φορά σε συνάντηση πρωταθλήματος κόντρα στην Ανκόνα στις 9 Μαΐου 1993, πριν υποβληθεί στην τέταρτη συνολικά επέμβαση κατά τη διάρκεια της καριέρας του.[21] Η Μίλαν έφτασε στον τελικό του Τσάμπιονς Λιγκ, όπου όμως έχασε από τη Μαρσέιγ. Αυτός ο τελικός ήταν και το τελευταίο παιχνίδι του με τη Μίλαν, καθώς ο τραυματισμός του τον υποχρέωσε να διακόψει την επαγγελματική του καριέρα.[19][34] Η εποχή δεν ήταν ακόμη ευνοϊκή για τους επιθετικούς από πλευράς διαιτησίας.[10]

Παρά τις προσπάθειες δύο χρόνων να ανακάμψει, στις 17 Αυγούστου 1995 ανακοίνωσε την αποχώρησή του από την ενεργό δράση. Ο «Κύκνος της Ουτρέχτης» (όπως τον αποκαλούσαν για την κομψότητα των κινήσεων του[12]) σημείωσε γκολ με όλους τους δυνατούς τρόπους με εκπληκτική συνέπεια και συνολικά με την ομάδα του Μιλάνου 147 σε 201 επίσημους αγώνες.[35] Η τελευταία ποδοσφαιρική παράσταση του «ιπτάμενου Ολλανδού» μπροστά στο κοινό της Μίλαν δόθηκε στις 18 Αυγούστου του 1995. Σε φιλική αναμέτρηση με τη Γιουβέντους στο πλαίσιο του Trofeo Berlusconi περισσότεροι από 80.000 οπαδοί των "ροσονέρι" γέμισαν ασφυκτικά την ποδοσφαιρική σκάλα του Μιλάνου για να τον απολαύσουν για τελευταία φορά.[36] Έκλεισε την σταδιοδρομία του έχοντας σημειώσει 314 τέρματα σε επίσημους αγώνες.[37]

Με τη φανέλα της Μίλαν γνώρισε στιγμές δόξας

Διεθνής καριέρα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Έκανε το ντεμπούτο του με την Εθνική Ολλανδίας στις 7 Σεπτεμβρίου 1983 απέναντι στην Ισλανδία, ενώ στη δεύτερη εμφάνισή του σημείωσε το πρώτο τέρμα σε αγώνα δύο εβδομάδες αργότερα στις Βρυξέλλες απέναντι στο Βέλγιο (1-1). Συνολικά αγωνίστηκε 58 φορές και σημείωσε 24 τέρματα.[38] Ανέκαμψε από τραυματισμούς το καλοκαίρι του 1988 στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα στη Δυτική Γερμανία, όπου η Ολλανδία με προπονητή τον Ρίνους Μίχελς κατέκτησε το τρόπαιο. Πέτυχε συνολικά πέντε γκολ, ένα χατ-τρικ εναντίον της Αγγλίας, το νικητήριο γκολ στον ημιτελικό με τη Δυτική Γερμανία,[39] και ένα ακόμα εκπληκτικό στον τελικό εναντίον της Σοβιετικής Ένωσης, το οποίο έχει χαρακτηριστεί ως ένα από τα πιο εντυπωσιακά στην ιστορία του θεσμού και του αθλήματος.[40][41][42] Ήταν ο πρώτος σκόρερ της διοργάνωσης και ψηφίστηκε πολυτιμότερος παίκτης, ενώ παράλληλα κέρδισε και τη πρώτη Χρυσή Μπάλα του κορυφαίου Ευρωπαίου ποδοσφαιριστή.

Πήρε μέρος με την Εθνική Ολλανδίας στο Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου 1990, η οποία όμως αποκλείστηκε νωρίς από τη Δυτική Γερμανία.[19]

Στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του 1992 η Ολλανδία έφτασε στους ημιτελικούς, όπου αποκλείστηκε στα πέναλτι από τη Δανία, μετέπειτα νικήτρια της διοργάνωσης. Το πέναλτι που εκτέλεσε ο Βαν Μπάστεν απέκρουσε ο Πέτερ Σμάιχελ. Εκείνη τη χρονιά ψηφίστηκε καλύτερος παίκτης του κόσμου.[43]

Προπονητής[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Βαν Μπάστεν έφυγε κι επίσημα από τη Μίλαν το 1995, δηλώνοντας ότι δε θ' ασχοληθεί με την προπονητική. Αργότερα όμως άλλαξε γνώμη και παρακολούθησε μαθήματα στη Βασιλική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία της Ολλανδίας (KNVB). Η πρώτη του δουλειά ήταν ως βοηθός του πρώην συμπαίχτη του Γιον φαν τ΄Σιπ στη δεύτερη ομάδα του Άγιαξ το 2003-04. Στις 29 Ιουλίου του 2004 ανέλαβε την Εθνική Ολλανδίας με τον βαν τ΄Σιπ βοηθό του.[44]

Στη θητεία του στην Εθνική Ολλανδίας ο Βαν Μπάστεν δε δίστασε να αποκλείσει μεγάλα αστέρια επειδή θεωρεί ότι η απόδοσή τους δεν είναι ικανοποιητική. Χαρακτηριστικό της τακτικής του είναι ότι για πρώτη φορά ο κορμός της εθνικής δεν αποτελείται από παίκτες των τριών κορυφαίων ολλανδικών ομάδων (Άγιαξ , ΠΣΦ Αϊντχόφεν και Φέγενορντ). Υπό την καθοδήγησή του η Ολλανδία προκρίθηκε αήττητη στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 2006. Δεν κατάφερε όμως να προχωρήσει πέρα από τη φάση των 16, αποκλείστηκε χάνοντας από την Πορτογαλία με 1 - 0.[45]

Το συμβόλαιό του με την εθνική λήγει το 2008. Η Ολλανδία έχει προκριθεί στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρου 2008 και μάλιστα ως η καλύτερη ευρωπαϊκή ομάδα (πρώτη στην κατάταξη της ΟΥΕΦΑ με βάση τα πρόσφατα αποτελέσματά της). Έχει δηλώσει την πρόθεσή του να αποχωρήσει όταν λήξει το συμβόλαιό του, παρόλο που η ολλανδική ομοσπονδία επιθυμεί να συνεχίσει και για τα προκριματικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου 2010. Μετά το Ευρωπαϊκό πρωτάθλημα ποδοσφαίρου 2008 και την ήττα της Ολλανδίας από τη Ρωσία του Χίντιγκ στα προημιτελικά, ο Βαν Μπάστεν απολύθηκε.

Ανέλαβε τον Άγιαξ το καλοκαίρι του 2008 αλλά απολύθηκε στις 6 Μαΐου 2009, όταν η ομάδα του απέτυχε να καταλάβει θέση που θα της επέτρεπε να πάρει μέρος στο Τσάμπιονς Λιγκ.

Τίτλοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύλλογοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εθνική Ολλανδίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ατομικές διακρίσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Παίκτης της χρονιάς ΦΙΦΑ : 1992
  • Παίκτης της χρονιάς ΟΥΕΦΑ (2) : 1989 , 1990 , 1992
  • Παίκτης της χρονιάς (περιοδικό WorldSoccer) (2) : 1988 , 1992
  • Χρυσή Μπάλα (3) : 1988 , 1989 , 1992
  • Χρυσό παπούτσι Ευρώπης: 1986
    • αργυρό 1984
  • Πρώτος σκόρερ και καλύτερος παίκτης στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα 1988
  • Πρώτος σκόρερ Κυπέλλου Πρωταθλητριών Ευρώπης : 1989
  • Πρώτος σκόρερ στο πρωτάθλημα Ολλανδίας (4) : 1984 , 1985 , 1986 , 1987
  • Πρώτος σκόρερ στο πρωτάθλημα Ιταλίας (2) : 1990 , 1992
  • Onze d'Argent (2) : 1987, 1992
  • Onze d'Or (2) : 1988, 1989
  • IFFHS : 12ος καλύτερος ποδοσφαιριστής του 20ού αιώνα
  • IFFHS legends
  • FIFA 100
  • Καλύτερη ομάδα των Ευρωπαϊκών Πρωταθλήματων ΟΥΕΦΑ : 2016
  • 6ος καλύτερος ποδοσφαιριστής του 20ού αιώνα στην διαδικτυακή ψηφοφορία της ΦΙΦΑ.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «The 50 greatest footballers of all time». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Μαρτίου 2020. Ανακτήθηκε στις 15 Μαρτίου 2020. 
  2. «The 50 best footballers of all time». Ανακτήθηκε στις 15 Μαρτίου 2020. 
  3. «FourFourTwo's : The 100 greatest footballers ever - no 13 : Marco Van Basten». Ανακτήθηκε στις 16 Μαρτίου 2020. 
  4. «Οι καλύτεροι ποδοσφαιριστές». Ανακτήθηκε στις 23 Φεβρουαρίου 2020. 
  5. «Football Legends». Ανακτήθηκε στις 1 Νοεμβρίου 2020. 
  6. «IFFHS Century Elections». Ανακτήθηκε στις 23 Απριλίου 2020. 
  7. «RSSSF : Best of the best». Ανακτήθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 2020. 
  8. «Best football players of the 20th century». Ανακτήθηκε στις 17 Μαρτίου 2020. 
  9. «Marco van Basten : un mejores delanteros de la historia». Ανακτήθηκε στις 17 Μαρτίου 2020. 
  10. 10,0 10,1 «Μάρκο Φαν Μπάστεν: O… απόλυτος «Ιπτάμενος Ολλανδός»». Ανακτήθηκε στις 31 Οκτωβρίου 2020. 
  11. «Ajax Season 1982-83». Ανακτήθηκε στις 15 Μαΐου 2020. 
  12. 12,0 12,1 «Μάρκο Φαν Μπάστεν: το πέταγμα του κύκνου». Ανακτήθηκε στις 31 Οκτωβρίου 2020. 
  13. «Netherlands - Eredivisie Top Scorers». Ανακτήθηκε στις 17 Ιουλίου 2020. 
  14. «Golden Boot ("Soulier d'Or") Awards». Ανακτήθηκε στις 17 Ιουλίου 2020. 
  15. «Best football players in the 20th century». Ανακτήθηκε στις 1 Σεπτεμβρίου 2020. 
  16. «Μάρκο φαν Μπάστεν : Η γκολάρα του με ανάποδο ψαλίδι κόντρα στην Ντεν Μπος». Ανακτήθηκε στις 25 Ιουλίου 2020. 
  17. «Ajax Amsterdam vs Lok Leipzig 1987». Ανακτήθηκε στις 15 Μαΐου 2020. 
  18. «Britannica : Marco van Basten». Ανακτήθηκε στις 31 Οκτωβρίου 2020. 
  19. 19,0 19,1 19,2 «A tribute to Marco Van Basten». Ανακτήθηκε στις 17 Μαρτίου 2020. 
  20. «The 50 best football teams of all time» (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 30 Αυγούστου 2020. 
  21. 21,0 21,1 «Ο φοβερός ολλανδός γκολτζής Μάρκο φαν Μπάστεν». Ανακτήθηκε στις 3 Αυγούστου 2020. 
  22. «Ballon d'Or Winner's List». Ανακτήθηκε στις 15 Ιουνίου 2020. 
  23. «Football history : Marco Van Basten». Ανακτήθηκε στις 17 Μαρτίου 2020. 
  24. «Champions Cup/Champions League Top scorers». Ανακτήθηκε στις 3 Αυγούστου 2020. 
  25. «Italy - Serie A Top Scorers». Ανακτήθηκε στις 3 Αυγούστου 2020. 
  26. «Champions' Cup 1989-90». Ανακτήθηκε στις 3 Αυγούστου 2020. 
  27. «AC Milan 1988-1994». Ανακτήθηκε στις 23 Ιουλίου 2020. 
  28. «The 50 best football teams of all time». Ανακτήθηκε στις 30 Αυγούστου 2020. 
  29. «El mejor equipo de la historia». Ανακτήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2020. 
  30. «Η αστραπιαία καριέρα του Marco Van Basten, του Κύκνου της Ουτρέχτη». Ανακτήθηκε στις 3 Αυγούστου 2020. 
  31. «Italy - Serie A Top Scorers». Ανακτήθηκε στις 25 Ιουλίου 2020. 
  32. «World Football: Paying Tribute to the 'Invincibles'». Ανακτήθηκε στις 15 Μαΐου 2020. 
  33. «Best soccer player from the year you were born (1950-2017)». Ανακτήθηκε στις 6 Αυγούστου 2020. 
  34. «Η νύχτα που ο Φαν Μπάστεν άνοιξε την καρδιά του στον Σωτηρακόπουλο γνωρίζοντας για το τέλος». Ανακτήθηκε στις 9 Νοεμβρίου 2020. 
  35. «AC Milan : Marco van Basten». Ανακτήθηκε στις 13 Ιουλίου 2020. 
  36. «Φαν Μπάστεν: 32 χρόνια από το αριστούργημα με τη Σοβιετική Ένωση». Ανακτήθηκε στις 25 Ιουλίου 2020. 
  37. «Μάρκο Φαν Μπάστεν: «Ο Κύκνος της Ουτρέχτης» στην... οθόνη -Για να μάθουν όλοι ποιος ήταν». Ανακτήθηκε στις 24 Νοεμβρίου 2020. 
  38. «Marco van Basten - Goals in International Matches». Ανακτήθηκε στις 3 Αυγούστου 2020. 
  39. «Tournament History: Euro 1988 (West Germany)». Ανακτήθηκε στις 25 Ιουλίου 2020. 
  40. «We Remember: Marco Van Basten Scores Incredible Volley in Euro 1988 Final». Ανακτήθηκε στις 17 Μαρτίου 2020. 
  41. «Legends of Calcio : Marco Van Basten». Ανακτήθηκε στις 17 Μαρτίου 2020. 
  42. «Top 10 Most Popular Football Goals Of All Time». Ανακτήθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2020. 
  43. «Top 10 strikers in football's history». Ανακτήθηκε στις 13 Ιουλίου 2020. 
  44. «Marco van Basten : manager profile». Ανακτήθηκε στις 13 Ιουλίου 2020. 
  45. «Πάει "Euro 2008" και μετά φεύγει ο Φαν Μπάστεν - Euro 2008 - Ολλανδία - Contra.gr». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Δεκεμβρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2007. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]