Μετάβαση στο περιεχόμενο

Ψυχώ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Ψυχώ
Psycho
ΣκηνοθεσίαΆλφρεντ Χίτσκοκ
ΠαραγωγήΆλφρεντ Χίτσκοκ, Άλμα Ρέβιλ
ΣενάριοΤζόσεφ Στέφανο
Βασισμένο σεPsycho
ΗθοποιοίΤζον Γκέβιν[1][2][3], Μάρτιν Μπάλσαμ[3][4][5], Τζον ΜακΙντάιρ[3][4][5], Σάιμον Όκλαντ[3][4][5], Βον Τέιλορ[3][5][6], Φρανκ Άλμπερτσον[3][4][5], Λούριν Τατλ[3][5][6], Πατρίσια Χίτσκοκ[6], Άλφρεντ Χίτσκοκ[5][6], Τεντ Νάιτ[5], Τζον Άντερσον[3][5][6], Άντονι Πέρκινς[7][1][2], Τζάνετ Λι[1][2][3], Βέρα Μάιλς[1][2][3], Βιρτζίνια Γκρεγκ[5], Τζανέτ Νόλαν[8] και Τζορτζ Έλντριτζ[8]
ΜουσικήΜπέρναρντ Χέρμαν
ΦωτογραφίαΤζον Λ. Ράσελ
ΜοντάζΤζορτζ Τομασίνι
Εταιρεία παραγωγήςParamount Pictures
ΔιανομήParamount Pictures
Πρώτη προβολήCountry flag 16/06/1960
Διάρκεια109 λεπτά
ΠροέλευσηΗνωμένες Πολιτείες Αμερικής
ΓλώσσαΑγγλικά
Προϋπολογισμός800.000 δολάριο Ηνωμένες Πολιτείες
Ακαθάριστα έσοδα50.000.000 δολάριο Ηνωμένες Πολιτείες[9] και 32.000.000 δολάριο Ηνωμένες Πολιτείες[10]
ΈπεταιΨυχώ 2: Η επιστροφή
ΒραβεύσειςΧρυσή Σφαίρα Β' γυναικείου ρόλου - κινηματογραφική ταινία
Commons page Σχετικά πολυμέσα
δεδομένα (π • σ • ε )

Το Ψυχώ (πρωτότυπος τίτλος: Psycho) είναι κλασική ταινίας τρόμου μυστηρίου σκηνοθετημένη από τον Άλφρεντ Χίτσκοκ, σε σενάριο του Τζόσεφ Στέφανο. Βασισμένη στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Ρόμπερτ Μπλοχ, η υπόθεση της ταινίας εξελίσσεται γύρω από τους φόνους που διαπράττονται σε ένα απομονωμένο μοτέλ από έναν ψυχωτικό δολοφόνο. Η ταινία γνώρισε μεγάλη επιτυχία μόλις κυκλοφόρησε, και θεωρείται μέχρι σήμερα μια από τις κορυφαίες στο είδος της. Έχουν γυριστεί πολλές συνέχειες, καθώς και ένα ριμέικ. Το 1992 η ταινία χαρακτηρίστηκε από την Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου ως «πολιτιστικά, αισθητικά και ιστορικά σημαντική» και επιλέχθηκε να ενταχθεί στο Εθνικό Μητρώο Κινηματογράφου των Ηνωμένων Πολιτειών.[11], ενώ το 1998 έλαβε την 18η θέση ως μιά από τις καλύτερες ταινίες όλων των εποχών από το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου.

Υπόθεση

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο Φοίνιξ, Αριζόνα, δύο εραστές, η Μάριον Κρέιν (Τζάνετ Λι) και ο Σαμ Λούμις (Τζον Γκάβιν) βρίσκονται σε ένα ξενοδοχείο στο κέντρο της πόλης και συζητούν για τα προβλήματά τους. Τα οικονομικά του Σαμ δεν τους επιτρέπουν να παντρευτούν. Δυστυχισμένη και απεγνωσμένη να βελτιώσει την κατάσταση, η Μάριον κλέβει 40.000 δολάρια μετρητά από το γραφείο στο οποίο εργάζεται. Στην συνέχεια, μαζεύει τα πράγματά της και φεύγει από την πόλη. Επισκέπτεται για τελευταία φορά το κατάστημα στο οποίο εργάζεται ο Σαμ (Καλιφόρνια), αλλά η συμπεριφορά της κινεί υποψίες στους υπόλοιπους.

Η Μάριον οδηγεί όλη τη νύχτα στην βροχή, και, εξαντλημένη, παρκάρει σε μια γωνιά του δρόμου και αποκοιμιέται μέσα στο αυτοκίνητο. Το επόμενο πρωί, συνεχίζει τον δρόμο της, αλλά ένα περιπολικό την ακολουθεί. Εκείνη θα αλλάξει αυτοκίνητο και στο τέλος οι αστυνομικοί θα την χάσουν. Το βράδυ εντοπίζει ένα μικρό μοτέλ που μοιάζει απομονωμένο, και αποφασίζει να σταματήσει εκεί.

Ο ιδιοκτήτης του μοτέλ, ο Νόρμαν Μπέιτς (Άντονι Πέρκινς) είναι ένας φαινομενικά συμπαθητικός και εξυπηρετικός νέος, που ζει μοναχικά στο απέναντι σπίτι μαζί με την άρρωστη μητέρα του. Η Μάριον δέχεται να δειπνήσει μαζί του, παρά τις αντιρρήσεις της μητέρας του (την ακούει να τον μαλώνει στο σπίτι τους) και, αργότερα, αποκαμωμένη, πηγαίνει στο δωμάτιό της για να κάνει ντους, χωρίς όμως να ξέρει ότι ο Νόρμαν την παρακολουθεί από μια τρύπα στον τοίχο.

Καθώς εκείνη βρίσκεται στο ντους, μία σκοτεινή και θολή γυναικεία φιγούρα την πλησιάζει αργά. Προτού εκείνη προλάβει να αντιδράσει, η φιγούρα τραβά την κουρτίνα του μπάνιου και την μαχαιρώνει.

Λίγη ώρα αργότερα, ο Νόρμαν μπαίνει στο μπάνιο και έντρομος αντικρίζει το πτώμα της νεαρής γυναίκας. Για να προστατεύσει την μητέρα του, εξαφανίζει κάθε πιθανό στοιχείο βυθίζοντας το αυτοκίνητο, το πτώμα και όλα τα υπάρχοντα της Μάριον (μαζί με τα λεφτά) σε έναν βάλτο κοντά στο μοτέλ.

Η εξαφάνιση της Μάριον, μαζί με τα λεφτά, είναι η αφορμή για να διεξαχθεί μία εντατική έρευνα. Ο ιδιωτικός ντετέκτιβ Μίλτον Άρμπογκαστ (Μάρτιν Μπάλσαμ) προσλαμβάνεται για να την βρει. Ανακαλύπτει ότι η Μάριον είχε περάσει από το μοτέλ του Μπέιτς αλλά προτού προλάβει να ενημερώσει την αδερφή της Μάριον, την Λάιλα, ή τον Σαμ, βρίσκει και αυτός ακαριαίο θάνατο από την ίδια μυστηριώδη γυναικεία φιγούρα.

Όταν πλέον έχουν περάσει αρκετές ώρες χωρίς κανένα τηλεφώνημα από τον Άρμπογκαστ, οι δυο τους (Λάιλα και Σαμ) αρχίζουν να ανησυχούν. Καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι κάτι δεν πάει καλά με τον μοναχικό ιδιοκτήτη του μοτέλ και αποφασίζουν να πάνε να δουν. Επισκέπτονται τον Νόρμαν σαν ανδρόγυνο και στην συνέχεια, ερευνούν εξονυχιστικά το δωμάτιο που έμενε η Μάριον, και η Λάιλα βρίσκει ένα κομματάκι χαρτί με τον αριθμό 40.000 πάνω. Υποθέτοντας ότι η μητέρα του Νόρμαν θα γνωρίζει τι συνέβη, πηγαίνει κρυφά στο σπίτι, ενώ ο Σαμ τον απασχολεί. Οι ερωτήσεις του κάνουν τον Νόρμαν νευρικό και τον οδηγούν στην βία. Σύντομα ο Σαμ πέφτει αναίσθητος κάτω, και ο Νόρμαν τρέχει στο σπίτι του.

Εντωμεταξύ, η Λάιλα ψάχνει στο κελάρι και ανακαλύπτει έντρομη πως η μητέρα του Νόρμαν δεν είναι τίποτε άλλο παρά ένα σαπισμένο πτώμα. Ακριβώς εκείνη την στιγμή ο Νόρμαν έρχεται καταπάνω της, ντυμένος με ρούχα ίδια με της μητέρας του, και με περούκα. Καθώς είναι έτοιμος να την σκοτώσει με το μεγάλο κουζινομάχαιρο που κρατά, ο Σαμ, ο οποίος έχει ανακτήσει τις αισθήσεις του, τον αρπάζει και τον συγκρατεί, σώζοντας την.

Ο Νόρμαν Μπέιτς

Στο τέλος της ταινίας, ένας ψυχίατρος εξηγεί σ' αυτούς και στις αρχές πως η μητέρα είναι ζωντανή, τουλάχιστον στην ψυχή του Νόρμαν. Στην πραγματικότητα, όταν ο Νόρμαν την δολοφόνησε, πριν δέκα χρόνια, προσπάθησε να διαγράψει από την μνήμη του το έγκλημα, φέρνοντάς την πίσω στην ζωή. Το να διατηρεί το πτώμα της δεν ήταν αρκετό γι' αυτόν, έτσι και ένα μέρος του εαυτού του υιοθέτησε την προσωπικότητά της. Μιλούσε σαν εκείνη, σκεφτόταν σαν εκείνη, και ακόμα ντυνόταν με τα ρούχα της, στην προσπάθειά του να σβήσει τις ενοχές του. Και επειδή ο Νόρμαν και η μάνα του, ενόσω εκείνη ζούσε, έτρεφαν παθολογική ζήλια ο ένας για τον άλλον, η δεύτερη προσωπικότητα στο μυαλό του, ήταν εκείνη που δολοφονούσε τις γυναίκες που πιθανώς του άρεσαν, όπως η Μάριον. Ακόμη, ο ψυχίατρος τους εξήγησε ότι όταν δύο προσωπικότητες διεκδικούν το ίδιο μυαλό, γίνεται πάλη, και μόνο μία από αυτές θα επικρατήσει.

Τα τελευταία πλάνα δείχνουν τον Νόρμαν στο κελί του, με το μυαλό του πλέον ολότελα δοσμένο στην προσωπικότητα της μητέρας του. Χαμογελά όσο σκέφτεται πως στο τέλος οι αρχές θα καταλάβουν ότι ο Νόρμαν ήταν ο δολοφόνος, και όχι "εκείνη". Χαρακτηριστική η μοχθηρή σκέψη του: Θα δουν πως ούτε αυτή την μικρή μύγα δε μπορώ να πειράξω...

Ηθοποιοί

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Ρόλοι Ηθοποιοί
Μάριον Κρέιν Τζάνετ Λι
Νόρμαν Μπέιτς Άντονι Πέρκινς
Μίλτον Άρμπογκαστ Μάρτιν Μπάλσαμ
Σαμ Λούμις Τζον Γκάβιν
Λάιλα Κρέιν Βέρα Μάιλς
Φρεντ Ρίτσμοντ Σάιμον Όουκλαντ
Αλ Τσάμπερς Τζον Μακ Ίντυρ
Τομ Κάσιντυ Φρανκ Άλμπερτσον
Καρολάιν Πατρίτσια Χίτσκοκ
Αστυνομικός Τεντ Νάιτ

Απήχηση και βραβεία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ταινία έκανε τεράστια εμπορική επιτυχία, αλλά συνάντησε και αντιδράσεις από τους πουριτανούς της εποχής. Οι κριτικές ήταν αρχικά ανάμεικτες αλλά μετά την επιτυχία της ταινίας οι κριτικοί άρχισαν να βλέπουν την ταινία πιο θετικά[12]. Η Τζάνετ Λι βραβεύτηκε με Χρυσή Σφαίρα Β' Γυναικείου Ρόλου για την ερμηνεία της στην ταινία κι ο Άλφρεντ Χίτσκοκ προτάθηκε για βραβείο καλύτερης σκηνοθεσίας από το Σωματείο Αμερικανών Σκηνοθετών. Όταν ανακοινώθηκαν οι υποψηφιότητες για τα βραβεία Όσκαρ η ταινία έλαβε 4 υποψηφιότητες μεταξύ των οποίων και για Όσκαρ Σκηνοθεσίας. Η Τζάνετ Λι που ήταν υποψήφια για Όσκαρ Β' Γυναικείου Ρόλου έχασε το βραβείο από από τη Σίρλεϊ Τζόουνς για την ταινία του Ρίτσαρντ Μπρουκς Είμαστε διεφθαρμένοι; (Elmer Gantry) ενώ ο Χίτσκοκ έχασε το Όσκαρ Σκηνοθεσίας από τον Μπίλι Γουάιλντερ για την ταινία Η γκαρσονιέρα (The Apartment) που κέρδισε επίσης και το Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας. Η ταινία δεν κατάφερε τελικά να αποσπάσει κανένα Όσκαρ.

Υποψηφιότητα:

  • Σκηνοθεσίας - Άλφρεντ Χίτσκοκ
  • Β’ Γυναικείου Ρόλου – Τζάνετ Λι
  • Φωτογραφίας σε ασπρόμαυρη ταινία - Τζον Ράσσελ
  • Καλλιτεχνικής Διεύθυνσης - Τζόσεφ Χάρλεϊ, Ρόμπερτ Κλέιγουορθι & Τζορτζ Μάιλο

Συνέχειες

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παρακαταθήκη

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Πινακίδα στο Μουσείο Μαντάμ Τισό στο Λονδίνο

Το Ψυχώ έχει γίνει μια από τις πιο αναγνωρίσιμες ταινίες στην ιστορία του κινηματογράφου και είναι αναμφισβήτητα η πιο γνωστή ταινία του Χίτσκοκ. [13] [14] [15] Στο μυθιστόρημά του, ο Μπλοχ χρησιμοποίησε μια ασυνήθιστη δομή πλοκής: εισήγαγε επανειλημμένα συμπαθείς πρωταγωνιστές και στη συνέχεια τους σκότωνε. Αυτό άφησε τους αναγνώστες τους ανήσυχους. Ο Χίτσκοκ αναγνώρισε την επίδραση που θα μπορούσε να έχει αυτή η προσέγγιση στο κοινό και τη χρησιμοποίησε στην προσαρμογή του, σκοτώνοντας τον χαρακτήρα της Λι στο τέλος της πρώτης πράξης. Αυτή η τολμηρή πλοκή, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι τον χαρακτήρα υποδύθηκε το μεγαλύτερο όνομα του κινηματογράφου στην ταινία, ήταν μια συγκλονιστική τροπή των γεγονότων για τα δεδομένα του 1960. [16] Η σκηνή του ντους έγινε σημείο αναφοράς στην λαϊκή κουλτούρα και συχνά θεωρείται μια από τις πιο εμβληματικές στιγμές στην κινηματογραφική ιστορία, καθώς και η πιο αγωνιώδης σκηνή που έχει γυριστεί ποτέ. [17] [18]

Ένα από τα κυρίαρχα χαρακτηριστικά της ταινίας είναι πως παρ' ότι διαδραματίζονται σκηνές άγριων δολοφονιών, είναι κινηματογραφημένες με τέτοιο τρόπο ώστε να μην παρουσιάζεται στον θεατή ωμή βία, παρά μόνο τρόμος. Το 2006 η ταινία ψηφίστηκε από την Ένωση Κριτικών Κινηματογράφου του Σικάγου ως η πιο τρομακτική ταινία όλων των εποχών.[19]. Το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου τη συμπεριέλαβε σε πολλές από τις λίστες με τις καλύτερες ταινίες όλων των εποχών. Το 1998 συμπεριλήφθη στην λίστα με τις 100 καλύτερες ταινίες όλων των εποχών καταλαμβάνοντας τη 18η θέση, ενώ στην επετειακή ψηφοφορία του 2008, σκαρφάλωσε στη 14η θέση στην καινούργια λίστα με τις 100 καλύτερες ταινίες. Έλαβε επίσης την πρώτη θέση στη λίστα 100 Χρόνια...100 Τρόμοι και ο Νόρμαν Μπέιτς έλαβε την 2η θέση στη λίστα με τους 50 διαβολικούς χαρακτήρες όλων των εποχών. Το περιοδικό Premiere την κατέταξε στην 4η θέση στη δική του λίστα με τις 100 καλύτερες ταινίες όλων των εποχών[20], ενώ το περιοδικό Entertainment Weekly τη συμπεριέλαβε επίσης στην 11η θέση στη λίστα με τις καλύτερες 100 ταινίες[21].

Το Ψυχώ θεωρείται από ορισμένους η πρώτη ταινία στο είδος των σλάσερ ταινιών, [22] [23] αν και ορισμένοι κριτικοί και ιστορικοί κινηματογράφου επισημαίνουν τον Ηδονοβλεψία του Μάικλ Πάουελ, μια λιγότερο γνωστή ταινία με παρόμοια θέματα ηδονοβλεψίας και σεξουαλικής βίας, η κυκλοφορία της οποίας έτυχε να προηγηθεί του Ψυχώ κατά μερικούς μήνες. [24]

Το 2018, το Bloody Disgusting έγραψε ότι το Ψυχώ ενέπνευσε επόμενες ταινίες τρόμου που περιείχαν αποκαλύψεις σε σχέση με αλλαγή φύλου, αναφέροντας ως παραδείγματα τις ταινίες Σφαγή στο τρένο του θανάτου (1980), Sleepaway Camp (1983) και τη σειρά ταινιών Παγιδευμένη ψυχή (2011-). Το δημοσίευμα επέκρινε όλες αυτές τις ταινίες επειδή εξίσωναν το κουίρ με διαταραχή, αν και σημείωνε ότι οι δημιουργοί τους δεν είχαν πρόθεση να προσβάλουν. [25]

Η ταινία Ψυχώ έχει αναφερθεί σε άλλες ταινίες πολλές φορές: παραδείγματα περιλαμβάνουν τη μουσική κωμωδία τρόμου Το φάντασμα του παραδείσου (1974) του Μπράιαν Ντε Πάλμα, την ταινία τρόμου Η νύχτα με τις μάσκες (1978) του Τζον Κάρπεντερ με πρωταγωνίστρια την Τζέιμι Λι Κέρτις, κόρη της Τζάνετ Λι, [26] τον φόρο τιμής του Μελ Μπρουκς στο Λίγο πολύ τρελούτσικος (1977), το Fade to Black (1980) του Βέρνον Τσίμερμαν, το Προετοιμασία για έγκλημα (1980) επίσης του Ντε Πάλμα και τη σάτιρα τρόμου Scream (1996) του Γουές Κρέιβεν με τους Νεβ Κάμπελ και Ντέιβιντ Αρκέτ. [27] Το εναρκτήριο θέμα του Μπέρναρντ Χέρμαν έχει σαμπλαριστεί από τον ράπερ Busta Rhymes στο τραγούδι του "Gimme Some More" (1998). [28] Το μυθιστόρημα What You See in the Dark, του 2011, του Μανουέλ Μουνιόζ περιλαμβάνει μια δευτερεύουσα πλοκή που εξιστορεί στοιχεία από τα γυρίσματα της ταινίας Ψυχώ, αναφερόμενος στον Χίτσκοκ και τη Λι ως "ο σκηνοθέτης" και "η ηθοποιός". Στις ιστορίες κόμικς του Τζόνι Φιούτσερ, το σπίτι που κληρονομεί ο χαρακτήρας του τίτλου είναι διαμορφωμένο με βάση το μοτέλ Μπέιτς. Στην ταινία κινουμένων σχεδίων Ψάχνοντας τον Νέμο (2003) παίζεται ένα τραγούδι με τίτλο "Psycho" αναφερόμενο στην ανιψιά του δρα Σέρμαν, Ντάρλα, της οποίας τα ψάρια είναι γνωστό ότι πέθαιναν. [29]

Η ταινία έδωσε ώθηση στην καριέρα του Πέρκινς, που σύντομα ωστόσο άρχισε να υποφέρει από την τυποποίηση . [30] Όταν ο ηθοποιός ρωτήθηκε αν θα είχε αναλάβει τον ρόλο γνωρίζοντας την κατάληξη αυτή, είπε «Ναι». [31] Επειδή ο Πέρκινς βρισκόταν στη Νέα Υόρκη ανεβάζοντας μια θεατρική παράσταση στο Μπρόντγουεϊ όταν γυρίστηκε η σκηνή στο ντους, οι ηθοποιοί Αν Ντορ και Μάργκο Έπερ έπαιξαν τον ρόλο των σωσιών του για εκείνη τη σκηνή. [32] Μέχρι τον θάνατό της το 2004, η Λι λάμβανε παράξενα και ενίοτε απειλητικά τηλεφωνήματα, επιστολές, ακόμη και κασέτες που περιέγραφαν λεπτομερώς τι θα ήθελε να κάνει ο καλών στη Μάριον Κρέιν. Ένα γράμμα ήταν τόσο «γκροτέσκο» που το παρέδωσε στο FBI. Δύο πράκτορες επισκέφθηκαν τη Λι και της είπαν ότι οι ένοχοι είχαν εντοπιστεί και ότι έπρεπε να ειδοποιήσει το FBI εάν λάμβανε περισσότερες επιστολές αυτού του είδους. [30]

Διάφορα αντικείμενα με το Μοτέλ Μπέιτς, όπως φωτογραφίες, κάρτες και αφίσες υψηλής αξίας είναι διαθέσιμα προς πώληση. Το 1992, η Innovation Comics δημοσίευσε μια μίνι σειρά κόμικς τριών τευχών, μια προσαρμογή της ταινίας σε συνεχόμενα πλάνα. [33] Το 2010, η Τέιλορ Σουίφτ πρωταγωνίστησε σε ένα τηλεοπτικό ντοκιμαντέρ-συναυλία που προβλήθηκε στο NBC την Ημέρα των Ευχαριστιών για την προώθηση του άλμπουμ της Speak Now. [34] Στο αφιέρωμα, η Σουίφτ και το συγκρότημά της ερμηνεύουν το τραγούδι της "Haunted" στο στοιχειωμένο σπίτι των Μπέιτς. Η ταινία αναφέρεται και τμήμα του σάουντρακ της χρησιμοποιήθηκε και στο τραγούδι του Μπίλι Τζόελ " We Didn't Start the Fire". [35]

Μουσική

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύμφωνα με τον συνθέτη και παραγωγό Μάικλ Βίνσεντ Γουόλερ, η μουσική επένδυση του Μπέρναρντ Χέρμαν για την ταινία Ψυχώ έχει ασκήσει ευρεία πολιτισμική επιρροή πέρα από την κινηματογραφική μουσική. Ο Γουόλερ σημειώνει ότι η μουσική επένδυση είναι «αγαπημένη των καλλιτεχνών της ραπ», επικαλούμενος το σινγκλ του Busta Rhymes "Gimme Some More" (1998), το οποίο χρησιμοποιεί σαμπλ από την ταινία. Ο Γουόλερ αναφέρει επίσης ότι το Ψυχώ επηρέασε την κινηματογραφική αφήγηση ευρύτερα, ιδιαίτερα στη χρήση της μουσικής για την οικοδόμηση έντασης και είχε αντίκτυπο σε μεταγενέστερους συνθέτες όπως ο Τζον Γουίλιαμς στα Σαγόνια του καρχαρία (1975). [36]

Παραπομπές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. 1 2 3 4 www.beyazperde.com/filmler/film-1603/. Ανακτήθηκε στις 18  Απριλίου 2016.
  2. 1 2 3 4 www.adorocinema.com/filmes/filme-1603/. Ανακτήθηκε στις 18  Απριλίου 2016.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 www.ofdb.de/film/2251,Psycho. Ανακτήθηκε στις 18  Απριλίου 2016.
  4. 1 2 3 4 decine21.com/Peliculas/Psicosis-4526. Ανακτήθηκε στις 18  Απριλίου 2016.
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 www.imdb.com/title/tt0054215/fullcredits. Ανακτήθηκε στις 18  Απριλίου 2016.
  6. 1 2 3 4 5 www.cinematografo.it/cinedatabase/film/psyco/9469/. Ανακτήθηκε στις 18  Απριλίου 2016.
  7. ↑ www.filmaffinity.com/es/film363992.html. Ανακτήθηκε στις 18  Απριλίου 2016.
  8. 1 2 (Τσεχικά) Česko-Slovenská filmová databáze. 2001.
  9. ↑ «Top 10 des films pas chers qui rapportent un max». (Γαλλικά) 1  Ιουλίου 2018. Ανακτήθηκε στις 5  Οκτωβρίου 2025.
  10. ↑ (Αγγλικά) Box Office Mojo. www.boxofficemojo.com/title/tt0054215/. Ανακτήθηκε στις 9  Ιουνίου 2022.
  11. ↑ «Ο πλήρης κατάλογος ταινιών του Εθνικό Μητρώο Κινηματογράφου των Η.Π.Α» (στα Αγγλικά). loc.gov. Ανακτήθηκε στις 19 Ιανουαρίου 2021.
  12. ↑ Leigh, pp. 99–102
  13. ↑ «Alfred Hitchcock and the Making of a Film Culture». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Νοεμβρίου 2010. Ανακτήθηκε στις 20 Νοεμβρίου 2010.
  14. ↑ «Psycho (1960)». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Ιουνίου 2010. Ανακτήθηκε στις 20 Νοεμβρίου 2010.
  15. ↑ Hamza, Aamir (8 Σεπτεμβρίου 2018). «How Alfred Hitchcock's Psycho changed the way movies are made». The New Indian Express.
  16. ↑ Psycho (1960) Αρχειοθετήθηκε May 27, 2007, στο Wayback Machine..
  17. ↑ «Psycho Analyzed». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Ιουλίου 2011. Ανακτήθηκε στις 20 Νοεμβρίου 2010.CS1 maint: Unfit url (link) from the original on July 27, 2011. Retrieved November 20, 2010.
  18. ↑ Gleiberman, Owen (24 Ιανουαρίου 2017). «Film Review: '78/52: Hitchcock's Shower Scene'». Variety (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Δεκεμβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2025.
  19. ↑ «Top 100 Scariest Movies». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Ιανουαρίου 2008. Ανακτήθηκε στις 6 Νοεμβρίου 2009.
  20. ↑ «The 25 Most Shocking Moments in Movie History». Premiere Magazine. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Δεκεμβρίου 2008. Ανακτήθηκε στις 2 Δεκεμβρίου 2006.
  21. ↑ Psycho is the top listed Hitchcock film in The 100 Greatest Movies of All Time by Entertainment Weekly, and the highest Hitchcock film on AFI's 100 Years... 100 Movies.
  22. ↑ «Alfred Hitchcock: Our Top 10». CNN. 13 Αυγούστου 1999. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Δεκεμβρίου 2004. Ανακτήθηκε στις 1 Δεκεμβρίου 2006.
  23. ↑ Mikulec, Sven (14 Ιουνίου 2020). «'Psycho': The Proto-Slasher that Brought On a Revolution in Cinema». Cinephilia & Beyond.
  24. ↑ «Before 'Psycho', there was 'Peeping Tom'». The New York Observer. 30 Οκτωβρίου 2015. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Οκτωβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 11 Οκτωβρίου 2018.
  25. ↑ Paul, Zachary (4 Απριλίου 2018). «[Listicle of Death] Five of the Biggest Genderf$!k Reveals in Horror». Bloody Disgusting. Ανακτήθηκε στις 8 Ιανουαρίου 2024.
  26. ↑ Berardinelli, James. «Review: Psycho (1960)». Ανακτήθηκε στις 16 Νοεμβρίου 2008.
  27. ↑ Dirks, Tim. «Psycho (1960)». Film Site. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Μαΐου 2007. Ανακτήθηκε στις 16 Νοεμβρίου 2008.
  28. ↑ Busta Rhymes – E.L.E. Extinction Level Event|Album Review @ Music-Critic.com: the source for music reviews, interviews, articles, and news on the internet Αρχειοθετήθηκε December 22, 2010, στο Wayback Machine..
  29. ↑ «Every Character From 'Finding Nemo', Ranked – The Ringer». 29 Μαΐου 2020.
  30. 1 2 Nickens & Leigh 1996.
  31. ↑ Nickens & Leigh 1996, σελ. 159.
  32. ↑ III, Joseph W. Smith (2009). The Psycho file: a comprehensive guide to Hitchcock's classic shocker. Jefferson, N.C.: McFarland & Co., Pub. σελ. 74. ISBN 978-0-7864-4487-8. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2015.
  33. ↑ Nickens & Leigh 1996, σελ. 186.
  34. ↑ Lipshutz, Jason (19 Νοεμβρίου 2010). «Taylor Swift announces Thanksgiving Special». Reuters. Ανακτήθηκε στις 28 Ιανουαρίου 2024.
  35. ↑ «A journey through history with Billy Joel's 'We Didn't Start the Fire'». far Out. 9 Μαΐου 2021.
  36. ↑ «'It's a reference whenever you want to build tension': How Psycho's terrifying music changed film forever». www.bbc.com (στα Αγγλικά). 24 Ιουλίου 2025. Ανακτήθηκε στις 8 Δεκεμβρίου 2025.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Ψυχώ&oldid=11861962"