Η Μέρα της Μαρμότας (ταινία)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Η Μέρα της Μαρμότας
Groundhog Day film.jpg
Σκηνοθεσία Χάρολντ Ράμις
Παραγωγή Columbia Pictures
Σενάριο Ντάνι Ρούμπιν
Χάρολντ Ράμις
(σενάριο)
Ντάνι Ρούμπιν
(ιστορία)
Πρωταγωνιστές Μπιλ Μάρεϊ
Άντι ΜακΝτάουελ
Κρις Έλιοτ
Μουσική Τζορτζ Φέντον
Φωτογραφία John Bailey
Μοντάζ Pembroke J. Herring
Εταιρεία παραγωγής Columbia Pictures
Πρώτη προβολή Country flag 12 Φεβρουαρίου 1993
Country flag 25 Ιουνίου 1993
Διάρκεια 101 λεπτά
Προέλευση Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής
Γλώσσα Αγγλικά

Η Μέρα της Μαρμότας (αγγλικά: Groundhog Day) είναι αμερικανική κωμωδία φαντασίας, παραγωγής 1993. Τη σκηνοθεσία ανέλαβε ο Χάρολντ Ράμις και το σενάριο έγραψε ο ίδιος μαζί με τον Ντάνι Ρούμπιν. Η ιστορία ακολουθεί τον Φιλ Κόνορς, έναν αλαζονικό μετερεωλόγο της τηλεόρασης, ο οποίος κατά τη διάρκεια ενός ρεπορτάζ στο Πανξατόνι της Πενσυλβάνια στην ετήσια Μέρα της Μαρμότας, βρίσκει τον εαυτό του παγιδευμένο στο χρόνο και αναγκασμένο να ζει την ίδια μέρα ξανά και ξανά. Αφού υποκύπτει στον ηδονισμό και σε αμέτρητες απόπειρες αυτοκτονίας, αρχίζει σιγά σιγά να επανεξετάζει τη ζωή του και τις προτεραιότητές του. Πρωταγωνιστούν ο Μπιλ Μάρεϊ, η Άντι ΜακΝτάουελ και ο Κρις Έλιοτ.

Η ταινία κυκλοφόρησε στους κινηματογράφους των Ηνωμένων Πολιτειών στις 12 Φεβρουαρίου 1993. Απέσπασε πολύ θετικά σχόλια από τους κριτικούς[1] και απέφερε 70,9 εκατομμύρια δολάρια στο αμερικανικό box office.[2] Βραβεύτηκε με το BAFTA Πρωτότυπου Σεναρίου[3] και το 2006 επελέγη από τη Βιβλιοθήκη του Αμερικάνικου Κογκρέσου ως τμήμα του Εθνικού Μητρώου Κινηματογράφου ως πολιτιστικά, ιστορικά και αισθητικά σημαντική.[4]

Πλοκή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Την 1η Φεβρουαρίου, ο μισάνθρωπος μετεωρολόγος της τηλεόρασης Φιλ Κόνορς, η παραγωγός ειδήσεων Ρίτα Χάνσον και ο κάμεραμαν Λάρι του τηλεοπτικού σταθμού του Πίτσμπεργκ, ταξιδεύουν στο Πανξατόνι της Πενσυλβάνια για να καλύψουν την ετήσια Μέρα της Μαρμότας. Την επόμενη μέρα, ο Φιλ, απρόθυμα κάνει το ρεπορτάζ για τον εορτασμό της μέρας. Αργότερα μαζί με την ομάδα παίρνουν το δρόμο του γυρισμού αλλά μια χιονοθύελλα δεν τους επιτρέπει να ταξιδέψουν. Η ομάδα επιστρέφει αναγκαστικά στο Πανξατόνι και μένουν εκεί για μία ακόμη νύχτα.

Ο Φιλ ξυπνάει και ανακαλύπτει ότι ξαναζεί τη 2η Φεβρουαρίου. Η μέρα εξελίσσεται όπως ακριβώς η προηγούμενη, μόνο με τον Φιλ να καταλαβαίνει τι συμβαίνει. Στην αρχή είναι μπερδεμένος αλλά όταν φαινόμενο αυτό συνεχίζεται και τις επόμενες μέρες, αποφασίζει να εκμεταλλευτεί την κατάσταση: μαθαίνει μυστικά από τους κατοίκους της πόλης, αποπλανεί γυναίκες, κλέβει λεφτά, μεθάει, οδηγεί απρόσεκτα και πηγαίνει φυλακή. Ωστόσο, οι προσπάθειές του να έρθει πιο κοντά στη Ρίτα, η οποία αρχίζει να του αρέσει, αποτυγχάνουν. Ο Φιλ τελικά παθαίνει κατάθλιψη και προσπαθεί όλο και πιο δραστικά να βάλει τέλος στο πάγωμα του χρόνου. Κάνει γελοία και προσβλητικά ρεπορτάζ για το φεστιβάλ και τελικά απαγάγει τη μαρμότα, τον Πανξατόνι Φιλ και μετά από ένα κυνηγητό με την αστυνομία, οδηγεί το αυτοκίνητό του στο γκρεμό και σκοτώνεται τόσο αυτός όσο και η μαρμότα. Ωστόσο, ο Φιλ ξυπνάει και τίποτα δεν έχει αλλάξει. Επιπλέον απόπειρες αυτοκτονίας αποτυγχάνουν επίσης.

Όταν ο Φιλ εξηγεί την κατάσταση στη Ρίτα, αυτή περνάει όλη τη μέρα μαζί του μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες αλλά τους παίρνει ο ύπνος μαζί και ο Φιλ ξυπνάει πάλι μόνος, ζώντας ξανά την ίδια μέρα. Τελικά, ο Φιλ αποφασίζει να βελτιώσει τον εαυτό του. Αρχίζει να χρησιμοποιεί τη μέχρι τώρα τεράστια γνώση του για τα γεγονότα της μέρας για να βοηθήσει όσους περισσότερους ανθρώπους μπορεί και χρησιμοποιεί το χρόνο για να μάθει πράγματα, όπως να παίζει πιάνο, να φτιάχνει γλυπτά από πάγο και να μιλάει γαλλικά.

Τελικά ο Φιλ καταφέρνει να γίνει φίλος με όλους όσους γνωρίζει την ημέρα αυτή, χρησιμοποιώντας τις εμπειρίες του για να σώσει ζωές, να βοηθήσει τους κατοίκους της πόλης και τελικά να εντυπωσιάσει τη Ρίτα, χωρίς να χρειαστεί να προσφύγει σε πονηρούς χειρισμούς όπως έκανε τις προηγούμενες μέρες. Κάνει ένα ρεπορτάζ για τη Μέρα της Μαρμότας τόσο εντυπωσιακό που και οι υπόλοιποι τηλεοπτικοί σταθμοί γυρίζουν τα μικρόφωνα σε αυτόν. Μετά το χορό, η Ρίτα "αγοράζει" τον Φιλ σε μια δημοπρασία εργένηδων που οργανώθηκε στην πόλη. Ο Φιλ φτιάχνει ένα γλυπτό από πάγο με το πρόσωπο της Ρίτα και μετά φιλιούνται. Καταλήγουν στο δωμάτιό του. Ξυπνάει το επόμενο πρωί και ανακαλύπτει ότι ο χρόνος έχει προχωρήσει και τώρα η μέρα είναι η 3η Φεβρουαρίου, με τη Ρίτα να είναι ακόμα μαζί του. Περπατούν έξω και ο Φιλ της προτείνει να μετακομίσουν στο Πανξατόνι μαζί.

Ηθοποιοί και Χαρακτήρες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Μπιλ Μάρεϊ στο ρόλο του Φιλ Κόνορς
  • Άντι ΜακΝτάουελ στο ρόλο της Ρίτα Χάνσον
  • Κρις Έλιοτ στο ρόλο του Λάρι
  • Στίβεν Τομπολόφσκι στο ρόλο του Νεντ Ράιερσον
  • Μπράιαν Ντόιλ-Μάρεϊ στο ρόλο του Μπάστερ Γκριν
  • Άντζελα Πάτον στο ρόλο της Κυρίας Λάντσεστερ
  • Ρικ Ντουκόμουν στο ρόλο του Γκας
  • Ρικ Όβερτον στο ρόλο του Ραλφ
  • Ρόμπιν Ντουκ στο ρόλο της Ντόρις
  • Μαρίτα Γκέρατι στο ρόλο της Νάνσι Τέιλορ
  • Χάρολντ Ράμις στο ρόλο του Νευρολόγου
  • Γουίλι Γκάρσον στο ρόλο του Κένι
  • Μάικλ Σάνον στο ρόλο του Φρεντ

Παραγωγή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύμφωνα με το σχολιασμό DVD του Χάρολντ Ράμις, το αρχικό σενάριο του Ντάνι Ρούμπιν και η ταινία όπως κυκλοφόρησε στους κινηματογράφους ήταν πολύ διαφορετικά. Το αρχικό σενάριο ξεκινούσε χωρίς να εξηγεί πως ή γιατί ο Φιλ ζούσε ξανά και ξανά την ίδια μέρα. Οι δημιουργοί της ταινίας θεώρησαν ότι το κοινό θα ένιωθε ότι εξαπατάται χωρίς να δουν τον Φιλ να συνειδητοποιεί τι του συμβαίνει. Επίσης το σενάριο τελείωνε με τους Φιλ και Ρίτα να περπατούν στο δρόμο την 3η Φεβρουαρίου, με τη Ρίτα να είναι τώρα παγιδευμένη στο χρόνο.

Δημοσιεύματα σχετικά με το πόσο καιρό ο Φιλ είναι παγιδευμένος στο χρόνο ποικίλλουν. Ο Ράμις δήλωσε στο σχολιασμό του στο DVD ότι έχουν περάσει 10 χρόνια. Ωστόσο, σε μια απάντησή του σε ένα περιοδικό ο Ράμις είπε: "Νομίζω ότι τα 10 χρόνια είναι λίγα. Χρειάζονται τουλάχιστον 10 χρόνια για να γίνεις καλός σε οτιδήποτε και υπολογίζοντας το χρόνο που πέρασε καθώς και τα άστοχα χρόνια που ξόδεψε, πρέπει να ήταν περίπου 30 ή 40 χρόνια".[5] Σύμφωνα με τον Στίβεν Τομπολόφσκι, ο Ράμις του είπε ότι ολόκληρη η περίοδος της Μέρας της Μαρμότας κάλυψε 10.000 χρόνια. "Πάντα πίστευα ότι ήταν εννέα μέρες όπως παρουσιάστηκαν στην ταινία και ο Ντάνι Ρούμπιν, ο σεναριογράφος, είπε ότι πίστευε ότι περίπου 23 μέρες παρουσιάστηκαν στην ταινία αλλά διήρκεσαν 10.000 χρόνια".[6]

Κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων, οι Ράμις και Μάρεϊ, παρά την πολύχρονη συνεργασία τους, είχαν μια προσωπική και επαγγελματική διαφωνία η οποία παρέμεινε άλυτη για περισσότερο από 10 χρόνια.[7][8]

Τοποθεσία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η τοποθεσία που πραγματοποιήθηκαν τα γυρίσματα ήταν το Γούντστοκ του Ιλινόι, ένα βορειοδυτικό προάστιο του Σικάγο, 16 χιλιόμετρα από τα σύνορα του Γουισκόνσιν.[9][10] Κάτοικοι της πόλης βοήθησαν την παραγωγή, φέρνοντας θερμάστρες για να ζεσταθούν οι ηθοποιοί και το συνεργείο. Το πραγματικό Γκόμπλερ Νομπ βρίσκεται σε μια αγροτική περιοχή 3,2 χιλιόμετρα ανατολικά του Πανξατόνι αλλά η ταινία δίνει την εντύπωση ότι βρίσκεται στο κέντρο της πόλης. Το καφέ Τιπ Τοπ, όπου γυρίστηκε μεγάλο μέρος της ταινίας, δημιουργήθηκε αρχικά για την ταινία αλλά μετά από απαίτηση των κατοίκων παρέμεινε και άνοιξε ως πραγματική καφετέρια.[9]

Τελευταία σκηνή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Στίβεν Τομπολόφσκι τη Μέρα της Μαρμότας το 2010 στο Πανξατόνι θυμήθηκε τη δημιουργία της τελευταίας σκηνής:

Ο Μπιλ Μάρεϊ είπε, "Αρνούμαι να γυρίσω τη σκηνή μέχρι να μάθω πως είμαι ντυμένος. Φοράω τα ρούχα που φόραγα την προηγούμενη νύχτα; Φοράω πιτζάμες; Δεν φοράω πιτζάμες;" Τι έγινε τη νύχτα μεταξύ αυτού και της Άντι ΜακΝτάουελ; Έτσι αρνήθηκε να τη γυρίσει. Ο Χάρολντ Ράμις, ο σκηνοθέτης, δεν είχε σκεφτεί την ερώτηση και δεν ήξερε. Έτσι έβαλε τους ηθοποιούς και το συνεργείο να ψηφίσουν στο τι έπρεπε να φορέσει ο Μπιλ. Φοράει τα ρούχα που φόραγε την προηγούμενη νύχτα ή φοράει πιτζάμες; Και ήρθε ισοψηφία, και έτσι ο Μπιλ αρνήθηκε ξανά να γυρίσει τη σκηνή. Τότε μια κοπέλα στην ταινία -ήταν η πρώτη της ταινία- ήταν βοηθός σκηνοθέτη σκηνικών. Σήκωσε το χέρι της και είπε "Φυσικά φοράει τα ρούχα που φόραγε την προηγούμενη νύχτα. Αν δεν φοράει τα ρούχα που φόραγε την προηγούμενη νύχτα θα καταστρέψει την ταινία. Αυτή είναι η ψήφος μου". Κι έτσι ο Χάρολντ Ράμις είπε "Τότε αυτό ακριβώς θα κάνουμε". Δεν έχω πει σε κανέναν αυτή την ιστορία, γι' αυτό να το κρατήσουμε μυστικό.[6]

Κυκλοφορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Box office[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με προϋπολογισμό 14.600.000 δολάρια[11], η ταινία Η Μέρα της Μαρμότας έκανε άνοιγμα τριημέρου στην 1η θέση με 12,5 εκατομμύρια δολάρια.[2] Οι συνολικές εισπράξεις στο αμερικανικό box office έφτασαν τα 70,9 εκατομμύρια δολάρια.[2] Ήταν η 13η μεγαλύτερη εισπρακτική επιτυχία στις Ηνωμένες Πολιτείες[12]

Υποδοχή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ταινία έλαβε κυρίως θετικά σχόλια από τους κριτικούς. Οι New York Times την αποκάλεσαν "ιδιαίτερα ευφυής και ηχηρή κωμωδία"[13] και η εφημερίδα The Washington Post την αποκάλεσε "η καλύτερη αμερικανική κωμωδία από την εποχή του 'Τούτσι'".[14] Η δημοτικότητα και η κριτική αποδοχή της ταινίας αυξήθηκε σημαντικά με το πέρασμα του χρόνου και πλέον θεωρείται κλασική. Ο κριτικός Ρότζερ Έμπερτ την κατέταξε στη λίστα με τις "Μεγάλες Ταινίες".[15] Αφού την είχε βαθμολογήσει με τρία αστέρια στην αρχική του κριτική[16], ο Έμπερτ, είπε, ότι όπως πολλοί άλλοι, είχε υποτιμήσει τις πολλές αρετές της ταινίες και την εκτίμησε πραγματικά μετά από επαναλαμβανόμενες προβολές.

Βραβεία & Υποψηφιότητες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Βραβείο Κατηγορία Υποψήφιος Αποτέλεσμα
BAFTA[3] Πρωτότυπο Σενάριο Ντάνι Ρούμπιν & Χάρολντ Ράμις Νίκη

Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • AFI 100 Χρόνια... 100 Γέλια - 34η θέση[17]
  • AFI 100 Χρόνια... 100 Πάθη - υποψηφιότητα[18]
  • AFI 100 Χρόνια... 100 Ταινίες (έκδοση 10ης επετείου) - υποψηφιότητα[19]
  • AFI 10 Top 10 - 8η θέση Ταινίες φαντασίας[20]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Η Μέρα της Μαρμότας στο Rotten Tomatoes». Rotten Tomatoes. http://www.rottentomatoes.com/m/groundhog_day/. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2015. 
  2. 2,0 2,1 2,2 «Η Μέρα της Μαρμότας στο Box Office Mojo». Box Office Mojo. http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=groundhogday.htm. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2015. 
  3. 3,0 3,1 «BAFTA Awards». IMDb. http://www.imdb.com/event/ev0000123/1994. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2015. 
  4. Library of Congress (27 Δεκεμβρίου 2006). Films Added to National Film Registry for 2006. Δελτίο τύπου. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2015.
  5. «Harold Ramis's Response to the Groundhog Day Timeline Study». Heeb. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Αυγούστου 2009. http://www.wolfgnards.com/index.php/2009/08/18/harold-ramis-responds-to-the-wolf-gnards. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2015. 
  6. 6,0 6,1 Jekelek, Jan (11 Φεβρουαρίου 2010). «In Depth With 'Groundhog Day's' Ned Ryerson, Actor Stephen Tobolowsky». Epoch Times. http://www.theepochtimes.com/n2/arts-entertainment/stephen-tobolowsky-interview-29305-all.html. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2015. 
  7. Friend, Tad (7 Ιανουαρίου 2009). «Annals of Hollywood: Comedy First». The New Yorker. http://www.newyorker.com/archive/2004/04/19/040419fa_fact3?currentPage=7. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2015. 
  8. Heisler, Steve. «Harold Ramis | Film». A.V. Club. http://www.avclub.com/articles/harold-ramis,29410/. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2015. 
  9. 9,0 9,1 «Groundhogday Puddle scene location after 20 years.». http://sightseeker.blogspot.com/2014/07/groundhogday.html. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2015. 
  10. «Woodstock, set of Groundhog Day». http://www.wolfstad.com/2005/12/punxsutawney-illinois/. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2015. 
  11. «Η Μέρα της Μαρμότας στο The Numbers». The Numbers. http://www.the-numbers.com/movie/Groundhog-Day#tab=summary. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2015. 
  12. «1993 DOMESTIC GROSSES». Box Office Mojo. http://boxofficemojo.com/yearly/chart/?yr=1993&p=.htm. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2015. 
  13. Maslin, Janet (12 Φεβρουαρίου 1993). «New York Times Movie Review: Groundhog Day». The New York Times. http://movies.nytimes.com/movie/review?res=9F0CEED6123EF931A25751C0A965958260. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2015. 
  14. «Washington Post: "Groundhog Day"». The Washington Post. 12 Φεβρουαρίου 1993. http://www.washingtonpost.com/wp-srv/style/longterm/movies/videos/groundhogdaypghinson_a0a7e9.htm. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2015. 
  15. «Roger Ebert's Great Movies Review of Groundhog Day». 30 Ιανουαρίου 2005. http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20050130/REVIEWS08/501300301/1023. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2015. 
  16. «Roger Ebert's Review of Groundhog Day». 12 Φεβρουαρίου 1993. http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/19930212/REVIEWS/302120302/1023. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2015. 
  17. «AFI's 100 YEARS...100 LAUGHS». Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου. afi.com. http://www.afi.com/100years/laughs.aspx. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2015. 
  18. «AFI's 100 Years...100 Passions Nominees» (PDF). http://www.afi.com/Docs/100Years/passions400.pdf. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2015. 
  19. «AFI's 100 Years...100 Movies (10th Anniversary Edition) Ballot» (PDF). http://www.afi.com/Docs/100Years/Movies_ballot_06.pdf. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2015. 
  20. «AFI 10 Top 10 Fantasy». Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου. afi.com. http://www.afi.com/10top10/category.aspx?cat=6. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2015. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Groundhog Day (film) της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).