Ο Ιντιάνα Τζόουνς και οι κυνηγοί της Χαμένης Κιβωτού

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
O Ιντιάνα Τζόουνς και Οι Κυνηγοί της Χαμένης Κιβωτού
Indiana Jones and the Raiders of the lost ark.jpg
Σκηνοθεσία Στίβεν Σπίλμπεργκ
Παραγωγή Paramount Pictures
Σενάριο Λόρενς Κάσνταν
Πρωταγωνιστές Χάρισον Φορντ
Κάρεν Άλεν
Πολ Φρίμαν
Τζον Ρις-Ντέιβις
Ρόναλντ Λέισι
Ντένολμ Έλιοτ
Μουσική Τζον Γουίλιαμς
Φωτογραφία Ντάγκλας Σλόκομπ
Μοντάζ Michael Kahn
Εταιρεία παραγωγής Lucasfilm
Πρώτη προβολή Country flag 12 Ιουνίου 1981
Country flag 18 Δεκεμβρίου 1981
Διάρκεια 115 λεπτά
Προέλευση Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής
Γλώσσα αγγλικά
Έπεται
Σελίδα Cine.gr
δεδομέναπ  σ  ε )

Ιντιάνα Τζόουνς και Οι Κυνηγοί της Χαμένης Κιβωτού (αγγλικά: Raiders of the Lost Ark ή Indiana Jones and The Raiders of the Lost Ark) είναι αμερικανική περιπέτεια παραγωγής 1981 σε σκηνοθεσία Στίβεν Σπίλμπεργκ, παραγωγή Τζορτζ Λούκας και πρωταγωνιστεί ο Χάρισον Φορντ. Αποτελεί την πρώτη προσθήκη στη σειρά ταινιών Ιντιάνα Τζόουνς (Indiana Jones) και αφηγείται την προσπάθεια των Ναζί να βρουν την Κιβωτό της Διαθήκης για να κάνουν το στρατό τους πανίσχυρο και τον Ιντιάνα Τζόουνς να προσπαθεί να τους σταματήσει. Στην ταινία συμμετέχουν οι Κάρεν Άλεν, Πολ Φρίμαν, Τζον Ρις-Ντέιβις και Ντένολμ Έλιοτ.

Η ταινία κυκλοφόρησε στους κινηματογράφους στις 12 Ιουνίου το 1981 και έγινε η μεγαλύτερη εισπρακτική επιτυχία της χρονιάς με τα συνολικά έσοδα να φτάνουν τα 389,9 εκατομμύρια δολάρια παγκοσμίως. Απέσπασε εξαιρετικά σχόλια από κοινό και κριτικούς και έλαβε εννέα υποψηφιότητες για Όσκαρ, ανάμεσά τους για Καλύτερη Ταινία και Σκηνοθεσία κερδίζοντας τέσσερα σε τεχνικές κατηγορίες και ένα Ειδικό Όσκαρ για το Μοντάζ Ηχητικών Εφέ. Το 1999 η ταινία επελέγη από τη Βιβλιοθήκη του Αμερικάνικου Κογκρέσου ως τμήμα του Εθνικού Μητρώου Κινηματογράφου ως "πολιτιστικά, ιστορικά και αισθητικά σημαντική".

Η καλλιτεχνική και εμπορική επιτυχία της ταινίας οδήγησε στη δημιουργία τριών ακόμη ταινιών: Ο Ιντιάνα Τζόουνς και Ο Ναός του Χαμένου Θησαυρού (Indiana Jones and the Temple of Doom, 1984), Ο Ιντιάνα Τζόουνς και Η Τελευταία Σταυροφορία (Indiana Jones and the Last Crusade, 1989) και Ο Ιντιάνα Τζόουνς και Το Βασίλειο του Κρυστάλλινου Κρανίου (Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull, 2008), όλες με τη συμμετοχή των Σπίλμπεργκ, Λούκας και Φορντ.

Πλοκή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1936 ο αρχαιολόγος Ιντιάνα Τζόονυς ταξιδεύει σε ένα αρχαίο ναό στην Περουβιανή ζούγκλα γεμάτη με παγίδες για να αποκτήσει ένα Χρυσό Είδωλο. Καθώς δραπετεύει από το ναό, ο Ινττιάνα θα έρθει αντιμέτωπος με τον αντίπαλό του Ρενέ Μπέλοκ και τους κατοίκους της ζούγκλας. Θα αναγκαστεί να δώσει το είδωλο στον Μπέλοκ πριν ξεφεύγει με το αεροπλάνο που τον περίμενε.

Λίγο αφού γυρίσει στο κολέγιο στις Ηνωμένες Πολιτείες όπου διδάσκει, δύο πράκτορες του Στρατού θα ζητήσουν τη βοήθειά του. Τον πληροφορούν ότι οι Ναζί ψάχνουν τον μέντορά του, Άμπνερ Ρέιβενγουντ, ο οποίος κατέχει ένα σημαντικό μέρος ενός αντικειμένου που λέγεται Ράβδος του Ρα. Ο Ιντιάνα βγάζει το συμπέρασμα ότι ψάχνουν την Κιβωτό της Διαθήκης, το βιβλικό σεντούκι που έφτιαξαν οι Ισραηλίτες για να τοποθετήσουν τις Δέκα Εντολές. Αν οι Γερμανοί το αποκτήσουν, θα γίνουν ανίκητοι. Η Ράβδος του Ρα, εν τω μεταξύ, είναι το κλειδί για να βρουν το Πηγάδι των Ψυχών, στο οποιό η Κιβωτός είναι θαμένη. Οι πράκτορες ζητούν από τον Ιντιάνα να βρει πρώτος την Κιβωτό με την προϋπόθεση να τη διαθεσει σε μουσείο. Ο Ιντιάνα ταξιδεύει στο Νεπάλ και ανακαλύπτει ότι ο Ρέιβενγουντ έχει πεθάνει και το σημαντικό κομμάτι τώρα το έχει η κόρη του, Μάριον η οποία είναι και πρώην ερωμένη του Ιντιάνα. Τότε εισβάλλουν μια ομάδα κακούργων κάτω από τις εντολές του Ναζί Ταγματάρχη Τοτ. Το μέρος παίρνει φωτιά και ενώ ο Τοτ επιχειρεί να πάρει το κομμάτι της Ράβδου, του καίει το χέρι. Η Μάριον με τον Ιντιάνα καταφέρνουν να αποδράσουν μαζί με το κομμάτι της Ράβδου του Ρα.

Μαζί ταξιδεύουν στο Κάιρο και μαθαίνουν από το φίλο του Ιντιάνα, Σάλλα, ότι οι Ναζί σκάβουν για το Πηγάδι των Ψυχών με τη βοήθεια του Μπέλοκ. Σε ένα παζάρι, οι Ναζί απαγάγουν τη Μάριον. Καθώς προσπαθούν να αποκρυπτογραφήσουν το καμένο χέρι του Τοτ που πάνω έχει χαραχθεί το κομμάτι της Ράβδου, οι Ιντιάνα και Σάλα συνειδητοποιούν ότι οι Ναζί έχουν κάνει λάθος στην τοποθεσία που βρίσκεται το Πηγάδι. Έχοντας αυτό σαν πλεονέκτημα, διεισδύουν στους Ναζί και χρησιμοποιούν τη Ράβδο του Ρα για να βρουν τη σωστή τοποθεσία, η οποία είναι γεμάτη με φίδια. Αφού ο Ιντιάνα βρίσκει την Κιβωτό, ο Μπέλοκ με τους Ναζί φτάνουν και την παίρνουν. Συνεχίζουν ρίχνοντας τη Μάριον μέσα στο Πηγάδι. Με κάποιο τρόπο καταφέρνουν να δραπετεύσουν και να πάρουν την Κιβωτό από τους Γερμανούς.

Ο Ιντιάνα και η Μάριον φεύγουν από το Κάιρο με ένα καράβι με προορισμό την Αγγλία. Το επόμενο πρωί, ένα γερμανικό υποβρύχιο αναχαιτίζει το καράβι και οι Ναζί για δεύτερη φορά κλέβουν την Κιβωτό και απαγάγουν τη Μάριον. Ο Ιντιάνα τους ακολουθεί σε ένα απομονωμένο νησί στο Αιγαίο όπου ο Μπέλοκ σχεδιάζει να δοκιμάσει τη δύναμη της Κιβωτού πριν την παρουσιάσει στον Αδόλφο Χίτλερ. Ο Ιντιάνα αποκαλύπτεται και απειλεί να καταστρέψει την Κιβωτό με ρουκέτα αλλά ο Μπέλοκ καταλαβαίνει ότι δεν θα το κάνει.

Ο Ιντιάνα παραδίνεται και τον δένουν μαζί με τη Μάριον καθώς ο Μπέλοκ κάνει ένα τελετουργικό για να ανοίξει την Κιβωτό, η οποία περιέχει μόνο άμμο. Ξαφνικά, πνεύματα βγαίνουν από την Κιβωτό. Χωρίς να γνωρίζει τον υπερφυσικό κίνδυνο λέει στη Μάριον να κλείσει τα μάτια. Τα πνεύματα παίρνουν τη μορφή δαίμονα και αστραπές πέφτουν από τον ουρανό και σκοτώνουν όλους τους Ναζί. Φωτιά ανεβαίνει στον ουρανό, μετά πέφτει πάλι κάτω στη Γη και η Κιβωτός κλείνει.

Πίσω στη Ουάσινγκτον, οι πράκτορες του Στρατού λένε στον Ιντιάνα ότι η Κιβωτός είναι σε ασφαλές μέρος για να μελετηθεί από κορυφαίους ανθρώπους. Στην πραγματικότητα, η Κιβωτός κλειδώνεται μέσα σε ένα ξύλινο κουτί που γράφει πάνω "άκρως απόρρητο" και αποθηκεύεται σε μια τεράστια κυβερνητική αποθήκη με αμέτρητα παρόμοια κουτιά.

Ηθοποιοί και Χαρακτήρες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραγωγή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πρώτα στάδια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1973, ο Τζορτζ Λούκας έγραψε το Οι Περιπέτειες του Ιντιάνα Σμιθ (The Adventures of Indiana Smith).[1] Το συζήτησε με τον Φίλιπ Κάουφμαν και μαζί σκεφτήκανε την Κιβωτό της Διαθήκης ως την κεντρική πλοκή.[2] Το πρότζεκτ καθυστέρησε όταν ο Κλιντ Ίστγουντ προσέλαβε τον Κάουφμαν να σκηνοθετήσει την ταινία Εκδικητής Εκτός Νόμου (The Outlaw Josey Wales, 1976).[3] O Λούκας τελικά παράτησε εντελώς το πρότζεκτ, αποφασισμένος να ασχοληθεί με άλλη ταινία διαστημικού περιεχομένου που κατέληξε να είναι Ο Πόλεμος των Άστρων (Star Wars, 1977). Το Μάιο του 1977, ο Λούκας βρισκόταν στη Χαβάη, στην προσπάθειά του να ξεφύγει από την τεράστια επιτυχία της ταινίας Ο Πόλεμος των Άστρων. Ο φίλος και συνάδελφός του Στίβεν Σπίλμπεργκ, βρισκόταν επίσης εκεί για διακοπές μετά την ταινία Στενές Επαφές Τρίτου Τύπου (Close Encounters of the Third Kind, 1977). Ο Σπίλμπεργκ εξέρφασε στον Λούκας την επιθυμία του να σκηνοθετήσει μια ταινία με τον Τζέιμς Μποντ αλλά ο Λούκας τον έπεισε ότι έχει σκεφτεί ένα χαρακτήρα καλύτερο από τον Μποντ και του εξήγησε το κόνσεπτ της ταινίας Οι Κυνηγοί της Χαμένης Κιβωτού. Ο Σπίλμπεργκ το λάτρεψε αλλά έβρισκε ότι το όνομα Σμιθ δεν ήταν σωστό για το χαρακτήρα και ο Λούκας σκέφτηκε το Τζόουνς.

Την επόμενη χρονιά, ο Λούκας αφοσιώθηκε στην ανάπτυξη του Ιντιάνα Τζόουνς και της δεύτερης ταινίας του Πόλεμου των Άστρων Η Αυτοκρατορία Αντεπιτίθεται (The Empire Strikes Back, 1980). Οι όρενς Κάσνταν και ο Φρανκ Μάρσαλ προσελήφθησαν ως σεναριογράφος και παραγωγός αντίστοιχα. Μεταξύ 23 και 27 Ιανουαρίου 1978, για εννιά ώρες την ημέρα, οι Λούκας, Κάσνταν και Σπίλμπεργκ συζητούσαν το στόρι της ταινίας και έλεγαν ιδέες. Ο Κάσνταν τότε με τις σημειώσεις από τις συνομιλίες τους έγραψε το πρώτο προσχέδιο του σεναρίου.[4]

Οι Σπίλμπεργκ και Λούκας διαφώνησαν για το χαρακτήρα. Ο Λούκας τον φαντάστηκε σαν γοητευτικό πλεϊμπόι ενώ οι Σπίλμπεργκ και Κάσνταν θεώρησαν ότι τα στοιχεία του καθηγητή και του λάτρη της περιπέτειας ήδη έκαναν έναν αρκετά σύνθετο χαρακτήρα. Η ταινία αρχικά είχε απορριφτεί από όλα τα μεγάλα στούντιο στο Χόλυγουντ κάθως οι περισσότεροι έβρισκαν το σενάριο υπερβολικό και πολύ ακριβό για να το υλοποιήσουν. Τελικά η Paramount συμφώνησε να χρηματοδοτήσει την ταινία. Τον Απρίλιο του 1980, το πέμπτο προσχέδιο του Κάσνταν ήταν έτοιμο για να αρχίσει η παραγωγή.[5]

Κάστινγκ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Τομ Σέλεκ ήταν η δεύτερη επιλογή του Σπίλμπεργκ για το ρόλο του Ιντιάνα Τζόουνς. Ο Χάρισον Φορντ ήταν η πρώτη, αλλά ο Λούκας έφερε αντίρηση καθώς ο Φορντ ήταν στο American Graffiti και στον Πόλεμο των Άστρων. Ο Σέλεκ δεν μπορούσε να πάρει το ρόλο καθώς γύριζε την τηλεοπτική σειρά Magnum, P.I.. Άλλοι ηθοποιοί που προτάθηκαν ήταν οι Νικ Νόλτε, Τσέβι Τσέις, Τιμ Μάθεσον, Πίτερ Κογιότε και Τζακ Νίκολσον, ενώ ο Στιβ Μάρτιν τον απέρριψε γιατί προτίμησε να παίξει στην ταινία Αναπάντεχα Δολάρια (Pennies from Heaven, 1981) και ο Μπιλ Μάρει επειδή τα γυρίσματα ήταν την ίδια περίοδο με την τηλεοπτική εκπομπή Saturday Night Live. Η Έιμι Ίρβινγκ και η Ντέμπρα Γουίνγκερ προτάθηκαν για το ρόλο της Μάριον. Η Σον Γιανγκ χρησιμοποιήθηκε σαν Μάριον σε όλα τα δοκιμαστικά των ηθοποιών που έκαναν οντισιόν για το ρόλο του Ιντιάνα Τζόουνς. Για το ρόλο του Σάλλα, ο Σπίλμπεργκ ήθελε αρχικά τον Ντάνι ΝτεΒίτο, ο οποίος τον δέχθηκε αλλά αναγκάστηκε να αποχωρήσει επειδή τα γυρίσματα της σειράς Taxi δεν του το επέτρεπαν. Για το ρόλο του Ρενέ Μπέλοκ προτάθηκε ο Τζιανκάρλο Τζιανίνι και ο Γάλλος ηθοποιός/τραγουδιστής Ζακ Ντιτρόνκ.[6]

Box office[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με προϋπολογισμό 18.000.000 δολάρια[7], η ταινία Ο Ιντιάνα Τζόουνς και Οι Κυνηγοί της Χαμένης Κιβωτού έκανε άνοιγμα τριημέρου στην 1η θέση με 8,3 εκατομμύρια δολάρια.[7] Οι συνολικές εισπράξεις στο αμερικανικό box office έφτασαν τα 248,1 εκατομμύρια δολάρια και στον υπόλοιπο κόσμο συγκέντρωσε 141,7 εκατομμύρια δολάρια.[7] Παγκοσμίως απέφερε 389,9 εκατομμύρια δολάρια.[7]

Ανάμεσα στις υπόλοιπες ταινίες της σειράς καταλαμβάνει τη 2η θέση στο αμερικανικό box office, πίσω από την τέταρτη ταινία Ο Ιντιάνα Τζόουνς και Το Βασίλειο του Κρυστάλλινου Κρανίου (Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull) ενώ παγκοσμίως καταλαμβάνει την 1η θέση.[8]

Βραβεία & Υποψηφιότητες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οργάνωση Κατηγορία Υποψήφιος Αποτέλεσμα
Όσκαρ[9] Καλύτερη Ταινία Υποψηφιότητα
Σκηνοθεσία Στίβεν Σπίλμπεργκ Υποψηφιότητα
Μουσική Τζον Γουίλιαμς Υποψηφιότητα
Φωτογραφία Ντάγκλας Σλόκομπ Υποψηφιότητα
Μοντάζ Μάικλ Καν Νίκη
Ήχος Μπιλ Βάρνεϊ, Στιβ Μάσλοου, Γκρεγκ Λαντέικερ & Ρόι Κάρμαν Νίκη
Καλλιτεχνική Διεύθυνση Νόρμαν Ρέινολντς, Λέσλι Ντίλεϊ & Μάικλ Φορντ Νίκη
Οπτικά Εφέ Ρίτσαρντ Έντλαντ, Κιτ Γουέστ, Μπρους Νίκολσον & Τζο Τζόνστον Νίκη
Ειδικό Βραβείο Μοντάζ Ηχητικών Εφέ Μπεν Μπερτ & Ρίτσαρντ Λ. Άντερσον Νίκη
Χρυσές Σφαίρες[10] Σκηνοθεσία Στίβεν Σπίλμπεργκ Υποψηφιότητα
BAFTA Καλύτερη Ταινία Υποψηφιότητα
Β' Ανδρικού Ρόλου Ντένολμ Έλιοτ Υποψηφιότητα
Μουσική Τζον Γουίλιαμς Υποψηφιότητα
Φωτογραφία Ντάγκλας Σλόκομπ Υποψηφιότητα
Μοντάζ Μάικλ Καν Υποψηφιότητα
Ήχος Μπιλ Βάρνεϊ, Στιβ Μάσλοου, Γκρεγκ Λαντέικερ & Ρόι Κάρμαν Υποψηφιότητα
Καλλιτεχνική Διεύθυνση Νόρμαν Ρέινολντς, Λέσλι Ντίλεϊ & Μάικλ Φορντ Νίκη

Καταλαμβάνει την 66η θέση στην κατηγορία AFI 100 Χρόνια... 100 Ταινίες από το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου.[11]

Συνέχειες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η επιτυχία της ταινίες οδήγησε σε τρεις συνέχειες, Ο Ιντιάνα Τζόουνς και Ο Ναός του Χαμένου Θησαυρού το 1984, Ο Ιντιάνα Τζόουνς και Η Τελευταία Σταυροφορία το 1989 και Ο Ιντιάνα Τζόουνς και Το Βασίλειο του Κρυστάλλινου Κρανίου το 2008, όλες με τη συμμετοχή των Στίβεν Σπίλμπεργκ, Τζορτζ Λούκας και Χάρισον Φορντ.

Το 1992 η σειρά με τίτλο The Young Indiana Jones Chronicles άρχισε να προβάλλεται στην αμερικανική τηλεόραση με τον Σον Πάτρικ Φλάνερι στον ομώνυμο ρόλο και τον Τζορτζ Λούκας στην παραγωγή. Η σειρά έδειχνε τον Ιντιάνα Τζόουνς στα νεανικά του χρόνια και αποκάλυπτε πολλές ιστορίες από το παρελθόν του. Γυρίσματα της σειράς πραγματοποιήθηκαν και στην Ελλάδα ενώ σε ένα επεισόδιο εμφανίστηκε και ο Χάρισον Φορντ. Η σειρά όμως δεν γνώρισε την επιτυχία των ταινιών και κόπηκε μετά από 24 επεισόδια και τέσσερις τηλεταινίες.[12]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Marcus Hearn (2005). The Cinema of George Lucas. New York: Harry N. Abrams Inc, Publishers, σελ. 80. ISBN 0-8109-4968-7. 
  2. «Know Your MacGuffins». Empire Online. 23 Απριλίου 2008. http://www.empireonline.com/indy/day2/. Ανακτήθηκε στις 2 Δεκεμβρίου 2010. 
  3. Hearn, pp.112–115
  4. «Script». scene 45-47. http://www.movie-page.com/scripts/Raiders-of-the-Lost-Ark.html. Ανακτήθηκε στις 31 Μαρτίου 2011. 
  5. Richard Schickel (19 Ιανουαρίου 2008). «Slam! Bang! A Movie Movie». Time. http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,949205-1,00.html. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2014. 
  6. «Ιντιάνα Τζόουνς και Οι Κυνηγοί της Χαμένης Κιβωτού στο IMDb». IMDb. http://www.imdb.com/title/tt0082971/trivia. Ανακτήθηκε στις 2 Δεκεμβρίου 2010. 
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 «Ιντιάνα Τζόουνς και Οι Κυνηγοί της Χαμένης Κιβωτού στο Box Office Mojo». Box Office Mojo. http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=raidersofthelostark.htm. Ανακτήθηκε στις 2 Δεκεμβρίου 2010. 
  8. «Franchises Indiana Jones». Box Office Mojo. http://www.boxofficemojo.com/franchises/chart/?id=indianajones.htm. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2014. 
  9. «The 54th Academy Awards (1982) Nominees and Winners». oscars.org. 29 Μαρτίου 1982. http://www.oscars.org/awards/academyawards/legacy/ceremony/54th-winners.html. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2014. 
  10. «Golden Globes 1982». IMDb. 30 Ιανουαρίου 1982. http://www.imdb.com/event/ev0000292/1982?ref_=ttawd_ev_2. Ανακτήθηκε στις 6 Mαρτίου 2014. 
  11. «AFI's 100 YEARS...100 Movies». Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου. afi.com. http://www.afi.com/100years/movies10.aspx. Ανακτήθηκε στις 31 Μαρτίου 2011. 
  12. «Unofficial home page for the Young Indiana Jones television series». innermind.com. http://www.innermind.com/youngindy/misc/yijfaq.htm. Ανακτήθηκε στις 3 Δεκεμβρίου 2010. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Raiders of the Lost Ark της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).