2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος
2001: A Space Odyssey
2001 A Space Odyssey (1968) theatrical poster variant.jpg
Κινηματογραφική αφίσα της ταινίας, του Robert McCall
Σκηνοθεσία Στάνλεϊ Κιούμπρικ
Παραγωγή Στάνλεϊ Κιούμπρικ
Σενάριο Στάνλεϊ Κιούμπρικ
Άρθουρ Κλαρκ
Πρωταγωνιστές Κιρ Ντούλια
Γκάρι Λόκγουντ
Ουίλιαμ Σιλβέστερ
Ντάγκλας Ρέιν
Μουσική Κλασσική μουσική
Φωτογραφία Τζέφρι Άνσγουορθ
Μοντάζ Ρέι Λαβτζόι
Εταιρεία παραγωγής Metro-Goldwyn-Mayer
Διανομή Metro-Goldwyn-Mayer
Πρώτη προβολή 2 Απριλίου 1968 (Uptown Theater, Ουάσινγκτον)
Κυκλοφορία 3 Απριλίου 1968 (ΗΠΑ)15 Μαΐου 1968 (ΗΒ)
Διάρκεια 161 λεπτά (πρεμιέρα)[1]
142 λεπτά (κινηματογραφική κυκλοφορία)[2]
Προέλευση Ηνωμένο Βασίλειο[3]
Ηνωμένες Πολιτείες[3]
Γλώσσα Αγγλικά
Προϋπολογισμός $10.5–12 εκατομμύρια[4][5]
Ακαθάριστα έσοδα $138–190 εκατομμύρια[6][7]
δεδομέναπ  σ  ε )

To 2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος (πρωτότυπος τίτλος: 2001: A Space Odyssey) είναι ταινία επιστημονικής φαντασίας αμερικανικής και βρετανικής παραγωγής του 1968, σκηνοθετημένη από τον Στάνλεϊ Κιούμπρικ. Το σενάριο έχει γραφεί από τον Κιούμπρικ και τον συγγραφέα επιστημονικής φαντασίας Άρθουρ Κλαρκ[8] και είναι εν μέρει βασισμένο στο διήγημα του Κλαρκ «The Sentinel». Πολύ συχνά θεωρείται ως επική ταινία,[9][10] λόγω της μεγάλης διάρκειάς της, της πλοκής της αλλά και των οπτικών εφέ. Ολόκληρη η ταινία γυρίστηκε στην Αγγλία, σε παραγωγή της Metro-Goldwyn-Mayer.

Η ταινία περιστρέφεται γύρω από θέματα όπως η ανθρώπινη εξέλιξη, η τεχνητή νοημοσύνη και η εξωγήινη ζωή. Επίσης, είναι αξιοσημείωτη για την επιστημονική ακρίβεια των λεπτομερειών του σεναρίου, τα πρωτοποριακά (για την εποχή τους) ειδικά εφέ, τη χρήση του ήχου ως αφηγηματικού μέσου και την εξαιρετικά λιτή χρήση διαλόγου.[11] Χαρακτηριστικές είναι επίσης και οι σεκάνς με μουσική επένδυση κομμάτια όπως ο Γαλάζιος Δούναβης του Γιόχαν Στράους και το Τάδε έφη Ζαρατούστρα του Ρίχαρντ Στράους[12]. Η ταινία βραβεύτηκε με Όσκαρ καλύτερων οπτικών εφέ, που είναι και το μοναδικό που έλαβε ποτέ ο Κιούμπρικ.

Πλοκή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ιστορία εστιάζει σε μια σειρά επαφών μεταξύ των ανθρώπων και μυστηριωδών μαύρων μονολίθων, οι οποίοι φαίνεται να επηρεάζουν την εξέλιξη του ανθρώπινου είδους. Το έτος 2001, ένας παρόμοιος μονόλιθος ανακαλύπτεται στη Σελήνη και, μέσω αυτού, άλλος ένας σε τροχιά γύρω από το Δία. Το αμερικανικό σκάφος Ντισκάβερι 1 στέλνεται για να τον εξερευνήσει και ο αστροναύτης Ντέιβιντ Μπόουμαν, τελευταίος επιζών του πληρώματος, θα προσπαθήσει να ανακαλύψει τη φύση του μονολίθου.

Ηθοποιοί και χαρακτήρες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Κίρ Ντούλια ως Dr. David Bowman
  • Γκάρι Λόκγουντ ως Dr. Frank Poole
  • Ουίλιαμ Σιλβέστερ ως Dr. Heywood R. Floyd
  • Ντάγκλας Ρέιν ως η φωνή του HAL 9000
  • Λέοναρντ Ρόσσιτερ ως ο Dr. Andrei Smyslov
  • Μάργκαρετ Τάιζακ ως η Elena
  • Άλαν Γκίφορντ ως ο πατέρας του Poole
  • Αν Γκίλις ως η μητέρα του Poole

Ανάπτυξη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Στάνλεϊ Κιούμπρικ μετά τα γυρίσματα της ταινίας S.O.S. Πεντάγωνο Καλεί Μόσχα εντυπωσιάστηκε από την πιθανότητα της εξωγήινης ζωής και έτσι αποφάσισε να γυρίσει μια καλή ταινία επιστημονικής φαντασίας[13] Ψάχνοντας για έναν κατάλληλο συνεργάτη στις ταινίες επιστημονικής φαντασίας,ο Κιούμπρικ συμβουλεύτηκε από μια αμοιβαία γνωριμία, προσωπικό στην Columbia Pictures,τον Ρότζερ Κάρας, να συναντήσει τον γνωστό,τότε,συγγραφέα επιστημονικής φαντασίας, τον Άρθουρ Κλάρκ.

Παραγωγή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα γυρίσματα της ταινίας ξεκίνησαν στις 29 Δεκεμβρίου 1965 στην Σκηνή Η, στο Στούντιο Σέπερτον (Shepperton), στην Αγγλία. Το στούντιο αυτό επελέγη διότι οι διαστάσεις του ήταν γύρω στα 60 x 120 x 60 μέτρα.[14][15]

Τα γυρίσματα των ηθοποιών ολοκληρώθηκαν τον Σεπτέμβριο του 1967, και από τον Ιούνιο του 1966 έως και τον Μάρτιο του 1968 ο σκηνοθέτης δούλεψε κυρίως τα ειδικά εφέ της ταινίας.

Βραβεία και υποψηφιότητες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οργανισμός Κατηγορία Υποψήφιος Αποτέλεσμα
Όσκαρ
Σκηνοθεσία Στάνλεϊ Κιούμπρικ Υποψηφιότητα
Διασκευασμένο Σενάριο Στάνλεϊ Κιούμπρικ και Άρθουρ Κλαρκ Υποψηφιότητα
Οπτικά Εφέ Στάνλεϊ Κιούμπρικ Νίκη[16][A]
Καλλιτεχνική διεύθυνση Άντονι Μάστερς, Χάρι Λανγκ και Έρνεστ Άρτσερ Υποψηφιότητα

A Ο Στάνλεϊ Κιούμπρικ απουσίαζε κατά την τελετή απονομής των Βραβείων Όσκαρ.Έτσι στην θέση του ήρθαν και το παρέλαβαν οι Ντάιαχανν Κάρρολλ και Μπάρτ Λάνκαστερ, εκ μέρους του.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Agel 1970, σελ. 169.
  2. Agel 1970, σελ. 170.
  3. 3,0 3,1 «2001: A Space Odyssey (1968)». British Film Institute. http://explore.bfi.org.uk/4ce2b6b9450a5. Ανακτήθηκε στις June 21, 2014. 
  4. Miller, Frank. «Behind the Camera on 2001: A SPACE ODYSSEY». Turner Classic Movies. http://www.tcm.com/this-month/article/26711%7c0/Behind-the-Camera.html. Ανακτήθηκε στις December 24, 2014. 
  5. «2001: A Space Odyssey (1968)». Box Office Mojo. http://boxofficemojo.com/movies/?id=2001.htm. Ανακτήθηκε στις March 20, 2012. 
  6. Kolker 2006, σελ. 16.
  7. Miller, Frank. «The Critics' Corner on 2001: A SPACE ODYSSEY». Turner Classic Movies. http://www.tcm.com/this-month/article/26712%7c0/The-Critics-Corner-11-30-.html. Ανακτήθηκε στις December 24, 2014. 
  8. ImDb: 2001: Οδύσσεια του Διαστήματος (1968)
  9. Hirsch, Foster (1972). The Hollywood epic. Barnes, σελ. 13. ISBN 978-0-498-01747-6. 
  10. Homer in the Twentieth Century. Oxford University Press. 1972, σελ. iii. ISBN 978-0-19-161546-7. 
  11. Karl Space.com: Karl Tate, A Look Back at Stanley Kubrick's "2001: A Space Odyssey" (Infographic)
  12. Kubrick on Barry Lyndon: An interview with Michel Ciment "However good our best film composers may be, they are not a Beethoven, a Mozart or a Brahms. Why use music which is less good when there is such a multitude of great orchestral music available from the past and from our own time? When you're editing a film, it's very helpful to be able to try out different pieces of music to see how they work with the scene. This is not at all an uncommon practice. Well, with a little more care and thought, these temporary music tracks can become the final score. When I had completed the editing of 2001: A Space Odyssey, I had laid in temporary music tracks for almost all of the music which was eventually used in the film.
  13. Clarke, Arthur C. (1972). The Lost Worlds of 2001. London: Sidgwick and Jackson, σελ. 17. ISBN 0-283-97903-8. 
  14. Schwam 2000, p. 58.
  15. Gedult, Carolyn. The Production: A Calendar. Reproduced in: Castle, Alison (Editor). The Stanley Kubrick Archives, Taschen, 2005. ISBN 3-8228-2284-1
  16. The 41st Academy Awards (1969) Nominees and Winners (1969)

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα