λήμμα ημιπροστατευμένο

Κύπελλο Ελλάδας (ποδόσφαιρο ανδρών)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Κύπελλο Ελλάδας
Greek Cup (logo).png
Ίδρυση 1931
Περιοχή Flag of Greece.svg Ελλάδα
Αριθμός ομάδων 34
Σχετικές διοργανώσεις Γιουρόπα Λιγκ
Τρέχων κάτοχος ΑΕΚ (15ο)
(2015–16)
Περισ. κατακτήσεις Ολυμπιακός ΣΦΠ
(27 τρόπαια)
Τηλεοπτική κάλυψη OTE Sport
Ιστοσελίδα epo.gr
2015–16

Το Κύπελλο Ελλάδας στο ποδόσφαιρο ανδρών αποτελεί τη δεύτερη σημαντικότερη εγχώρια διοργάνωση, μετά το πρωτάθλημα της Α΄ Εθνικής (Super League). Διοργανώτρια αρχή του θεσμού είναι η Ελληνική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία (ΕΠΟ). Με έτος έναρξης το 1931, έχει διεξαχθεί 75 φορές, στις οποίες κυπελλούχος αναδείχθηκε τις 73.[εκκρεμεί παραπομπή]

Από την αγωνιστική περίοδο 2013−14 μετέχουν οι σύλλογοι μόνο των δύο ανώτερων εθνικών κατηγοριών, Σούπερ Λιγκ και Φούτμπολ Λιγκ, ενώ μέχρι τη 2012−13 λάμβαναν επίσης μέρος αυτοί της Φούτμπολ Λιγκ 2. Παλαιότερα και έως την περίοδο 1970−71, δικαίωμα προαιρετικής συμμετοχής είχαν και οι αγωνιζόμενοι στα πρωταθλήματα των τοπικών Ενώσεων Ποδοσφαιρικών Σωματείων (ΕΠΣ), με αποτέλεσμα κάποιες χρονιές ο αριθμός των ομάδων να υπερβεί τις 200.

Ιστορία

Πριν από την ίδρυση της ΕΠΟ

Διοργανώσεις κυπέλλου αναφέρονται από τα πρώτα, ήδη, χρόνια του ποδοσφαίρου στη χώρα. Συγκεκριμένα το Φεβρουάριο του 1907, καταγράφεται η διεξαγωγή συναντήσεων που προκήρυξαν η Επιτροπή Ολυμπιακών Αγώνων (σημερινή ΕΟΕ) και ο Σύνδεσμος Ελληνικών Αθλητικών και Γυμναστικών Σωματείων (ΣΕΑΓΣ, πλέον ΣΕΓΑΣ)[1] με σύστημα νοκ άουτ,[σ 1] όπου στον τελικό αναμετρήθηκαν οι Εθνικός ΓΣ (επιβλήθηκε με 2-1) και Ακαδημαϊκόν Γυμναστήριον (ομάδα του Πανεπιστημίου Αθηνών),[3] νικητές αντίστοιχα των Πειραϊκού Συνδέσμου και Πανελλήνιου ΓΣ κατά τους ημιτελικούς.[4]

Ως "αγώνας κυπέλλου" διεξαγωγής από τον ΣΕΑΓΣ περιγράφει προπολεμική αθλητική εφημερίδα δύο διοργανώσεις περί τα 1909 και 1910, τις οποίες κατέκτησαν οι ΣΠ Γουδή και Πειραϊκός Σύνδεσμος.[5] Είναι πιθανόν αυτές να ταυτίζονται με τα πρωταθλήματα –του ίδιου φορέα και με νικητές τους προαναφερόμενους– των περιόδων 1908-09 και 1909-10 για τα οποία κάνουν λόγο πηγές της μεταγενέστερης βιβλιογραφίας[6] [7] ή όντως να προκηρύχθηκαν διοργανώσεις τόσο κυπέλλου, όσο και πρωταθλήματος κατά τη διάρκεια της ίδιας αγωνιστικής χρονιάς.

Ο θεσμός υπό την ΕΠΟ

Η ομάδα της ΑΕΚ κατέκτησε το πρώτο κύπελλο της ΕΠΟ το 1932

Ξεκίνησε την περίοδο 1931–32 και τα πρώτα χρόνια η συμμετοχή ήταν προαιρετική, ενώ για πολλά χρόνια στη συνέχεια, ως τη φάση των «16» τα ζευγάρια προέκυπταν με γεωγραφικά κριτήρια, έτσι ώστε να αποφεύγονται οι συχνές μετακινήσεις των ομάδων. Στα τέλη της δεκαετίας του ΄80 είχαν καθιερωθεί οι προκριματικοί όμιλοι, με τις ομάδες της Α΄ Εθνικής να τίθενται επικεφαλής και τις δύο πρώτες ομάδες κάθε ομίλου να προκρίνονται.

Μέχρι το 1963–64 εάν κάποιος αγώνας τελείωνε ισόπαλος και στην παράταση, γινόταν επαναληπτικός στην έδρα της φιλοξενούμενης ομάδας και στην περίπτωση νέας ισοπαλίας έπειτα από 120', ακολουθούσε κλήρωση στα γραφεία της ΕΠΟ μία από τις επόμενες ημέρες. Ο επαναληπτικός καταργήθηκε, όταν στον ημιτελικό ΠαναθηναϊκούΟλυμπιακού 1–1 οι φίλαθλοι και των δύο ομάδων μπήκαν στον αγωνιστικό χώρο, κατέστρεψαν το γήπεδο και διέκοψαν τον αγώνα πιστεύοντας ότι ήταν κανονισμένο να λήξει ισόπαλο ώστε να γίνει επαναληπτικός.

Η κλήρωση λάμβανε πλέον χώρα με τη λήξη της ισόπαλης παράτασης, έως και τη διοργάνωση της περιόδου 1968–69 πριν αντικατασταθεί από τη διαδικασία των πέναλτι.

Την περίοδο 1978–79 καθιερώθηκε για πρώτη φορά η διεξαγωγή διπλών αγώνων, κατά τα πρότυπα των ευρωπαϊκών κυπέλλων, ενώ για δύο χρονιές (1990-91 και 1991-92) αυτό ίσχυσε ακόμη και για τον τελικό της διοργάνωσης, σε αντιγραφή της αντίστοιχης ιταλικής (στην Αυστρία είχαν επανέλθει σε μονό τελικό το 1990).

Περισσότερες κατακτήσεις τίτλων στη διοργάνωση (όπως και στο πρωτάθλημα) έχει ο Ολυμπιακός, ο οποίος υπήρξε τελικός νικητής 27 φορές και αγωνίστηκε συνολικά σε 39 τελικούς. Κατέχει μάλιστα το ρεκόρ 5 συνεχόμενων κατακτήσεων από τα τέλη της δεκαετίας του ΄50. Στον αντίποδα, το διάστημα των περιόδων 1973–74 έως 1979–80, το τρόπαιο κατέκτησαν διαδοχικά 7 διαφορετικοί σύλλογοι.

Ο Απόλλων Σμύρνης είναι κάτοχος του ρεκόρ της νίκης με ευρύτερη διαφορά στην ιστορία του θεσμού. Για τον α΄ προκριματικό γύρο της περιφέρειας Αθηνών την περίοδο 1959-60 και στις 23 Σεπτεμβρίου 1959,[8] η ομάδα της Ριζούπολης επικράτησε με 23–0 του ΠΑΟ Νέας Μελανδίας (πρόγονο του σημερινού ΑΣ Πετράλωνα).[9] Τα περισσότερα σε έναν αγώνα πέτυχε ο ΟΦΗ εναντίον του γειτονικού Ολυμπιακού Ηρακλείου το 1965 στη συνάντησή τους τους με αποτέλεσμα 24−2, κατά την οποία σημειώθηκε και το ρεκόρ συνολικής επίτευξης τερμάτων στο θεσμό (δεν λαμβάνονται υπόψη τυχόν εύστοχες εκτελέσεις στη διαδικασία των πέναλτι).[10]

Σύστημα διεξαγωγής

Το τρόπαιο του κυπέλλου Ελλάδας που η ΕΠΟ απένεμε κάθε χρόνο μεταξύ 1972 και 2009

Από την περίοδο 2005–06 και μέχρι την 2012–13 ίσχυε το ακόλουθο σύστημα διεξαγωγής:

1ος γύρος: Μετέχουν αποκλειστικά οι ομάδες των 2 ομίλων της Γ΄ Εθνικής και οι αγώνες είναι μονοί νοκ άουτ στην έδρα της ομάδας που ορίζεται από την κλήρωση. Σε περίπτωση ισοπαλίας ακολουθεί παράταση και αν χρειαστεί η διαδικασία των πέναλτι.

2ος γύρος: Οι προκριθείσες ομάδες του 1ου γύρου αντιμετωπίζουν σε μονό νοκ άουτ αγώνα (με πιθανότητα παράτασης ή πέναλτι) τις ομάδες της Β΄ Εθνικής που εισέρχονται στη διοργάνωση. Οι αγώνες γίνονται υποχρεωτικά στην έδρα της ομάδας της Γ΄ Εθνικής. Περίπτωση να βρεθούν αντιμέτωπες μεταξύ τους ομάδες της ίδιας κατηγορίας, αποκλείεται.

3ος γύρος: Πρόκειται για έναν συμπληρωματικό, εμβόλιμο γύρο, με μόνο 2 ζευγάρια αγώνων ομάδων Β΄ και Γ΄ Εθνικής, ώστε το σύνολο των ομάδων που θα συνεχίσουν στη διοργάνωση να είναι 32. Και στη φάση αυτή οι δύο αγώνες είναι μονοί νοκ άουτ.

4ος γύρος: Οι προκριθείσες ομάδες του 2ου και του 3ου γύρου αντιμετωπίζουν σε μονό νοκ άουτ αγώνα (με πιθανότητα παράτασης ή πέναλτι ξανά) τις ομάδες της Α΄ Εθνικής που εισέρχονται στη διοργάνωση. Οι αγώνες γίνονται υποχρεωτικά στην έδρα της ομάδας μικρότερης κατηγορίας, δηλαδή οι ομάδες της Α΄ Εθνικής είναι όλες φιλοξενούμενες. Περίπτωση να βρεθούν αντιμέτωπες μεταξύ τους ομάδες της ίδιας κατηγορίας, και πάλι αποκλείεται.

5ος γύρος (φάση των 16): Οι 16 ομάδες που προκρίθηκαν από τον 4ο γύρο μπαίνουν πλέον σε ελεύθερη κλήρωση και σχηματίζονται 8 ζευγάρια, ανεξαρτήτως κατηγορίας. Η έδρα του αγώνα ορίζεται από την κλήρωση. Και πάλι οι αγώνες είναι μονοί νοκ άουτ, μόνο που σε περίπτωση ισοπαλίας δεν υπάρχει δυνατότητα για παράταση ή πέναλτι. Σ΄ αυτήν την περίπτωση ορίζεται επαναληπτικός αγώνας στην έδρα της φιλοξενούμενης ομάδας. Αν και πάλι υπάρξει ισοπαλία, τότε ακολουθεί κανονικά η διαδικασία παράτασης και πέναλτι. Δεν υπολογίζεται ο κανονισμός του εκτός έδρας γκολ στην περίπτωση 2 ισοπαλιών, αφού κάθε αγώνας αυτής της φάσης λογίζεται ως μοναδικός.

Προημιτελικοί (φάση των 8): Οι 8 ομάδες σχηματίζουν, πάντα κατόπιν κλήρωσης, 4 ζευγάρια όπου πλέον οι αγώνες γίνονται διπλοί στις έδρες των αντιπάλων ομάδων. Σ΄ αυτήν την περίπτωση ισχύει ο κανονισμός του εκτός έδρας γκολ για την πρόκριση, χωρίς όμως και πάλι να αποκλείεται το ενδεχόμενο για παράταση ή πέναλτι στον επαναληπτικό αγώνα.

Ημιτελικοί: Διεξάγονται ακριβώς με την ίδια διαδικασία των προημιτελικών.

Τελικός: Διεξάγεται μονός αγώνας με ενδεχόμενο παράτασης ή πέναλτι σε περίπτωση ισοπαλίας, ενώ η έδρα του αγώνα ορίζονταν έγκαιρα από την ΕΠΟ και διευκρινίζονταν οι περιπτώσεις όπου οι αντίπαλες ομάδες του τελικού προέρχονται από διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές. Με νέο όμως καταστατικό από το 2012, όλοι οι τελικοί ορίζονται στην έδρα του ΟΑΚΑ ανεξάρτητα από τις γεωγραφικές περιοχές των ομάδων του τελικού.

Τελικοί

Σύνολο τίτλων και συμμετοχές στον τελικό

Ανά σύλλογο

Σύλλογος Κυπ. Φιν. Έτη παρουσίας ως κυπελλούχος Έτη παρουσίας ως φιναλίστ
600px Quadrado Branco com uma figura olimpica grega.PNG Ολυμπιακός Πειραιώς 27 13 1947, 1951, 1952, 1953, 1954, 1957, 1958, 1959, 1960, 1961, 1963, 1965, 1968, 1971, 1973, 1975, 1981, 1990, 1992, 1999, 2005, 2006, 2008, 2009, 2012, 2013, 2015 1956, 1962*, 1966, 1969, 1974, 1976, 1986, 1988, 1993, 2001, 2002, 2004, 2016
Verde con trifoglio Verde su cerchio Bianco.png Παναθηναϊκός 18 11 1940, 1948, 1955, 1967, 1969, 1977, 1982, 1984, 1986, 1988, 1989, 1991, 1993, 1994, 1995, 2004, 2010, 2014 1949, 1960, 1962*, 1965, 1968, 1972, 1975, 1997, 1998, 1999, 2007
600px Giallo con aquila bicefala nera.svg ΑΕΚ 15 07 1932, 1939, 1949, 1950, 1956, 1964, 1966, 1978, 1983, 1996, 1997, 2000, 2002, 2011, 2016 1948, 1953, 1979, 1994, 1995, 2006, 2009
600px Bianco con aquila bicefala nera.png ΠΑΟΚ 04 13 1972, 1974, 2001, 2003 1939, 1951, 1955, 1970, 1971, 1973, 1977, 1978, 1981, 1983, 1985, 1992, 2014
Rosso e Blu (Diagonale).png Πανιώνιος Σμύρνης 02 04 1979, 1998 1952, 1961, 1967, 1989
600px Marrone con cavallo Bianco.png ΑΕ Λάρισας 02 02 1985, 2007 1982, 1984
Giallo e Nero Aris.JPG Άρης Θεσσαλονίκης 01 08 1970 1932, 1933, 1940, 1950, 2003, 2005, 2008, 2010
Azzurro e Bianco con H.png Ηρακλής Θεσσαλονίκης 01 04 1976 1947, 1957, 1980, 1987
Bianco con diagonale Nero.png ΟΦΗ 01 01 1987 1990
600px Bianco e Blu a Strisce.png Εθνικός Πειραιώς 01 0 1933
Giallo e Rosso Kastoria.png ΑΓΣ Καστοριάς 01 0 1980
Bianco e Nero Doxa.JPG Δόξα Δράμας 0 03 1954, 1958, 1959
Blu con Stella Bianca.png Ατρόμητος Αθηνών 0 02 2011, 2012
Bianco e Nero Pierikos.png Πιερικός 0 01 1963
Giallo e Rosso 2.png Αθηναϊκός Βύρωνα 0 01 1991
Blu e Bianco 2.JPG Απόλλων Σμύρνης 0 01 1996
Blu con Stella bianca 2.png Ιωνικός Νίκαιας 0 01 2000
Blu con Stella Gialla.png Αστέρας Τρίπολης 0 01 2013
Rosso e Bianco.svg Ξάνθη ΑΟ 0 01 2015

* η συμμετοχή των Ολυμπιακού Πειραιώς και Παναθηναϊκού στον τελικό του 1962 προσμετράται και για τους δύο ως παρουσία φιναλίστ, δεδομένου ότι ο αγώνας διακόπηκε χωρίς να ανακηρυχθεί κυπελλούχος ή να επαναληφθεί.

Ανά πόλη

Σύμφωνα με την τρέχουσα ένταξη κάθε συλλόγου σε μία Ένωση Ποδοσφαιρικών Σωματείων (ΕΠΣ).

Πόλη Κ. Φ. Κυπελλούχοι Φιναλίστ
Αθήνα 35 26 Παναθηναϊκός 18, ΑΕΚ 15, Πανιώνιος Σμ. 2 Παναθηναϊκός 11, ΑΕΚ 7, Πανιώνιος Σμ. 4, Ατρόμητος 2, Αθηναϊκός 1, Απόλλων Σμ. 1
Πειραιάς 28 14 Ολυμπιακός 27, Εθνικός 1 Ολυμπιακός 13, Ιωνικός Ν. 1
Θεσσαλονίκη 06 25 ΠΑΟΚ 4, Άρης 1, Ηρακλής 1 ΠΑΟΚ 13, Άρης 8, Ηρακλής 4
Λάρισα 02
02
ΑΕ Λάρισας
Ηράκλειο 01 01 ΟΦΗ
Καστοριά 01 0 ΑΓΣ Καστοριάς
Δράμα 0 03 Δόξα
Κατερίνη 0 01 Πιερικός
Τρίπολη 0 01 Αστέρας
Ξάνθη 0 01 Ξάνθη ΑΟ

Οι 83 σύλλογοι με συμμετοχή στα προημιτελικά

Κατά τις 74 φορές που ο θεσμός έχει διεξαχθεί μέχρι και την περίοδο 2015-16 (δεν συνυπολογίζεται η διοργάνωση 1940-41 που διακόπηκε στον αρχικό γύρο), μόλις 19 σύλλογοι έχουν προκριθεί στον τελικό, με 11 από αυτούς να στέφονται κυπελλούχοι, άλλοι 26 έως –μόνο– τα ημιτελικά και 38 στα προημιτελικά (φάση των 8).

Ντέρμπι στο κύπελλο

Έως και την 74η διεξαγωγή του ελληνικού κυπέλλου (αγωνιστική περίοδος 2015-16, χωρίς να περιλαμβάνεται η προαναφερόμενη 1940-41), μόνον οι ΑΕΚ, Ολυμπιακός Πειραιώς, Παναθηναϊκός και ΠΑΟΚ έχουν να επιδείξουν διψήφιο αριθμό παρουσιών στον τελικό του και επιπρόσθετα, συγκεντρώνουν το 90% σχεδόν των τροπαίων. Οι πιθανές 6 μεταξύ τους συναντήσεις, διατηρούν για οποιοδήποτε γύρο του θεσμού το χαρακτήρα του ντέρμπι τον οποίον έχουν και στο πρωτάθλημα. Το ίδιο συμβαίνει επίσης για αυτή των δύο της συμπρωτεύουσας Άρη Θεσσαλονίκης και ΠΑΟΚ, η οποία στο εξωτερικό αφενός αναγνωρίζεται ως η πλέον ενδιαφέρουσα ποδοσφαιρική αντιπαλότητα της Ελλάδας έπειτα από εκείνη των Ολυμπιακού και Παναθηναϊκού,[11] αφετέρου έχει συγκαταλεχθεί ανάμεσα στα 50 σπουδαιότερα σε παγκόσμιο επίπεδο.[12]

Κατά μέσο όρο, προκύπτουν 2 διασταυρώσεις κάθε χρόνο μεταξύ των –θεωρούμενων ως– δημοφιλέστερων συλλόγων στη χώρα, με το φίλαθλο κοινό να έχει την ευκαιρία παρακολούθησης σχεδόν τριών (2,7) ντέρμπι κυπέλλου ετησίως. Χωρίς κανένα εξελίχθηκαν 8 διοργανώσεις, δηλαδή μία στην 9ετία, ενώ περισσότερα υπήρξαν τα 9 της περιόδου 2000-01 ως αποτέλεσμα των διπλών αγώνων σε κάθε φάση, ακόμα και των ομίλων, πλην του τελικού. Οι Άρης και ΠΑΟΚ αναμετρήθηκαν τρεις φορές για την 1949-50, το ίδιο ΑΕΚ και Παναθηναϊκός την 1995-96.

Μοναδική κυπελλούχος που επικράτησε και των τριών άλλων σε γύρο νοκ άουτ, αποτέλεσε η ΑΕΚ τη χρονιά 1977-78. Ο Παναθηναϊκός κατέκτησε το κύπελλο 1993-94 και η ΑΕΚ το 1995-96 έχοντας να αντιμετωπίσουν επίσης τρεις διασταυρώσεις για ντέρμπι, αλλά με την πρώτη –συμπτωματικά μεταξύ τους– κατά τη φάση των ομίλων και άρα χωρίς σοβαρή πιθανότητα αποκλεισμού εφόσον δεν νικούσαν, όπως και συνέβη. ΑΕΚ και Ολυμπιακός έχουν αναμετρηθεί σε 38 αγώνες και τους πιο πολλούς, ενώ ο δεύτερος και ο Παναθηναϊκός παρουσιάζουν την υψηλότερη συχνότητα διασταυρώσεων με 30 (πρόκειται όμως και για το ζευγάρι που καθυστερεί περισσότερο να συναντηθεί και συγκεκριμένα από το 2008). Γενικά, οι Πειραιώτες έχουν αντιμετωπίσει κάποιον από τους τρεις 79 φορές και σε 104 αγώνες, αριθμοί μεγαλύτεροι των υπολοίπων. Το ντέρμπι των "αιωνίων", αποτελεί τον συνηθέστερο τελικό του κυπέλλου Ελλάδας έχοντας λάβει χώρα σε 11 περιπτώσεις εντός 44 ετών, αρχική το 1960, πλέον πρόσφατη το 2004 και με μοιρασμένες τις επιτυχίες (το 1962 διακόπηκε χωρίς την ανάδειξη νικητή).

Κορυφαίοι ποδοσφαιριστές

Συνολικά στο θεσμό

Συμμετοχή σε κατακτήσεις

Ως κατακτήσεις του κυπέλλου Ελλάδας σε ατομικό επίπεδο, προσμετρώνται οι περιπτώσεις που ο παίκτης αγωνίστηκε τουλάχιστον μία φορά για τη διοργάνωση της εκάστοτε περιόδου. Όταν δεν μετείχε στον τελικό της χρονιάς, αυτή αναγράφεται με πλάγια γραμματοσειρά και συνοδεύεται από επεξηγηματική σημείωση.

κατά χρονολογική σειρά επίτευξης του αριθμού κατακτήσεων
# Ποδοσφαιριστής Κατακτήσεις[13] [14] [15]
(χωρίς συμμετοχή στον τελικό)
Χρονιές Σύλλογος/γοι
1 Ηλίας Ρωσ(σ)ίδης 9 (2) 1951, 1952, 1953, 1954, 1957, 1958,[σ 2] 1959,[σ 3] 1960, 1961 ΟΣΦΠ
Θανάσης Μπέμπης 9 (1) 1951, 1952, 1953, 1957, 1958, 1959, 1960, 1961,[σ 4] 1963 ΟΣΦΠ
3 Μπάμπης Κοτρίδης 8 (2) 1951, 1952, 1953,[σ 5] 1954, 1957, 1958, 1959,[σ 6] 1960 ΟΣΦΠ
Κώστας Πολυχρονίου 8 (1) 1957, 1958, 1959, 1960, 1961, 1963, 1965, 1968[σ 7] ΟΣΦΠ
Δημήτρης Σαραβάκος 8 (4) 1979,[σ 8] 1986, 1988, 1989, 1991, 1993,[σ 9] 1994, 1996[σ 10] Πανιώνιος 1, ΠΑΟ 6, ΑΕΚ 1
6 Κώστας Αντωνίου 7 (2) 1984, 1986, 1988,[σ 11] 1989, 1991, 1993, 1994 ΠΑΟ
Κώστας Μαυρίδης 7 (2) 1984, 1986, 1988, 1989, 1991, 1993, 1994[σ 12] ΠΑΟ
Γιάννης Καλιτζάκης 7000 1988, 1989, 1991, 1993, 1994, 1995, 2000 ΠΑΟ 6, ΑΕΚ 1
9 Βασίλης Ξανθόπουλος 6 (1) 1952, 1953, 1954, 1957, 1959, 1960[σ 13] ΟΣΦΠ
Σωτήρης Γκαβέτσος 6 (1) 1957, 1958, 1959,[σ 14] 1960, 1961, 1963 ΟΣΦΠ
Μίμης Στεφανάκος 6000 1958, 1959, 1960, 1961, 1963, 1965 ΟΣΦΠ
Γιάννης Κυράστας 6 (1) 1973,[σ 15] 1975, 1981, 1982, 1984, 1986 ΟΣΦΠ 3, ΠΑΟ 3
Λούης Χριστοδούλου 6 (2) 1988, 1989, 1991, 1993, 1994, 1995[σ 16] ΠΑΟ
Γιώργος Χ. Γεωργιάδης 6 (1) 1993, 1994, 1995, 2001, 2003, 2005[σ 17] ΠΑΟ 3, ΠΑΟΚ 2, ΟΣΦΠ 1
  • ο Πολυχρονίου δεν είχε την ευκαιρία να διεκδικήσει και 9ο τρόπαιο,[25] όταν ο Ολυμπιακός αποσύρθηκε από τον τελικό του 1966 με αντίπαλο την ΑΕΚ.

Τέρματα και αρχισκόρερ έτους

Ποδοσφαιριστές που έχουν σημειώσει τουλάχιστον 50 γκολ στην κανονική διάρκεια ή παράταση αγώνων κυπέλλου (όχι σε ενδεχόμενη διαδικασία των πέναλτι) και με τη σχετική αθλητική βιβλιογραφία να παραθέτει στοιχεία έως και τη διοργάνωση 2008-09 μόνο,[σ 18] είναι:

# Ποδοσφαιριστής Τέρματα
[26][27][28]
Πέν. Σύλλογος/γοι Πρώτος σκόρερ διοργάνωσης[29] [30]
φορές χρονιές (με τονισμένα οι νικηφόρες)
1 Γιώργος Σιδέρης
73
5[31] Ατρόμητος Πειραιώς (13), ΟΣΦΠ (60)[31]
5
1962 με 9, 1963 με 7, 1965 με 7, 1968 με 7, 1969 με 9
2 Δημήτρης Σαραβάκος 64[σ 19]
;
Πανιώνιος Σμύρνης, ΠΑΟ (50),[32] ΑΕΚ
4
1988 με 10, 1989 με 7, 1990 με 8, 1991 με 10 (όλες με τον ΠΑΟ)
3 Μίμης Παπαϊωάννου
55
;
ΑΕΚ
4 Θωμάς Μαύρος
54
;
Πανιώνιος Σμύρνης (σε δύο θητείες), ΑΕΚ
μία
1983 με 12 (με την ΑΕΚ)
5 Κριστόφ Βαζέχα
0050[32]
;
ΠΑΟ
μία
1999 με 5

Στον τελικό

Παρουσίες, αγώνες και επιτυχίες

κατά χρονολογική σειρά επίτευξης του αριθμού παρουσιών[15]
# Ποδοσφαιριστής Σύλ-
λο-
γος
Παρουσία και αγώνες τελικών Κατάκτηση κυπέλλου
πλ. αγ. χρονιές πλ. χρονιές
1 Θανάσης Μπέμπης ΟΣΦΠ 100 120 1951, 1952 & επανάληψη, 1953, 1956, 1957, 1958, 1959,
1960 & επανάληψη, 1962 διακοπή, 1963
8[σ 20] 1951 με 1953, 1957 με 1960, 1963
2 Κώστας Πολυχρονίου ΟΣΦΠ 9 100 1956, 1957, 1958, 1959, 1960 & επανάλ., 1961, 1962 διακ., 1963, 1965 7[σ 21] 1957 με 1961, 1963, 1965
Μίμης Δομάζος ΠΑΟ 9 100 8: 1960 & επανάλ., 1962 διακοπή, 1965, 1967, 1968, 1969, 1972, 1977 3 3: 1967, 1969, 1977
ΑΕΚ 1: 1979
Γιώργος Κούδας ΠΑΟΚ 9 9 1970, 1971, 1972, 1973, 1974, 1977, 1978, 1981, 1983 2 1972, 1974
5 Ηλίας Ρωσ(σ)ίδης ΟΣΦΠ 8 100 1951, 1952 & επανάλ., 1953, 1954, 1956, 1957, 1960 & επανάλ., 1961 7[σ 22] 1951 με 1954, 1957, 1960, 1961
Στράτος Αποστολάκης ΟΣΦΠ 8 9 2: 1988, 1990 5 1: 1990
ΠΑΟ 6: 1991 διπλός, 1993, 1994, 1995, 1997, 1998 4: 1991, 1993 με 1995
Πρέντραγκ Τζόρτζεβιτς ΟΣΦΠ 8 8 1999, 2001, 2002, 2004, 2005, 2006, 2008, 2009 5 1999, 2005, 2006, 2008, 2009
8 Μπάμπης Κοτρίδης ΟΣΦΠ 7 9 1951, 1952 & επανάληψη, 1954, 1956, 1957, 1958, 1960 & επανάληψη 6[σ 23] 1951, 1952, 1954, 1957, 1958, 1960
Μίμης Στεφανάκος ΟΣΦΠ 7 8 1958, 1959, 1960 & επανάληψη, 1961, 1962 διακοπή, 1963, 1965 6 1958 με 1961, 1963, 1965
Γιάννης Γκαϊτατζής ΟΣΦΠ 7 7 1965, 1968, 1969, 1971, 1973, 1974, 1975 5 1965, 1968, 1971, 1973, 1975
Σταύρος Σαράφης ΠΑΟΚ 7 7 1970, 1971, 1972, 1973, 1974, 1977, 1978 2 1972, 1974
Γιάννης Γούναρης ΠΑΟΚ 7 7 1971, 1972, 1973, 1974, 1977, 1978, 1981 2 1972, 1974
Κριστόφ Βαζέχα ΠΑΟ 7 8 1991 διπλός, 1993, 1994, 1995, 1997, 1998, 1999 4[σ 24] 1991, 1993 με 1995
Γιάννης Καλιτζάκης ΠΑΟ 7 8 6: 1988, 1989, 1991 διπλός, 1993, 1994, 1995 7 6: 1988, 1989, 1991, 1993 με 1995
ΑΕΚ 1: 2000 1: 2000
Γιώργος Χ. Γεωργιάδης ΠΑΟ 7 7 5: 1993, 1994, 1995, 1997, 1998 5[σ 25] 3: 1993 με 1995
ΠΑΟΚ 2: 2001, 2003 2: 2001, 2003
  • οι Πολυχρονίου, Γκαϊτατζής δεν είχαν την ευκαιρία για μία 10η και 8η παρουσία αντίστοιχα,[25] όταν ο Ολυμπιακός αποσύρθηκε από τον τελικό του 1966 με αντίπαλο την ΑΕΚ.

Από τους παίκτες που μετείχαν αποκλειστικά σε νικηφόρους τελικούς, ο Καλιτζάκης αποτελεί αυτόν με τις περισσότερες παρουσίες στην ιστορία του θεσμού και συγκεκριμένα 7. Ο Μπέμπης έχει 8, οι Ρωσσίδης, Πολυχρονίου 7, ενώ και οι τρεις ως μόνη ήττα το 1-2 του 1956 από την ΑΕΚ (στον μοναδικό, άλλωστε, τελικό σε 13 που ο Ολυμπιακός Πειραιώς ηττήθηκε κατά τη 15ετή κυριαρχία του στη διοργάνωση μεταξύ 1951 και 1965).

Τέρματα σε τελικό

Προσμετρώνται όσα σημειώθηκαν στην κανονική διάρκεια του αγώνα και την παράταση, όχι σε ενδεχόμενη διαδικασία των πέναλτι:[34] [35]

κατά χρονολογική σειρά επίτευξης του αριθμού τερμάτων
# Ποδοσφαιριστής Τέρματα Λεπτά Τέρματα ανά τελικό
(με τονισμένα οι νικηφόροι)
Σύλλογος/γοι
1 Γιώργος Σιδέρης 6 690' 1960 κανένα+ένα, 1961 δύο, 1963 ένα, 1965 ένα, 1968, 1969 ένα ΟΣΦΠ
2 Γιώργος Δαρίβας 5 570' 1951 ένα, 1952 κανένα+ένα, 1953 ένα, 1954 ένα, 1956 ένα ΟΣΦΠ
Κώστας Πολυχρονίου 5 (1 πέν.) 937' 1956, 1957, 1958 δύο, 1959, 1960 κανένα+δύο, 1961, 1962, 1963 ένα, 1965 ΟΣΦΠ
Δημήτρης Σαραβάκος 5 (1 πέν.) 450' 1986 δύο, 1988 ένα, 1989 ένα, 1991 ένα, 1995 ΠΑΟ, ΑΕΚ (το 1995)
5 Νίκος Κίτσος 4 300' 1932 τρία, 1933 ένα Άρης Θεσσαλονίκης
Μπάμπης Δρόσος 4 480' 1951 δύο, 1952 ένα+κανένα, 1953, 1954 ένα ΟΣΦΠ
Γιώτης Τσαλουχίδης 4 480' 1988, 1990 δύο, 1992 ένα+ένα, 1993 ΟΣΦΠ
Κριστόφ Βαζέχα 4 (1 πέν.) 755' 1991 ένα+κανένα, 1993 ένα, 1994 ένα, 1995 ένα, 1997, 1998, 1999 ΠΑΟ
9 από 3: Γιάννης Βάζος (ΟΣΦΠ), Ηλίας Υφαντής (ΟΣΦΠ), Θανάσης Μπέμπης (ΟΣΦΠ), Τάκης Τσιρώνης (1 πεν. / ΑΓΣ Καστοριάς), Χρήστος Δημόπουλος (1 πεν. / ΠΑΟ), Βαγγέλης Βλάχος (ΑΕΚ 1, ΠΑΟ 2), Βασίλης Τσιάρτας (1 πέν. / ΑΕΚ), Πρέντραγκ Τζόρτζεβιτς (2 πέν. / ΟΣΦΠ),[36] Μιχάλης Κωνσταντίνου (ΠΑΟ 2, ΟΣΦΠ 1),[36] Μάρκους Μπεργκ (ΠΑΟ),[36] Ραφίκ Τζεμπούρ (ΟΣΦΠ 2, ΑΕΚ 1)[36] [37]

Από τους παραπάνω, χατ τρικ σημείωσαν οι Κίτσος (1932, στον πρώτο τελικό του θεσμού), Βάζος (1947), Τσιρώνης (1980, έπειτα από 33 χρόνια και διεξαγωγή ισάριθμων ακριβώς αγώνων με 8 να περιλαμβάνουν παράταση), Τσιάρτας (1996) και Μπεργκ (2014).[36] Ο Τσιρώνης κατέχει τη διάκριση του ταχύτερου χατ τρικ και του μοναδικού καθαρού (στα τελευταία 24' της επανάληψης), ενώ κυπελλούχοι στέφθηκαν οι τέσσερις που έπονται του πρωτοπόρου Κίτσου.

Λογότυπο

Το λογότυπο του Κυπέλλου Ελλάδας έχει εξελιχθεί με το πέρασμα του χρόνου. Στο παρελθόν εμπεριείχε τον εκάστοτε κεντρικό χορηγό του Κυπέλλου. Το διάστημα 2006–10, κεντρικός χορηγός του Κυπέλλου ήταν η Hellas Online.[38] Για την περίοδο 2010–12, ο κεντρικός χορηγός της διοργάνωσης ήταν ο ΟΠΑΠ.[39] Την περίοδο 2011–12 παρουσιάστηκε ένα νέο λογότυπο, το οποίο δεν εμπεριείχε χορηγό και αποτελεί το σύγχρονο λογότυπο της διοργάνωσης.

Δείτε επίσης

Σημειώσεις

  1. Επομένως νικήτρια ανεκηρύχθη η ομάς του Εθνικού Γυμναστικού Συλλόγου η οποία την προσεχή Κυριακήν θα διαμφισβητήση την νίκην προς την νικήτριαν της πρώτης Κυριακής ομάδα του Ακαδημαϊκού Γυμναστηρίου. Οι αγώνες της Κυριακής θα είνε τελικοί."[2]
  2. τέσσερις εμφανίσεις σε γύρους πριν τον τελικό[16]
  3. πέντε εμφανίσεις σε γύρους πριν τον τελικό[16]
  4. δύο εμφανίσεις σε γύρους πριν τον τελικό[17]
  5. δύο εμφανίσεις σε γύρους πριν τον τελικό[16]
  6. δύο εμφανίσεις σε γύρους πριν τον τελικό[16]
  7. μία εμφάνιση πριν τον τελικό[17]
  8. τουλάχιστον μία εμφάνιση πριν τον τελικό[18]
  9. σημείωσε 2 τέρματα στη φάση των ομίλων[19]
  10. σημείωσε τουλάχιστον ένα τέρμα στη φάση των ομίλων (διαμόρφωσε το τελικό ΠΑΟ-ΑΕΚ 3-1, δηλαδή κατά την ήττα από τον πρώην του σύλλογο[20]
  11. σημείωσε 3 τέρματα σε γύρους πριν τον τελικό[21]
  12. σημείωσε τέρμα στη φάση των ομίλων[22]
  13. δύο εμφανίσεις σε γύρους πριν τον τελικό[17]
  14. μία εμφάνιση πριν τον τελικό[16]
  15. μία εμφάνιση πριν τον τελικό[17]
  16. σημείωσε 2 τέρματα στη φάση των ομίλων[23]
  17. τουλάχιστον μία εμφάνιση πριν τον τελικό[24]
  18. μάλλον δύσκολο πάντως να έχει ήδη ή να προσεγγιστεί μελλοντικά ο αριθμός 50, λαμβάνοντας υπόψη τις τωρινές συνθήκες του ελληνικού ποδοσφαίρου (λιγότεροι αγώνες εξαιτίας συρρίκνωσης των εθνικών κατηγοριών, σκορ χαμηλότερα, μεταγραφή στο εξωτερικό των ικανότερων επιθετικών)
  19. έκδοση της ΓΓΑ πιστώνει στον Σαραβάκο 62 τέρματα,[28] γεγονός που ενδεχόμενα οφείλεται στο ότι οι συγγραφείς είτε θεώρησαν κάποια ως αυτογκόλ, είτε δεν ενημέρωσαν τα στοιχεία τους μέχρι και το τέλος της σταδιοδρομίας του παίκτη (1997)
  20. συνολικά, ο Μπέμπης κατέκτησε 9 κύπελλα[13]
  21. συνολικά, ο Πολυχρονίου κατέκτησε 8 κύπελλα[13]
  22. συνολικά, ο Ρωσσίδης κατέκτησε 9 κύπελλα[13]
  23. συνολικά, ο Κοτρίδης κατέκτησε 8 κύπελλα[13]
  24. συνολικά, ο Βαζέχα κατέκτησε 5 κύπελλα αγωνιζόμενος με τον ΠΑΟ και τελευταίο την περίοδο 2003-04 (με τέσσερις εμφανίσεις σε γύρους πριν τον τελικό)[33]
  25. συνολικά, ο ΓΧ Γεωργιάδης κατέκτησε 6 κύπελλα, το τελευταίο με τον ΟΣΦΠ τη χρονιά 2004-05 (με τουλάχιστον μία εμφάνιση πριν τον τελικό)[24]

Παραπομπές

  1. Προκήρυξις αγώνων ποδοσφαιρίσεως, εφημ. ΕΜΠΡΟΣ, 31.01.1907, σελ. 4
  2. Οι χθεσινοί αγώνες ποδοσφαιρίσεως εις τον Νέον Φάληρον, εφημ. ΕΜΠΡΟΣ, 19.02.1907, σελ. 2
  3. Τα αποτελέσματα του αγώνος της ποδοσφαιρίσεως, εφημ. ΕΜΠΡΟΣ, 26.02.1907, σελ. 2
  4. Οι χθεσινοί αγώνες εις το Ποδηλατοδρόμιον, εφημ. ΕΜΠΡΟΣ, 12.02.1907, σελ. 4
  5. Η ιστορία του ελληνικού ποδοσφαίρου κατά την τελευταίαν 30ετίαν, εφημ. ΑΘΛΗΤΙΚΟΝ ΒΗΜΑ, 22.06.1938, σελ. 3
  6. Ανδρέας Μπόμης, Γκολ 2000 • Ένας αιώνας ποδόσφαιρο: αλμανάκ, ιστορία, σχόλια, Εκδόσεις Πελεκάνος, Αθήνα 2000, ISBN 978-000-4000-05-3, σελ. 39
  7. Greece - Final Tables 1906-1959, Αλέξανδρος Μαστρογιαννόπουλος, Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation (RSSSF)
  8. Το ποδοσφαιρικόν κύπελλον Ελλάδος, εφημ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ 24.09.1959, σ. 4
  9. Οι μεγαλύτερες νίκες στην ιστορία του Κυπέλλου Ελλάδας, Θοδωρής Κουνάδης, sport24.gr, 23.09.2011
  10. Greek Cup - Highest Scores (complete), Γιώργος Γ. Βασσάλος για το Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation (RSSSF) (Αγγλικά)
  11. Country > Greece, footballderbies.com (Αγγλικά)
  12. The greatest rivalries in club football > Nos 50-41, βρετανική εφημ. Daily Mail 13.09.2009 (Αγγλικά)
  13. 13,0 13,1 13,2 13,3 13,4 Στάθης Αρβανίτης, Η ιστορία του Ολυμπιακού, με πλήρη στοιχεία 1925-2000 • 75 χρόνια θρύλου, Εκδόσεις Καστανιώτη, Αθήνα 2000, ISBN 960-0329-45-1, σελ. 23-32
  14. Πάνος Φιαμέγκος (συνεργ. στατιστικά Ν. Πετρόπουλος), Παναθηναϊκός, 1908-1998 • 90 χρόνια ιστορικής πορείας, Εκδ. Γ. Γεωργαλάς, Αθήνα 1998, σελ. 202
  15. 15,0 15,1 67 χρόνια κύπελλο Ελλάδας, ό.π, σελ. 29
  16. 16,0 16,1 16,2 16,3 16,4 Γιώργος Αλεξανδρής-Ηλίας Λέκκας, H ιστορία του Ολυμπιακού • 71 χρόνια Ολυμπιακός, Εκδόσεις Γ.Χ Αλεξανδρή, Αθήνα 1996, τμ. Β, σελ. 725
  17. 17,0 17,1 17,2 17,3 Αλεξανδρής-Λέκκας, ό.π, τμ. Β, σελ. 730-731
  18. Άρης-Πανιώνιος 5-2, εφημ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ 15.02.1979, σελ. 4
  19. Σήφης Βοτζάκης (συνεργ. Βαγγέλης Μελέκογλου), 100 χρόνια Παναθηναϊκός • Η ιστορία 1908-2008, Εκδόσεις Α.Α Λιβάνη, Αθήνα 2008, ISBN 960-1418-75-X, σελ. 489
  20. Βοτζάκης, σελ. 495
  21. Βοτζάκης, ό.π, σελ. 483
  22. Βοτζάκης, ό.π, σελ. 490
  23. Βοτζάκης, ό.π, σελ. 492
  24. 24,0 24,1 Ολυμπιακός: Απλά νίκησε, Βασίλης Καλπίνος, Ελληνική Ραδιοφωνία (ΕΡΑ), 22.12.2004
  25. 25,0 25,1 Αλεξανδρής-Λέκκας, ό.π, τμ. Α, σελ. 290
  26. 67 χρόνια κύπελλο Ελλάδας, ό.π, σελ. 28
  27. συλλογικό έργο (επιμέλεια Κώστας Κουκουλάς), The Cupfather, σειρά Goalnews Magazine, ειδική έκδοση εφημ. Goal news 02.04.2009, σελ. 36-37
  28. 28,0 28,1 συλλογικό έργο, Ελληνικός αθλητισμός • Ιστορική αναδρομή 1896-1996 / Στατιστικά όλων των αθλημάτων, έκδοση Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού (ΓΓΑ), Υφυπουργείο Αθλητισμού, Αθήνα 1997, τμ. Β΄, σελ. 265
  29. Greece - Cup Data > Topscorers by Year, Αλέξανδρος Μαστρογιαννόπουλος, RSSSF (Αγγλικά)
  30. The Cupfather, ό.π, σελ. 46
  31. 31,0 31,1 Αρβανίτης, ό.π, σελ. 346
  32. 32,0 32,1 Βοτζάκης, ό.π, σελ. 506
  33. 2003-2004, ψηφιακό αρχείο Κυπέλλου Ελλάδας, ΕΠΟ
  34. 67 χρόνια κύπελλο Ελλάδας, ό.π, σελ. 30
  35. Μπόμης, ό.π, σελ. 558 και 560
  36. 36,0 36,1 36,2 36,3 36,4 Αφιέρωμα στον τελικό του Κυπέλλου Ελλάδας, e-soccer.gr, 20.05.2015
  37. Ολυμπιακός – ΑΕΚ 1-2: «Κιτρινόμαυρο» γλέντι με Μάνταλο και Τζιμπούρ!, Παναγιώτης Τζαμπαζλής, onsports.gr
  38. Χρηματοοικονομική ανάλυση των εταιρειών Vodafone – Hellas Online, okeanis.lib.teipir.gr
  39. Προκήρυξη αγώνων Κυπέλλου Ελλάδας ΟΠΑΠ 2010-2011, ιστότοπος Ελληνικής Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας (ΕΠΟ)

Πηγές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι