Κύπελλο Ελλάδας (ποδόσφαιρο ανδρών)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Κύπελλο Ελλάδας
Greek Cup (logo).png
Ίδρυση 1931
Περιοχή Flag of Greece.svg Ελλάδα
Αριθμός ομάδων 34
Σχετικές διοργανώσεις Γιουρόπα Λιγκ
Τρέχων κάτοχος Α.Ε.Κ. (15ο)
(2015–16)
Περισ. κατακτήσεις Ολυμπιακός
(27 τρόπαια)
Τηλεοπτική κάλυψη OTE Sport
Ιστοσελίδα epo.gr
2015–16

Το Κύπελλο Ελλάδας στο ποδόσφαιρο διοργανώνεται από την Ελληνική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία (ΕΠΟ) και είναι η δεύτερη σημαντικότερη διοργάνωση μετά το πρωτάθλημα της Α΄ Εθνικής (Super League).

Από την περίοδο 2013−14 μετέχουν μόνο οι σύλλογοι από τις δύο πρώτες εθνικές κατηγορίες, Σούπερ Λιγκ και Φούτμπολ Λιγκ, ενώ έως το 2013 λάμβαναν μέρος και οι αντίστοιχοι της Φούτμπολ Λιγκ 2. Παλαιότερα, έως την περίοδο 1970−71 συγκεκριμένα, κατά τις αρχικές φάσεις του θεσμού μετείχαν και αυτοί των ανά νομό Ενώσεων Ποδοσφαιρικών Σωματείων ΕΠΣ, με αποτέλεσμα ο αριθμός των συμμετοχών να ανέρχεται σε εκατοντάδες.

Ιστορία

Πριν από την ίδρυση της ΕΠΟ

Διοργανώσεις κυπέλλου αναφέρονται από τα πρώτα, ήδη, χρόνια του ποδοσφαίρου στη χώρα. Συγκεκριμένα το Φεβρουάριο του 1907, καταγράφεται η διεξαγωγή συναντήσεων που προκήρυξαν η Επιτροπή Ολυμπιακών Αγώνων (σημερινή ΕΟΕ) και ο Σύνδεσμος Ελληνικών Αθλητικών και Γυμναστικών Σωματείων (ΣΕΑΓΣ, πλέον ΣΕΓΑΣ)[1] με σύστημα νοκ άουτ,[σ 1] όπου στον τελικό αναμετρήθηκαν οι Εθνικός ΓΣ (επιβλήθηκε με 2-1) και Ακαδημαϊκόν Γυμναστήριον (ομάδα του Πανεπιστημίου Αθηνών),[3] νικητές αντίστοιχα των Πειραϊκού Συνδέσμου και Πανελλήνιου ΓΣ κατά τους ημιτελικούς.[4]

Ως "αγώνας κυπέλλου" διεξαγωγής από τον ΣΕΑΓΣ περιγράφει προπολεμική αθλητική εφημερίδα δύο διοργανώσεις περί τα 1909 και 1910, τις οποίες κατέκτησαν οι ΣΠ Γουδή και Πειραϊκός Σύνδεσμος.[5] Είναι πιθανόν αυτές να ταυτίζονται με τα πρωταθλήματα –του ίδιου φορέα και με νικητές τους προαναφερόμενους– που κάνουν λόγο πηγές της μεταγενέστερης βιβλιογραφίας για τις περιόδους 1908-09 και 1909-10[6] [7] ή όντως να προκηρύχθηκαν διοργανώσεις τόσο κυπέλλου, όσο και πρωταθλήματος κατά τη διάρκεια της ίδιας αγωνιστικής χρονιάς.

Ο θεσμός υπό την ΕΠΟ

Η ομάδα της ΑΕΚ κατέκτησε το πρώτο κύπελλο της ΕΠΟ το 1932

Ξεκίνησε την περίοδο 1931–32 και τα πρώτα χρόνια η συμμετοχή ήταν προαιρετική, ενώ για πολλά χρόνια στη συνέχεια, ως τη φάση των «16» τα ζευγάρια προέκυπταν με γεωγραφικά κριτήρια, έτσι ώστε να αποφεύγονται οι συχνές μετακινήσεις των ομάδων. Στα τέλη της δεκαετίας του ΄80 είχαν καθιερωθεί οι προκριματικοί όμιλοι, με τις ομάδες της Α΄ Εθνικής να τίθενται επικεφαλής και τις δύο πρώτες ομάδες κάθε ομίλου να προκρίνονται.

Μέχρι το 1963–64 εάν κάποιος αγώνας τελείωνε ισόπαλος και στην παράταση, γινόταν επαναληπτικός στην έδρα της φιλοξενούμενης ομάδας και στην περίπτωση νέας ισοπαλίας έπειτα από 120', ακολουθούσε κλήρωση στα γραφεία της ΕΠΟ μία από τις επόμενες ημέρες. Ο επαναληπτικός καταργήθηκε, όταν στον ημιτελικό ΠαναθηναϊκούΟλυμπιακού 1–1 οι φίλαθλοι και των δύο ομάδων μπήκαν στον αγωνιστικό χώρο, κατέστρεψαν το γήπεδο και διέκοψαν τον αγώνα πιστεύοντας ότι ήταν κανονισμένο να λήξει ισόπαλο ώστε να γίνει επαναληπτικός.

Η κλήρωση λάμβανε πλέον χώρα με τη λήξη της ισόπαλης παράτασης, έως και τη διοργάνωση της περιόδου 1968–69 πριν αντικατασταθεί από τη διαδικασία των πέναλτι.

Την περίοδο 1978–79 καθιερώθηκε για πρώτη φορά η διεξαγωγή διπλών αγώνων, κατά τα πρότυπα των ευρωπαϊκών κυπέλλων, ενώ για δύο χρονιές (1990-91 και 1991-92) αυτό ίσχυσε ακόμη και για τον τελικό της διοργάνωσης, σε αντιγραφή της αντίστοιχης ιταλικής (στην Αυστρία είχαν επανέλθει σε μονό τελικό το 1990).

Περισσότερες κατακτήσεις τίτλων στη διοργάνωση (όπως και στο πρωτάθλημα) έχει ο Ολυμπιακός, ο οποίος υπήρξε τελικός νικητής 27 φορές και αγωνίστηκε συνολικά σε 39 τελικούς. Κατέχει μάλιστα το ρεκόρ 5 συνεχόμενων κατακτήσεων από τα τέλη της δεκαετίας του ΄50. Στον αντίποδα, το διάστημα των περιόδων 1973–74 έως 1979–80, το τρόπαιο κατέκτησαν διαδοχικά 7 διαφορετικοί σύλλογοι.

Ο Απόλλων Σμύρνης είναι κάτοχος του ρεκόρ της νίκης με ευρύτερη διαφορά στην ιστορία του θεσμού. Για τον α΄ προκριματικό γύρο της περιφέρειας Αθηνών την περίοδο 1959-60 και στις 23 Σεπτεμβρίου 1959,[8] η ομάδα της Ριζούπολης επικράτησε με 23–0 του ΠΑΟ Νέας Μελανδίας (πρόγονο του σημερινού ΑΣ Πετράλωνα).[9] Τα περισσότερα σε έναν αγώνα πέτυχε ο ΟΦΗ εναντίον του γειτονικού Ολυμπιακού Ηρακλείου το 1965 στη συνάντησή τους τους με αποτέλεσμα 24−2, κατά την οποία σημειώθηκε και το ρεκόρ συνολικής επίτευξης τερμάτων στο θεσμό (δεν λαμβάνονται υπόψη τυχόν εύστοχες εκτελέσεις στη διαδικασία των πέναλτι).[10]

Σύστημα διεξαγωγής

Το τρόπαιο του κυπέλλου Ελλάδας που η ΕΠΟ απένεμε κάθε χρόνο μεταξύ 1972 και 2009

Από την περίοδο 2005–06 και μέχρι την 2012–13 ίσχυε το ακόλουθο σύστημα διεξαγωγής:

1ος γύρος: Μετέχουν αποκλειστικά οι ομάδες των 2 ομίλων της Γ΄ Εθνικής και οι αγώνες είναι μονοί νοκ άουτ στην έδρα της ομάδας που ορίζεται από την κλήρωση. Σε περίπτωση ισοπαλίας ακολουθεί παράταση και αν χρειαστεί η διαδικασία των πέναλτι.

2ος γύρος: Οι προκριθείσες ομάδες του 1ου γύρου αντιμετωπίζουν σε μονό νοκ άουτ αγώνα (με πιθανότητα παράτασης ή πέναλτι) τις ομάδες της Β΄ Εθνικής που εισέρχονται στη διοργάνωση. Οι αγώνες γίνονται υποχρεωτικά στην έδρα της ομάδας της Γ΄ Εθνικής. Περίπτωση να βρεθούν αντιμέτωπες μεταξύ τους ομάδες της ίδιας κατηγορίας, αποκλείεται.

3ος γύρος: Πρόκειται για έναν συμπληρωματικό, εμβόλιμο γύρο, με μόνο 2 ζευγάρια αγώνων ομάδων Β΄ και Γ΄ Εθνικής, ώστε το σύνολο των ομάδων που θα συνεχίσουν στη διοργάνωση να είναι 32. Και στη φάση αυτή οι δύο αγώνες είναι μονοί νοκ άουτ.

4ος γύρος: Οι προκριθείσες ομάδες του 2ου και του 3ου γύρου αντιμετωπίζουν σε μονό νοκ άουτ αγώνα (με πιθανότητα παράτασης ή πέναλτι ξανά) τις ομάδες της Α΄ Εθνικής που εισέρχονται στη διοργάνωση. Οι αγώνες γίνονται υποχρεωτικά στην έδρα της ομάδας μικρότερης κατηγορίας, δηλαδή οι ομάδες της Α΄ Εθνικής είναι όλες φιλοξενούμενες. Περίπτωση να βρεθούν αντιμέτωπες μεταξύ τους ομάδες της ίδιας κατηγορίας, και πάλι αποκλείεται.

5ος γύρος (φάση των 16): Οι 16 ομάδες που προκρίθηκαν από τον 4ο γύρο μπαίνουν πλέον σε ελεύθερη κλήρωση και σχηματίζονται 8 ζευγάρια, ανεξαρτήτως κατηγορίας. Η έδρα του αγώνα ορίζεται από την κλήρωση. Και πάλι οι αγώνες είναι μονοί νοκ άουτ, μόνο που σε περίπτωση ισοπαλίας δεν υπάρχει δυνατότητα για παράταση ή πέναλτι. Σ΄ αυτήν την περίπτωση ορίζεται επαναληπτικός αγώνας στην έδρα της φιλοξενούμενης ομάδας. Αν και πάλι υπάρξει ισοπαλία, τότε ακολουθεί κανονικά η διαδικασία παράτασης και πέναλτι. Δεν υπολογίζεται ο κανονισμός του εκτός έδρας γκολ στην περίπτωση 2 ισοπαλιών, αφού κάθε αγώνας αυτής της φάσης λογίζεται ως μοναδικός.

Προημιτελικοί (φάση των 8): Οι 8 ομάδες σχηματίζουν, πάντα κατόπιν κλήρωσης, 4 ζευγάρια όπου πλέον οι αγώνες γίνονται διπλοί στις έδρες των αντιπάλων ομάδων. Σ΄ αυτήν την περίπτωση ισχύει ο κανονισμός του εκτός έδρας γκολ για την πρόκριση, χωρίς όμως και πάλι να αποκλείεται το ενδεχόμενο για παράταση ή πέναλτι στον επαναληπτικό αγώνα.

Ημιτελικοί: Διεξάγονται ακριβώς με την ίδια διαδικασία των προημιτελικών.

Τελικός: Διεξάγεται μονός αγώνας με ενδεχόμενο παράτασης ή πέναλτι σε περίπτωση ισοπαλίας, ενώ η έδρα του αγώνα ορίζονταν έγκαιρα από την ΕΠΟ και διευκρινίζονταν οι περιπτώσεις όπου οι αντίπαλες ομάδες του τελικού προέρχονται από διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές. Με νέο όμως καταστατικό από το 2012, όλοι οι τελικοί ορίζονται στην έδρα του ΟΑΚΑ ανεξάρτητα από τις γεωγραφικές περιοχές των ομάδων του τελικού.

Τελικοί

Σύνολο τίτλων και συμμετοχές στους τελικούς

Ανά σύλλογο

Σύλλογος Κυπ. Φιν. Έτη κυπελλούχου Έτη φιναλίστ
600px Quadrado Branco com uma figura olimpica grega.PNG Ολυμπιακός Πειραιώς 27 13 1947, 1951, 1952, 1953, 1954, 1957, 1958, 1959, 1960, 1961, 1963, 1965, 1968, 1971, 1973, 1975, 1981, 1990, 1992, 1999, 2005, 2006, 2008, 2009, 2012, 2013, 2015 1956, 1962*, 1966, 1969, 1974, 1976, 1986, 1988, 1993, 2001, 2002, 2004, 2016
Verde con trifoglio Verde su cerchio Bianco.png Παναθηναϊκός 18 11 1940, 1948, 1955, 1967, 1969, 1977, 1982, 1984, 1986, 1988, 1989, 1991, 1993, 1994, 1995, 2004, 2010, 2014 1949, 1960, 1962*, 1965, 1968, 1972, 1975, 1997, 1998, 1999, 2007
600px Giallo con aquila bicefala nera.svg ΑΕΚ 15 7 1932, 1939, 1949, 1950, 1956, 1964, 1966, 1978, 1983, 1996, 1997, 2000, 2002, 2011, 2016 1948, 1953, 1979, 1994, 1995, 2006, 2009
600px Bianco con aquila bicefala nera.png ΠΑΟΚ 4 13 1972, 1974, 2001, 2003 1939, 1951, 1955, 1970, 1971, 1973, 1977, 1978, 1981, 1983, 1985, 1992, 2014
Rosso e Blu (Diagonale).png Πανιώνιος Σμύρνης 2 4 1979, 1998 1952, 1961, 1967, 1989
600px Marrone con cavallo Bianco.png ΑΕ Λάρισας 2 2 1985, 2007 1982, 1984
Giallo e Nero Aris.JPG Άρης Θεσσαλονίκης 1 8 1970 1932, 1933, 1940, 1950, 2003, 2005, 2008, 2010
Azzurro e Bianco con H.png Ηρακλής Θεσσαλονίκης 1 4 1976 1947, 1957, 1980, 1987
Bianco con diagonale Nero.png ΟΦΗ 1 1 1987 1990
600px Bianco e Blu a Strisce.png Εθνικός Πειραιώς 1 1933
Giallo e Rosso Kastoria.png ΑΓΣ Καστοριάς 1 1980
Bianco e Nero Doxa.JPG Δόξα Δράμας 3 1954, 1958, 1959
Blu con Stella Bianca.png Ατρόμητος Αθηνών 2 2011, 2012
Bianco e Nero Pierikos.png Πιερικός 1 1963
Giallo e Rosso 2.png Αθηναϊκός 1 1991
Blu e Bianco 2.JPG Απόλλων Σμύρνης 1 1996
Blu con Stella bianca 2.png Ιωνικός Νίκαιας 1 2000
Blu con Stella Gialla.png Αστέρας Τρίπολης 1 2013
Rosso e Bianco.svg Skoda Ξάνθη 1 2015

* οι συμμετοχές στον τελικό Ολυμπιακός Πειραιώς-Παναθηναϊκός 0-0 του 1962 προσμετρώνται για αμφότερους τους αντιπάλους ως παρουσία φιναλίστ, δεδομένου ότι ο αγώνας διακόπηκε στο 7' της παράτασης και δεν επαναλήφθηκε για την ανάδειξη του κυπελλούχου.

Ανά πόλη

Πόλη Κυπ. Νικητές σύλλογοι
Αθήνα
35
Παναθηναϊκός 18, ΑΕΚ 15, Πανιώνιος Σμύρνης 2
Πειραιάς
28
Ολυμπιακός 27, Εθνικός 1
Θεσσαλονίκη
06
ΠΑΟΚ 4, Άρης και Ηρακλής από 1
Λάρισα
02
ΑΕ Λάρισας
Καστοριά
01
ΑΓΣ Καστοριάς
Ηράκλειο
01
ΟΦΗ

Οι 83 σύλλογοι με συμμετοχή στα προημιτελικά

Κατά τις 74 φορές που ο θεσμός διεξήχθη υπό την ΕΠΟ μέχρι και την περίοδο 2015-16, μόλις 19 σύλλογοι έχουν προκριθεί στον τελικό (με 11 από αυτούς να κατακτούν τον τίτλο) και άλλοι 26 στα ημιτελικά, ενώ 38 έως μόνο τη φάση των 8 (προημιτελικά).

Ντέρμπι στο θεσμό του κυπέλλου

Ο ακόλουθος πίνακας παραθέτει τις συναντήσεις ανάμεσα σε ΑΕΚ, Ολυμπιακό Πειραιώς, Παναθηναϊκό, ΠΑΟΚ, καθώς και Άρη Θεσσαλονίκης με τον τελευταίο. Οι τέσσερις πρώτοι σύλλογοι αποτελούν τους μόνους που έως και την 74η διεξαγωγή του κυπέλλου Ελλάδας (αγωνιστική περίοδος 2015-16) έχουν να επιδείξουν διψήφιο αριθμό παρουσιών στον τελικό του (επιπρόσθετα, συγκεντρώνουν το 90% σχεδόν των τροπαίων). Το ντέρμπι της συμπρωτεύουσας περιλαμβάνεται με τα άλλα 6, δεδομένου ότι στο εξωτερικό αφενός αναγνωρίζεται ως η πλέον ενδιαφέρουσα ποδοσφαιρική αντιπαλότητα της Ελλάδας έπειτα από εκείνη των Ολυμπιακού και Παναθηναϊκού,[11] αφετέρου έχει συγκαταλεχθεί μεταξύ των 50 σπουδαιότερων σε παγκόσμιο επίπεδο.[12]

με τονισμένα ο εκάστοτε κυπελλούχος σύλλογος
Περ. Π
λ.
Α
γ.
Τελικός Ημιτελικά Προημιτελικά Φάση των 16 Προηγούμενες φάσεις
1931-32
1
1
ΑΕΚ-ΠΑΟΚ ΠΑ: 2-1
1932-33
1
1
ΠΑΟ-ΟΣΦΠ 1-6
1938-39
3
3
ΑΕΚ-ΠΑΟΚ ΠΑ: 2-1 ΟΣΦΠ-ΑΕΚ 0-2 διακοπή[σ 2] ΟΣΦΠ-ΠΑΟ 2-0 παρ
1939-40
1
2
ΠΑΟΚ-Άρης 1-1 παρ, 0-1
1946-47
1
1
ΠΑΟ-ΟΣΦΠ 0-0 παρ (0-2 χ.α)[σ 3]
1947-48
3
3
ΠΑΟ-ΑΕΚ 2-1 ΑΕΚ-ΟΣΦΠ ΠΑ: 1-0 ΠΑΟΚ-Άρης πρκρ 2-5
1948-49
3
4
ΠΑΟ-ΑΕΚ ΠΑ: 0-0 διακοπή[σ 4]
και 1-2 παρ
ΑΕΚ-ΟΣΦΠ ΠΑ: 2-1
ΠΑΟΚ-ΠΑΟ 0-1
1949-50
3
7
ΠΑΟ-ΑΕΚ ΠΑ: 1-1 παρ
και 1-3 παρ
ΠΑΟΚ-Άρης Σντρβ: 3-3 παρ, 0-1
διακοπή[σ 5] και 1-3
ΟΣΦΠ-ΑΕΚ 0-0 παρ, 0-2
1950-51
3
3
ΟΣΦΠ-ΠΑΟΚ ΠΑ: 4-0 ΠΑΟΚ-ΠΑΟ 1-0 ΠΑΟΚ-Άρης 4-2 παρ
1951-52
3
4
ΑΕΚ-ΟΣΦΠ 0-2 ΑΕΚ-ΠΑΟ 1-1 παρ, 0-0 παρ /
κλήρωση[σ 6]
Άρης-ΠΑΟΚ 1-0
1952-53
2
2
ΟΣΦΠ-ΑΕΚ ΠΑ: 3-2 ΟΣΦΠ-ΠΑΟ ΠΑ:[σ 7] 2-1
1953-54
ΟΣΦΠ-Δόξα Δράμας 2-0
1954-55
1
1
ΠΑΟ-ΠΑΟΚ 2-0
1955-56
2
2
ΑΕΚ-ΟΣΦΠ ΠΑ: 2-1 ΑΕΚ-ΠΑΟ 2-1
1956-57
2
2
ΟΣΦΠ-ΠΑΟ 1-0 ΑΕΚ-ΟΣΦΠ 0-1
1957-58
3
3
ΟΣΦΠ-ΠΑΟ 3-0 ΟΣΦΠ-ΑΕΚ 2-1 Άρης-ΠΑΟΚ 2-0
1958-59
2
4
ΑΕΚ-ΟΣΦΠ 2-2 παρ, 1-3 ΑΕΚ-ΠΑΟ 0-0 διακοπή,[σ 8]
ΓΚ: 1-0
1959-60
1
2
ΠΑΟ-ΟΣΦΠ 1-1 παρ, 0-3
1960-61
ΟΣΦΠ-Πανιώνιος 3-0
1961-62
2
3
ΟΣΦΠ-ΠΑΟ ΝΦ: 0-0 διακοπή[σ 9] ΠΑΟΚ-Άρης 1-1 παρ, 1-1 παρ /
κλήρωση[σ 10]
1962-63
1
1
ΠΑΟ-ΟΣΦΠ 3-5
1963-64
2
2
ΠΑΟ-ΟΣΦΠ 1-1 διακοπή[σ 11] ΠΑΟΚ-ΑΕΚ 0-3 παρ
Τα σοβαρά επεισόδια από τους θεατές και οι καταστροφές του γηπέδου ΠΑΟ στον ημιτελικό με τον ΟΣΦΠ, επέφεραν κατάργηση του βρετανικού κανονισμού για την πρόκριση σε περίπτωση ισοπαλίας. Πλέον, δεν θα υπήρχε επαναληπτική αναμέτρηση στην έδρα του αρχικά φιλοξενούμενου και στο εξής η κλήρωση θα διενεργούνταν κατόπιν των πρώτων 120' με ισόπαλο αποτέλεσμα.
1964-65
3
3
ΟΣΦΠ-ΠΑΟ 1-0 ΟΣΦΠ-ΑΕΚ 3-1 ΑΕΚ-ΠΑΟΚ 4-0
1965-66
2
1
(ΟΣΦΠ-ΑΕΚ) (0-2 χ.α)[σ 12] ΠΑΟ-ΟΣΦΠ 1-2
1966-67
1
1
ΑΕΚ-ΠΑΟ 1-2
1967-68
3
3
ΠΑΟ-ΟΣΦΠ 0-1 ΟΣΦΠ-ΑΕΚ 2-1 ΠΑΟΚ-ΠΑΟ 1-2 διακοπή[σ 13]
1968-69
1
1
ΟΣΦΠ-ΠΑΟ 1-1 παρ / κλήρωση
Το γεγονός ότι ένας τίτλος πρωταθλητή ή κυπελλούχου Ελλάδας κρίθηκε από στρίψιμο κέρματος, οδήγησε την ΕΠΟ σε εκ νέου τροποποίηση του κανονισμού και υιοθέτηση της διαδικασίας των πέναλτι. Η αναθεώρηση έγινε στα πρότυπα άλλων εθνικών ομοσπονδιών ποδοσφαίρου της Ευρώπης, έναν πάντως χρόνο πριν ακολουθήσει η UEFA στις διασυλλογικές της διοργανώσεις και έξι η FIFA.[σ 14]
1969-70
2
2
Άρης-ΠΑΟΚ Καυτ: 1-0 ΑΕΚ-ΠΑΟ φ. 32 1-1 παρ 3-5πέν
1970-71
3
3
ΟΣΦΠ-ΠΑΟΚ 3-1 ΠΑΟΚ-ΑΕΚ 3-2 ΠΑΟΚ-ΠΑΟ 3-2
1971-72
2
2
ΠΑΟ-ΠΑΟΚ ΓΚ: 1-2 Άρης-ΠΑΟΚ 0-2 διακοπή[σ 15]
1972-73
2
2
ΟΣΦΠ-ΠΑΟΚ 1-0 ΠΑΟΚ-ΠΑΟ 2-0
1973-74
3
3
ΟΣΦΠ-ΠΑΟΚ ΝΦ: 2-2 παρ 3-4 πέν ΟΣΦΠ-ΠΑΟ 1-0 ΠΑΟΚ-ΑΕΚ 3-1
1974-75
2
2
ΟΣΦΠ-ΠΑΟ 1-0 ΟΣΦΠ-ΠΑΟΚ 4-0
Αίρονται μεταπολιτευτικά οι γεωγραφικοί περιορισμοί στην κλήρωση, που ωστόσο είχαν ήδη σταδιακά ελαττωθεί (από έως τα ημιτελικά του κυπέλλου 1932-33, στις αρχικές φάσεις των επόμενων ετών). Πλέον, ο ΠΑΟΚ θα διασταυρώνεται νωρίτερα στη διοργάνωση με τους τρεις του πρώην ΠΟΚ και σπανιότερα με τον Άρη (9 φορές σε 33 κύπελλα μέχρι τότε, ενώ μόλις 6 στα επόμενα 42 έως το 2015-16).
1975-76
2
2
ΑΕΚ-ΟΣΦΠ 2-3 ΟΣΦΠ-ΠΑΟΚ 1-1 παρ / 6-5 πέν
1976-77
3
3
ΠΑΟ-ΠΑΟΚ ΓΚ: 2-1 ΠΑΟ-ΟΣΦΠ 2-1 παρ ΠΑΟΚ-ΑΕΚ 2-1
1977-78
4
4
ΑΕΚ-ΠΑΟΚ ΓΚ: 2-0 ΑΕΚ-ΟΣΦΠ 6-1 ΠΑΟ-ΑΕΚ φ. 32 0-1
Άρης-ΠΑΟΚ 0-1 παρ
Μία χρονιά πριν τη θεσμοθέτηση του επαγγελματισμού, εισάγονται οι διπλές αναμετρήσεις στον ημιτελικό και τον προημιτελικό γύρο, από δε τα 1980 και 1983 στις φάσεις των 16 και των 32 αντίστοιχα. Ως αποτέλεσμα, αφενός αυξάνεται ο αριθμός των ντέρμπι, αφετέρου υιοθετείται ο κανονισμός για πρόκριση βάσει των εκτός έδρας τερμάτων, άρα μειώνεται η ανάγκη χρήσης της διαδικασίας των πέναλτι.
1978-79
1
1
ΟΣΦΠ-ΠΑΟΚ 2-2 παρ / 6-5 πέν
1979-80
3
4
Άρης-ΠΑΟΚ 1-0, Καυτ: 0-2 παρ ΠΑΟΚ-ΑΕΚ 1-0 ΟΣΦΠ-ΠΑΟΚ φ. 32 1-2
1980-81
3
5
ΟΣΦΠ-ΠΑΟΚ ΝΦ: 3-1 ΠΑΟΚ-ΑΕΚ 1-0, Χαλκ: 2-0 ΠΑΟ-ΑΕΚ 3-2, 0-1 / ε.έ.τ
1981-82
3
5
ΠΑΟΚ-ΠΑΟ 1-0, 0-2 ΠΑΟΚ-ΑΕΚ 6-1, 2-2 ΠΑΟ-ΟΣΦΠ φ. 32 3-2 παρ
1982-83
3
5
ΑΕΚ-ΠΑΟΚ ΟΑ: 2-0 ΑΕΚ-ΟΣΦΠ 2-1, 1-0 ΠΑΟ-ΟΣΦΠ 1-0, 0-4 παρ
1983-84
ΠΑΟ-ΑΕ Λάρισας 2-0
1984-85
3
6
ΠΑΟ-ΠΑΟΚ 2-0, 0-4 ΟΣΦΠ-ΠΑΟ ΟΑ: 0-1 και 1-2 ΠΑΟK-Άρης φ. 32 2-0, 1-3 / ε.έ.τ
1985-86
3
4
ΟΣΦΠ-ΠΑΟ ΟΑ: 0-4 ΑΕΚ-ΠΑΟ ΟΑ: 2-2 και 1-2 ΟΣΦΠ-ΠΑΟK σμπλ 0-0 παρ 4-3πέν
1986-87
ΟΦΗ-Ηρακλης Θ. 1-1 παρ / 3-1 πέν
1987-88
2
3
ΟΣΦΠ-ΠΑΟ ΟΑ: 2-2 παρ 3-4 πέν ΟΣΦΠ-ΑΕΚ 1-1, 3-1
1988-89
ΠΑΟ-Πανιώνιος Σμύρνης 3-1
1989-90
2
4
ΟΣΦΠ-ΠΑΟ 2-1, 3-3 παρ ΠΑΟΚ-ΟΣΦΠ 1-0, 0-1 παρ 3-5 πέν
1990-91
2
4
ΠΑΟ-ΠΑΟΚ 2-0, 0-1 ΟΣΦΠ-ΠΑΟΚ φ. 32 2-0, 0-3
1991-92
3
6
ΠΑΟΚ-ΟΣΦΠ 1-1, 0-2 ΑΕΚ-ΠΑΟΚ 2-0, 0-3 παρ ΟΣΦΠ-ΠΑΟ 0-0, 1-1 / ε.έ.τ
1992-93
2
3
ΠΑΟ-ΟΣΦΠ 1-0 ΟΣΦΠ-ΑΕΚ 1-0, 2-3 παρ ε.έ.τ
1993-94
3
4
ΠΑΟ-ΑΕΚ 3-3 παρ 4-2 πέν ΠΑΟ-ΠΑΟΚ 0-0, 0-0 παρ 5-4πέν ΑΕΚ-ΠΑΟ όμιλ. 2-2
1994-95
2
3
ΠΑΟ-ΑΕΚ 1-0 παρ ΠΑΟ-ΟΣΦΠ 1-2, 3-2 παρ / ε.έ.τ
1995-96
3
5
ΑΕΚ-ΠΑΟ 3-1, 2-2 ΟΣΦΠ-ΑΕΚ ΟΑ:: 1-3, 1-1 ΠΑΟ-ΑΕΚ όμιλ. 3-1
1996-97
3
5
ΑΕΚ-ΠΑΟ ΓΚ: 0-0 παρ 5-3 πέν ΑΕΚ-ΟΣΦΠ 2-1, 1-0 ΠΑΟΚ-ΟΣΦΠ 1-2, 1-2
1997-98
Πανιώνιος Σμύρνης-ΠΑΟ 1-0
1998-99
1
1
ΟΣΦΠ-ΠΑΟ ΟΑ: 2-0
1999-00
2
3
ΟΣΦΠ-ΑΕΚ 1-1, 0-3 ΟΣΦΠ-ΠΑΟΚ 2-1
2000-01
5
9
ΟΣΦΠ-ΠΑΟΚ ΝΦ: 2-4 ΟΣΦΠ-ΠΑΟ 1-1, 4-1 ΑΕΚ-ΟΣΦΠ 0-2 διακοπή[σ 16] 1-6 ΠΑΟ-ΑΕΚ όμιλ. 2-1, 1-3
Άρης-ΠΑΟΚ 1-1, 0-2
2001-02
2
3
ΟΣΦΠ-ΑΕΚ 1-2 ΑΕΚ-ΠΑΟΚ 2-1, 4-0
2002-03
3
5
ΠΑΟΚ-Άρης 1-0 ΑΕΚ-ΠΑΟΚ 0-1, 1-1 ΠΑΟΚ-ΟΣΦΠ 3-1, 2-1
2003-04
2
3
ΠΑΟ-ΟΣΦΠ Σμ: 3-1 ΠΑΟ-ΑΕΚ 2-2, 1-0
2004-05
2
4
ΑΕΚ-ΟΣΦΠ 0-1, 1-2 παρ ΑΕΚ-ΠΑΟ 1-1, 3-1
2005-06
1
1
ΟΣΦΠ-ΑΕΚ Πγκρ: 3-0
2006-07
1
2
ΠΑΟΚ-ΠΑΟ 2-1, 1-3 παρ
2007-08
1
1
ΟΣΦΠ-ΠΑΟ 4-0
2008-09
3
5
ΑΕΚ-ΟΣΦΠ 4-4 παρ / 14-15 πέν ΠΑΟΚ-ΟΣΦΠ 1-0, 0-2 παρ ΠΑΟΚ-Άρης 0-0, 0-0 παρ 9-8 πέν
2009-10
ΠΑΟ-Άρης Θεσσαλονίκης 1-0
2010-11
3
6
ΑΕΚ-ΠΑΟΚ 0-0, 1-0 ΠΑΟ-ΑΕΚ ΟΑ: 0-2 και 3-2
ΟΣΦΠ-ΠΑΟΚ 1-1, 0-1
2011-12
1
1
ΠΑΟΚ-ΑΕΚ 2-0
2012-13
ΟΣΦΠ-Αστέρας Τρίπολης 3-1 παρ
2013-14
2
3
ΠΑΟ-ΠΑΟΚ ΟΑ: 4-1 ΟΣΦΠ-ΠΑΟΚ 2-1, 0-1 / ε.έ.τ
2014-15
1
2
ΟΣΦΠ-ΑΕΚ 1-1, 3-0 διακοπή[σ 17]
2015-16
2
2
ΑΕΚ-ΟΣΦΠ ΟΑ: 2-1 ΠΑΟΚ-ΟΣΦΠ 0-3 διακοπή[σ 18]
(0-3 χ.α)[σ 19]
Σύνολα 146
0

201
39 διασταυρώσεις
41 αγώνες
36 διασταυρώσεις
51 αγώνες
31 διασταυρώσεις
50 αγώνες
29 διασταυρώσεις
45 αγώνες
11 διασταυρώσεις
14 αγώνες
  1. Επομένως νικήτρια ανεκηρύχθη η ομάς του Εθνικού Γυμναστικού Συλλόγου η οποία την προσεχή Κυριακήν θα διαμφισβητήση την νίκην προς την νικήτριαν της πρώτης Κυριακής ομάδα του Ακαδημαϊκού Γυμναστηρίου. Οι αγώνες της Κυριακής θα είνε τελικοί."[2]
  2. στο 40' με αποτέλεσμα 1-2 και κατακύρωση σε βάρος των γηπεδούχων
  3. χωρίς αγώνα, εξαιτίας τιμωρίας του ΠΑΟ από την ΕΠΟ με απαγόρευση συναντήσεων επί δύο εβδομάδες
  4. στο 19' της παράτασης και διεξαγωγή από την αρχή
  5. στο 85' και διεξαγωγή από την αρχή
  6. βάσει του τότε κανονισμού (για δεύτερη ισοπαλία μετά από 120' κατά τον επαναληπτικό στην έδρα τώρα του αρχικά φιλοξενούμενου), με τυχερή την ΑΕΚ
  7. κύρια έδρα του Ολυμπιακού το διάστημα 1953-1956, όταν στο Καραϊσκάκη λάμβαναν χώρα έργα αναβάθμισης
  8. στο 53' και διεξαγωγή από την αρχή, σε ουδέτερο τώρα γήπεδο
  9. στο 7' της παράτασης και χωρίς ανάδειξη κυπελλούχου
  10. βάσει του τότε κανονισμού (για δεύτερη ισοπαλία μετά από 120' κατά τον επαναληπτικό στην έδρα τώρα του αρχικά φιλοξενούμενου), με τυχερό τον Άρη
  11. στο 25' της παράτασης και με ανακήρυξη της ΑΕΚ ως κυπελλούχου αργότερα
  12. χωρίς αγώνα, εξαιτίας της ήδη αποχώρησης διαμαρτυρίας των γηπεδούχων από τη διοργάνωση
  13. στο 23' της παράτασης και με το αποτέλεσμα να κατακυρώνεται ως τελικό
  14. το 1970 πειραματικά έως τα προημιτελικά των κυπέλλων Πρωταθλητριών και Κυπελλούχων (επίσης, σε κάθε γύρο του Διεθνών Εκθέσεων από τους –για τελευταία φορά πριν το αναλάβει η UEFA– διοργανωτές του), το δε 1976 στα Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα και Παγκόσμιο Κύπελλο
  15. στο 89' με αποτέλεσμα 1-2 και κατακύρωση σε βάρος των γηπεδούχων
  16. στο 70' με αποτέλεσμα 1-1 και κατακύρωση σε βάρος των γηπεδούχων
  17. στο 90' με αποτέλεσμα 1-0 για τον Ολυμπιακό και κατακύρωση υπέρ του
  18. στο 87' με αποτέλεσμα 1-2 και κατακύρωση σε βάρος των γηπεδούχων
  19. χωρίς αγώνα εξαιτίας μη καθόδου του ΠΑΟΚ σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τη διαιτησία στο πρώτο σκέλος
Αντίπαλοι Διασταυ-
ρώσεις
Πρώτη/
τελευταία
Αγώ-
νες
Nίκες τελικού
& προκρίσεις
Τελικός
(νίκες)
Ημιτελικά Προημιτελικά Φάση των 16 Προηγ. φάσεις
(προκρίσεις)
ΟΣΦΠ-ΠΑΟ 30
0
1932-33
2007-08
37[σ 1] 0
00019-09[σ 2]
11
000(5-5)[σ 3]
7
000(5-1)[σ 4]
7
(6-1)
4
(3-1)
1
(0-1)
ΟΣΦΠ-ΑΕΚ 28
0
1938-39
2015-16
38[σ 5] 0
15-13
7
(3-4)
10
(5-5)
7
(5-2)
4
(2-2)
ΑΕΚ-ΠΑΟ 21
0
1947-48
2010-11
32 0
00011-07[σ 6]
5
(2-3)
4
(2-2)
4
(3-1)
3
(3-0)
5
000(1-1)[σ 6]
ΟΣΦΠ-ΠΑΟΚ 21
0
1950-51
2015-16
29 0
14-07
7
(5-2)
3
(2-1)
3
(1-2)
5
(5-0)
3
(1-2)
ΠΑΟΚ-ΑΕΚ 17
0
1931-32
2011-12
23 0
09-08
3
(0-3)
6
(4-2)
1
(0-1)
7
(5-2)
ΠΑΟΚ-Άρης Θ. 15
0
1939-40
2008-09
23 0
08-07
2
(1-1)
1
(1-0)
5
(3-2)
5
(2-3)
2
(1-1)
ΠΑΟ-ΠΑΟΚ 14
0
1948-49
2013-14
19 0
09-05
4
(3-1)
5
(3-2)
4
(2-2)
1
(1-0)
Σύνολα 1460 0201 0000141[σ 7] 39 36 31 29 11
  • Κατά μέσο όρο, στο θεσμό προκύπτουν σχεδόν 2 διασταυρώσεις κάθε αγωνιστική περίοδο ανάμεσα στους –θεωρούμενους ως– δημοφιλέστερους συλλόγους της χώρας, με το φίλαθλο κοινό να έχει την ευκαιρία παρακολούθησης δύο ή τριών (2,7) ντέρμπι κυπέλλου το χρόνο. Στο διάστημα από την έναρξη της νέας χιλιετίας και πλέον πρόσφατο του ελληνικού ποδοσφαίρου (δηλαδή από τη φάση των 16 της περιόδου 1999-00),[13] ο ετήσιος μέσος όρος διασταυρώσεων εμφανίζεται ελαφρά μειωμένος (1,8), με αύξηση όμως του αριθμού αγώνων (2,9) λόγω των διπλών, πλέον, αναμετρήσεων.
  • Χωρίς κανένα ντέρμπι εξελίχθηκαν 8 διοργανώσεις, δηλαδή μία στις 9. Τα 1954, 1961 και 2013 το κύπελλο κατέκτησε ο Ολυμπιακός, τα 1984, 1989 και 2010 ο Παναθηναϊκός, ενώ οι άλλες δύο περιπτώσεις είναι οι μόνες στην ιστορία όπου όλοι έπεσαν θύματα μικρότερων ή μεγαλύτερων εκπλήξεων:
1986-87, οι ΑΕΚ, ΠΑΟΚ, Ολυμπιακός αποκλείστηκαν από τον Πανιώνιο, ο Άρης από την ΑΕ Λάρισας και ο Παναθηναϊκός από τον Ηρακλή, πριν αυτός ηττηθεί μέσω της διαδικασίας των πέναλτι στον τελικό από τον ΟΦΗ
1997-98, η ΑΕΚ με δύο ήττες από την Ξάνθη, ο Ολυμπιακός από τον Ηρακλή και ο ΠΑΟΚ από τον Πανιώνιο, ο οποίος νίκησε επίσης τον Παναθηναϊκό για τον τελικό.
  • Περισσότερες διασταυρώσεις στην ίδια περίοδο: 5, την 2000-01 με κυπελλούχο τον ΠΑΟΚ (όλοι μετείχαν σε ντέρμπι, ο δε ΟΣΦΠ και στα τρία τα οποία ήταν δυνατόν να αγωνιστεί). Ακόμα, τέσσερις διασταυρώσεις την 1977-78 (ΑΕΚ).
  • Περισσότερα ντέρμπι σε μία διοργάνωση: 9 την προαναφερόμενη 2000-01 και σε κάθε γύρο πλην των ημιτελικών. Ωστόσο, δύο από αυτά έλαβαν χώρα στα πλαίσια των ομίλων και άρα χωρίς να χαρακτηρίζονται ιδιαίτερης σημασίας για την πρόκριση (ΠΑΟ και ΑΕΚ ξεπέρασαν κατά πολύ στη βαθμολογία τέσσερις ομάδες Β΄ και Γ΄ Εθνικής). Επίσης, 7 ντέρμπι την 1949-50 (ΑΕΚ), παρότι ακόμα τότε ίσχυε το σύστημα των μονών αγώνων (τα δύο ζεύγη αντιπάλων έδωσαν επαναληπτικό, το άλλο και δεύτερο).
  • Περισσότερα ντέρμπι μεταξύ δύο αντιπάλων την ίδια χρονιά: 3, ΠΑΟΚ και Άρης στα προημιτελικά της παραπάνω 1949-50 (κύριος λόγος πραγματοποίησης των 7 συνολικά). Όλες οι αναμετρήσεις έλαβαν χώρα στο γήπεδο Συντριβανίου, έδρα του ΠΑΟΚ, η πρώτη έληξε 3-3 μετά από παράταση και η δεύτερη διακόπηκε στο 85' με προηγούμενο 1-0 τον Άρη, ο οποίος τελικά προκρίθηκε επικρατώντας 3-1 για την τρίτη. Σε επίσης τρεις αγώνες, τον πρώτο όμως κατά τη φάση των ομίλων, συναντήθηκαν ΑΕΚ και Παναθηναϊκός την 1995-96.
  • Μοναδική κυπελλούχος που επικράτησε και των τριών άλλων: ΑΕΚ την περίοδο 1977-78 (ΠΑΟ 1-0 εκτός έδρας για τη φάση των 32, ΟΣΦΠ 6-1 εντός στα ημιτελικά και ΠΑΟΚ 2-0 κατά τον τελικό του σταδίου Καραϊσκάκη). Παράλληλα, πέτυχε το δεύτερο και τελευταίο μέχρι σήμερα νταμπλ τίτλων της ιστορίας της (είχε υπάρξει και η πρωτοπόρος στην Ελλάδα το 1939, με τον ίδιο αντίπαλο για τον τελικό του κυπέλλου). Ακόμη
Παναθηναϊκός, 1993-94: μέσω της διαδικασίας των πέναλτι νίκησε τον ΠΑΟΚ και στον τελικό την ΑΕΚ, με την οποία είχε έρθει ισόπαλος για τους ομίλους,
ΑΕΚ, 1995-96: κατέκτησε το τρόπαιο αποκλείοντας αήττητη Ολυμπιακό και Παναθηναϊκό, από τον οποίον είχε ηττηθεί στη φάση των ομίλων,
ενώ τρεις διασταυρώσεις την ίδια χρονιά, αλλά χωρίς να αναδειχθούν κυπελλούχοι είχαν οι
ΠΑΟΚ τρεις φορές (ρεκόρ): 1950-51 (Άρης, ΠΑΟ, ήττα από ΟΣΦΠ στον τελικό της Αθήνας), 1970-71 (ΠΑΟ, ΑΕΚ, εκ νέου ήττα από ΟΣΦΠ σε τελικό στον Πειραιά) και 1979-80 (ΟΣΦΠ, ΑΕΚ, Άρης, αποκλεισμός από τον μετέπειτα φιναλίστ Ηρακλή),
Ολυμπιακός, 2000-01: ΑΕΚ, Παναθηναϊκός και ήττα στον τελικό του σταδίου Ν. Γκούμας από τον ΠΑΟΚ.
  • Σε δύο μόλις κύπελλα, τα οποία συμπτωματικά κατέκτησε η ΑΕΚ, οι αντίπαλοι αμφότερων των ημιτελικών συνέθεσαν ζευγάρια για ντέρμπι:
1948-49, ΑΕΚ-Ολυμπιακός 2-1 και ΠΑΟΚ-Παναθηναϊκός 0-1
1977-78, ΑΕΚ-Ολυμπιακός 6-1 και Άρης-ΠΑΟΚ 0-1 (παράταση).
Ισάριθμες εμφανίζονται οι αντίστοιχες περιπτώσεις σε προηγούμενους γύρους της διοργάνωσης, συγκεκριμένα τις περιόδους 2000-01 κατά τη φάση των 16 και 2010-11 τα προημιτελικά, στις οποίες πλέον οι αναμετρήσεις ήταν διπλές.
  • Περισσότερα τέρματα σε ένα ντέρμπι (χωρίς τις εύστοχες εκτελέσεις τυχόν διαδικασίας των πέναλτι): 8 στον προημιτελικό του 1962-63 Παναθηναϊκός-Ολυμπιακός 3-5 (με τους φιλοξενούμενους να ηττώνται 3-2 μέχρι το 55'). Τόσα σημειώθηκαν και το 2009 κατά τον εντυπωσιακό τελικό Ολυμπιακός-ΑΕΚ 4-4 του ΟΑΚΑ, αλλά μόνον 6 από αυτά εντός της κανονικής διάρκειας, ενώ 7 στον προκριματικό γύρο Θεσσαλονίκης του 1947-48 ΠΑΟΚ-Άρης 2-5, όπως και τις τέσσερις φορές που επιτεύχθηκε η ευρύτερη διαφορά:
  • Οι ΑΕΚ και Ολυμπιακός έχουν να παρουσιάσουν τους περισσότερους μεταξύ τους αγώνες (38), ενώ ο δεύτερος με τον αιώνιο αντίπαλό του Παναθηναϊκό τη μεγαλύτερη συχνότητα σε διασταυρώσεις (30), αποτελώντας όμως και το ζεύγος που έχει καθυστερήσει περισσότερο να συναντηθεί και συγκεκριμένα από το 2008 (ΟΣΦΠ-ΠΑΟ 4-0 για τη φάση των 16). Γενικά, οι Πειραιώτες έχουν αντιμετωπίσει κάποιον από τους υπόλοιπους 79 φορές, ο ΠΑΟΚ 67 (τις 15 τον Άρη), η ΑΕΚ 66 και οι Πράσινοι 65.
  • Συχνότερος τελικός: Ολυμπιακός-Παναθηναϊκός, 11 περιπτώσεις σε 44 χρόνια με εναρκτήρια το 1960 (νικητής ΟΣΦΠ), τελευταία το 2004 (ΠΑΟ) και μοιρασμένες τις κατακτήσεις του τροπαίου (ο τελικός του 1962 διακόπηκε χωρίς να αναδειχθεί κυπελλούχος).
  • Συχνότερη διασταύρωση στα ημιτελικά: ΑΕΚ-Ολυμπιακός, 10 φορές με αφετηρία τη διοργάνωση 1938-39 (ΑΕΚ), πλέον πρόσφατη την 2004-05 (ΟΣΦΠ) και επίσης μοιρασμένες τις προκρίσεις.

Κορυφαίοι ποδοσφαιριστές

Συνολικά στο θεσμό

Συμμετοχή σε κατακτήσεις

Ως κατακτήσεις του κυπέλλου Ελλάδας σε ατομικό επίπεδο, προσμετρώνται οι περιπτώσεις που ο παίκτης αγωνίστηκε τουλάχιστον μία φορά για τη διοργάνωση της εκάστοτε περιόδου. Όταν δεν μετείχε στον τελικό της χρονιάς, αυτή αναγράφεται με πλάγια γραμματοσειρά και συνοδεύεται από επεξηγηματική σημείωση.

κατά χρονολογική σειρά επίτευξης του αριθμού κατακτήσεων
# Ποδοσφαιριστής Κατακτήσεις[14] [15] [16]
(χωρίς συμμετοχή στον τελικό)
Χρονιές Σύλλογος/γοι
1 Ηλίας Ρωσ(σ)ίδης 9 (2) 1951, 1952, 1953, 1954, 1957, 1958,[σ 8] 1959,[σ 9] 1960, 1961 ΟΣΦΠ
Θανάσης Μπέμπης 9 (1) 1951, 1952, 1953, 1957, 1958, 1959, 1960, 1961,[σ 10] 1963 ΟΣΦΠ
3 Μπάμπης Κοτρίδης 8 (2) 1951, 1952, 1953,[σ 11] 1954, 1957, 1958, 1959,[σ 12] 1960 ΟΣΦΠ
Κώστας Πολυχρονίου 8 (1) 1957, 1958, 1959, 1960, 1961, 1963, 1965, 1968[σ 13] ΟΣΦΠ
Δημήτρης Σαραβάκος 8 (4) 1979,[σ 14] 1986, 1988, 1989, 1991, 1993,[σ 15] 1994, 1996[σ 16] Πανιώνιος 1, ΠΑΟ 6, ΑΕΚ 1
6 Κώστας Αντωνίου 7 (2) 1984, 1986, 1988,[σ 17] 1989, 1991, 1993, 1994 ΠΑΟ
Κώστας Μαυρίδης 7 (2) 1984, 1986, 1988, 1989, 1991, 1993, 1994[σ 18] ΠΑΟ
Γιάννης Καλιτζάκης 7000 1988, 1989, 1991, 1993, 1994, 1995, 2000 ΠΑΟ 6, ΑΕΚ 1
9 Βασίλης Ξανθόπουλος 6 (1) 1952, 1953, 1954, 1957, 1959, 1960[σ 19] ΟΣΦΠ
Σωτήρης Γκαβέτσος 6 (1) 1957, 1958, 1959,[σ 20] 1960, 1961, 1963 ΟΣΦΠ
Μίμης Στεφανάκος 6000 1958, 1959, 1960, 1961, 1963, 1965 ΟΣΦΠ
Γιάννης Κυράστας 6 (1) 1973,[σ 21] 1975, 1981, 1982, 1984, 1986 ΟΣΦΠ 3, ΠΑΟ 3
Λούης Χριστοδούλου 6 (2) 1988, 1989, 1991, 1993, 1994, 1995[σ 22] ΠΑΟ
Γιώργος Χ. Γεωργιάδης 6 (1) 1993, 1994, 1995, 2001, 2003, 2005[σ 23] ΠΑΟ 3, ΠΑΟΚ 2, ΟΣΦΠ 1
  • ο Πολυχρονίου δεν είχε την ευκαιρία να διεκδικήσει και 9ο τρόπαιο,[26] όταν ο Ολυμπιακός αποσύρθηκε από τον τελικό του 1966 με αντίπαλο την ΑΕΚ.

Τέρματα και αρχισκόρερ έτους

Ποδοσφαιριστές που έχουν σημειώσει τουλάχιστον 50 γκολ στην κανονική διάρκεια ή παράταση αγώνων κυπέλλου (όχι σε ενδεχόμενη διαδικασία των πέναλτι) και με τη σχετική αθλητική βιβλιογραφία να παραθέτει στοιχεία έως και τη διοργάνωση 2008-09 μόνο,[σ 24] είναι:

# Ποδοσφαιριστής Τέρματα
[27][28][29]
Πέν. Σύλλογος/γοι Πρώτος σκόρερ διοργάνωσης[30] [31]
φορές χρονιές (με τονισμένα οι νικηφόρες)
1 Γιώργος Σιδέρης
73
5[32] Ατρόμητος Πειραιώς (13), ΟΣΦΠ (60)[32]
5
1962 με 9, 1963 με 7, 1965 με 7, 1968 με 7, 1969 με 9
2 Δημήτρης Σαραβάκος 64[σ 25]
;
Πανιώνιος Σμύρνης, ΠΑΟ (50),[33] ΑΕΚ
4
1988 με 10, 1989 με 7, 1990 με 8, 1991 με 10 (όλες με τον ΠΑΟ)
3 Μίμης Παπαϊωάννου
55
;
ΑΕΚ
4 Θωμάς Μαύρος
54
;
Πανιώνιος Σμύρνης (σε δύο θητείες), ΑΕΚ
μία
1983 με 12 (με την ΑΕΚ)
5 Κριστόφ Βαζέχα
0050[33]
;
ΠΑΟ
μία
1999 με 5

Στους τελικούς

Παρουσίες, αγώνες και επιτυχίες

κατά χρονολογική σειρά επίτευξης του αριθμού παρουσιών[16]
# Ποδοσφαιριστής Σύλ-
λο-
γος
Παρουσία και αγώνες τελικών Κατάκτηση κυπέλλου
πλ. αγ. χρονιές πλ. χρονιές
1 Θανάσης Μπέμπης ΟΣΦΠ 100 120 1951, 1952 & επανάληψη, 1953, 1956, 1957, 1958, 1959,
1960 & επανάληψη, 1962 διακοπή, 1963
8[σ 26] 1951 με 1953, 1957 με 1960, 1963
2 Κώστας Πολυχρονίου ΟΣΦΠ 9 100 1956, 1957, 1958, 1959, 1960 & επανάλ., 1961, 1962 διακ., 1963, 1965 7[σ 27] 1957 με 1961, 1963, 1965
Μίμης Δομάζος ΠΑΟ 9 100 8: 1960 & επανάλ., 1962 διακοπή, 1965, 1967, 1968, 1969, 1972, 1977 3 3: 1967, 1969, 1977
ΑΕΚ 1: 1979
Γιώργος Κούδας ΠΑΟΚ 9 9 1970, 1971, 1972, 1973, 1974, 1977, 1978, 1981, 1983 2 1972, 1974
5 Ηλίας Ρωσ(σ)ίδης ΟΣΦΠ 8 100 1951, 1952 & επανάλ., 1953, 1954, 1956, 1957, 1960 & επανάλ., 1961 7[σ 28] 1951 με 1954, 1957, 1960, 1961
Στράτος Αποστολάκης ΟΣΦΠ 8 9 2: 1988, 1990 5 1: 1990
ΠΑΟ 6: 1991 διπλός, 1993, 1994, 1995, 1997, 1998 4: 1991, 1993 με 1995
Πρέντραγκ Τζόρτζεβιτς ΟΣΦΠ 8 8 1999, 2001, 2002, 2004, 2005, 2006, 2008, 2009 5 1999, 2005, 2006, 2008, 2009
8 Μπάμπης Κοτρίδης ΟΣΦΠ 7 9 1951, 1952 & επανάληψη, 1954, 1956, 1957, 1958, 1960 & επανάληψη 6[σ 29] 1951, 1952, 1954, 1957, 1958, 1960
Μίμης Στεφανάκος ΟΣΦΠ 7 8 1958, 1959, 1960 & επανάληψη, 1961, 1962 διακοπή, 1963, 1965 6 1958 με 1961, 1963, 1965
Γιάννης Γκαϊτατζής ΟΣΦΠ 7 7 1965, 1968, 1969, 1971, 1973, 1974, 1975 5 1965, 1968, 1971, 1973, 1975
Σταύρος Σαράφης ΠΑΟΚ 7 7 1970, 1971, 1972, 1973, 1974, 1977, 1978 2 1972, 1974
Γιάννης Γούναρης ΠΑΟΚ 7 7 1971, 1972, 1973, 1974, 1977, 1978, 1981 2 1972, 1974
Κριστόφ Βαζέχα ΠΑΟ 7 8 1991 διπλός, 1993, 1994, 1995, 1997, 1998, 1999 4[σ 30] 1991, 1993 με 1995
Γιάννης Καλιτζάκης ΠΑΟ 7 8 6: 1988, 1989, 1991 διπλός, 1993, 1994, 1995 7 6: 1988, 1989, 1991, 1993 με 1995
ΑΕΚ 1: 2000 1: 2000
Γιώργος Χ. Γεωργιάδης ΠΑΟ 7 7 5: 1993, 1994, 1995, 1997, 1998 5[σ 31] 3: 1993 με 1995
ΠΑΟΚ 2: 2001, 2003 2: 2001, 2003
  • οι Πολυχρονίου, Γκαϊτατζής δεν είχαν την ευκαιρία για μία 10η και 8η παρουσία αντίστοιχα,[26] όταν ο Ολυμπιακός αποσύρθηκε από τον τελικό του 1966 με αντίπαλο την ΑΕΚ.

Από τους παίκτες που μετείχαν αποκλειστικά σε νικηφόρους τελικούς, ο Καλιτζάκης αποτελεί αυτόν με τις περισσότερες παρουσίες στην ιστορία του θεσμού και συγκεκριμένα 7. Ο Μπέμπης έχει 8, οι Ρωσσίδης, Πολυχρονίου 7, ενώ και οι τρεις ως μόνη ήττα το 1-2 του 1956 από την ΑΕΚ (στον μοναδικό, άλλωστε, τελικό σε 13 που ο Ολυμπιακός Πειραιώς ηττήθηκε κατά τη 15ετή κυριαρχία του στη διοργάνωση μεταξύ 1951 και 1965).

Τέρματα τελικών

Προσμετρώνται όσα σημειώθηκαν στην κανονική διάρκεια του αγώνα και την παράταση, όχι σε ενδεχόμενη διαδικασία των πέναλτι:[35] [36]

κατά χρονολογική σειρά επίτευξης του αριθμού τερμάτων
# Ποδοσφαιριστής Τέρματα Λεπτά Τέρματα ανά τελικό
(με τονισμένα οι νικηφόροι)
Σύλλογος/γοι
1 Γιώργος Σιδέρης 6 690' 1960 κανένα+ένα, 1961 δύο, 1963 ένα, 1965 ένα, 1968, 1969 ένα ΟΣΦΠ
2 Γιώργος Δαρίβας 5 570' 1951 ένα, 1952 κανένα+ένα, 1953 ένα, 1954 ένα, 1956 ένα ΟΣΦΠ
Κώστας Πολυχρονίου 5 (1 πέν.) 937' 1956, 1957, 1958 δύο, 1959, 1960 κανένα+δύο, 1961, 1962, 1963 ένα, 1965 ΟΣΦΠ
Δημήτρης Σαραβάκος 5 (1 πέν.) 450' 1986 δύο, 1988 ένα, 1989 ένα, 1991 ένα, 1995 ΠΑΟ, ΑΕΚ (το 1995)
5 Νίκος Κίτσος 4 300' 1932 τρία, 1933 ένα Άρης Θεσσαλονίκης
Μπάμπης Δρόσος 4 480' 1951 δύο, 1952 ένα+κανένα, 1953, 1954 ένα ΟΣΦΠ
Γιώτης Τσαλουχίδης 4 480' 1988, 1990 δύο, 1992 ένα+ένα, 1993 ΟΣΦΠ
Κριστόφ Βαζέχα 4 (1 πέν.) 755' 1991 ένα+κανένα, 1993 ένα, 1994 ένα, 1995 ένα, 1997, 1998, 1999 ΠΑΟ
9 από 3: Γιάννης Βάζος (ΟΣΦΠ), Ηλίας Υφαντής (ΟΣΦΠ), Θανάσης Μπέμπης (ΟΣΦΠ), Τάκης Τσιρώνης (1 πεν. / ΑΓΣ Καστοριάς), Χρήστος Δημόπουλος (1 πεν. / ΠΑΟ), Βαγγέλης Βλάχος (ΑΕΚ 1, ΠΑΟ 2), Βασίλης Τσιάρτας (1 πέν. / ΑΕΚ), Πρέντραγκ Τζόρτζεβιτς (2 πέν. / ΟΣΦΠ),[37] Μιχάλης Κωνσταντίνου (ΠΑΟ 2, ΟΣΦΠ 1),[37] Μάρκους Μπεργκ (ΠΑΟ),[37] Ραφίκ Τζεμπούρ (ΟΣΦΠ 2, ΑΕΚ 1)[37] [38]

Από τους παραπάνω, χατ τρικ σημείωσαν οι Κίτσος (1932, στον πρώτο τελικό του θεσμού), Βάζος (1947), Τσιρώνης (1980, έπειτα από 33 χρόνια και διεξαγωγή ισάριθμων ακριβώς αγώνων με 8 να περιλαμβάνουν παράταση), Τσιάρτας (1996) και Μπεργκ (2014).[37] Ο Τσιρώνης κατέχει τη διάκριση του ταχύτερου χατ τρικ και του μοναδικού καθαρού (στα τελευταία 24' της επανάληψης), ενώ κυπελλούχοι στέφθηκαν οι τέσσερις που έπονται του πρωτοπόρου Κίτσου.

Λογότυπο

Το λογότυπο του Κυπέλλου Ελλάδας έχει εξελιχθεί με το πέρασμα του χρόνου. Στο παρελθόν εμπεριείχε τον εκάστοτε κεντρικό χορηγό του Κυπέλλου. Το διάστημα 2006–10, κεντρικός χορηγός του Κυπέλλου ήταν η Hellas Online.[39] Για την περίοδο 2010–12, ο κεντρικός χορηγός της διοργάνωσης ήταν ο ΟΠΑΠ.[40] Την περίοδο 2011–12 παρουσιάστηκε ένα νέο λογότυπο, το οποίο δεν εμπεριείχε χορηγό και αποτελεί το σύγχρονο λογότυπο της διοργάνωσης.

Δείτε επίσης

Σημειώσεις

  1. δεν λαμβάνεται υπόψη η μη πραγματοποιηθείσα επαναληπτική αναμέτρηση ΟΣΦΠ-ΠΑΟ της περιόδου 1946-47, αλλά μόνο η πρόκριση των γηπεδούχων
  2. ο τελικός του 1962 και ο ημιτελικός της χρονιάς 1963-64 διακόπηκαν χωρίς να επαναληφθούν
  3. ο τελικός του 1962 διακόπηκε χωρίς να επαναληφθεί
  4. ο ημιτελικός της περιόδου 1963-64 διακόπηκε χωρίς να επαναληφθεί
  5. δεν υπολογίζεται ο τελικός ΟΣΦΠ-ΑΕΚ του 1966 που δεν έλαβε χώρα, αλλά μόνο η νίκη των φιλοξενούμενων χωρίς αγώνα
  6. 6,0 6,1 επίσης, προκρίθηκαν αμφότεροι και τις τρεις χρονιές που συναντήθηκαν για τη φάση των ομίλων (1993-94, 1995-96 και 2000-01)
  7. η διαφορά πέντε (5) με το σύνολο των διασταυρώσεων, προκύπτει από τους δύο αγώνες μεταξύ ΟΣΦΠ και ΠΑΟ που διακόπηκαν χωρίς να επαναληφθούν (τελικός 1962, ημιτελικός 1963-64) και τις τρεις φορές που ΑΕΚ και ΠΑΟ συναντήθηκαν για τη φάση των ομίλων, αλλά αμφότεροι προκρίθηκαν (1993-94, 1995-96 και 2000-01)
  8. τέσσερις εμφανίσεις σε γύρους πριν τον τελικό[17]
  9. πέντε εμφανίσεις σε γύρους πριν τον τελικό[17]
  10. δύο εμφανίσεις σε γύρους πριν τον τελικό[18]
  11. δύο εμφανίσεις σε γύρους πριν τον τελικό[17]
  12. δύο εμφανίσεις σε γύρους πριν τον τελικό[17]
  13. μία εμφάνιση πριν τον τελικό[18]
  14. τουλάχιστον μία εμφάνιση πριν τον τελικό[19]
  15. σημείωσε 2 τέρματα στη φάση των ομίλων[20]
  16. σημείωσε τουλάχιστον ένα τέρμα στη φάση των ομίλων (διαμόρφωσε το τελικό ΠΑΟ-ΑΕΚ 3-1, δηλαδή κατά την ήττα από τον πρώην του σύλλογο[21]
  17. σημείωσε 3 τέρματα σε γύρους πριν τον τελικό[22]
  18. σημείωσε τέρμα στη φάση των ομίλων[23]
  19. δύο εμφανίσεις σε γύρους πριν τον τελικό[18]
  20. μία εμφάνιση πριν τον τελικό[17]
  21. μία εμφάνιση πριν τον τελικό[18]
  22. σημείωσε 2 τέρματα στη φάση των ομίλων[24]
  23. τουλάχιστον μία εμφάνιση πριν τον τελικό[25]
  24. μάλλον δύσκολο πάντως να έχει ήδη ή να προσεγγιστεί μελλοντικά ο αριθμός 50, λαμβάνοντας υπόψη τις τωρινές συνθήκες του ελληνικού ποδοσφαίρου (λιγότεροι αγώνες εξαιτίας συρρίκνωσης των εθνικών κατηγοριών, σκορ χαμηλότερα, μεταγραφή στο εξωτερικό των ικανότερων επιθετικών)
  25. έκδοση της ΓΓΑ πιστώνει στον Σαραβάκο 62 τέρματα,[29] γεγονός που ενδεχόμενα οφείλεται στο ότι οι συγγραφείς είτε θεώρησαν κάποια ως αυτογκόλ, είτε δεν ενημέρωσαν τα στοιχεία τους μέχρι και το τέλος της σταδιοδρομίας του παίκτη (1997)
  26. συνολικά, ο Μπέμπης κατέκτησε 9 κύπελλα[14]
  27. συνολικά, ο Πολυχρονίου κατέκτησε 8 κύπελλα[14]
  28. συνολικά, ο Ρωσσίδης κατέκτησε 9 κύπελλα[14]
  29. συνολικά, ο Κοτρίδης κατέκτησε 8 κύπελλα[14]
  30. συνολικά, ο Βαζέχα κατέκτησε 5 κύπελλα αγωνιζόμενος με τον ΠΑΟ και τελευταίο την περίοδο 2003-04 (με τέσσερις εμφανίσεις σε γύρους πριν τον τελικό)[34]
  31. συνολικά, ο ΓΧ Γεωργιάδης κατέκτησε 6 κύπελλα, το τελευταίο με τον ΟΣΦΠ τη χρονιά 2004-05 (με τουλάχιστον μία εμφάνιση πριν τον τελικό)[25]

Παραπομπές

  1. Προκήρυξις αγώνων ποδοσφαιρίσεως, εφημ. ΕΜΠΡΟΣ, 31.01.1907, σελ. 4
  2. Οι χθεσινοί αγώνες ποδοσφαιρίσεως εις τον Νέον Φάληρον, εφημ. ΕΜΠΡΟΣ, 19.02.1907, σελ. 2
  3. Τα αποτελέσματα του αγώνος της ποδοσφαιρίσεως, εφημ. ΕΜΠΡΟΣ, 26.02.1907, σελ. 2
  4. Οι χθεσινοί αγώνες εις το Ποδηλατοδρόμιον, εφημ. ΕΜΠΡΟΣ, 12.02.1907, σελ. 4
  5. Η ιστορία του ελληνικού ποδοσφαίρου κατά την τελευταίαν 30ετίαν, εφημ. ΑΘΛΗΤΙΚΟΝ ΒΗΜΑ, 22.06.1938, σελ. 3
  6. Ανδρέας Μπόμης, Γκολ 2000 • Ένας αιώνας ποδόσφαιρο: αλμανάκ, ιστορία, σχόλια, Εκδόσεις Πελεκάνος, Αθήνα 2000, ISBN 978-000-4000-05-3, σελ. 39
  7. Greece - Final Tables 1906-1959, Αλέξανδρος Μαστρογιαννόπουλος, Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation (RSSSF)
  8. Το ποδοσφαιρικόν κύπελλον Ελλάδος, εφημ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ 24.09.1959, σ. 4
  9. Οι μεγαλύτερες νίκες στην ιστορία του Κυπέλλου Ελλάδας, Θοδωρής Κουνάδης, sport24.gr, 23.09.2011
  10. Greek Cup - Highest Scores (complete), Γιώργος Γ. Βασσάλος για το Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation (RSSSF) (Αγγλικά)
  11. Country > Greece, footballderbies.com (Αγγλικά)
  12. The greatest rivalries in club football > Nos 50-41, βρετανική εφημ. Daily Mail 13.09.2009 (Αγγλικά)
  13. Greece - Cup Data > 1999/00, Αλέξανδρος Μαστρογιαννόπουλος, RSSSF
  14. 14,0 14,1 14,2 14,3 14,4 Στάθης Αρβανίτης, Η ιστορία του Ολυμπιακού, με πλήρη στοιχεία 1925-2000 • 75 χρόνια θρύλου, Εκδόσεις Καστανιώτη, Αθήνα 2000, ISBN 960-0329-45-1, σελ. 23-32
  15. Πάνος Φιαμέγκος (συνεργ. στατιστικά Ν. Πετρόπουλος), Παναθηναϊκός, 1908-1998 • 90 χρόνια ιστορικής πορείας, Εκδ. Γ. Γεωργαλάς, Αθήνα 1998, σελ. 202
  16. 16,0 16,1 67 χρόνια κύπελλο Ελλάδας, ό.π, σελ. 29
  17. 17,0 17,1 17,2 17,3 17,4 Γιώργος Αλεξανδρής-Ηλίας Λέκκας, H ιστορία του Ολυμπιακού • 71 χρόνια Ολυμπιακός, Εκδόσεις Γ.Χ Αλεξανδρή, Αθήνα 1996, τμ. Β, σελ. 725
  18. 18,0 18,1 18,2 18,3 Αλεξανδρής-Λέκκας, ό.π, τμ. Β, σελ. 730-731
  19. Άρης-Πανιώνιος 5-2, εφημ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ 15.02.1979, σελ. 4
  20. Σήφης Βοτζάκης (συνεργ. Βαγγέλης Μελέκογλου), 100 χρόνια Παναθηναϊκός • Η ιστορία 1908-2008, Εκδόσεις Α.Α Λιβάνη, Αθήνα 2008, ISBN 960-1418-75-X, σελ. 489
  21. Βοτζάκης, σελ. 495
  22. Βοτζάκης, ό.π, σελ. 483
  23. Βοτζάκης, ό.π, σελ. 490
  24. Βοτζάκης, ό.π, σελ. 492
  25. 25,0 25,1 Ολυμπιακός: Απλά νίκησε, Βασίλης Καλπίνος, Ελληνική Ραδιοφωνία (ΕΡΑ), 22.12.2004
  26. 26,0 26,1 Αλεξανδρής-Λέκκας, ό.π, τμ. Α, σελ. 290
  27. 67 χρόνια κύπελλο Ελλάδας, ό.π, σελ. 28
  28. συλλογικό έργο (επιμέλεια Κώστας Κουκουλάς), The Cupfather, σειρά Goalnews Magazine, ειδική έκδοση εφημ. Goal news 02.04.2009, σελ. 36-37
  29. 29,0 29,1 συλλογικό έργο, Ελληνικός αθλητισμός • Ιστορική αναδρομή 1896-1996 / Στατιστικά όλων των αθλημάτων, έκδοση Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού (ΓΓΑ), Υφυπουργείο Αθλητισμού, Αθήνα 1997, τμ. Β΄, σελ. 265
  30. Greece - Cup Data > Topscorers by Year, Αλέξανδρος Μαστρογιαννόπουλος, RSSSF (Αγγλικά)
  31. The Cupfather, ό.π, σελ. 46
  32. 32,0 32,1 Αρβανίτης, ό.π, σελ. 346
  33. 33,0 33,1 Βοτζάκης, ό.π, σελ. 506
  34. 2003-2004, ψηφιακό αρχείο Κυπέλλου Ελλάδας, ΕΠΟ
  35. 67 χρόνια κύπελλο Ελλάδας, ό.π, σελ. 30
  36. Μπόμης, ό.π, σελ. 558 και 560
  37. 37,0 37,1 37,2 37,3 37,4 Αφιέρωμα στον τελικό του Κυπέλλου Ελλάδας, e-soccer.gr, 20.05.2015
  38. Ολυμπιακός – ΑΕΚ 1-2: «Κιτρινόμαυρο» γλέντι με Μάνταλο και Τζιμπούρ!, Παναγιώτης Τζαμπαζλής, onsports.gr
  39. Χρηματοοικονομική ανάλυση των εταιρειών Vodafone – Hellas Online, okeanis.lib.teipir.gr
  40. Προκήρυξη αγώνων Κυπέλλου Ελλάδας ΟΠΑΠ 2010-2011, ιστότοπος Ελληνικής Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας (ΕΠΟ)

Πηγές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι