Τοπικές ερασιτεχνικές Ενώσεις Ποδοσφαιρικών Σωματείων (Ελλάδα)
Οι Ενώσεις Ποδοσφαιρικών Σωματείων (Ε.Π.Σ.) αποτελούν τα τοπικά όργανα διοίκησης του ερασιτεχνικού ποδοσφαίρου στην Ελλάδα. Λειτουργούν ως νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου (Ν.Π.Ι.Δ.) μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα. Είναι τα αρμόδια όργανα, μέσω των οποίων γίνεται η εγγραφή των ποδοσφαιρικών σωματείων στα μητρώα της Ελληνικής Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας (Ε.Π.Ο.).[1] Ακόμη είναι υπεύθυνες για τη διεξαγωγή των τοπικών πρωταθλημάτων και κυπέλλων, όπως και των πρωταθλημάτων εφήβων και παίδων.[2] Επίσης, συντονίζουν τις δραστηριότητες των μικτών ομάδων νέων, παίδων και προπαίδων, οι οποίες τις εκπροσωπούν σε εθνικό επίπεδο, συμμετέχοντας στα πρωταθλήματα προεπιλογής εθνικών ομάδων.
Η κάθε Ε.Π.Σ. είναι αρμόδια για την εποπτεία των ποδοσφαιρικών σωματείων που εδρεύουν μέσα στα γεωγραφικά πλαίσια ευθύνης της, τα οποία οριοθετούνται συνήθως σε επίπεδο Νομού, εκτός ορισμένων εξαιρέσεων στις περιπτώσεις των Νομών Αττικής, Αργολίδας, Λευκάδας και Πρέβεζας. Επίσης, υπάρχουν Ε.Π.Σ. οι οποίες διαθέτουν ονομασίες επιπέδου γεωγραφικών διαμερισμάτων, καθώς αποτελούν συνέχεια προηγουμένων ενώσεων που κάλυπταν μεγαλύτερη γεωγραφική έκταση, από τις οποίες διασπάστηκαν έπειτα από απόφαση της Ε.Π.Ο., χωρίς όμως να μετονομαστούν. Αυτές είναι η Ε.Π.Σ. Θράκης υπεύθυνη για τον Νομό Ροδόπης, η Ε.Π.Σ. Μακεδονίας υπεύθυνη για τον Νομό Θεσσαλονίκης, η Ε.Π.Σ. Ηπείρου υπεύθυνη για τον Νομό Ιωαννίνων και η Ε.Π.Σ. Θεσσαλίας υπεύθυνη για τον Νομό Μαγνησίας.
Ιστορία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στα τέλη του 19ου αιώνα, αναγνωρίζεται δειλά - δειλά η αξία της σωματικής άσκησης και εντάσσεται στις παράλληλες δραστηριότητες των σωματείων γενικού χαρακτήρα. Ακολουθούν χρονικά τα αμιγώς αθλητικά σωματεία και τελευταία εμφανίζονται τα σωματεία που εξειδικεύονται σε ένα μόνο άθλημα (o Σύλλογος Ποδοσφαιρίσεως «Γουδί» ήταν ο πρώτος που σχηματίστηκε στην Ελλάδα το 1906, ως αμιγώς ποδοσφαιρικός σύλλογος). Μέσα σε αυτό το γενικότερο πλαίσιο, σχηματίζονται οι πρώτες ερασιτεχνικές ποδοσφαιρικές ενώσεις, με αφετηρία το 1924, οπότε και οργανώνονται οι Ενώσεις Ποδοσφαιρικών Σωματείων (Ε.Π.Σ.) στις δύο μεγαλύτερες πόλεις της Ελλάδας, στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη.
- Οι 10 πρώτοι Νομοί στους οποίους δημιουργήθηκαν Ε.Π.Σ.: Αθηνών, Μακεδονίας (Θεσσαλονίκης), Πειραιά, Πατρών (Αχαΐας), Ευβοίας–Βοιωτίας, Θράκης (Ροδόπης), Ηρακλείου, Θεσσαλίας (Μαγνησίας), Μεσσηνίας, Ανατολικής Μακεδονίας (Καβάλας).
- H δεκαετία με την ίδρυση των περισσοτέρων Ε.Π.Σ. (1946–1956): Αργολίδας–Κορινθίας, Ρεθύμνου, Δωδεκανήσου, Λέσβου, Χανίων, Σάμου, Φθιώτιδας–Φωκίδας, Ηπείρου (Ιωαννίνων), Κέρκυρας, Λακωνίας, Αρκαδίας, Κεντρικής–Δυτικής Μακεδονίας (Ημαθίας), Σερρών, Βορειοδυτικής Μακεδονίας (Κοζάνης).
- Μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1960, προστίθενται στη λίστα των Ε.Π.Σ. άλλες 4 Ενώσεις: Κιλκίς, Λάρισας, Δράμας, Αργολίδας.
- Περίοδος 1967–1974: δημιουργούνται άλλες 8 Ε.Π.Σ. (Αιτωλίας–Ακαρνανίας, Καρδίτσας, Χαλκιδικής, Έβρου, Ηλείας–Ζακύνθου, Πέλλας, Βοιωτίας, Τρικάλων).
- Δεκαετία 1975–1985: προσθήκη ακόμη 12 Ε.Π.Σ. (Καστοριάς, Ξάνθης, Φλώρινας, Κεφαλληνίας–Ιθάκης, Κυκλάδων, Πιερίας, Άρτας, Πρέβεζας–Λευκάδας, Γρεβενών, Λασιθίου, Θεσπρωτίας, Φωκίδας).
- Περίοδος 1986–2003: Oι τελευταίες Ε.Π.Σ. (Ζακύνθου, Ευρυτανίας, Ανατολικής Αττικής, Δυτικής Αττικής) ολοκλήρωσαν τον χάρτη του ερασιτεχνικού ποδοσφαίρου.
Η A΄ Κατηγορία των Ενώσεων Ποδοσφαιρικών Σωματείων (Ε.Π.Σ.) θεωρείται πλέον το τέταρτο τη τάξει πρωτάθλημα ανδρών στο ελληνικό ποδόσφαιρο μετά την κατάργηση της Δ΄ Εθνικής Κατηγορίας το 2013. Η ιστορική κατάταξη στην πυραμίδα του ελληνικού ποδοσφαίρου (1959–Σήμερα):
- 2021–Σήμερα: 4η
- 2019–2021: 5η
- 2013–2019: 4η
- 1982–2013: 5η
- 1977–1982: 4η
- 1967–1977: 3η
- 1965–1967: 4η
- 1962–1965: 3η
- 1959–1962: 2η
Διοργανώσεις
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Οι διοργανώσεις των κατά τόπους Ε.Π.Σ. προκηρύσσονται από τις αρμόδιες τοπικές ενώσεις, με βάση τις αποφάσεις της Ε.Π.Ο..
Πρωταθλήματα Ε.Π.Σ.
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Τα πρωταθλήματα των Ε.Π.Σ. περιλαμβάνουν συνολικά μέχρι τέσσερις κατηγορίες.[2] Οι πρωταθλήτριες και τρεις δευτεραθλήτριες ομάδες των ανωτάτων κατηγοριών των Ε.Π.Σ., τις περιόδους 2013–2016 και 2022–Σήμερα, μετέχουν σε ειδικό πρωτάθλημα με την επωνυμία «Πρωτάθλημα Πρωταθλητριών Ε.Π.Σ.», που σκοπό έχει τον καθορισμό των ομάδων που προβιβάζονται στην Γ΄ Εθνική Κατηγορία.[3]
Κύπελλα Ε.Π.Σ.
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Κατά τις αγωνιστικές περιόδους 1971–2018, τα κύπελλα των Ε.Π.Σ. αποτελούσαν την πρώτη φάση του Κυπέλλου Ερασιτεχνών Ελλάδας, κατά την οποία αναδεικνύονταν οι κυπελλούχοι που εν συνεχεία μετείχαν στη δεύτερη φάση της διοργάνωσης, την οποία προκήρυσσε η Ε.Π.Ο.. Η συμμετοχή των ομάδων που αγωνίζονται σε ερασιτεχνική εθνική κατηγορία και στις ανώτατες κατηγορίες των κατά τόπους Ε.Π.Σ., είναι υποχρεωτική, ενώ για τις υπόλοιπες ομάδες η συμμετοχή είναι προαιρετική.[2]
Εκπροσώπηση στη Γενική Συνέλευση της Ε.Π.Ο.
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Οι 53 συνολικά Ενώσεις Ποδοσφαιρικών Σωματείων εκπροσωπούνται από 1 μέλος, με δικαίωμα ψήφου, στη Γενική Συνέλευση της Ελληνικής Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας.[4]
Κατάλογος των Ενώσεων Ποδοσφαιρικών Σωματείων
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ «Κανονισμός Ερασιτεχνικών Ποδοσφαιρικών Σωματείων (Ιούνιος 2025)» (PDF).
- 1 2 3 «Κανονισμός Αγώνων Ποδοσφαίρου Επαγγελματικών και Ερασιτεχνικών Πρωταθλημάτων (Ιούλιος 2025)» (PDF).
- ↑ «Προκήρυξη Γ΄ Εθνικής Κατηγορίας 2025–2026 & 2026–2027» (PDF).
- ↑ «Μέλη Ε.Π.Ο. | ΕΠΟ - Ελληνική Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου». www.epo.gr. Ανακτήθηκε στις 31 Ιανουαρίου 2026.
Πηγές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ΑΣΠΟΓΑΛΗ, ΦΑΝΗ (2023). ΤΟ ΕΡΑΣΙΤΕΧΝΙΚΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΣΕΡΡΩΝ.
