Δυναστεία Παλαιολόγων

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Δυναστεία Παλαιολόγων
Device of the Palaiologos Dynasty.svg
Χώρα Flag of Palaeologus Dynasty.svg Βυζάντιο
Ιδρυτής Μιχαήλ Η´
Τελευταίος ηγεμόνας Κωνσταντίνος ΙΑ΄
Ίδρυση 11ος αιώνας
Παύση ηγεμονίας 1453

Η Δυναστεία των Παλαιολόγων ήταν η τελευταία αυτοκρατορική οικογένεια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Γενάρχης της ήταν ο Μιχαήλ Η' Παλαιολόγος ο οποίος ανακηρύχθηκε αυτοκράτορας το 1261, όταν ανακατέλαβε την Κωνσταντινούπολη και κατέλυσε την Λατινική Αυτοκρατορία η οποία είχε ιδρυθεί μετά την Δ' Σταυροφορία. Η Δυναστεία των Παλαιολόγων διήρκεσε μέχρι τις 29 Μαΐου 1453 και την άλωση της Κωνσταντινούπολης από την Οθωμανική Αυτοκρατορία, με τελευταίο βυζαντινό αυτοκράτορα των Κωνσταντίνο ΙΑ' Παλαιολόγο.

Αυτοκράτορες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Δυναστεία των Παλαιολόγων αποτελείτο από τους ακόλουθους αυτοκράτορες (εντός παρενθέσεως η περίοδος βασιλείας τους):

  1. Μιχαήλ Η' Παλαιολόγος (1259-1282)
  2. Ανδρόνικος Β' Παλαιολόγος (1282-1328), γιος του Μιχαήλ Η'
  3. Μιχαήλ Θ' Παλαιολόγος (1295-1320), συναυτοκράτορας, γιος του Ανδρόνικου Β'
  4. Ανδρόνικος Γ' Παλαιολόγος (1328-1341), γιος του Μιχαήλ Θ'
  5. Ιωάννης Ε' Παλαιολόγος (1341-1391), γιος του Ανδρόνικου Γ'
  6. Ανδρόνικος Δ' Παλαιολόγος (1376-1379), πρωτότοκος γιος του Ιωάννη Ε'
  7. Ιωάννης Ζ' Παλαιολόγος (1390), γιος του Ανδρόνικου Δ' και εγγονός του Ιωάννη Ε'
  8. Ανδρόνικος Ε' Παλαιολόγος (1403-1407), συναυτοκράτορας, γιος του Ιωάννη Ζ'
  9. Μανουήλ Β' Παλαιολόγος (1391-1425), δευτερότοκος γιος του Ιωάννη Ε'
  10. Ιωάννης Η' Παλαιολόγος (1425-1448), πρωτότοκος γιος του Μανουήλ Β'
  11. Κωνσταντίνος ΙΑ' Παλαιολόγος (1449-1453), νεότερος γιος του Μανουήλ Β'

Τιτουλάριοι Αυτοκράτορες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δεσπότες του Μυστρά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γενεαλογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο δικέφαλος αετός, έμβλημα της Δυναστείας των Παλαιολόγων και της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, με το μονόγραμμα των Παλαιολόγων στο κέντρο. Τοιχογραφία του 14ου αιώνα σε ναό.
  • α1. Ανδρόνικος Δούκας Κομνηνός Παλαιολόγος (–μετά το 1246), παντρεύτηκε την Θεοδώρα Παλαιολογίνα
    • β1. Μιχαήλ Η' Παλαιολόγος (1224/5–1282), παντρεύτηκε (1253) την Θεοδώρα Δούκαινα Βατάτζαινα (1240–1303)
      • γ1. Μανουήλ Παλαιολόγος (1254/7–π.1259)
      • γ2. Ανδρόνικος Β' Παλαιολόγος (1259–1332)
      • γ3. Κωνσταντίνος Δούκας Παλαιολόγος (π.1261–1306)
      • γ4. Θεόδωρος Παλαιολόγος (–μετά το 1310)
      • γ5. Ειρήνη Παλαιολογίνα
      • γ6. Άννα Κομνηνή Παλαιολογίνα (1260–1299/1300)
      • γ7. Ευδοκία Παλαιολογίνα (–1302)
      • γ8. Θεοδώρα Παλαιολογίνα
      • γ9. Ευφροσύνη Παλαιολογίνα, νόθα κόρη
      • γ10. Μαρία Παλαιολογίνα, νόθα κόρη
    • β2. Ιωάννης Κομνηνός Παλαιολόγος (–1274)
      • γ1. Κωνσταντίνος Τορνίκης Παλαιολόγος
      • γ2. Άννα Παλαιολογίνα (–1280), παντρεύτηκε (π.1267) τον Νικόλαο Μαλιασηνό
    • β3. Κωνσταντίνος Παλαιολόγος (–1271)
      • γ1. Μιχαήλ Παλαιολόγος (–π.1321)
      • γ2. Ανδρόνικος Παλαιολόγος, παντρεύτηκε την Άννα Ταρχανειώτισσα
      • γ3. Μαρία Παλαιολογίνα, παντρεύτηκε τον Ισαάκιο Τορνίκη
      • γ4. μία κόρη, παντρεύτηκε τον Σμίλετς της Βουλγαρίας
      • γ5. Θεοδώρα Παλαιολογίνα, παντρεύτηκε τον Ιωάννη Συναδηνό
    • β4. Μαρία Παλαιολογίνα (–1274), παντρεύτηκε (π.1237) τον Νικηφόρο Ταρχανειώτη
    • β5. Ειρήνη Παλαιολογίνα (1218–1284), παντρεύτηκε (πριν το 1240) τον Ιωάννη Καντακουζηνό (–πριν το 1257)

Οικόσημα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Νόμισμα του Γουλιέλμου Θ' Παλαιολόγου, Μαρκησίου του Μονφερράτου (1494-1518), με το βυζαντινό δικέφαλο αετό και το οικόσημο των Παλαιολόγων

Οι Παλαιολόγοι ήταν οι πρώτοι βυζαντινοί αυτοκράτορες που χρησιμοποίησαν οικόσημα και θυρεούς, ακολουθώντας τη συνήθεια που εμφανίσθηκε στη Δυτική Ευρώπη στο τέλος του 12ου αιώνα. Στην αρχή το οικόσημο τους ήταν ένας χρυσός σταυρός σε ερυθρό υπόβαθρο. Μετά την ανακατάληψη της Κωνσταντινούπολης το 1261, ο Μιχαήλ Παλαιολόγος πρόσθεσε τα τέσσερα τα ονομαζόμενα πυρεκβόλα, τα οποία έμοιαζαν στο σχήμα του γράμματος Β και γιαυτό υποδείκνυαν το ρητό Βασιλεύς Βασιλέων, Βασιλεύων Βασιλευόντων.[6]

Ένα άλλο, κοινό έμβλημα των Παλαιολόγων ήταν ο δικέφαλος αετός, που μερικές φορές έφερε και το μονόγραμμα του αυτοκράτορα στο κέντρο, για το οποίο δεν υπάρχουν αναφορές χρήσης του σε οικόσημα στο Βυζάντιο. Το δικαίωμα να φέρουν το δικέφαλο αετό στα οικόσημά τους παραχωρήθηκε όμως σε ορισμένες δυτικές οικογένειες, ενώ χρησιμοποιήθηκε, μαζί με το τετραγραμμικό σταυρό, και από τον κλάδο των Παλαιολόγων που κατέστησαν μαρκήσιοι του Μονφερράτου από το 1301 ως το 1533.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Rietstap's Armorial - Palaiologos
  2. Ottfried Neubecker, Heraldry - Sources, Symbols and Meaning, pp.106, Tiger Books International (Twickenham), 1997.
  3. «Flag of the Byzantine Empire shown in the "Book of All Kingdoms" (14th century)». Flags of the World. http://flagspot.net/flags/gr_byz.html#con. Ανακτήθηκε στις 07-08-2010. 
  4. Γεώργιος Κωδινός, Περί των Οφφικίων, Bonn Ed. 1839, σελ. 28
  5. «Other Byzantine flags shown in the "Book of All Kingdoms" (14th century)». Flags of the World. http://flagspot.net/flags/gr_byz.html#oth. Ανακτήθηκε στις 07-08-2010. 
  6. Byzantine Heraldry, from Heraldica.org

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]