Μετάβαση στο περιεχόμενο

Ιερά Αρχιεπισκοπή Κρήτης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Αρχιεπισκοπή Κρήτης)
Ιερά Αρχιεπισκοπή Κρήτης
Γενικές πληροφορίες
XώραΕλλάδα
ΈδραΗράκλειο
ΥπαγωγήΟικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως
(Εκκλησία Κρήτης)
Αρχιερατικές Περιφέρειες8
Ενορίες127
Ναοί1.077
Μονές15
Μητροπολιτικός ΝαόςΚαθεδρικός Ναός Αγίου Μηνά
Διοίκηση
ΑρχιεπίσκοποςΕυγένιος Β΄
Βοηθός ΕπίσκοποςΚνωσού Μεθόδιος
ΠρωτοσύγκελλοςΑρχιμανδρίτης Βαρθολομαίος Βογιατζόγλου
Γενικός Αρχιερατικός ΕπίτροποςΑρχιμανδρίτης Νικηφόρος Κουνάλης
ΙεροκήρυκεςΑρχιμανδρίτης Νικηφόρος Κουνάλης και Αρχιμανδρίτης Δημήτριος Πολιτάκης
Εφημέριοι212
Διάκονοι8
Ιστοσελίδα
iak.gr/

Η Ιερά Αρχιεπισκοπή Κρήτης είναι η έδρα της Εκκλησίας Κρήτης, η οποία είναι ημιαυτόνομη Ορθόδοξη Εκκλησία υπαγόμενη στο Οικουμενικό Πατριαρχείο.[1].

Η περιφέρειά της περιλαμβάνει την πόλη του Ηρακλείου, καθώς και μέρος της Περιφερειακής Ενότητας Ηρακλείου.

Μέχρι το 1967 ονομαζόταν «Ιερά Μητρόπολις Κρήτης». Από τότε, με απόφαση του Οικουμενικού Πατριαρχείου, ανυψώθηκε σε Αρχιεπισκοπή[2] και ο Μητροπολίτης της, έκτοτε, φέρει τον τίτλο του Αρχιεπισκόπου.

Αρχιεπίσκοπος από τις 11 Ιανουαρίου 2022 είναι ο Ευγένιος Β΄ (Αντωνόπουλος)[3].

Ενορίες και Ιεροί Ναοί

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Ενορίες Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κρήτης
Αρχιερατική περιφέρεια Ενορία Κοινότητα Δήμος Επαρχία
Α' Αρχιερατική Περιφέρεια Ηράκλειον - Ενορία Ι.Μ.Ν. Αγίου Μηνά -- Ηρακλείου Τεμένους
Ηράκλειον - Ενορία Ι.Κ.Ν. Αγίου Τίτου
Ηράκλειον - Ενορία Αγίας Τριάδος
Ηράκλειον (Πόρος) - Ενορία Αγίου Γεωργίου
Ηράκλειον (Λιμήν) - Ενορία Αγίου Δημητρίου
Ηράκλειον - Ενορία Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης
Ηράκλειον (Ανάληψις) - Ενορία Αναλήψεως Σωτήρος
Ηράκλειον (Χρυσοπηγή) - Ενορία Ζωοδόχου Πηγής
Ηράκλειον (Νέον Στάδιον) - Ενορία Μιχαήλ Αρχαγγέλου
Ηράκλειον - Ενορία Ευαγγελισμού Θεοτόκου (Παναγίας Σταυροφόρων)
Ηράκλειον (Νέαι Κλαζομέναι) - Ενορία της του Θεού Σοφίας
Ηράκλειον - Ενορία Αγίας Άννης
Β' Αρχιερατική Περιφέρεια Νέα Αλικαρνασσός - Ενορία Αγίου Νικολάου Νέας Αλικαρνασσού
Ηράκλειον - (Άγιος Ιωάννης) - Ενορία Αγίου Ιωάννου --
Ηράκλειον (Νέα Αλάτσατα) - Ενορία Εισοδίων Θεοτόκου
Ηράκλειον (Μπεντεβή) - Ενορία Γενεσίου Θεοτόκου
Ηράκλειον (Νέα Βρυούλα-Κατσαμπάς) - Ενορία Αγίου Δημητρίου
Ηράκλειον (Πατέλαι) - Ενορία Μεταμορφώσεως Σωτήρος
Ηράκλειον (Φορτέτσα) - Ενορία Αγίου Ευμενίου
Ηράκλειον (Αγ. Αικατερίνη) - Ενορία Αγίας Αικατερίνης
Ηράκλειον - Ενορία Αγίου Ευγενίου
Άνω Νέα Αλικαρνασσός - Ενορία Αγίου Γεωργίου Νέας Αλικαρνασσού
Νέα Αλικαρνασσός - Ενορία Κοιμήσεως Θεοτόκου (Παναγία Καμαριανή)
Ηράκλειον (Φιλοθέη) - Ενορία Αγίου Κυρίλλου Επισκόπου Γορτύνης --
Καλλιθέα - Ενορία Προφήτου Ηλιού Καλλιθέας Πεδιάδος
Πρασσάς-Καρτερός - Ενορία Ευαγγελιμού Θεοτόκου
Γ' Αρχιερατική Περιφέρεια Ηράκλειον - Ενορία Αγίας Βαρβάρας -- Τεμένους
Ηράκλειον - Ενορία Αγίου Ελευθερίου
Ηράκλειον (Μασταμπάς) - Ενορία Κοιμήσεως Θεοτόκου
Ηράκλειον (Δειλινά) - Ενορία Αγίου Στυλιανού
Ηράκλειον (Εσταυρωμένος) - Ενορία Τιμίου Σταυρού
Ηράκλειον (Αγ. Ιωάννης Χωστός) - Ενορία Αγίου Ιωάννου
Ηράκλειον (Φοινικάς) - Ενορία Οσίου Θεοδοσίου
Ηράκλειον (Λοφούπολις) - Ενορία Αγίου Πνεύματος
Ηράκλειον (Κορακοβούνιον) - Ενορία Αγίου Γεωργίου
Ηράκλειον (Νέος Κόσμος) - Ενορία Αγίου Γεωργίου
Ηράκλειον - Ενορία Αγίου Ιωάννου Ελεήμονος
Ηράκλειον (Κνωσός) - Ενορία Αγίας Σοφίας
Βασιλειαί - Ενορία Αγίου Γεωργίου Βασιλειών
Σκαλάνιον - Ενορία Αγίου Ιωάννου Σκαλανίου Πεδιάδος
Δ' Αρχιερατική Περιφέρεια

(Επισκοπή)

Αϊτάνια - Ενορία Κοιμήσεως Θεοτόκου Αϊτανίων Χερσονήσου
Άνω Βάθεια - Ενορία Αγίου Αντωνίου Επάνω Βάθειας
Άνω Γούβαι - Ενορία Ζωοδόχου Πηγής Γουβών
Ανώπολις - Ενορία Αρχιστρατήγων Ανωπόλεως
Βορίτσιον - Ενορία Αγίας Μαρίνης Χαρασού
Γάλιπε - Ενορία Κοιμήσεως Θεοτόκου Καινουργίου Χωρίου
Γαλίφα - Ενορία Αρχιστρατήγων Γαλίφας
Γούρναι - Ενορία Αγίου Γεωργίου Ανωπόλεως
Ελαία - Ενορία Γενεσίου Θεοτόκου Ελαίας
Επισκοπή - Ενορία Αγίου Μηνά Επισκοπής
Καινούργιον Χωρίον - Ενορία Εισοδίων Θεοτόκου Καινουργίου Χωρίου
Καλόν Χωρίον - Ενορία Αγίου Γεωργίου Καλού Χωρίου
Κάτω Βάθεια - Ενορία Μεταμορφώσεως Σωτήρος Κάτω Βάθειας
Κάτω Γούβαι - Ενορία Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης Γουβών
Κόκκινη Χάνιον - Ενορία Υπεραγίας Θεοτόκου (Άξιον εστίν) Ανωπόλεως
Κόξαρη - Ενορία Ευαγγελισμού Θεοτόκου Κόξαρης
Σγουροκεφάλιον - Ενορία Αγίας Τριάδος Σγουροκεφαλίου
Σταμνοί - Ενορία Μεταμορφώσεως Σωτήρος Επισκοπής
Χαρασόν - Ενορία Αγίου Νικολάου Χαράσου
Ε' Αρχιερατική Περιφέρεια

(Κουνάβοι)

Άγιος Βασίλειος - Ενορία Αγίου Βασιλείου Αγίου Βασιλείου Αρχανών-Αστερουσίων
Άνω Αρχάναι - Ενορία Αγίου Νικολάου Αρχανών Τεμένους
Αρκάδιον - Ενορία Ταξιαρχών Δαμανίων Μονοφατσίου
Αρμανώγεια - Ενορία Αγίου Ιωάννου Μεταξοχωρίου
Αστρακοί - Ενορία Αγίας Μαρίνης Αστρακών Πεδιάδος
Δαμάνια - Ενορία Τιμίου Σταυρού Δαμανίων Μονοφατσίου
Καλλονή - Ενορία Αγίου Νικολάου Καλλονής Πεδιάδος
Καταλαγάριον - Ενορία Προφήτου Ηλιού Καταλαγαρίου
Κάτω Αρχάναι - Ενορία Αγίου Νικολάου Κάτω Αρχανών Τεμένους
Κουνάβοι - Ενορία Μεταμορφώσεως Σωτήρος Κουνάβων
Κώμαι - Ενορία Αγίου Γεωργίου
Μεταξοχώριον - Ενορία Κοιμήσεως Θεοτόκου Μεταξοχωρίου Μονοφατσίου
Μυρτιά - Ενορία Μεταμορφώσεως Σωτήρος Μυρτιάς Πεδιάδος
Πατσίδες - Ενορία Αγίας Παρασκευής Κάτω Αρχανών Τεμένους
Πεζά - Ενορία Εισοδίων Θεοτόκου Πεζών Πεδιάδος
Χουδέτσιον - Ενορία Αγίου Ιωάννου Χουδετσίου
ΣΤ' Αρχιερατική Περιφέρεια

(Τύλισος)

Αγία Μαρίνα - Ενορία Αγίας Μαρίνης Γαζίου Μαλεβιζίου Μαλεβιζίου
Αγία Πελαγία - Ενορία Αγίας Πελαγίας Αχλάδας
Ξηροπόταμος - Ενορία Αγίου Στεφάνου Γαζίου
Αηδονοχώριον - Ενορία Αγίου Χαραλάμπους Αηδονοχωρίου
Αμμουδάρα - Ενορία Γενεσίου Θεοτόκου Γαζίου
Άνω Καλέσια - Ενορία Αγίου Γεωργίου Καλεσίων
Αστυράκιον - Ενορία Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης Αστυρακίου
Αχλάδα - Ενορία Τιμίου Προδρόμου Αχλάδας
Γάζιον - Ενορία Κοιμήσεως Θεοτόκου Γαζίου
Γάζιον (Εργατικαί Κατοικίαι) - Ενορία Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης
Γάζιον - Ενορία Αγίου Παντελεήμονος
Γωνίαι - Ενορία Κοιμήσεως Θεοτόκου Γωνιών
Δαμάστα - Ενορία Αγίου Γεωργίου Δαμάστας
Καβροχώριον - Ενορία Αγίου Δημητρίου Γαζίου
Καμαράκιον - Ενορία Αγίου Ιωάννου Αστυρακίου
Καμάριον - Ενορία Αγίου Νικολάου Καμαρίου
Καμαριώτης - Ενορία Αγίου Γεωργίου Καμαριώτου
Κάτω Καλέσια - Ενορία Ευαγγελισμού Θεοτόκου Καλεσίων
Κεραμούτσιον - Ενορία Εισοδίων Θεοτόκου Κεραμουτσίου
Μάραθος - Ενορία Αγίου Χαραλάμπους Μαράθου
Μονή - Ενορία Αγίας Παρασκευής Μονής
Ροδιά - Ενορία Ευαγγελισμού Θεοτόκου Ροδιάς
Τύλισος - Ενορία Αγίου Νικολάου Τυλίσου
Φόδελε - Ενορία Αγίου Γεωργίου Φόδελε
Ζ' Αρχιερατική Περιφέρεια

(Άγιος Μύρων)

Άγιος Μύρων - Ενορία Αγίου Μύρωνος Αγίου Μύρωνος Ηρακλείου
Άνω Ασίται - Ενορία Αγίων Ιωάννου Άνω Ασιτών
Κάτω Ασίται - Ενορία Μεταμορφώσεως Σωτήρος Κάτω Ασιτών
Κιθαρίς - Ενορία Αγίου Φανουρίου Κρουσώνος Μαλεβιζίου
Κορφαί - Ενορία Αγίας Τριάδος Κορφών
Κρουσών - Ενορία Αγίου Χαραλάμπους Κρουσώνος
Λουτράκιον - Ενορία Αγίου Γεωργίου Λουτρακίου
Πενταμόδιον - Ενορία Κοιμήσεως Θεοτόκου Πενταμοδίου Ηρακλείου
Πετροκέφαλον - Ενορία Γενεσίου Θεοτόκου Πετροκεφάλου
Πυργού - Ενορία Αγίου Γεωργίου Πυργούς
Σάρχος - Ενορία Τιμίου Σταυρού Σάρχου Μαλεβιζίου
Ζ' Αρχιερατική Περιφέρεια

(Δαφνέ)

Άγιος Βλάσιος - Ενορία Αγίου Βλασίου Βασιλειών Ηρακλείου Τεμένους
Άγιος Σύλλας - Ενορία Αγίου Σίλα Αγίου Σύλλα
Αθανάτοι-Γούρναι - Ενορία Αγίου Ιωάννου --
Αυγενική - Ενορία Αγίου Γεωργίου Αυγενικής Μαλεβιζίου
Βενεράτον - Ενορία Ευαγγελιμού Θεοτόκου Βενεράτου Τεμένους
Βούται - Ενορία Κοιμήσεως Θεοτόκου Βουτών Μαλεβιζίου
Δαφνές - Ενορία Αγίας Ζώνης Δαφνέ Τεμένους
Καρκαδιώτισσα - Ενορία Γενεσίου Θεοτόκου Κυπαρίσσου
Κεράσια - Ενορία Αγίου Γεωργίου Κερασίων Μαλεβιζίου
Κυπάρισσος - Ενορία Αγίου Παντελεήμονος Κυπαρίσσου Τεμένους
Μαλάδες - Ενορία Αγίων Αναργύρων --
Προφήτης Ηλίας (Κανλικαστέλλιον) - Ενορία Προφήτου Ηλιού Προφήτου Ηλιού (Κανλικαστελλίου)
Ρουκάνιον-Γαλένιον - Ενορία Αγίου Ιωάννου Κυπαρίσσου
Σίβα - Ενορία Αγίου Γεωργίου Σίβας Μαλεβιζίου Μαλεβιζίου
Σταυράκια - Ενορία Αγίου Γεωργίου Σταυρακίων
Τσαγκαράκιον - Ενορία Αγίου Γεωργίου Προφήτου Ηλιού (Κανλικαστελλίου) Τεμένους

Ιεροί Ναοί Ηρακλείου

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  • Ιερός Μητροπολιτικός Ναός Αγίου Μηνά
  • Ιερός Καθεδρικός Ναός Αγίου Τίτου
  • Ιερός Ναός Αγίας Τριάδος
  • Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου Πόρου
  • Ιερός Ναός Αγίου Δημητρίου (Λιμένος)
  • Ιερός Ναός Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης
  • Ιερός Ναός Αναλήψεως του Σωτήρος
  • Ιερός Ναός Ζωοδόχου Πηγής Χρυσοπηγής
  • Ιερός Ναός Μιχαήλ Αρχαγγέλου Νέου Σταδίου
  • Ιερός Ναός Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Σταυροφόρων
  • Ιερός Ναός Αγίας Άννης
  • Ιερός Ναός της του Θεού Σοφίας Νέων Κλαζομενών
  • Ιερός Ναός Αγίου Νικολάου Νέας Αλικαρνασσού
  • Ιερός Ναός Ἁγίου Ιωάννου
  • Ιερός Ναός Εἰσοδίων της Θεοτόκου Νέων Αλατσάτων
  • Ιερός Ναός Αγίου Δημητρίου Νέων Βρυούλλων
  • Ιερός Ναός Γενεσίου της Θεοτόκου Μπεντεβή
  • Ιερός Ναός Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Πατελλών
  • Ιερός Ναός Αγίου Ευμενίου Φορτέτσας
  • Ιερός Ναός Αγίας Αικατερίνης
  • Ιερός Ναός Αγίου Ευγενίου του Καππαδόκου
  • Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου Άνω Νέας Αλικαρνασσού
  • Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου Παναγίας Καμαριανής
  • Ιερός Ναός Αγίου Κυρίλλου Γορτύνης
  • Ιερός Ναός Προφήτου Ηλιού Καλλιθέας
  • Ιερός Ναός Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Καρτερού
  • Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου (Παναγίτσα Μικρασιατών) Μασταμπά
  • Ιερός Ναός Αγίας Βαρβάρας
  • Ιερός Ναός Αγίου Ελευθερίου
  • Προσκυνηματικός Ναός Παναγίας Βουρλιώτισσας
  • Παναγίας Καμαριανής από την Αλικαρνασσό της Μικράς Ασίας, η οποία τιμάται στον ομώνυμο ναό την Τετάρτη της Μεσοπεντηκοστής (ημέρα της ευρέσεώς της στην Αλικαρνασσό της Μικράς Ασίας).
  • Αγίου Νικολάου από την Αλικαρνασσό της Μικράς Ασίας, στον ομώνυμο ναό της Νέας Αλικαρνασσού.[4]
  • Παναγίας Μυρτιδιώτισσας, που εορτάζεται στις 24 Σεπτεμβρίου στη Μονή Παλιανής.
  • Παναγίας της Ορφανής, στη Μονή Αγκαράθου.
  • Παναγίας Βουρλιώτισσας, στον ομώνυμο ναό.[5][6]

Ιερές Μονές και Ησυχαστήρια

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Ιερά ΜονήΕίδοςΑριθμός Μοναχών
Κοιμήσεως της Θεοτόκου ΑγκαράθουΑνδρική29
Αγίου Γεωργίου ΕπανωσήφηΑνδρική40
Αγίας Ειρήνης ΚρουσώνοςΓυναικεία9
Αγίου Ιωάννου Θεολόγου ΑνωπόλεωςΑνδρική4
Αγίου Παντελεήμονος Φόδελε ΗρακλείουΑνδρική2
Γεννήσεως της Θεοτόκου ΣαββαθιανώνΓυναικεία15
Αγίου Γεωργίου ΓοργολαΐνιΑνδρική2
Κοιμήσεως της Θεοτόκου ΠαληανήςΓυναικεία18
Οσίας Ειρήνης Χρυσοβαλάντου ΗρακλείουΑνδρική4
Ιερά ΗσυχαστήριαΕίδοςΑριθμός Μοναχών
Αγίων Θεοδώρων ΗρακλείουΓυναικείο15
Αγίων Πάντων ΛουτρακίουΓυναικείο1
Αγίας Φωτεινής ΕλληνοπεραμάτωνΓυναικείο3
Γεννήσεως της Θεοτόκου ΠαντανάσσηςΓυναικείο9
Γεννήσεως της Θεοτόκου ΣγουροκεφαλίουΓυναικείο2
Εισοδίων της Θεοτόκου ΡογδιάςΓυναικείο10

Επισκοπικός κατάλογος

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
ΌνομαΈτηΣημειώσεις
Επίσκοποι Γορτύνης
Τίτοςμετά το 62Ιδρυτής, άγιος
Αρτεμάς ή Τυχικόςπροσωρινά και ενδιάμεσα
Φίλιππος~ 160/170 – 180/192
Διόσκορος
Άγιος Μύρων ο θαυματουργός249επίσκοπος Κνωσού
Κρήσκης256
Κύριλλος ο ιερομάρτυς~ 299 ~ 304επίσκοπος Γορτύνης
Πέτρος ο ιερομάρτυς
Παύλος Α΄κατά τους χρόνους του Μεγάλου Κωνσταντίνου
Μύρων~ 350
Ικόνιος ή Εικόνιος~ 431
Μαρτύριος451
Θεόδωρος553
Ιωάννης Α΄597
Παύλος Β΄667
Άγιος Ευμένιος ο θαυματουργός668 – 680;
Βασίλειος Α΄680, 692
Άγιος Ανδρέας ο Ιεροσολυμίτης711 – 740;
Ηλίας Α΄~ 787[7]
Ιωάννης Β΄αναφέρεται στο Συνοδικό του Σουαρέτ
Στέφανος Α΄αναφέρεται στο Συνοδικό του Σουαρέτ
Νικήτας Α΄αναφέρεται στο Συνοδικό του Σουαρέτ
Νικήτας Β΄αναφέρεται στο Συνοδικό του Σουαρέτ
Βασίλειος Β΄823/828αναφέρεται στο Συνοδικό του Σουαρέτ
Βασίλειος Γ΄879εξόριστος στην Κωνσταντινούπολη
Ηλίας Β΄ ο συγγραφεύςμετά το 920 και πριν το 961εξόριστος στην Κωνσταντινούπολη
Μητροπολίτες Ηρακλείου
Ανδρέας Β΄τέλος 10ου αιώνακατά τον Laurent
Νικήτας Γ΄αναφέρεται στο Συνοδικό του Σουαρέτ
Στέφανος Β΄πριν τον Νοέμβριο 1027 – μετά τον Απρίλιο 1032[8]
Ιωάννης Γ΄πριν τον Μάρτιο 1166[9] – 1172;
Λέωναναφέρεται στο Συνοδικό του Σουαρέτ
Μιχαήλαναφέρεται στο Συνοδικό του Σουαρέτ
Κωνσταντίνος Α΄αναφέρεται στο Συνοδικό του Σουαρέτ
Ηλίας Γ΄αναφέρεται στο Συνοδικό του Σουαρέτ
Βασίλειος Δ΄αναφέρεται στο Συνοδικό του Σουαρέτ
Κωνσταντίνος Β΄αναφέρεται στο Συνοδικό του Σουαρέτ
Νικόλαος Α΄αναφέρεται στο Συνοδικό του Σουαρέτ
Ιωάννης Δ΄αναφέρεται στο Συνοδικό του Σουαρέτ
Μανουήλ Α΄αναφέρεται στο Συνοδικό του Σουαρέτ
Μανουήλ Β΄έπειτα μοναχός, με το όνομα Μάξιμος. Αναφέρεται στο Συνοδικό του Σουαρέτ
Νικόλαος Β΄τέλη 12ου αιώναΤο 1216 διατελεί στη Νίκαια και έπειτα καθίσταται Σμύρνης προεδρικώς (αναφέρεται στο Συνοδικό του Σουαρέτ)
Πρόεδροι Κρήτης εν εξορία
Νικηφόρος Α΄ Μοσχόπουλος~ 1285 – 1322
Μακάριος~ 1357
Άνθιμος~ 1371Μητροπολίτης Αθηνών και Ευρίπου και Πρόεδρος Κρήτης
Ιγνάτιος~ 1381 – 1410Μητροπολίτης Παλαιών Πατρών και Πρόεδρος Κρήτης
ΠρόχοροςΜητροπολίτης Σταυρουπόλεως και Πρόεδρος Κρήτης
Παΐσιος ο Γορτύνης~ 1439μάλλον τιτουλάριος επίσκοπος
Βελισσάριος~ 1499Επίσκοπος Κορώνης και Πρόεδρος Κρήτης
Μητροπολίτες Κρήτης
Νεόφυτος Πατελλάρος1646 – 1679
Νικηφόρος Β΄ ο Σκωτάκης1679 – 1683
Καλλίνικος Α΄1683; – μετά τον Οκτώβριο 1686[10]
Αρσένιος Α΄1687; – 1688
Αθανάσιος ο Καλλιπολίτης1688 – 1697
Καλλίνικος Β΄1697 – 1699;αδερφός της Μονής Γωνιάς
Αρσένιος Β΄1699 – 1701
Ιωάσαφ ο Κίμινης1702 – 1710;καθαιρέθηκε
Κωνστάντιος ο Χαλκιόπουλος, Κρης1711; – 1716
Γεράσιμος Α΄ ο από Κισάμου1716 – 1719κατέλαβε αυθαίρετα τον Μητροπολιτικό Θρόνο
Κωνστάντιος ο Χαλκιόπουλος, Κρης1719 – 1722β΄θητεία
Δανιήλ από Ρεθύμνης1722 – 1725Κατέλαβε αυθαίρετα τον θρόνο και επεχείρησε να καταστήσει αυτοκέφαλη την Εκκλησία της Κρήτης. Καθαιρέθηκε
Γεράσιμος Β΄ ο Λετίτζης ή Γέροντας1725 – 1755Κρης, από τη Μονεμβασιά
Άνθιμος1756Κατά τον Τωμαδάκη αναγνώστηκε λανθασμένα
Γεράσιμος Γ΄ ο Χίοςπρο του Απριλίου 1756[11] – 1769
Ζαχαρίας (Μαριδάκης)Ιούλιος 1769 – Μάιος 1786από Λητής και Ρεντίνης, παραιτήθηκε
Μάξιμος (Προγιαννακόπουλος)19 Μαΐου 1786 – 4 Μαΐου 1800 †
Γεράσιμος Δ΄ (Παρδάλης)25 Μαΐου 1800[12] – 23 Ιουνίου 1821Εθνομάρτυρας
Μεθόδιος (Σαπουντζάκης)1822Του προτάθηκε η Μητρόπολη Κρήτης αλλά δεν αποδέχθηκε τη θέση. Έπειτα Βεροίας, Ρόδου και Καρπάθου
Καλλίνικος Γ΄Μάρτιος 1824 – 24 Αυγούστου 1830 †εξ Αγχιάλου
Μελέτιος Α΄ (Νικολετάκης)1831 – 1839από Σητείας
Πορφύριος (Φωτιάδης)Αύγουστος 1839 – 9 Σεπτεμβρίου 1839από Μυτιλήνης, παραιτήθηκε πριν κατέλθει στην Κρήτη
Καλλίνικος Δ΄ (Γαργαλάδος)Σεπτέμβριος 1839 – 12 Φεβρουαρίου 1842παραιτήθηκε
Καλλίνικος Ε΄ (Χούγιας ή Καλούτζος)1 Μαρτίου 1842 – Δεκέμβριος 1843από πρώην Ρόδου, παραιτήθηκε
Χρύσανθος ο ΛέσβιοςΔεκέμβριος 1843 – 24 Αυγούστου 1850κατόπιν Φιλιππουπόλεως
Σωφρόνιος Α΄ (Ιωάννου)24 (ή 25) Αυγούστου 1850 – 17 Δεκεμβρίου 1850από Αίνου, δεν αποδέχτηκε την εκλογή και παραιτήθηκε πριν κατέλθει στην Κρήτη
Διονύσιος Α΄ ο ΒυζάντιοςΔεκέμβριος 1850 – 28 Αυγούστου 1856από Πρεσλάβας, έπειτα προεδρικώς Βόσνης
Ιωαννίκιος (Ζαγορίσιος, Ζάγκος ή Ξεφλούδης)28 Αυγούστου 1856 – 16 Ιουλίου 1858 †από πρώην Ιωαννίνων
Διονύσιος Β΄ (Χαριτωνίδης)27 Ιουλίου 1858[13] – 16 Νοεμβρίου 1868κατόπιν Διδυμοτείχου, μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης
Μελέτιος Β΄ (Καβάσιλας)16 Νοεμβρίου 1868 – 23 Νοεμβρίου 1874ο Καλύμνιος, από Διδυμοτείχου, κατόπιν πάλι Διδυμοτείχου
Σωφρόνιος Β΄ (Χρηστίδης)23 Νοεμβρίου 1874 – 6 Ιουνίου 1877από Διδυμοτείχου, επαύθη
Μελέτιος Β΄ (Καβάσιλας)6 Ιουνίου 1877 – 13 Αυγούστου 1882 †από Διδυμοτείχου, β΄ θητεία
Τιμόθεος Α΄ (Καστρινογιαννάκης ή Σγουρός)20 Σεπτεμβρίου 1882 – 18 Φεβρουαρίου 1897 †από Χερρονήσου
Ευμένιος Β΄ (Ξηρουδάκης)12 Μαΐου 1898 – 1 Απριλίου 1920 †από Λάμπης και Σφακίων. Το 1916 εκτοπίστηκε από την Εθνική Άμυνα στη Χίο
Τίτος Β΄ (Ζωγραφίδης)22 Φεβρουαρίου 1922 – 25 Απριλίου 1933 †από Πέτρας
Τιμόθεος Β΄ (Βενέρης)22 Ιουλίου 1933 – Ιανουάριος 1941από Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου, επαύθη
Βασίλειος Ε΄ (Μαρκάκης)8 Απριλίου 1941 – 10 Ιανουαρίου 1950 †εξορίστηκε το 1942 από τους Γερμανούς στην Αθήνα
Ευγένιος Α΄ (Ψαλιδάκης)23 Μαΐου 1950 – 28 Φεβρουαρίου 1967από Αρκαδίας
Αρχιεπίσκοποι Κρήτης
Ευγένιος Α΄ (Ψαλιδάκης)28 Φεβρουαρίου 1967 – 7 Φεβρουαρίου 1978 †προήχθη σε Αρχιεπίσκοπο
Τιμόθεος Γ΄ (Παπουτσάκης)10 Μαρτίου 1978 – 26 Ιουλίου 2006 †από Γορτύνης και Αρκαδίας
Ειρηναίος Α΄ (Αθανασιάδης)30 Αυγούστου 2006 – 2 Δεκεμβρίου 2021από Κυδωνίας και Αποκορώνου, απηλλάγη των καθηκόντων του λόγω υγείας
Ευγένιος Β΄ (Αντωνόπουλος)11 Ιανουαρίου 2022 – σήμερααπό Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου
  1. «Άρθρο: Οι Σχέσεις εκκλησίας Κρήτης και Οικουμενικού Πατριαρχείου». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Σεπτεμβρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 11 Νοεμβρίου 2015.
  2. «Ιστορία Εκκλησίας Κρήτης». Ιερά Αρχιεπισκοπή Κρήτης. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Μαρτίου 2014. Ανακτήθηκε στις 28 Απριλίου 2021.
  3. «Νέος Αρχιεπίσκοπος Κρήτης εξελέγη υπό της Αγίας και Ιεράς Συνόδου του Οικ. Πατριαρχείου ο Σεβ. Μητροπολίτης Ρεθύμνης κ.κ. Ευγένιος». Ιερά Αρχιεπισκοπή Κρήτης. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Ιανουαρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 11 Ιανουαρίου 2022.
  4. O Άγιος Νικόλαος της Αλικαρνασσού, 5/12/2017, iscreta.gr
  5. Οι Παναγίες των Μικρασιατών στο Ηράκλειο, 15/8/2017, neakriti
  6. Παναγίτσα του Μασταμπά – Η εκκλησία που έχτισαν οι Μικρασιάτες στο Ηράκλειο, 12/08/2015, mikrasiatis
  7. Πατριάρχου Γερμανού, Ευρισκόμενα πάντα, σελ. 196
  8. Laurent 1963, σελ. 466.
  9. Χωνιάτης, Νικήτας (1865). Τα ευρισκόμενα πάντα. σελ. 256.
  10. «Απόφαση επί Πατριάρχου Διονυσίου Δ΄ (Οκτώβριος 1686)». Εκκλησιαστική Αλήθεια. Κ (5): 38. 4. https://books.google.de/books?id=sIwXAAAAYAAJ&hl=el&pg=PA38#v=onepage&q&f=false. Ανακτήθηκε στις 4 Μαΐου 2022.
  11. «Όρος Συνοδικός (28 Απριλίου 1756)». Εκκλησιαστική Αλήθεια. Κ (38): 423. 9 1900. https://books.google.de/books?id=sIwXAAAAYAAJ&hl=el&pg=PA423#v=onepage&q&f=false. Ανακτήθηκε στις 5 Μαΐου 2022.
  12. Χαμουδόπουλος, Μηνάς (1882). «Πατριαρχικαί πινακίδες». Εκκλησιαστική Αλήθεια Β (ΙΗ): 278. https://books.google.de/books?id=7EkWAAAAYAAJ&hl=el&pg=PA278#v=onepage&q&f=false. Ανακτήθηκε στις 16 Νοεμβρίου 2022.
  13. Καλλίφρων, Βασίλειος Δ. (1867). Εκκλησιαστικά ή Εκκλησιαστικόν Δελτίον. Κωνσταντινούπολη. σελ. 153.
  • Laurent, V. (1963). Le Corpus des sceaux de l' empire Byzantin. V.1 (L'eglise) (στα Γαλλικά). Paris: Centre National de la Recherche Scientifique. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]