Μετάβαση στο περιεχόμενο

Αγαμέμνονας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Ἀγαμέμνων
Βασιλεύς των Μυκηνών
Αρχιστράτηγος των Αχαιών
Ο Αγαμέμνων καθισμένος, κρατώντας το σκήπτρο του. Αγγείο του 5ου αιώνα π.Χ.
Σύζυγος-οιΚλυταιμνήστρα
Σύντροφος-οιΧρυσηίδα, Βρισηίδα και Κασσάνδρα
ΓονείςΑτρέας και Αερόπη
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Στην ελληνική μυθολογία, ο Αγαμέμνων (από τις λέξεις άγαν + μέμνων, που σημαίνει «επίμονος», «σταθερός», «καρτερικός») υπήρξε βασιλιάς των Μυκηνών και του Άργους, ενδεχομένως δε και επικυρίαρχος των ηγεμόνων της μυκηναϊκής επικράτειας.[1] Θεωρείται ο πλέον εξέχων μεταξύ αυτών και αναγνωρίζεται ως αρχιστράτηγος πανελλήνιας κλίμακας κατά τη διάρκεια της εκστρατείας κατά της Τροίας. Υπήρξε γιος του Ατρέα, βασιλιά των Μυκηνών, και της Αερόπης[2], αδελφός του Μενελάου και της Αναξιβίας, και σύζυγος της Κλυταιμνήστρας, με την οποία απέκτησε τρεις κόρες, την Ιφιγένεια, την Ηλέκτρα και τη Χρυσόθεμις, καθώς και έναν γιο, τον Ορέστη.

Με το ξεκίνημα του Τρωικού Πολέμου, ο Αγαμέμνων κατόρθωσε να συγκροτήσει έναν εκτεταμένο στρατό και στόλο από όλες τις ελληνικές πόλεις, επιδεικνύοντας έτσι το κύρος και την ηγεμονία του σε πανελλήνιο επίπεδο. Μετά την άλωση της Τροίας και την επιστροφή του στην πατρίδα, δολοφονήθηκε από την Κλυταιμνήστρα και τον Αίγισθο, εραστή της συζύγου του, ο οποίος είχε εν τω μεταξύ καταλάβει την εξουσία των Μυκηνών.

Το βασίλειο των Μυκηνών

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο πατέρας του Αγαμέμνονα, Ατρέας δολοφονήθηκε από τον Αίγισθο, ο οποίος κατέλαβε το θρόνο και βασίλευε από κοινού με τον πατέρα του, Θυέστη, αδελφό του Ατρέα. Εν τω μεταξύ, ο Μενέλαος κι ο Αγαμέμνονας κατέφυγαν στον Τυνδάρεω, βασιλιά της Σπάρτης, όπου παντρεύτηκαν τις κόρες του: ο Μενέλαος παντρεύτηκε την Ωραία Ελένη κι ο Αγαμέμνονας την Κλυταιμνήστρα. Ο Αγαμέμνονας και η Κλυταιμνήστρα έκαναν τέσσερα παιδιά: έναν γιο, τον Ορέστη, και τρεις κόρες, την Ιφιγένεια, την Ηλέκτρα και τη Χρυσοθέμιδα. Ο Μενέλαος διαδέχτηκε τον Τυνδάρεω ως βασιλιάς της Σπάρτης, ενώ ο Αγαμέμνονας, με τη βοήθεια του αδελφού του, κατάφερε να ανατρέψει το Θυέστη και τον Αίγισθο και να επανακτήσει το βασίλειο των Μυκηνών. Κατάφερε μάλιστα να επεκτείνει το βασίλειό του κι έτσι έγινε ο ισχυρότερος αρχηγός της Ελλάδος.

Το οικογενειακό ιστορικό του Αγαμέμνονα είχε αμαυρωθεί από βιασμούς, φόνους, αιμομιξίες, και προδοσία, συνέπειες του αποτρόπαιου εγκλήματος που διαπράχθηκε από τον πρόγονό του, Τάνταλο, και έπειτα εξ αιτίας μιας κατάρας που επιβλήθηκε στον Πέλοπα, γιο του Ταντάλου, από τον Μύρτιλο, τον οποίο είχε δολοφονηθεί. Έτσι ατυχία κυνηγούσε διαδοχικές γενιές του Οίκου των Ατρειδών, μέχρι να εξιλεωθούν από τον Ορέστη σε ένα δικαστήριο που πραγματοποιήθηκε από κοινού από ανθρώπους και θεούς.

Η θυσία της Ιφιγένειας

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Η Μάσκα του Αγαμέμνωνος, Α' ταφικός περίβολος Μυκηνών, 16ος αι. π.Χ..

Όταν οι Αχαιοί ξεκίνησαν για την Τροία, ο στόλος τους παρέμενε αγκυροβολημένος στο λιμάνι της Αυλίδας, καθώς δεν υπήρχαν ούριοι άνεμοι για το ταξίδι. Ο μάντης Κάλχας αποκάλυψε ότι αιτία για την κακοτυχία αυτή ήταν ο ίδιος ο Αγαμέμνονας, καθώς σε ένα δάσος της θεάς του κυνηγιού Αρτέμιδος είχε σκοτώσει το ιερό ελάφι της. Οι άνεμοι θα ξαναφυσούσαν μόνο αν ο Αγαμέμνονας πρόσφερε θυσία στη θεά την ίδια του την κόρη, την Ιφιγένεια.[2] Ο Αγαμέμνονας διστακτικός συμφώνησε για τη θυσία, αλλά την τελευταία στιγμή η Άρτεμις απομάκρυνε το σώμα της Ιφιγένειας από το θυσιαστήριο, αντικαθιστώντας το με ένα ελάφι.

Ο θυμός του Αχιλλέα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Η δολοφονία του Αγαμέμνoνα

Κατά τη διάρκεια του Τρωικού πολέμου, ο Αγαμέμνονας προσέβαλε τον Αχιλλέα, το μεγαλύτερο ήρωα των Αχαιών, καθώς διεκδίκησε τη Βρισηίδα, σκλάβα του Αχιλλέα, για να αντικαταστήσει τη δική του σκλάβα, Χρυσηίδα, την οποία αναγκάστηκε να επιστρέψει στον πατέρα της τον Χρύση, τον ιερέα του Απόλλωνα για να εξευμενίσει τον θεό. Ο θυμός του Αχιλλέα για τον Αγαμέμνονα αποτέλεσε το θέμα για το έπος της Ιλιάδας του Ομήρου. Με την άλωση της Τροίας, ο Αγαμέμνονας πήρε μαζί του σαν σκλάβα την Κασσάνδρα, κόρη του βασιλιά Πρίαμου. Μαζί επέστρεψαν στις Μυκήνες, αλλά δολοφονήθηκαν από την Κλυταιμνήστρα και τον εραστή της, Αίγισθο, οι οποίοι ανέβηκαν έπειτα στο θρόνο. Ο γιος του Αγαμέμνονα, Ορέστης, αργότερα εκδικήθηκε τη δολοφονία του πατέρα του, σκοτώνοντας τη μητέρα του και τον Αίγισθο.

Δίας ή Τμώλος
Πλουτώ
Τάνταλος
βασ. της Φρυγίας
∞ 1.Διώνη
2.Κλυτία
3.Ευρυάνασσα
(1) Νιόβη
Αμφίονας της Αντιόπης
(2) Πέλοψ
Ιπποδάμεια του Οινομάου
(3) Βροτέας
(Νιοβίδες)Ατρέας
βασ. των Μυκηνών
Αερόπη
ΠιτθέαςΘυέστηςΑλκάθοος
βασ. των Μεγάρων
ΚοπρέαςΤροιζήνας
Αστυόχη
Στρόφιος
βασ. της Φωκίδας
Αγαμέμνονας
βασ. των Μυκηνών
Κλυταιμνήστρα
Μενέλαος
βασ. της Λακωνίας
Ελένη
Αίθρα
Αιγέας ή Ποσειδών
ΑίγισθοςΠεριφήτης
ΙφιγένειαΟρέστηςΕρμιόνηΘησέας
βασ. των Αθηνών
ΑλήτηςΗριγόνη
  1. Eustathius (Thessalonicensis) (1828). Eustathii Index in commentarios ad Homeri Iliadem et Odysseam.[νεκρός σύνδεσμος]
  2. 1 2 Ιστορία των Ελλήνων, Τόμος 16. Αθήνα: Δομή. 2010. σελ. 17. ISBN 978-960-617-701-9.
  3. Schmadel, Lutz D. (2007). «(911) Agamemnon». Dictionary of Minor Planet Names. Springer Berlin Heidelberg. σελ. 81. doi:10.1007/978-3-540-29925-7_912. ISBN 978-3-540-00238-3.
  • Lorenzo Rocci (1956). Vocabolario Greco-Italiano. Società Ed. Dante Alighieri srl. σελίδες 5, 1241.