Μετάβαση στο περιεχόμενο

Αυτόλυκος (μυθολογία)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Στην ελληνική μυθολογία με το όνομα Αυτόλυκος αναφέρονται τα παρακάτω δύο πρόσωπα:

  • Γιος του θεού Ερμή και της Χιόνης ή του Δαιδαλίωνα και της Φιλωνίδας. Ο Αυτόλυκος ήταν δίδυμος αδελφός του Φιλάμμωνα.[1] Νυμφεύθηκε την Αμφιθέα ή τη Νεαίρα και απέκτησαν την Αντίκλεια, τη μητέρα του Οδυσσέα. Παιδιά του Αυτολύκου ήταν ακόμα η Πολυμήδη, μητέρα του Ιάσονα, και ο Αίσιμος. Σύμφωνα με άλλη παράδοση, ο Αυτόλυκος είχε σύζυγό του τη Μήστρα, κόρη του Ερυσίχθονα. Ο Αυτόλυκος ζούσε στον Παρνασσό έχοντας δημιουργήσει λαμπρά κτήματα, πλούτο και οικογένεια με πολλούς γιους και θυγατέρες ενώ έλαβε μέρος στην Αργοναυτική Εκστρατεία. Επίσης είναι αυτός που έδωσε το όνομα στο βρέφος Οδυσσέα ως παππούς του. Ο Αυτόλυκος κατά τον Ησίοδο είχε κληρονομήσει από τον πατέρα του Ερμή την ικανότητα να κλέβει και να μεταμορφώνει τα κλεμμένα. Από τον Αμύντορα έκλεψε ένα χάλκινο κράνος (την "κυνέη" όπως ονομαζόταν) και το δώρισε στον Οδυσσέα, που το φορούσε στη νυχτερινή εισβολή του μαζί με τον Διομήδη στην πόλη της Τροίας. Ο Αυτόλυκος όμως νικήθηκε από τον Σίσυφο, του οποίου προσπάθησε ανεπιτυχώς να κλέψει τα ζώα. Ο Σίσυφος ενυμφεύθη την Αντίκλεια θυγατέρα του Αυτόλυκου, η οποία σύμφωνα με άλλες παραδόσεις, εγκατέλειψε τον Σίσυφο και έλαβε ως σύζυγο τον Λαέρτη εκ του οποίου εγεννήθη ο Οδυσσέας
  • Γιος του Δημάχου από την Τρίκκη της Θεσσαλίας, ήρωας της Σινώπης. Το άγαλμά του που σμίλεψε ο Σθέννιος, μετέφερε στην Ρώμη ο Λούκουλλος. Αυτός ο Αυτόλυκος φέρεται ως ιδρυτής μαντείου. Ο Ηρακλής τον είχε αφήσει στη Σινώπη όταν περνούσε για την εκστρατεία του κατά των Αμαζόνων. Από εκεί, ύστερα, περνώντας οι Αργοναύτες τον πήραν μαζί τους.
  • Στην Ελληνική Ιστορία με το όνομα Αυτόλυκος αναφέρονται και άλλα δύο πρόσωπα:
  • Γιος του Λύκωνος και μίας γυναίκας από την Ρόδο, Αθηναίος Θορίκιος (αρχαίος Δήμος της Αθήνας που διεσπάσθη σε κοινότητες Καλυβίων Θορικού, Κουβαρά, Κερατέας), ιδιαίτερης καλλονής, νικητής στο παγκράτιο κατά τα μεγάλα Παναθήναια του 422 π.Χ. Για τον εορτασμό της νίκης του Αυτόλυκου ο πλούσιος Αθηναίος Καλλίας παρέθεσε πολυτελές συμπόσιο ενώ ο Λεωχάρης σμίλεψε τον ανδριάντα του, κατά τον Ξενοφώντα. Ο Αυτόλυκος φονεύθηκε από τους τριάκοντα τυράννους γιατί αντιτάχθηκε στην πολιτικοστρατιωτική εξουσία τους στην Αθήνα.
  • Μαθηματικός και αστρονόμος από την Πιτάνη της Αιολίδος (περίπου 360-290 π.Χ.). Υπήρξε διδάσκαλος του συμπατριώτη του ακαδημαϊκού Αρκεσιλάου. Σώζονται δύο μόνον συγγράμματά του, τα "Περὶ κινουμένης σφαίρας" και "Περὶ ἐπιτολῶν καὶ δύσεων". Στα έργα αυτά γίνεται για πρώτη φορά η εφαρμογή της γεωμετρίας στην εξέταση των ουρανίων φαινομένων. Κριτική έκδοση των έργων του Αυτολύκου έγινε από τον Hultsch στην Λειψία το 1885.
  1. «Φιλάμμωνας». mythotopia.eu. Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου. Ανακτήθηκε στις 26 Αυγούστου 2023.
  • Emmy Patsi-Garin: Επίτομο λεξικό Ελληνικής Μυθολογίας, εκδ. οίκος «Χάρη Πάτση», Αθήνα 1969
  • Graves, Robert: The Greek Myths. Penguin Books, αναθεωρημένη έκδοση (1960), ανατύπωση 1986