Αλεξανδρούπολη

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 40°51′00″N 25°52′00″E / 40.85°N 25.8667°E / 40.85; 25.8667

Αλεξανδρούπολη
Πόλη
Ο φάρος της Αλεξανδρούπολης, σήμα κατατεθέν της πόλης
Αλεξανδρούπολη στον χάρτη: Ελλάδα
Αλεξανδρούπολη
Χώρα Flag of Greece.svg Ελλάδα
Γεωγραφικό διαμέρισμα Θράκη
Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης
Δήμος Αλεξανδρούπολης
Διοίκηση
 • Δήμαρχος Ευάγγελος Λαμπάκης
Έκταση 642,245 τ.χλμ
Πληθυσμός 57.812 (2011)
Ταχυδρομικός κώδικας 68100
Τηλεφωνικός κωδικός 25510
Ιστοσελίδα http://www.alexpolis.gr/

Η Αλεξανδρούπολη είναι πόλη της Θράκης και πρωτεύουσα του νομού Έβρου. Έχει πληθυσμό 57.812 κατοίκους (απογραφή 2011). Είναι σημαντικό λιμάνι και εμπορικό κέντρο της βορειοανατολικής Ελλάδας.

Ονομασία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ονομαζόταν Ντεντέαγατςουρκικά: Dedeağaç) μέχρι το 1919. Η συγκεκριμένη ονομασία στα τουρκικά σημαίνει δέντρο του παππού (dede σημαίνει παππούς και ağaç σημαίνει δέντρο) και βασίζονταν σε τοπική παράδοση σχετικά με ένα σοφό δερβίση, που πέρασε τα περισσότερα χρόνια της ζωής του στη σκιά ενός τοπικού δέντρου και, τελικά, τάφηκε δίπλα σε αυτό. Η πόλη ιδρύθηκε το 1875 και στην αρχή ήταν ένα μικρό χωριό αλλά σιγά σιγά ο πληθυσμός της αυξήθηκε. Το 1913, κατά τον Β΄ Βαλκανικό Πόλεμο, έμεινε για λίγο υπό ελληνική διακυβέρνηση αλλά τελικά πέρασε στη Βουλγαρία με τη συνθήκη του Βουκουρεστίου. Το 1920, με το τέλος του Α΄ Παγκόσμιου Πόλεμου, ενσωματώθηκε στην Ελλάδα. Λίγο αργότερα τον ίδιο χρόνο, με το θάνατο του βασιλιά Αλεξάνδρου Α' της Ελλάδας, μετονομάστηκε σε Αλεξανδρούπολη.

Συγκοινωνίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Αλεξανδρούπολη είναι μια πόλη σύγχρονη με προσεγμένο ρυμοτομικό σχέδιο και αναπτύσσεται με γρήγορους ρυθμούς. Αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους συγκοινωνιακούς κόμβους καθώς προσεγγίζεται με όλα τα μέσα, αεροπορικώς, σιδηροδρομικώς, οδικώς και ακτοπλοϊκώς. Αξιοσημείωτα έργα υποδομής είναι το σύγχρονο-διεθνές λιμάνι, η Εγνατία οδός καθώς και η σιδηροδρομική σύνδεση με σημαντικές πόλεις που την καθιστούν εμπορικό κόμβο και δημιουργούν τις κατάλληλες προϋποθέσεις για την περαιτέρω ανάπτυξή της στο μέλλον.

Καθημερινά δρομολόγια των υπεραστικών λεοφορείων ΚΤΕΛ συνδέουν την Αλεξανδρούπολη με τις πόλεις της Κομοτηνής, Ξάνθης, Καβάλας και Θεσσαλονίκης. Μέσω του Σταθμού των Υπεραστικών ΚΤΕΛ της Θεσσαλονίκης υπάρχει δυνατότητα μετάβασης στις πόλεις της Δυτικής, Κεντρικής και Νότιας Ελλάδας. Υπάρχουν επίσης ορισμένα δρομολόγια υπεραστικών λεοφορείων που συνδέουν απευθείας την Αλεξανδρούπολη με την Αθήνα. Συχνή καθημερινή σύνδεση υπάρχει με τις υπόλοιπες περιοχές του Νομού Έβρου.

Καθημερινά δρομολόγια της ΤΡΑΙΝΟΣΕ συνδέουν την Αλεξανδρούπολη με τη Θεσσαλονίκη, διερχόμενα από Κομοτηνή, Ξάνθη, Δράμα, Σέρρες και Κιλκίς. Καθημερινά δρομολόγια υπάρχουν και με τις περιοχές του Βόρειου Έβρου, μέχρι τα Δίκαια.

Η Αλεξανδρούπολη έχει ένα διεθνές αεροδρόμιο (Διεθνές Αεροδρόμιο Δημόκριτος), το οποίο απέχει 7 χλμ. από το κέντρο της πόλης. Εκτελούνται καθημερινές πτήσεις από και προς την Αθήνα. Ορισμένες μέρες της εβδομάδας υπάρχουν πτήσεις από και προς την Κρήτη και τη Μυτιλήνη. Κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών μηνών εκτελούνται μερικές εποχιακές πτήσεις από και προς τη Γερμανία και Ρωσία. Το αεροδρόμιο συνδέεται με την πόλη με λεωφορεία του αστικού ΚΤΕΛ και με ταξί.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αποτελεί μια από τις νεότερες πόλεις της χώρας, καθώς ιδρύθηκε το 1875 και ως πόλη αναφέρεται από τις αρχές του 20ου αιώνα. Η γύρω περιοχή της έχει πλούσιο ιστορικό παρελθόν, καθώς στην θέση της βρισκόταν η αρχαία πόλη Σάλη, την οποία αναφέρει ο Ηρόδοτος, καθώς επίσης σε κοντινή απόσταση η αρχαία Μεσημβρία, η Ρωμαϊκή Τραϊανούπολη και η Βυζαντινή Βήρα.

Ένα μικρό χωριό δημιουργήθηκε στην περιοχή της πόλης κατά τη διάρκεια κατασκευής της σιδηροδρομικής γραμμής που συνδέει την Κωνσταντινούπολη με τις μεγάλες πόλεις της Μακεδονίας. Η συγκεκριμένη εργασία αποτελούσε μέρος μιας προσπάθειας εκσυγχρονισμού της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και ανατέθηκε σε μηχανικούς από την Αυστροουγγαρία. Η αρχική εγκατάσταση σύντομα έγινε ένα χωριό γνωστό ως Ντεντέαγατς.

Ρωσοτουρκικός Πόλεμος (1877-1878)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

1893: Σταθμός τραίνων (στρατιωτικός) στην Αλεξανδρούπολη (τότε ονομάζονταν Δεδέαγατς - Οθωμανική Περίοδος).

Κατά τη διάρκεια του Ρωσοτουρκικού πολέμου του 1877-1878, ρωσικές δυνάμεις κατέλαβαν το Ντεντέαγατς και εγκαταστάθηκαν σε αυτό. Οι επικεφαλής αξιωματικοί σχεδίασαν το ρυμοτομικό σχέδιο της πόλης που βασίζονταν σε φαρδιούς, παράλληλους δρόμους αποφεύγοντας τις αδιεξόδους ώστε να διευκολύνεται η γρήγορη μετακίνηση στρατευμάτων. Το σχέδιο αυτό έρχονταν σε αντίθεση με χαρακτηριστικά Οθωμανικών πόλεων της περιόδου εκείνης όπως στενά δρομάκια, καλντερίμια και αδιεξόδους. Η πόλη επέστρεψε στην κατοχή των Οθωμανών με το τέλος του πολέμου αλλά η σύντομη παρουσία των Ρώσων είχε σημαντική συμβολή. Ορισμένοι Ρώσοι στρατιώτες πέθαναν στην πόλη το 1878 από επιδημία τύφου. Προς τιμήν των Ρώσων στρατιωτών ανεγέρθηκε μνημείο στον προαύλιο χώρο του μητροπολιτικού ναού του Αγίου Νικολάου. Τα αποκαλυπτήρια του μνημείου έγιναν την 28η Οκτωβρίου 2011 μετά από την κοινή παρέλαση Ελλήνων και Ρώσων στρατιωτών.

Απελευθέρωση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Α' Βαλκανικός Πόλεμος τελείωσε επίσημα με τη συνθήκη του Λονδίνου (30 Μαΐου 1913). Ο σουλτάνος παραχώρησε όλα τα εδάφη δυτικά της γραμμής Αίνου-Μηδείας εκτός από την Αλβανία εξουσιοδοτώντας τις Μεγάλες Δυνάμεις να προχωρήσουν στον καθορισμό των συνόρων μεταξύ των βαλκανικών κρατών. Το μεγαλύτερο μειονέκτημα της συνθήκης ήταν ότι δεν καθόριζε τα νέα σύνορα των βαλκανικών κρατών με αποτέλεσμα να εμφανιστούν διενέξεις μεταξύ των νικητών. Αποτέλεσμα αυτού ήταν ο Β΄ Βαλκανικός Πόλεμος (16 Ιουνίου ως 18 Ιουλίου 1913). Η πόλη απελευθερώθηκε από ελληνικές στρατιωτικές δυνάμεις στις 11 Ιουλίου 1913. Με τη λήξη του Β' Βαλκανικού Πολέμου υπογράφηκε η συνθήκη του Βουκουρεστίου με την οποία η πόλη παραχωρήθηκε και επίσημα στους Βουλγάρους. Η πόλη σχεδόν ερήμωσε από Έλληνες, ενώ οι Βούλγαροι προκάλεσαν ανυπολόγιστες καταστροφές. Μετά το τέλος του Α' Παγκόσμιου πολέμου υπογράφτηκε η Συνθήκη του Νεϊγύ σύμφωνα με την οποία η Βουλγαρία ως μεγάλη ηττημένη παραιτήθηκε όλων των κυριαρχικών της δικαιωμάτων επί της μεσημβρινής δυτικής Θράκης. Το Ντεντέαγατς κυβερνήθηκε προσωρινά από μια Διασυμμαχική Διοίκηση, με κυβερνητικό αντιπρόσωπο τον Χαρίσιο Βαμβακά, στενό συνεργάτη του Ελευθέριου Βενιζέλου, ο οποίος κατόρθωσε να ενσωματώσει την περιοχή στον Ελληνικό διοικητικό οργανισμό πριν ακόμη επιδικαστεί στην Ελλάδα. Στις 14η Μαΐου 1920 η 9η Μεραρχία Σερρών, με διοικητή τον Στρατηγό Επαμεινώνδα Ζυμβρακάκη κατέλαβε τις διαβάσεις προς τη Βουλγαρία και συγκεντρώθηκε στη Γκιουμουλτζίνα (Κομοτηνή). Ταυτόχρονα μια νηοπομπή από είκοσι δύο φορτηγά πλοία, αποβίβασε τη Μεραρχία Ξάνθης, με διοικητή το στρατηγό Κων/νο Μαζαράκη-Αινιάν, στο Ντεντέαγατς. Έγινε η υποστολή της γαλλικής σημαίας και η έπαρση της ελληνικής. Ο αστυνομικός διευθυντής Κ. Δανιήλ παρέδωσε την πόλη. Με την Συνθήκη των Σεβρών εκτός των άλλων η Οθωμανική Αυτοκρατορία παρέδωσε την κυριαρχία της Θράκης στην Ελλάδα.

Πολιτισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ως τη δεκαετία του ' 80 στην πόλη γίνονταν η Γιορτή Κρασιού, υπό την αιγίδα του ΕΟΤ. Η εν λόγω γιορτή ξανάρχισε έπειτα από 25 χρόνια, το καλοκαίρι του 2013.[1]

Εκπαίδευση-αξιοθέατα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην πόλη λειτουργούν τέσσερα τμήματα του Δημοκρίτειου Πανεπιστήμιου Θράκης. Τα τμήματα αυτά είναι τα εξής: Τμήμα Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία, Τμήμα Ιατρικής, Τμήμα Μοριακής Βιολογίας και Γενετικής και Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης. Το Τμήμα Ιατρικής στεγάζεται σε ένα από τα μεγαλύτερα και πλέον σύγχρονα νοσοκομεία των Βαλκανίων.

Αξιοθέατο της πόλης είναι ο Φάρος, (αναγνωρίστηκε ως μνημείο πολιτιστικής κληρονομιάς με την απόφαση στο ΦΕΚ 322/12-9-2013[2]), το Εθνολογικό Μουσείο Θράκης στην οδό 14ης Μαΐου 63, το εκκλησιαστικό μουσείο στην πλατεία της Μητρόπολης και άλλα νεοκλασικά κτίρια. Στις 14 Μαΐου κατ' έτος τιμάται με παρέλαση η απελευθέρωση της πόλης. Πολιούχος της πόλης είναι ο Άγιος Νικόλαος, του οποίου τη χάρη η πόλη τιμάει στις 6 Δεκεμβρίου κάθε χρόνο.

Αθλητικά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αθλητικές δραστηριότητες διοργανώνονται στο αθλητικό στάδιο και στο κλειστό γυμναστήριο της πόλης. Γνωστές ομάδες ποδοσφαίρου του δήμου είναι οι εξής:

Η ομάδα βόλευ του Εθνικού Αλεξανδρούπολης συμμετέχει στην A1 Εθνική Βόλευ και έδρα του είναι το κλειστό γυμναστήριο της πόλης που είναι δίπλα στο αθλητικό στάδιο.

Γνωστοί αθλητές και γνωστές αθλήτριες κατάγονται από την πόλη όπως οι εξής:

Πληθυσμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η εξέλιξη του πληθυσμού της Αλεξανδρούπολης έχει ως εξής:

Εξέλιξη
πληθυσμού
της Αλεξανδρούπολης [1]
1940 19.384
1951 18.916
1961 21.209
1971 25.529
1981 35.799
1991 39.261
2001 50.017
2011 58.125

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ψηφιακό αρχείο ΕΡΤ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ψηφιακό αρχείο ΕΟΑ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]