Ελευσίνα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 38°02′29″N 23°32′43″E / 38.0414°N 23.5453°E / 38.0414; 23.5453

Ελευσίνα
Πόλη
Άποψη του αρχαιολογικού χώρου Ελευσίνος
Ελευσίνα στον χάρτη: Ελλάδα
Ελευσίνα
Χώρα Flag of Greece.svg Ελλάδα
Περιφέρεια Αττικής
Δήμος Δήμος Ελευσίνος
Διοίκηση
 • Δήμαρχος Γεώργιος Τσουκαλάς
Γεωγραφικό διαμέρισμα Στερεά Ελλάδα
Νομός Αττικής
Επαρχία Μεγαρίδας
Πληθυσμός 25.863 (2001)
Ταχυδρομικός κώδικας 19200
Ιστοσελίδα http://www.elefsina.gr/index.aspx?sflang=en

Για τις άλλες πόλεις με το όνομα Ελευσίνα, βλέπε Ελευσίνα (αποσαφήνιση).

Η Ελευσίνα είναι πόλη του νομού Αττικής, έδρα της περιφερειακής ενότητας Δυτικής Αττικής, και βρίσκεται σε απόσταση 20 km από την Αθήνα. Έχει έκταση 20 km² και πληθυσμό 25.863 κατοίκους σύμφωνα με την απογραφή του 2001. Κατά την αρχαιότητα η Ελευσίνα αποτελούσε μαζί με την Αθήνα, την Ολυμπία, τους Δελφούς και τη Δήλο τις 5 ιερές πόλεις της Αρχαίας Ελλάδος και σε αυτήν κατέληγε η Ιερά Οδός.

Ονομασία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η λέξη Ελευσίς-ίνος αναφέρεται για πρώτη φορά στον Ορφικό ύμνο «Δήμητρος θυμίαμα». Επιπλέον, ο Ησύχιος μας αναφέρει ότι το παλαιότερο όνομα της Ελευσίνας ήταν Σαισαρία. Σύμφωνα με το μύθο, η Σαισαρία ήταν η μικρότερη κόρη του βασιλιά Κελεού. Ο Κελεός αναφέρεται ως ο πρώτος Ιεροφάντης και ότι πρώτος χειροτόνησε τις κόρες του Ιέρειες της θεάς Δήμητρας. Σύμφωνα με αρχαιολογικά ευρήματα, ο Κελεός ήταν ο οικιστής της Ελευσίνας, ο οποίος για να τιμήσει τον πατέρα, τον ήρωα Ελευσίνα, έδωσε το όνομά του στην πόλη.

Η λέξη Ελευσίνα είναι ομιλούν όνομα και προέρχεται από το ρήμα ελεύθω = έρχομαι. Δηλαδή ο τόπος της αφίξεως, του ερχομού, της παρουσίας, της αποκάλυψης. Έτσι και η λέξη Ελευσίς, με την ετυμολογία της και το μύθο της, μας δηλώνει την έλευση κάποιου σημαίνοντος γεγονότος, την έλευση της περιπλανώμενης Γης Μητέρας, για να φέρει το φως, την άνοιξη. Σε όλα τα αρχαία κείμενα η λέξη Ελευσίς δεν υπάρχει παρά μόνο σε συνάρτηση με τη θεά Δήμητρα ή στα Ελευσίνια Μυστήρια. Έτσι έγινε γνωστή η Ελευσίνα στην αρχαιότητα κι έτσι μένει για πάντα. Σαισαρία, η Ελευσίνα, από την ιέρεια Σαισάρα. Ελευσίνα, από τον ήρωα της τον Ελευσίνα. Ελευσίς, από την έλευση της θεάς Δήμητρας.

Στην ελληνιστική εποχή από την πόλη άποικοι ίδρυσαν μια ομώνυμη πόλη πλάι στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου και ένα χωριό Ελευσίς στην όαση του Φαγιούμ.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην αρχαιότητα η Ελευσία ήταν για 2000 χρόνια (1600 π.Χ.-400 μ.Χ.) μία από τις πέντε ιερές πόλεις με τα Ελευσίνια Μυστήρια να προσελκύουν προσκυνητές από όλο τον τότε γνωστό κόσμο. Το όνομα της πόλης έγινε ακόμα πιο γνωστό χάρη στον μεγάλο τραγικό ποιητή Αισχύλο. Ακολούθησαν 14 αιώνες στη διάρκεια των οποίων η Ελευσίνα περιέπεσε σε αφάνεια. Το 1827 μετά την απελευθέρωση από την τουρκοκρατία και τη δημιουργία του πρώτου ελληνικού κράτους, η Ελευσίνα ήταν μία μικρή πόλη των 250 κατοίκων, αρβανίτικης καταγωγής. Τη δεκαετία του 1860 η Ελευσίνα άρχισε να αλλάζει όψη με την ανέγερση νέων κατοικιών και με την εγκατάσταση σ' αυτή περιστασιακών εμπόρων. Την αργόσυρτη πορεία της επιτάχυναν η κατασκευή της σιδηροδρομικής γραμμής (1884) και η τομή του Ισθμού της Κορίνθου. Καθοριστική είναι η δεκαετία του 1880, όπου άρχισε η βιομηχανική ανάπτυξη. Ιδρύθηκε το Σαπωνοποιείο Χαριλάου (1875), η βιομηχανία τσιμέντου Titan (1902), τα οινοπνευματοποιεία Βότρυς (1906) και Κρόνος (1922). Στη διάρκεια της γερμανικής κατοχής (1941-1945) αναπτύχθηκε ισχυρή αντίσταση μέσα στην πόλη, στα εργοστάσια και το στρατιωτικό αεροδρόμιο. Μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο μετακινήθηκαν στην Ελευσίνα εργαζόμενοι από όλα τα μέρη της Ελλάδας για να εργαστούν στις βιομηχανίες της περιοχής. Η βιομηχανική δραστηριότητα, όμως, αναπτύχθηκε άναρχα πάνω στις αρχαιότητες και δίπλα στην περιοχή κατοικίας. Η ρύπανση του περιβάλλοντος πήρε μεγάλες διαστάσεις. Στον 21ο αιώνα, την εποχή της βιώσιμης ανάπτυξης, η αρχαιολογική ιστορία και η πρόσφατη βιομηχανική διαμόρφωσαν την εικόνα της σύγχρονης Ελευσίνας. Η ρύπανση χάρη και στους αγώνες των πολιτών έχει μειωθεί.

Το 1962 ανακαλύφθηκε στην Ελευσίνα μία μεγάλη οικία ιερέων των χρόνων της ρωμαιοκρατίας[1].

Οδικό δίκτυο - Συγκοινωνίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Ελευσίνα εξυπηρετείται από την νέα Εθνική Οδό Αθηνών - Κορίνθου, την παλαιά εθνική οδό Αθηνών - Κορίνθου, η οποία διασχίζει τα διυλιστήρια Ελευσίνας των ΕΛΠΕ, την σιδηροδρομική γραμμή Πειραιά - Πάτρας και την Αττική Οδό. Συνορεύει με τον Ασπρόπυργο (ανατολικά), τη Μάνδρα (βορειοδυτικά), το Λουτρόπυργο και τη Νέα Πέραμο (δυτικά). Διαθέτει μεγάλο εμπορικό λιμένα, τον 2ο στην Αττική μετά του Πειραιώς, και στρατιωτικό αεροδρόμιο.

Στην Παραλία της Ελευσίνας είναι το τέρμα των λεωφορειακών γραμμών από την Αθήνα (Α16 από Ιερά Οδό) καθώς και των γραμμών από τον Πειραιά (845 από Θηβών-Λεωφ. Αθηνών και 871 από Λεωφ. Σχιστού), από τις Αχαρνές (878 από Λεωφ. ΝΑΤΟ-Ασπρόπυργο και 879 από Λεωφ. ΝΑΤΟ-Θριάσειο) και της κυκλικής γραμμής προς το Μετρό (876 Σταθμός Αγ. Μαρίνας). Επίσης εκεί είναι η αφετηρία των τοπικών γραμμών προς Μάνδρα, Μαγούλα και προς το Ρουπάκι Ασπροπύργου.

Κλίμα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Δήμος Ελευσίνας.

Σήμερα η Ελευσίνα κατέχει το ρεκόρ της υψηλότερης καταγεγραμμένης θερμοκρασίας στην Ευρώπη με 48,0 °C στις 10 Ιουλίου 1977.[2].

Πολιτιστικές εκδηλώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Στις 23 Απριλίου πραγματοποιείται το πανηγύρι του Αγίου Γεωργίου στην ομώνυμη πλατεία με ελευσινιώτικους χορούς και η περιφορά της εικόνας του Αγίου Γεωργίου.
  • Από τον Αύγουστο και για πολλές μέρες διοργανώνονται προς τιμήν του μεγάλου δραματικού ποιητή Αισχύλου τα λεγόμενα Αισχύλια που περιλαμβάνουν: λογοτεχνικές βραδιές, αθλητικές εκδηλώσεις, εκθέσεις, θεατρικές παραστάσεις, προβολές ταινιών κ.ά.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Πλήθος αρχαίων σε όλη τη χώρα, Ιστορικό Λεύκωμα 1962, σελ. 149, Καθημερινή (1997)
  2. Europe: Highest Temperature. Arizona State University World Meteorological Organization.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Wiktionary logo
Το Βικιλεξικό έχει λήμμα που έχει σχέση με το λήμμα:
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα