Κώνστας
αρμάρινο άγαλμα του Κώνστα Α’ στο Μουσείο του Λούβρου |
|
| 62ος Αυτοκράτορας της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας | |
|---|---|
| Περίοδος εξουσίας | |
| 337 - 350 | |
| Προκάτοχος | Κωνσταντίνος Α΄ |
| Διάδοχος | Κωνστάντιος Β' (Ανατολή) Ιουλιανός (Δύση) |
| Γέννηση | περ. 323 |
| Θάνατος | 18 Ιανουαρίου 350 |
Ο Φλάβιος Ιούλιος Κώνστας Αύγουστος (λατ. Flavius Julius Constans Augustus, περ. 323[1][2] - 18 Ιανουαρίου 350), γνωστός απλά ως Κώνστας ή Κώνστας Α'[1], ήταν Ρωμαίος αυτοκράτορας από το 337 ως το 350. Επικράτησε του αδερφού του Κωνσταντίνου Β’ το 340, αλλά ο στρατός του ήταν οργισμένος με την προσωπική του ζωή και την προτίμησή του σε βαρβάρους σωματοφύλακες. Δολοφονήθηκε από τον στρατηγό Μαγνέντιο το 350.
Πίνακας περιεχομένων |
Σταδιοδρομία [Επεξεργασία]
Ο Κώνστας Α΄ ήταν ο τρίτος και μικρότερος γιος του Μέγα Κωνσταντίνου και της δεύτερης γυναίκας του, της Φαύστας [3]. Εκπαιδεύτηκε στα ανάκτορα του πατέρα του στην Κωνσταντινούπολη υπό τη διδασκαλία του ποιητή Αιμίλιου Μάγνου Αρβόριου [1]. Στις 25 Δεκεμβρίου του 333, ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος του απένειμε τον τίτλο του Καίσαρα[1]. Πριν το 337, ο Κώνστας αρραβωνιάστηκε την Ολυμπιάδα, κόρη του Πραιτωριανού Αβλάβιου, αλλά ο γάμος τους δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ[3]. Μετά το θάνατο του Κωνσταντίνου το 337, ο Κώνστας μοίρασε την αυτοκρατορία με τους αδερφούς του Κωνσταντίνο Β΄ και Κωνστάντιο Β΄[4], αφού πρώτα εκκαθάρισαν όλους τους συγγενείς του πατέρα τους που θα μπορούσαν να αξιώσουν το θρόνο[5]. Ο στρατός τους ανακήρυξε Αυγούστους στις 9 Σεπτεμβρίου του 337[1]. Σχεδόν ταυτόχρονα, ο Κώνστας αναγκάστηκε να εκστρατεύσει ενάντια στου Σαρμάτες που είχαν εισβάλει στη Ρωμαϊκη επικράτεια, τελικά νικώντας τους κατά κράτος[3].
Αρχικά, ο Κώνστας ήταν υπό την κηδεμονία του Κωνσταντίνου Β’ και η συμφωνία μεταξύ των αδερφών προέβλεπε ότι θα κυβερνούσε τις επαρχίες της Ιταλίας και της Αφρικής[6]. Ο Κώνστας δεν ήταν ευτυχής με αυτόν το διακανονισμό και έτσι, το 338, οι τρεις τους συναντήθηκαν στο Βιμινάκιο για να σχεδιάσουν τα σύνορα εκ νέου[6]. Ο Κώνστας κατάφερε να αποσπάσει τις επαρχίες Θράκης και Ιλλυρίας [6] που στην αρχή ανήκαν στον Δαλμάτιο, σύμφωνα με τη διαθήκη του Μ. Κωνσταντίνου[5]. Ο Κωνσταντίνος Β΄ σύντομα άρχισε να παραπονιέται πως το μερίδιό του ήταν μικρότερο του οφειλόμενου δεδομένης της θέσης του ως πρεσβύτερου των άλλων δύο[7]. Ενοχλημένος με την επιπλέον προσθήκη της Μακεδονίας στο βασίλειο του Κώνστα μετά το θάνατο του Δαλμάτιου, ο Κωνσταντίνος Β΄ απαίτησε από τον αδερφό του την παραχώρηση σ’αυτόν της επαρχίας της Αφρικής, κάτι που ο Κώνστας δέχτηκε για χάρη της ειρήνης[7][8]. Παρ´όλα αυτά, η διαμάχη συνεχίστηκε με αφορμή τη δικαιοδοσία επί της Καρχηδόνας [9], αλλά και το γεγονός της ενηλικίωσης του Κώνστα, καθώς ο Κωνσταντίνος Β΄ αρνήθηκε να αποχωριστεί την κηδεμονία του πρώτου. Στο τέλος, ο Κωνσταντίνος Β΄ αποφάσισε να εισβάλει στην Ιταλία[8] και ο Κώνστας (που βρισκόταν στη Δακία) απέστειλε στρατεύματα για να τον αντιμετωπίσουν[7]. Ο Κωνσταντίνος Β΄σκοτώθηκε έπειτα από μια ενέδρα στη Ακουιλεία και έτσι ο Κώνστας κληρονόμησε τις επαρχίες του αδερφού του στην Ισπανία, τη Βρετανία και τη Γαλατία [4].
Σύμφωνα με τις πηγές μας, ο Κώνστας ξεκίνησε τη βασιλεία του δυναμικά[4]. Τα έτη 341-342 οδήγησε επιτυχώς τα στρατεύματά του ενάντια των Φράγκων και στις αρχές του 343 επισκέφτηκε τη Βρετανία[3]. Ο συγγραφέας Ιούλιος Φίρμικος Ματήρνος που μας μεταφέρει την πληροφορία δεν εξηγεί τους λόγους του ταξιδιού του, αλλά το γεγονός ότι ο Κώνστας διέσχισε τα στενά τους επικίνδυνους μήνες του χειμώνα δείχνει πως ο αυτοκράτορας μάλλον αντέδρασε σε στρατιωτικές προκλήσεις των Πικτών ή των Σκώτων[3].
Στα θρησκευτικά ζητήματα, ο Κώνστας υπήρξε ανεκτικός με τον Ιουδαϊσμό, αλλά δημοσίευσε νόμους που απαγόρευαν τις θυσίες των απανταχού παγανιστών[3]. Κατεδίωξε τους Δονατιστές στην Αφρική και υποστήριξε το «Σύμβολο της Πίστεως» που εδραιώθηκε στην Πρώτη Οικουμενική Σύνοδο της Νίκαιας, αντιστεκόμενος στον Αρειανισμό που είχε ενστερνιστεί ο αδερφός του Κωνσταντίνος Β΄. Για να ξεκαθαρίσει την αντιπαράθεση με τον Αρειανισμό, ο Κώνστας συγκάλεσε, το 343, την τοπική Σύνοδο της Σαρδικής[10][11] (σημερινή Σόφια της Βουλγαρίας), η οποία όμως απέτυχε παταγωδώς[12]. Ως αποτέλεσμα, το 346, οι δυο εναπομείναντες συναυτοκράτορες βρίσκονταν σε σχεδόν μόνιμη σύγκρουση[13] την οποία συμβίβασαν με τον να επιτρέψουν ο καθένας τη δική του θρησκευτική ερμηνεία εντός του βασιλείου του[13].
Το τέλος [Επεξεργασία]
Στα τελευταία χρόνια της διακυβέρνησής του, ο Κώνστας απέκτησε τη φήμη σκληρού και κακού κυβερνήτη[14]. Οι λεγεώνες έχασαν την εμπιστοσύνη τους στο πρόσωπό του, καθώς ο Κώνστας στηριζόταν στους απόλυτα έμπιστούς του, ήταν ομοφυλόφιλος [3][13](το θεωρούσαν προσβολή) και προτιμούσε σωματοφύλακες που αυτοί δεν αποδέχονταν[7]. Το 350, ο στρατηγός Μαγνέντιος ανακηρύχθηκε αυτοκράτορας από τη στρατιά του Ρήνου και αργότερα από τις δυτικές επαρχίες της αυτοκρατορίας[15]. Ο Κώνστας πληροφορήθηκε τα νέα από κάποια κοντινή περιοχή στην οποία αναπαυόταν[7]. Καθώς δεν διέθετε ιδιαίτερες δυνάμεις που θα μπορούσαν να του συμπαρασταθούν εκτός του στενού οικογενειακού του περιβάλλοντος[7], αναγκάστηκε να διαφύγει για να σώσει τη ζωή του. Στο δρόμο του προς την Ιταλία ή την Ισπανία, προσπάθησε να βρει άσυλο σε κάποιο ναό κοντά σε οχυρό στα Πυρηναία [16] (Γαλατία), όταν άνθρωποι του Μαγνέντιου τον δολοφόνησαν[13].
Παραπομπές και σημειώσεις [Επεξεργασία]
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Jones, pg. 220
- ↑ Victor, 41:23
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 DiMaio, Constans I (337–350 A.D.)
- ↑ 4,0 4,1 4,2 Eutropius, 10:9
- ↑ 5,0 5,1 Victor, 41:20
- ↑ 6,0 6,1 6,2 Canduci, pg. 130
- ↑ 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 Gibbon, Ch. 18
- ↑ 8,0 8,1 Victor, 41:21
- ↑ Zosimus, 2:41-42
- ↑ Smith, Dictionary of Greek and Roman geography (1854)
- ↑ Socrates Scholasticus, Church History, book 2, chapter 20.
- ↑ Catholic Encyclopedia, 1930, Patrick J. Healy, Sardica
- ↑ 13,0 13,1 13,2 13,3 Canduci, pg. 131
- ↑ Zosimus, 2:42
- ↑ Eutropius, 10:9:4
- ↑ Victor, 41:21:23
Πηγές [Επεξεργασία]
Πρωτογενείς [Επεξεργασία]
- Ζώσιμος, Historia Nova, Book 2 Historia Nova (αγγλικά)
- Αυρήλιος Βίκτωρ, Epitome de Caesaribus (αγγλικά)
- Ευτρόπιος, Breviarium ab urbe condita (αγγλικά)
Δευτερογενείς [Επεξεργασία]
- DiMaio, Michael, Constans I (337–350 A.D.), D.I.R.] (αγγλικά)
- Jones, A.H.M., Martindale, J.R. The Prosopography of the Later Roman Empire, Vol. I: AD260-395, Cambridge University Press, 1971 (αγγλικά)
- Canduci, Alexander (2010), Triumph & Tragedy: The Rise and Fall of Rome's Immortal Emperors, Pier 9, ISBN 978-1741965988 (αγγλικά)
- Gibbon. Edward Decline & Fall of the Roman Empire (1888) (αγγλικά)
| Προηγούμενος Κωνσταντίνος Α' ο Μέγας |
Αυτοκράτορας της Ρώμης συναυτοκράτορες: Κωνστάντιος Β' και Κωνσταντίνος Β' 337-350 |
Επόμενος Βετράνιος και Μαγνέντιος |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Constans της Αγγλόγλωσσης Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες). |