Αρτάβασδος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Ο Αρτάβασδος ή Αρτάβαζος ήταν Βυζαντινός στρατηγός και αυτοκράτορας που υποστήριξε τους εικονολάτρες και ανέτρεψε προσωρινά τον εικονομάχο αυτοκράτορα Κωνσταντίνο Ε'.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις αρχές του 8ου αι. φέρεται να έχει τιμηθεί με το αξίωμα του «στρατηγού» του θέματος των Αρμενιακών. Για τη βοήθεια που πρόσφερε στον στρατηγό του θέματος των Ανατολικών, Λέοντα Γ', ώστε να καταλάβει τον θρόνο του Βυζαντίου και να ανακηρυχθεί Αυτοκράτορας (717-741), έλαβε το αξίωμα του «κουροπαλάτη» και αργότερα το αξίωμα του στρατηγού του Οψικίου θέματος και διοικητή της στρατιωτικής δύναμης που έδρευε εκεί[1]. Παρά ταύτα δεν συμφωνούσε με την πολιτική που ακολουθούσε ο αυτοκράτορας επί της εικονομαχίας. Αντιθέτως αν και καταγόταν από την Αρμενία, όπως και αρκετοί εικονομάχοι στρατιωτικοί[2] ήταν εικονολατρικών τάσεων.

Μετά το θάνατο του Λέοντα Γ' (741) και την άνοδο του Κωνσταντίνου Ε' στο θρόνο, ο Αρτάβασδος, ο οποίος ήταν γαμπρός του νέου αυτοκράτορα καθώς είχε νυμφευθεί την αδελφή αυτού Άννα[3], αφού εξασφάλισε την υποστήριξη των Θεμάτων του Οψικίου, του Αρμενιακών και της Θράκης επαναστάτησε το 742 κατά του Κωνσταντίνου Ε' χτυπώντας τον αιφνιδιαστικά όταν αυτός και οι δυνάμεις του διέσχιζαν το Οψίκιο κατά τη διάρκεια εκστρατείας εναντίον των Αράβων. Μετά το τέλος της, νικηφόρας για αυτόν, μάχης, διέδωσε ότι ο Κωνσταντίνος ήταν νεκρός και μετέβη στην Κωνσταντινούπολη όπου εκμεταλλευόμενος την δυσαρέσκεια αφενός των αριστοκρατών, τους οποίους η συγκεντρωτική πολιτική των Ισαύρων είχε περιθωριοποιήσει και αφετέρου τα εικονολατρικά αισθήματα μερίδας του λαού και του κλήρου αυτοανακηρύχθηκε αυτοκράτορας[4] και στέφθηκε από τον Πατριάρχη Αναστάσιο[5]. Αμέσως ο νέος αυτοκράτορας διακήρυξε την υποστήριξή του στην εικονολατρία, ακύρωσε όλα τα εικονομαχικά διατάγματα που είχαν εκδοθεί, αποκατέστησε την τιμή στις εικόνες, ενίσχυσε τις θέσεις των εικονολατρών στις δημόσιες θέσεις[4] ενώ αναγνωρίστηκε ως νόμιμος αυτοκράτορας και από τον εικονόφιλο Πάπα Ζαχαρία.

Όμως, ο νόμιμος διάδοχος του θρόνου, Κωνσταντίνος, ανασυντάχθηκε, συγκέντρωσε ισχυρή στρατιωτική δύναμη και αντεπιτέθηκε νικώντας τον Μάιο του 743 τον Αρτάβασδο στις Σάρδεις. Συνεχίζοντας την καταδίωξη έφτασε μετά από τέσσερεις μήνες έξω από τα τείχη της Κωνσταντινούπολης την οποία κατέλαβε δύο μήνες αργότερα[4] αιχμαλωτίζοντας μάλιστα τον Αρτάβασδο, ο οποίος προσπάθησε να διαφύγει[6].

Μετά την επικράτησή του ο Κωνσταντίνος τιμώρησε σκληρά όλους όσους ήταν εμπλεκόμενοι στην ανταρσία εναντίον του[7]: συγκεκριμένα ο Αρτάβασδος καθώς και οι δύο γιοι του, Νικήτας και Νικηφόρος, τυφλώθηκαν αφού πρώτα διαπομπεύτηκαν δημόσια στους δρόμους της πρωτεύουσας[6] ενώ την ίδια τύχη φαίνεται να είχε και ο Πατριάρχης Αναστάσιος[8].

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Γ. Α. Χατζηαντωνίου, Εικονομάχοι στο Βυζάντιο,εκδόσεις «Ο Λόγος», Αθήνα, σελ 93
  2. Γ. Α. Χατζηαντωνίου, Εικονομάχοι στο Βυζάντιο,εκδόσεις «Ο Λόγος», Αθήνα, σελ 27
  3. Ιωάννης Καραγιαννόπουλος, Το βυζαντινό κράτος, εκδόσεις Βάνιας, δ' έκδοση, Θεσσαλονίκη 2001, σελ 137 και Σύγχρονος Εγκυκλοπαίδεια Ελευθερουδάκη, τόμος 15ος, σελ 378
  4. 4,0 4,1 4,2 Γ. Α. Χατζηαντωνίου, Εικονομάχοι στο Βυζάντιο,εκδόσεις «Ο Λόγος», Αθήνα, σελ 94
  5. Σύγχρονος Εγκυκλοπαίδεια Ελευθερουδάκη, τόμος 3ος, σελ 68
  6. 6,0 6,1 Σύγχρονος Εγκυκλοπαίδεια Ελευθερουδάκη, τόμος 15ος, σελ 378
  7. Βλάσιου Ιω. Φειδά, Εκκλησιαστική Ιστορία, τόμος Α', γ' έκδοση, Αθήναι 2002, σελ 779
  8. Σύγχρονος Εγκυκλοπαίδεια Ελευθερουδάκη, τόμος 3ος, σελ 68
Προηγούμενος
Κωνσταντίνος Ε'
Αυτοκράτορας του Βυζαντίου
Επόμενος
Κωνσταντίνος Ε'