Γαλλιηνός

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Γαλλιηνός
Gallienus bust.jpg
Προτομή του Γαλλιηνού
Περίοδος εξουσίας
253 μέχρι 260 μαζί με Βαλεριανό. 260 μαζί με Σαλόνινο. 260 μέχρι 268 μόνος του.
Προκάτοχος Βαλεριανός
Διάδοχος Κλαύδιος Γοτθικός
Γέννηση περίπου το 218.
Θάνατος 268 (50 ετών)
Μεδιολάνο (σημερινό Μιλάνο), Ιταλία
Σύζυγος Κορνέλια Σαλονίνα
Επίγονοι Βαλεριανός Β΄, Σαλόνινος, Μαρινιανός

Ο Γαλλιηνός, (λατ. Publius Licinius Egnatius Gallienus Augustus)[1], (γεννήθηκε περίπου το 218 και πέθανε το 268) ήταν Ρωμαίος Αυτοκράτορας. Διαδέχθηκε τον πατέρα του Βαλεριανό. Σταμάτησε τους διωγμούς εναντίον των χριστιανών, αναμόρφωσε τη στρατιωτική τακτική, έδωσε βάρος στην πνευματική αναμόρφωση της αυτοκρατορίας, ωστόσο απεδείχθη ανίκανος να πατάξει τους εσωτερικούς εχθρούς της και τελικά δολοφονήθηκε από τους ίδιους τους στρατηγούς του.

Η ανάρρηση στον θρόνο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ημερομηνία γέννησης του Γαλλιηνού είναι άγνωστη, όμως γνωρίζουμε από τον Έλληνα χρονικογράφο του 6ου αιώνα Ιωάννη Μαλάλα ότι δολοφονήθηκε σε ηλικία 50 ετών το 268.[2] Ο Γαλλιηνός ήταν γιος του προηγούμενου αυτοκράτορα Βαλεριανού, ο οποίος και τον έχρισε καίσαρα το 253, αναθέτοντας του την αποστολή υπεράσπισης των συνόρων απέναντι κυρίως στα βαρβαρικά φύλα των Γερμανών[3] Η συγκυρία για την ρωμαϊκή αυτοκρατορία εκείνη την εποχή ήταν εξαιρετικά δυσμενής και κατεδείκνυε με σαφή τρόπο την ανάγκη καταμερισμού των εξουσιών, γεγονός που πραγματοποιήθηκε αργότερα με τη συγκρότηση των τετραρχιών. Ο Γαλλιηνός κατόρθωσε να πετύχει νίκες εναντίον των Γερμανών και να αποκτήσει την προσωνυμία "Γερμανικός". Επίσης απόκρουσε επιδρομή των Αλαμανών στην Ιταλία (258). Παντρεύτηκε την Κορνέλια Σαλονίνα, η οποία υπήρξε μητέρα τριών αυτοκρατόρων, δέκα χρόνια περίπου πριν αναρρηθεί στο θρόνο.[4] Την ίδια εποχή, από κοινού με τον πατέρα του, υπέγραψαν διάταγμα που κήρυσσε τον πόλεμο στους Χριστιανούς. Το 260 ο πατέρας του Βαλεριανός ενεπλάκη σε σκληρές μάχες με τους Πέρσες και αιχμαλωτίστηκε από τον βασιλιά Σαπώρη Α΄ της Περσίας, μετά τη μάχη της Έδεσσας. Ο Γαλλιηνός δεν έδειξε ιδιαίτερο ζήλο για την απελευθέρωση του πατέρα του, συνεπικουρούμενος ίσως από το γεγονός ότι με την απώλεια του Βαλεριανού χριζόταν ο ίδιος αυτοκράτορας.[3]

Η βασιλεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αμέσως μετά την ανάρρηση του στον θρόνο σταμάτησε τους θρησκευτικούς διωγμούς εναντίον των Χριστιανών, με διάταγμά του που ίσχυσε μέχρι το 303. Ο Γαλλιηνός ως αυτοκράτορας επέδειξε ιδιαίτερα χαρίσματα ως λόγιος, φιλόσοφος αλλά και φίλος των απολαύσεων. [3] Είναι χαρακτηριστική η φιλομάθεια του από το γεγονός ότι υπήρξε μαθητής του διάσημου φιλοσόφου της εποχής Πλωτίνου. Ωστόσο αν και στην εποχή πριν την ανάρρηση του στο θρόνο κατάφερε σημαντικές νίκες στα μέτωπα στη Γερμανία[5][6] και οργάνωσε ένα νέο σύστημα οργάνωσης του στρατού στις μεθοριακές ζώνες,[7] κατά τη διάρκεια της βασιλείας του έδωσε περισσότερο βάρος στις πνευματικές του αναζητήσεις. Η Ρωμαϊκή αυτοκρατορία εκείνη την εποχή χρειαζόταν περισσότερο στρατιωτικούς ηγέτες και λιγότερο πνευματικούς ταγούς. Η βασιλεία του, που βασίστηκε εν πολλοίς στις νίκες των στρατηγών του στην ανατολή Βαλλίστα και Μακριανού Α´ καθώς και στον ηγεμόνα της Παλμύρας Οδαίναθο, αποδυναμώθηκε όταν οι τελευταίοι ανακηρύχθηκαν αυτοκράτορες από τα τοπικά στρατεύματα.[8]

Το τέλος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο ίδιος ο Γαλλιηνός επιχείρησε εκστρατεία με σκοπό την εκδίωξη των Γότθων από την Ιλλυρία, διαπράττοντας το μοιραίο σφάλμα να αναθέσει την υπατεία σε Έρουλο βασιλιά[3]. Δολοφονήθηκε το 268 από τους στρατηγούς του[3], ενώ πολιορκούσε το Μεδιολάνο (σημερινό Μιλάνο). Τον διαδέχθηκε ο Κλαύδιος Γοτθικός.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πρωτογενείς[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δευτερογενείς[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές και σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Gallienus' full title at his death was IMPERATOR CAESAR PVBLIVS LICINIVS EGNATIVS GALLIENVS PIVS FELIX INVICTVS AVGVSTVS GERMANICVS MAXIMVS PERSICVS PONTIFEX MAXIMVS TRIBUNICIAE POTESTATIS XVI IMPERATOR I CONSUL VII PATER PATRIAE, "Emperor Caesar Publius Licinus Egnatius Gallienus Pious Lucky Unconquered Augustus Germanic Maxim Persic Tribunicial Power 16 times Emperor 1 time Consul 7 times Father of the Fatherland".
  2. It is generally accepted that he was 35 years old when ascended to the throne in 253, see J. Bray (1997), p.16
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Πάπυρος
  4. J. Bray (1997), pp.49–51
  5. A. Watson (1999), p.33
  6. Andreas Alfoldi mentions five in The Numbering of the Victories of the Emperor Gallienus and of the Loyalty of his Legions, Numismatic Chronicle, 1959, reprinted New York, Attic Books, 1977, ISBN 0-915018-28-4.
  7. Λήμμα Αρχαία Ρώμη
  8. http://asiaminor.ehw.gr/Forms/fLemmaBodyExtended.aspx?lemmaID=3990

Εξωτερικοί σύνδεσμοι και αναφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα

Στα αγγλικά:


Προηγούμενος
Βαλεριανός
Αυτοκράτορας της Ρώμης
253-268
Επόμενος
Κλαύδιος Γοτθικός



Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Gallienus της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).