Ανδρόνικος Β΄ Παλαιολόγος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ανδρόνικος Β΄ Παλαιολόγος
Serres IM Prodromou Andronicos.jpg
Ο Ανδρόνικος Β΄, τοιχογραφία στη Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών
Αυτοκράτορας των Ρωμαίων
Περίοδος εξουσίας
11/12/1282 - 1328
Στέψη Κωνσταντινούπολη
Προκάτοχος Μιχαήλ Η' Παλαιολόγος
Διάδοχος Μιχαήλ Θ' Παλαιολόγος
Οίκος Παλαιολόγων
Γέννηση 25 Μaρτίου 1259
Νίκαια Βιθυνίας
Θάνατος 13 Φεβρουαρίου 1332
Κωνσταντινούπολη
Πατέρας Μιχαήλ Η' Παλαιολόγος
Σύζυγος Anna Arpad
Yolanda di Montferrat
Επίγονοι Μιχαήλ Θ' αυτ. Ρωμαίων
Κωνσταντίνος δεσπότης
Ιωάννης δεσπότης
Θεόδωρος Α' μαρκίων Montferrat
Δημήτριος δεσπότης
Σιμωνίς
(νόθη) Ειρήνη
Ο Ανδρόνικος Β΄ σε νόμισμα

Ο Ανδρόνικος Β΄ Παλαιολόγος (25 Μαρτίου 1259 - 13 Φεβρουαρίου 1332) ήταν Βυζαντινός αυτοκράτορας (1282-1328), μεγαλύτερος γιος και διάδοχος του αυτοκράτορα Μιχαήλ Η΄ Παλαιολόγου.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ανδρόνικος, αντιλαμβανόμενος την άρνηση των υπηκόων του να δεχθούν τα τετελεσμένα της συμφωνίας της Λυών, φρόντισε γρήγορα να απαλλαγεί από τις δεσμεύσεις του πατέρα του Μιχαήλ Η΄. Από κεί και πέρα, υπό το φως των εντονότατων οικονομικών δυσκολιών τις οποίες κληρονόμησε, προχώρησε σε δραστικές περικοπές των στρατιωτικών δαπανών, με κύρια ολέθρια ενέργεια την πλήρη κατάργηση του Βυζαντινού Ναυτικού. Έτσι, γρήγορα βρέθηκε εκτεθειμένος στους εκβιασμούς και τις απειλές των Γενουατών και των Βενετών, προκειμένου να καλυφθεί το κενό αυτό.

Η χειρότερη ίσως από τις αποφάσεις του στον τομέα της στρατιωτικής πολιτικής του, ήταν η πρόσληψη της Καταλανικής Εταιρείας το 1302, υπό τη διοίκηση του Ρογήρου του Φλορ. Η εταιρεία αυτή ήταν ουσιαστικά μια ομάδα τυχοδιωκτών, κυρίως Ισπανών μισθοφόρων, οι οποίοι υπό τις διαταγές του αρχηγού τους επιδίδονταν σε πειρατεία, ληστεία και επιδρομές λεηλασίας. Ο οξυδερκής Ρογήρος προσέφερε τις Υπηρεσίες του στον Ανδρόνικο, με ανταλλάγματα πέρα από κάθε προσδοκία του. Αφού ξεκίνησε με κάποιες σποραδικές επιτυχείς μάχες κατά των Οθωμανών στη Μικρά Ασία, επέστρεψε στις παλαιές του συνήθειες της πειρατείας και ληστείας, αγνοώντας τις εντολές του εργοδότη του, απαιτώντας όμως σταθερά τις μισθοφορικές αποζημιώσεις από τον Ανδρόνικο. Η δολοφονία του Ρογήρου το 1305 στην Αδριανούπολη, από κάποιον που είχε αδικήσει, προκάλεσε τη βίαιη αντίδραση της ομάδας του. Έως το 1311, οι Καταλανοί λυμαίνονταν την ελληνική χερσόνησο, όπου επιδίδονταν σε ανείπωτες σφαγές και καταστροφές, πρωτόγνωρης ωμότητας και βίας. Κύριος στόχος τους ήταν η Θράκη, η οποία ερημώθηκε. Τελικά κατέλαβαν την Αθήνα και την εξουσία στο Δουκάτο των Αθηνών, έως το 1388.

Η αδυναμία του Ανδρόνικου να αναστρέψει την καταστροφική πορεία του κράτους, η πείνα, η φορολογία, η ερήμωση της Θράκης και της Ελλαδικής χερσονήσου, αλλά και η ανενόχλητη προέλαση των Οθωμανών στη Μικρά Ασία, τον κατέστησαν εξαιρετικά αντιδημοφιλή. Ο γιος του, Μιχαήλ Θ΄, πέθανε πρόωρα. Ο εγγονός του Ανδρόνικος Γ΄ Παλαιολόγος ενεπλάκη στην υπόθεση δολοφονίας του αδελφού του Μανουήλ, και για το λόγο αυτό ο Αυτοκράτορας παππούς του τον αποκήρυξε. Ο νεαρός Ανδρόνικος εξεγέρθηκε, και μετά από πολυετείς και όχι πάντα αναίμακτες διαμάχες, ανέλαβε τελικά την εξουσία το 1328 με ήπιο πραξικόπημα. Ο Ανδρόνικος Γ΄ εκτόπισε τον Ανδρόνικο Β΄ σε μοναστήρι με το όνομα Αθανάσιος, όπου έμεινε ώς το θάνατό του το 1332. Το σώμα του μεταφέρθηκε και ενταφιάστηκε στην μονή του Λιβός.

Παρά τις άοκνες προσπάθειές του και τη βούλησή του για σωτηρία, ο διστακτικός και αδύναμος χαρακτήρας του, αλλά και ορισμένες τραγικά λανθασμένες αποφάσεις, σε συνδυασμό με μια σειρά δυσμενών εξωτερικών εξελίξεων, ανέστειλαν την όποια αμυδρή ελπίδα ανάκαμψης του κράτους είχε διαφανεί κατά τη διάρκεια της βασιλείας του πατέρα του.

Οικογένεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ανδρόνικος Β' νυμφεύθηκε το 1273 την Anna Arpad, κόρη του Stephen V ρηγός της Ουγγαρίας και της Εlizabeth των Cuman. Τέκνα:

  • Μιχαήλ Θ' συναυτοκράτωρ Ρωμαίων,
  • Κωνσταντίνος δεσπότης, νυμφεύθηκε πρώτα την Ευδοκία Μουζάλωνος και έπειτα την Ευδοκία Νεοκαισαρίτισσα.

Η Anna αναπαύθηκε το 1281 και ο Ανδρόνικος Β' νυμφεύθηκε την Yolanda (Ειρήνη) του Montferrat, κόρη του William VII μαρκίωνος του Montferrat και της Beatrice Burgundy της Castile. Τέκνα:

  • Ιωάννης δεσπότης, νυμφεύθηκε την Ειρήνη Χούμνου,
  • Θεόδωρος Α' μαρκίων του Montferrat, νυμφεύθηκε την Argentina Spinola,
  • Δημήτριος δεσπότης, ενυμφεύθη τη Θεοδώρα,
  • Σιμωνίς, παντρεύτηκε τον Stefan Urosh II Nemanjic τον επιλεγόμενο milutin, ηγεμόνα των Σέρβων.

Επίσης:

  • (νόθη) Ειρήνη, παντρεύτηκε τον Ιωάννη Β' Άγγελο κύριο Θεσσαλίας.

Νομίσματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ανδρόνικος Β’ εισήγαγε τα τορνέζια εκ κράματος. Εκτός από αυτά έκοψε χρυσά υπέρπυρα, αργυρά βασιλικά, τορνέζια εκ κράματος, τραχέα χαλκά και χαλκά τεταρτηρά.

Στο υπέρπυρον εικονίζεται γονατιστός αριστερά από το Χριστό, ενώ στην πίσω όψη εικονίζονται τείχη πόλεως με πύργους και την προτομή της Θεοτόκου στη μέση. Τα νομισματοκοπεία ήταν στην Κωνσταντινούπολη και στη Θεσσαλονίκη.

Πρόγονοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
16. Μιχαήλ Παλαιολόγος
 
 
 
 
 
 
 
8. Αλέξιος Παλαιολόγος
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
4. Ανδρόνικος Παλαιολόγος
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
18. Θεόδωρος Δασιώτης
 
 
 
 
 
 
 
9. Ειρήνη Δασιώτη
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
19. Μαρία Κομνηνή
 
 
 
 
 
 
 
2. Μιχαήλ Η' Παλαιολόγος
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
20. Γεώργιος Παλαιολόγος
 
 
 
 
 
 
 
10. Αλέξιος Παλαιολόγος
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
5. Θεοδώρα Παλαιολογίνα
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
22. Αλέξιος Γ' Άγγελος
 
 
 
 
 
 
 
11. Ειρήνη Αγγελίνα
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
23. Ευφροσύνη Δούκαινα Καματηρά
 
 
 
 
 
 
 
1. Ανδρόνικος Β' Παλαιολόγος
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
24. Βασίλειος Βατάτζης
 
 
 
 
 
 
 
12. Ισαάκιος Βατάτζης
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
25. Αγγελίνα
 
 
 
 
 
 
 
6. Ιωάννης Βατάτζης
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
3. Θεοδώρα Βατάτζη
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
7. Ευδοκία Αγγελίνα
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Norwich, J.J. "Byzantium", Vol. III-The Decline and Fall
  • Vasiliev, A. "History of the Byzantine Empire, 324–1453"
  • Ostrogorsky, G. "History of the Byzantine State"
  • Κοντογιαννοπούλου, Α. Η εσωτερική πολιτική του Ανδρονίκου Β΄ Παλαιολόγου (1282-1328). Διοίκηση - Οικονομία [Βυζαντινά Κείμενα και Μελέται 36], Θεσσαλονίκη 2004
  • Σπυρίδων Λάμπρος, «Ανέκδοτον χρυσόβουλον του αυτοκράτορος Ανδρόνικου του Παλαιολόγου, 1289», Δελτίον της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος, τομ.Α, σελ.113-119

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα


Προηγούμενος
Μιχαήλ Η΄ Παλαιολόγος
Αυτοκράτορας του Βυζαντίου
Επόμενος
Ανδρόνικος Γ΄ Παλαιολόγος