Ανδρόνικος Γ΄ Παλαιολόγος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ανδρόνικος Γ΄ Παλαιολόγος
Андроник III Палеолог.jpg
Περίοδος εξουσίας
1328 - 15 Ιουνίου 1341
Προκάτοχος Ανδρόνικος Β΄ Παλαιολόγος
Διάδοχος Ιωάννης Ε΄ Παλαιολόγος
Οίκος Παλαιολόγων
Γέννηση 25 Μαρτίου 1297
Κωνσταντινούπολη
Θάνατος 15 Ιουνίου 1341 (44 ετών)
Κωνσταντινούπολη
Τόπος ταφής Κωνσταντινούπολη
Βυζαντινή Αυτοκρατορία
Πατέρας Μιχαήλ Θ΄ Παλαιολόγος
Μητέρα Rita Hetoumid Αρμενίας
Σύζυγος Αdelheid Welf-Brunswick
Anna di Savoy
Επίγονοι Ιωάννης Ε΄ αυτ.Ρωμαίων
Μιχαήλ Παλαιολόγος δεσπότης
Μαρία (Ειρήνη)
Ειρήνη (Μαρία)
(νόθη) Ειρήνη

Ο Ανδρόνικος Γ΄ Παλαιολόγος (25 Μαρτίου 1297 - 15 Ιουνίου 1341) ήταν Βυζαντινός αυτοκράτορας από το 1328 έως το 1341, αφού διεκδίκησε το θρόνο από το 1321.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με τον πατέρα του, διάδοχο και συναυτοκράτορα Μιχαήλ Θ΄ να έχει πεθάνει ήδη από το 1320, ο Ανδρόνικος Γ΄ κατέλαβε την εξουσία με ήπιο πραξικόπημα κατά του παππού του αυτοκράτορα Ανδρόνικου Β΄ Παλαιολόγου. Ο Ανδρόνικος Β΄, κατηγορώντας τον εγγονό του για ανάμειξη στο θάνατο του αδελφού του Μανουήλ, τον είχε ήδη αποκηρύξει παλαιότερα ορίζοντας ως διάδοχο τον δικό του δευτερότοκο γιο Κωνσταντίνο. Όμως ο δραστήριος Ανδρόνικος Γ΄ κατάφερε να συγκεντρώσει πολιτικούς και στρατιωτικούς συμπαραστάτες και τελικά να εκτοπίσει τον παππού του από την εξουσία το 1328, στέλνοντάς τον έγκλειστο σε μοναστήρι, μέχρι το θάνατό του. Ο εμφύλιος πόλεμος που ακολούθησε, και διήρκεσε με διαλείμματα από το 1321 ως το 1328, εξάντλησε την αυτοκρατορία.

Ο εγγονός του Ανδρόνικου Β΄ αποδείχτηκε ικανότερος ηγεμόνας από τον παππού του. Ήταν άξιος στρατιώτης, πολιτικός ηγέτης αλλά και διπλωμάτης. Καταπολέμησε τη διαφθορά, ενίσχυσε το στρατό και επανίδρυσε το ναυτικό, που είχε καταργήσει ο Ανδρόνικος Β΄ προκειμένου να εξοικονομήσει χρήματα. Η προέλαση των Οθωμανών στην Μικρά Ασία πάντως, παρά τις προσπάθειες του Ανδρόνικου, ήταν ασταμάτητη, κυρίως λόγω των αποθεμάτων τους σε έμψυχο δυναμικό. Ο Ανδρόνικος ηττήθηκε στην μάχη του Πελεκάνου το 1329 από τον Ορχάν, το σουλτάνο των Οθωμανών. Η Νίκαια της Βιθυνίας χάθηκε για τους Βυζαντινούς το 1331 και η Νικομήδεια το 1337. Ο Ανδρόνικος τότε προσπάθησε να προσεταιρισθεί, σαν αντίβαρο στους Οθωμανούς, τους εμίρηδες του Σαρουχάν και του Αϊδινίου που βρισκόταν πιο νότια. Αυτή η συνεργασία ήταν αρκετά ωφέλιμη και για τα δύο μέρη.

Στις δυτικές επαρχίες, υπήρχε συνεχής αναταραχή, με ανάμιξη τόσο των Δεσποτών της Ηπείρου, όσο και Φράγκων ευγενών που νέμονταν τις εκτάσεις. Ο Ανδρόνικος κατόρθωσε να επιβάλλει τον ορισμό βυζαντινού διοικητή τόσο στη Θεσσαλία όσο και στην Ήπειρο, επαναφέροντας αυτές τις περιοχές κάτω από τον αυτοκρατορικό έλεγχο. Ακόμη, κατάφερε να σταματήσει την προέλαση των Σέρβων στην Μακεδονία (όπου όμως πριν τη συμφωνία ειρήνης έχασε αρκετές πόλεις, όπως την Οχρίδα και την Καστοριά) και την προέλαση των Βουλγάρων στη Θράκη.

Στο εσωτερικό, προχώρησε σε μεταρρυθμίσεις στο νομικό σύστημα με την εισαγωγή, το 1329, του θεσμού των Καθολικών κριτών των Ρωμαίων. Ήταν μία ομάδα τεσσάρων ανώτατων δικαστών - δύο κληρικών και δύο λαϊκών - έργο των οποίων ήταν η επίβλεψη της απονομής δικαιοσύνης σε όλη την αυτοκρατορία. Αν και το 1337 τρεις από τους τέσσερις κριτές κρίθηκαν ένοχοι δωροδοκίας και αντικαταστάθηκαν, ο θεσμός αυτός διατηρήθηκε ως την οριστική κατάλυση της αυτοκρατορίας, το 1453.

Βασικό στοιχείο ισχύος της διακυβέρνησής του, ήταν η παρουσία στο πλευρό του στενού φίλου του, ικανότατου στρατηγού και Μεγάλου Δομέστιχου Ιωάννη Καντακουζηνού, που συνέβαλλε δραστικά στις επιτυχίες του Ανδρόνικου. Παρά τις κοινές τους προσπάθειες όμως, η κατάσταση σταθερής παρακμής και αποδυνάμωσης συνεχίζονταν σταθερά. Ο Ανδρόνικος Γ' πέθανε ξαφνικά τον Ιούνιο του 1341, χωρίς να έχει ορίσει διάδοχο.

Οικογένεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ανδρόνικος Γ' ενυμφεύθη το 1318 την Adelheid (Ειρήνη) Welf, κόρης του Henry I δουκός του Brunswick-Luneburg και της Agnes Wettin-Meissen, που απεβίωσε το 1324. Το 1326 ενυμφεύθη την Anna di Savoy, κόρη του Amadeus V κόμη του Savoy και της Mary Brabant (6ης απογόνου του Ισαακίου Β' Αγγέλου). Από τον δεύτερο αυτόν γάμο είχε τέκνα:

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Norwich, J.J. "Byzantium", Vol. III-The Decline and Fall
  • Vasiliev, A. "History of the Byzantine Empire, 324–1453"
  • Ostrogorsky, G. "History of the Byzantine State"
  • "Οι τελευταίοι αιώνες του Βυζαντίου 1261-1453", Donald M. Nicol, (μετάφραση Στάθης Κομνηνός), εκδόσεις Παπαδήμα, 1996, ISBN 960-206-366-1.

Πρόγονοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
16. Aνδρόνικος Παλαιολόγος
 
 
 
 
 
 
 
8. Μιχαήλ Η' Παλαιολόγος
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
17. Θεοδώρα Παλαιολογίνα
 
 
 
 
 
 
 
4. Ανδρόνικος Β' Παλαιολόγος
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
18. Ιωάννης Βατάτζης
 
 
 
 
 
 
 
9. Θεοδώρα Βατάτζη
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
19. Ευδοκία Αγγελίνα
 
 
 
 
 
 
 
2. Μιχαήλ Θ' Παλαιολόγος
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
20. Bela IV Arpad king Hungary
 
 
 
 
 
 
 
10. Stephen V Arpad king Hungary
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
21. Μαρία Λασκαρίνα
 
 
 
 
 
 
 
5. Anna Arpad Ουγγαρίας
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
22. Seyhan Cuman
 
 
 
 
 
 
 
11. Elizabeth Cuman
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
1. Ανδρόνικος Γ' Παλαιολόγος
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
24. Constantine Hetoum
lord Baberon
 
 
 
 
 
 
 
12. Hetoum I
king Lesser Armenia
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
25. Alix Pahlavouni
 
 
 
 
 
 
 
6. Leon II Hetoumid
king Lesser Armenia
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
26. Leo I Rupen
king Lesser Armenia
 
 
 
 
 
 
 
13. Isabella Rupen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
27. Sibylle Lousignan
Κύπρου & Ιερουσαλήμ
 
 
 
 
 
 
 
3. Rita Hetoumid Αρμενίας
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
14. Hethum prince of Lampron
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
7. kyra Anna (Keran) Hetoumid
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Προηγούμενος
Ανδρόνικος Β΄ Παλαιολόγος
Αυτοκράτορας του Βυζαντίου
Επόμενος
Ιωάννης Ε´ Παλαιολόγος
Ιωάννης ΣΤ´ Καντακουζηνός