Τηλεπικοινωνίες στην Ελλάδα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Οι τηλεπικοινωνίες στην Ελλάδα ελέγχονται από την Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων. Μέχρι το 1992 αποτελούσαν μονοπώλιο του Οργανισμού Τηλεπικοινωνιών Ελλάδος. Μετά την απελευθέρωση της αγοράς τηλεπικοινωνιών το 1994, 37 εταιρείες πήραν άδεια παροχής τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών από την Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ). Τον Ιούνιο του 2005 δραστηριοποιούνταν 28 εταιρείες και είχαν διακόψει τη λειτουργία τους 12. Επίσης, 312 εταιρείες έχουν γενική άδεια για την παροχή υπηρεσιών που δεν απαιτούν αριθμοδότηση, χρήση ραδιοσυχνοτήτων ή απόκτηση δικαιωμάτων διέλευσης. Σήμερα η αγορά της κινητής τηλεφωνίας είναι ολιγοπωλιακή, με τρεις παρόχους να την αποτελούν, την Cosmote, έχοντας το 46,9%, τη Vodafone με 28,9% και τη Wind με το 24,5% του μεριδίου της αγοράς το 2019.[1]

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ιστορία των τηλεπικοινωνιών στην Ελλάδα ανάγεται πίσω στον Ιανουάριο του 1859 όπου η Αθήνα αποκτά τηλεγραφική σύνδεση με την Πάτρα μέσω Αιγίου. Τον ίδιο μήνα, Βαυαροί τεχνικοί συνδέουν τηλεγραφικά Πειραιά και Αθήνα. Τον Μάρτιο του ιδίου έτους ψηφίζεται ο νόμος περί ιδρύσεως τηλεγραφικής υπηρεσίας. Το 1872 η Ράλλη-W.Binney, εταιρεία με την οποία είχε υπογραφεί το 1866 τεσσαρακονταετή σύμβαση για εγκατάσταση υποβρυχίων καλωδίων, συγχωνεύεται με την Levant Submarine Telegraph Company, και επεκτείνεται η σύνδεση με όλη τη χώρα αλλά και το εξωτερικό. Το 1887 η Τηλεγραφική Υπηρεσία συγχωνεύεται με την Ταχυδρομική. Τον Αύγουστο του 1892 η Τρικούπη ψηφίζει τον νόμο περί τηλεφωνικής συγκοινωνίας. Το 1895 η Διεύθυνση Τηλεγράφων και Ταχυδρομείων του Υπουργείου Εσωτερικών συμπεριλαμβάνει και την Τηλεφωνική Υπηρεσία. Το 1897 ιδρύεται το Τηλεφωνικό Κέντρο Νέου Φαλήρου, ενώ, μέχρι το 1905, οι συνδρομητές σε ολόκληρο το λεκανοπέδιο, δεν ξεπερνούσαν τους τετρακόσιους. Το 1908 ιδρύεται το σώμα τηλεφωνητριών.[2] Το 1920 υπήρχαν 5.267 τηλέφωνα σε ολόκληρη την επικράτεια που πραγματοποίησαν 100.000 συνδιαλέξεις. Το 1925 ανταλλάχθηκαν περίπου 5.5εκ τηλεγραφήματα, περίπου 1 τηλεγράφημα ανά κάτοικο, δέκα χρόνια αργότερα, λειτουργούν τα πρώτα τηλέτυπα. Την 1η Σεπτεμβρίου 1949 εισάγεται το σύστημα της φωτοτηλεγραφίας. Τον Μάιο του επομένου έτους, ιδρύεται η Ανώνυμη Ελληνική Τηλεφωνική Εταιρία. Το 1931, πραγματοποιείται η τηλεφωνική σύνδεση της Ελλάδος με τη Βουλγαρία και τη Γιουγκοσλαβία και την επόμενη τριετία με ολόκληρη την Ευρώπη. Στις 23 Οκτωβρίου 1949, ιδρύεται ο ΟΤΕ με το Ν.Δ. 1049/49.[3]

Το 1981 λειτουργούσαν σε όλη την Ελλάδα 2.352.905 συσκευές ενώ την ίδια περίοδο εμφανίζονται τηλεφωνικοί κερματοδέκτες. Από αυτές 1.260.607 στην Αττική και 243.867 στην Θεσσαλονίκη. Επίσης υπήρχαν 748.391 εκκρεμείς αιτήσεις για νέα τηλέφωνα, 288.686 στην Αττική και 64.221 στην Θεσσαλονίκη. Εξάλλου, το έτος εκείνο το προσωπικό του ΟΤΕ ήταν 31.681 άτομα, 25.659 άνδρες και 6.022 γυναίκες. Η κατανομή ανά ειδικότητα ήταν 15.557 τεχνικοί, 5.775 διοικητικοί, 4.944 ειδικών έργων, 1.473 οικονομικοί, 1.844 γενικών υποθέσεων κ.ά.[4] Στο τέλος του 1984 λειτουργούσαν σε όλη τη χώρα 3.259.149 τηλέφωνα (1.796.264 στο νομό Αττικής, 345.746 στο νομό Θεσσαλονίκης). Στο σύνολο της επικράτειας τηλέφωνο διέθεταν 35,5 στους 100 κατοίκους. Οι νομοί με την μεγαλύτερη κάλυψη ήταν οι Αττικής (52,3), Δωδεκανήσων (43,3) και Θεσσαλονίκης (38,9).

Οι νομοί με την μικρότερη κάλυψη ήταν οι Ροδόπης (13,8), Ευρυτανίας (14,2) και Ξάνθης (14,6). Επίσης εκκρεμούσαν 809.072 αιτήσεις για χορήγηση νέου τηλεφώνου. Το προσωπικό του ΟΤΕ ήταν 30.602 άτομα (25.549 άνδρες, 5.053 γυναίκες).[5] Στις 19 Φεβρουαρίου 1989 το διαδίκτυο φθάνει στην Ελλάδα ενώ εισάγεται ο top-domain level κωδικός, .gr.

Το 1992 ιδρύθηκαν στην Ελλάδα οι πρώτες εταιρείες κινητής τηλεφωνίας, Panafon από τις αρχές της χρονιάς και Telestet από τα μέσα της χρονιάς. Παράλληλα εγκαθίστανται τριακόσια πενήντα καρτοτηλέφωνα ενώ η πρώτη κλήση πραγματοποιείται στις 29 Ιουνίου 1993. Τον Οκτώβριο του 1996 ιδρύεται το Κυψελοειδές Λειτουργικό Σύστημα Κινητών Τηλεπικοινωνιών με τον διακριτικό τίτλο Cosmote ο οποίος προστίθεται τον Απρίλιο του 1997 με την εμπορική του λειτουργία να ξεκινά την επόμενη χρονιά, φτάνοντας τους 1.000.000 συνδρομητές. Το 2002-2004 προκύπτουν αλλαγές στα ονόματα των δύο προγενέστερων εταιρειών Panafon και Telestet σε Vodafone και TIM αντίστοιχα.

Το 2006 ο ΟΤΕ αποκτά το 100% της COSMOTE και οι μετοχές της διαγράφονται από το Χρηματιστήριο Αθηνών όπου είχε εισαχθεί έξι χρόνια νωρίτερα. Την επόμενη χρονιά η TIM Hellas μετονομάζεται σε WIND Hellas ενώ το 2008 ο OTE παρουσιάζει το Conn-x TV, βασισμένο στην τεχνολογία IPTV. Το 2011 η κάλυψη του 3G δικτύου αγγίζει το 98%. Το 2012 ξεκινά η διάθεση VDSL συνδέσεων σταθερού διαδικτύου. Το 2016 η πληθυσμιακή κάλυψη του 4G δικτύου ξεπερνά το 93%.

Το 2017 η Cosmote παρουσιάζει το νέο δίκτυο αρχιτεκτονικής «οπτική ίνα μέχρι το σπίτι». Στις 16 Δεκεμβρίου 2020 η Cosmote παρουσιάζει το 5G δίκτυο έπειτα από δύο χρόνια δοκιμασιών. Σε δημοσίευμα της εφημερίδας Έθνος το 1955 παρατίθενται τα εξής στοιχεία για τους συνδρομητές και τις συνδιαλέξεις[6]:

Έτος Αριθμός συνδρομητών
1949 56000
1950 59000
1951 67000
1952 76000
1953 81000
1954 86000
1955 95000

Για το 1955 αναφέρεται ο αριθμός των συνδρομητών σε Αθήνα και Πειραιά ήταν 68000.

Έτος Αριθμός συνδιαλέξεων
1949 232000000
1950 250000000
1951 262000000
1952 270000000
1953 271000000
1954 280000000
1955 300000000

Από τα 300 εκατομμύρια συνδιαλέξεις του 1955, τα 240 εκατομμύρια πραγματοποιήθηκαν σε Αθήνα και Πειραιά.

Τηλεφωνία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σταθερή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι τρεις κύριοι πάροχοι σταθερής τηλεφωνίας και ευρυζωνικών υπηρεσιών και που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα, είναι οι εξής:

Τίτλος Εταιρείας Εταιρεία Ιδιοκτήτης
Cosmote Cosmote Κινητές Τηλεπικοινωνίες Μονοπρόσωπη Α.Ε. 100% Θυγατρική Εταιρεία του Ομίλου Εταιρειών ΟΤΕ όπου το 50,5% ανήκει στην Γερμανική πολυεθνική Deutsche Telekom.
Vodafone Greece (πρώην Panafon) Vodafone-Panafon Α.Ε.Ε. Τηλεπικοινωνιών Ελληνικό παράρτημα της ομώνυμης Βρετανικής πολυεθνικής μητρικής στην οποία ανήκει το 99,878% μέσω της Vodafone Europe B.V.
NOVA Τηλεπικοινωνίες (πρώην ForthNet)
WIND Hellas (πρώην TIM Hellas, TeleStet)
NOVA Τηλεπικοινωνίες Μονοπρόσωπη Α.Ε.
Wind Ελλάς Τηλεπικοινωνίες Μονοπρόσωπη Α.Ε.Β.Ε. (Ελληνικό παράρτημα της Ιταλικής Wind Tre).
100% Θυγατρικές Εταιρείες της Ολλανδικής πολυεθνικής United Group B.V.

Πτωχευμένες εταιρείες σταθερής τηλεφωνίας και ευρυζωνικών υπηρεσιών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι συγκεκριμένες έκλεισαν οριστικά, σε σύντομο χρονικό διάστημα, εξαιτίας μεγάλων οικονομικών προβλημάτων και ελάχιστου αριθμού συνδρομητών που, όπως εκτιμάται, δεν ξεπέρασαν ποτέ τους 1.000.

Τίτλος Εταιρείας Εταιρεία
Algonet Algonet Τηλεπικοινωνίες Α.Ε.Ε. θυγατρική της Net One
Altec Telecoms Altec Telecoms Συστήματα Τηλεπικοινωνιών Α.Ε.
Columbia Telecom Columbia Τηλεπικοινωνίες Α.Ε. μέλος της Lannet
Intraconnect Intraconnect Α.Ε.Ε. Παροχής Τηλεπικοινωνιακών Υπηρεσιών
LANNET Communications Lannet Επικοινωνίες Α.Ε.
Net One Net One Α.Ε.Ε. Παροχής Τηλεπικοινωνιακών Υπηρεσιών (τέθηκε σε εκκαθάριση)
On Telecoms On Telecoms Α.Ε. Τηλεπικοινωνιών
Teledome Teledome Συστήματα Τηλεπικοινωνιών, Πληροφορικής και Τηλεματικής Α.Ε.Β.Ε.
Teledome Τηλεπικοινωνιακή Α.Ε.Ε. (θυγατρική που τέθηκε σε εκκαθάριση)

Συγχωνευμένες εταιρείες σταθερής τηλεφωνίας και ευρυζωνικών υπηρεσιών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι συγκεκριμένες συγχωνεύτηκαν οριστικά, σε σύντομο χρονικό διάστημα, κυρίως με τις κύριες εταιρείες (ΟΤΕ, Vodafone και United Group), εξαιτίας μεγάλων οικονομικών προβλημάτων και ελάχιστου αριθμού συνδρομητών που, όπως εκτιμάται, δεν ξεπέρασαν ποτέ τους 10.000.

Τίτλος Εταιρείας Εταιρεία
Cyta Hellas (με έτος ίδρυσης το 2007) Cyta Ελλάς Τηλεπικοινωνιακή Α.Ε. παράρτημα της ομώνυμης Κυπριακής ημικρατικής μητρικής απορροφήθηκε το 2019 από τη Vodafone Greece. Το Ελληνικό παράρτημα της εταιρείας δεν υφίσταται, και οι συνδρομητές της εντάχθηκαν στην Vodafone Ελλάδος.
Hellas Online (με έτος ίδρυσης το 1993) Hellas Online Ηλεκτρονικές Επικοινωνίες Α.Ε. απορροφήθηκε το 2016 από τη Vodafone Greece και μετονομάστηκε σε Vodafone Home, με τους συνδρομητές της να εντάσσονται στην Vodafone Ελλάδος.
Q-Telecom (με έτος ίδρυσης το 2002, από την Quest Holdings) Q-Telecommunications Α.Ε. Τηλεπικοινωνιών απορροφήθηκε το 2007, μέσω συγχώνευσης από τη WIND Hellas η οποία αντιστοίχως εξαγοράστηκε το 2021, από την United Group, και θα μετατραπεί σε NOVA.
Telepassport (με έτος ίδρυσης το 1998) Telepassport Hellas Α.Ε. Τηλεπικοινωνιών, Διαχείρισης και Τεχνολογικών Υπηρεσιών απορροφήθηκε το 2006, μέσω συγχώνευσης από τη Lannet.
Tellas (πρώην Evergy, με έτος ίδρυσης το 2001, από την ΔΕΗ) Tellas Α.Ε. Τηλεπικοινωνιών απορροφήθηκε το 2008, μέσω συγχώνευσης από τη WIND Hellas που αναβάθμισε τις τηλεπικοινωνιακές ανάγκες της, και οι συνδρομητές της Tellas εντάχθηκαν στην WIND.
Vivodi Telecom (με έτος ίδρυσης το 2001) Vivodi Telecom Α.Ε. Τηλεπικοινωνιακών Υποδομών, Υπηρεσιών και Εμπορίας απορροφήθηκε το 2012, μέσω συγχώνευσης από την On Telecoms.
VoiceNet (πρώην Southgate, με έτος ίδρυσης το 1998) Voicenet Ανώνυμη Εταιρία Παροχής Τηλεπικοινωνιακών Υπηρεσιών και Υποδομών απορροφήθηκε το 2015, μέσω συγχώνευσης από τη μητρική ΟΤΕ.

Κινητή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μόνο οι προαναφερθείσες εταιρείες, εκμεταλλεύονται αποκλειστικά το δίκτυο της κινητής τηλεφωνίας στην Ελλάδα. Είτε τους χρησιμοποιούν είτε όχι οι τρεις πάροχοι κατέχουν ολόκληρες τις σειρές με τα προθέματα αριθμών: 690 & 693 (WIND) 694 & 695 (Vodafone) 697 & 698 (Cosmote) και 699 (WIND - συνδρομητές της Q-Telecom):

Πάροχος Δικτύου Τεχνολογία Συνδρομητές
(σε εκατομμύρια)
MCC / MNC
Cosmote •συμπεριλαμβάνει και τους συνδρομητές της καρτοκινητής της Frog Mobile, η οποία αναφέρεται ως ξεχωριστό δίκτυο. GSM-900/1800 (EDGE)
900/2100 MHz* UMTS, HSDPA, DC-HSPA+
800/1800/2600 MHz LTE, LTE-A
VoLTE, VoWiFi
3500 MHz - 5G NR
7.040 (Q3 2021)[7] 20201, 20202
Vodafone (πρώην Panafon) 4.178 (Q3 2021) 20205 (Vodafone)
Wind (πρώην Telestet, TIM) •συμπεριλαμβάνει και τους συνδρομητές της καρτοκινητής της Q-Telecom, η οποία αναφέρεται ως ξεχωριστό δίκτυο. 3.700 (Q2 2021)[8] 20209 (Q)
20210 (WIND)

Μέχρι το 2007 τέσσερις εταιρείες εκμεταλλεύονταν αποκλειστικά το δίκτυο της κινητής τηλεφωνίας στην Ελλάδα. Η Q-Telecom ήταν ο τέταρτος πάροχος κινητής τηλεφωνίας στην Ελλάδα. Ξεκίνησε τη λειτουργία της το 2002 ενώ από το 2005, λειτουργούσε με το εμπορικό σήμα "Q" και τις υπηρεσίες της "MyQ". Η εταιρεία παρείχε κινητές τηλεφωνικές υπηρεσίες GSM, υποστηριζόμενες από τα δίκτυα LMDS και backbone, και ήταν ο μόνος πλήρης και ολοκληρωμένος πάροχος τηλεπικοινωνιών στην Ελλάδα. Τον Μάιο του 2007 ενοποιήθηκε με την TIM Hellas η οποία ένα μήνα μετά (5 Ιουνίου) πήρε την σημερινή της ονομασία σε WIND Hellas. Οι αριθμοί της ξεκινάνε από 699.

Επίσης στην Ελλάδα, λειτουργούσε μέχρι το 2018, ως δίκτυο MVNO, η Cyta Hellas, νοικιάζοντας φάσμα αριθμών από την Vodafone, η οποία είχε από ελάχιστο έως μικρό αριθμό συνδρομητών. Ενδιαφέρον κατά καιρούς σε δίκτυο MVNO, εξέφρασαν και άλλες εταιρείες όπως η άλλοτε Forthnet (νυν NOVA Τηλεπικοινωνίες) μαζί με την NOVA, η οποία τελικά μπήκε στην κινητή τηλεφωνία το 2021, μέσω της WIND, λόγω του ότι αποτελούν μέλη του ομίλου της United Group, η εταιρεία ρεύματος Volton, η οποία αργότερα το διέψευσε, αλλά και η ΔΕΗ, η οποία είχε μπει στο παρελθόν, στον τομέα της τηλεφωνίας, ιδρύοντας την Tellas, η οποία επίσης ενδιαφέρθηκε να ξαναμπεί, αλλά τόσο οι κύριες εταιρείες κινητής τηλεφωνίας, όσο και η πλειοψηφία των Ελλήνων είναι αντίθετη προς το ζήτημα της ΔΕΗ, να επενδύσει στις τηλεπικοινωνίες, λόγω αδιαφορίας και εξαιτίας μεγάλων οικονομικών προβλημάτων, που άφησε η άλλοτε Tellas, στην Ελληνική αγορά, ενώ η ΔΕΗ, τα τελευταία χρόνια, λόγω της οικονομικής κατάστασης στην χώρα, φρόντιζε να ανεβάσει τιμολογιακά τους λογαριασμούς ρεύματος της, με αποτέλεσμα οι περισσότεροι να διαμαρτύρονται προς αυτή, καθώς και η άλλοτε αλυσίδα σούπερ μάρκετ Μαρινόπουλος Α.Ε., η οποία για μικρό χρονικό διάστημα, είχε λανσάρει και αυτή καρτοκινητή τηλεφωνία.

Στατιστικά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μερίδιο αγοράς σε %
Πάροχοι 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019
Cosmote 44,5 52,4 52,2 48,5 45,3 44,5 45,2 45,6 46,3 47,9 46,9
Vodafone 31,2 25,9 26,3 27,1 29,8 30,4 35,1 35,3 30,9 30,3 28,9
Wind 24,3 21,7 21,4 24 24,9 25 19,5 18,7 22,4 21,4 24,5
Έτος Συνολικές συνδέσεις
2019 14.458.145
2018 15.354.388
2017 16.167.273
2016 15.934.294
2015 15.353.553
2014 15.473.683
2013 15.722.476
2012 15.151.742
2011 14.557.672
2010 14.815.705
2009 20.298.102
2008 18.918.092
2007 16.226.675
2006 13.874.674

Άλλες εταιρείες τηλεφωνίας που εκμεταλλεύονται εικονικά το δίκτυο της κινητής τηλεφωνίας στην Ελλάδα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Επιπλέον πέραν των γνωστών για τις κινητές υπηρεσίες τους παρόχους, έχουν ακόμα εκχωρηθεί:

  • Η σειρά 691 300 0000 έως 691 300 9999 έχει εκχωρηθεί στην Viva Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες Μ.Α.Ε.
  • Η σειρά 692 000 0000 έως 692 098 9999 έχει εκχωρηθεί στον ΟΤΕ για υπηρεσίες τηλεειδοποίησης.
  • Η σειρά 696 010 0000 έως 696 019 9999 έχει εκχωρηθεί στον ΟΤΕ για υπηρεσίες κινητής τηλεφωνίας αυτή τη φορά.
  • Η σειρά 696 910 0000 έως 696 928 9999 (πλην των αριθμών στο εύρος 696 920 0000 - 696 920 9999) στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας.

Διαδίκτυο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Ελλάδα έχει τον top-level domain κωδικό .gr και 23 παρόχους υπηρεσιών διαδικτύου (ISPs).

Η COSMOTE παρέχει υπηρεσίες με εύρος ζώνης διαμεταγωγής δεδομένων έως και 200/20 Μbps. Για τη χρήση της υπηρεσίας πρέπει να υπάρχει ενεργή τηλεφωνική γραμμή στο χώρο του πελάτη, ενώ ταυτόχρονα χρειάζεται να υπάρχει τεχνολογία ADSL και VDSL, με ελεύθερες θύρες (DSLAM στο Αστικό Κέντρο της περιοχής και στην καμπίνα VDSL) σε απόσταση ικανή να εξυπηρετήσει ταχύτητες ADSL (περίπου 4-5 χιλιόμετρα). Εφόσον υπάρχει η γραμμή και η θύρα στο DSLAM για να εξυπηρετήσει τον χρήστη, η COSMOTE μπορεί να διαθέσει τα πακέτα λιανικής της. Επίσης τότε δίνει και τη δυνατότητα της χρήσης του δικτύου της και σε όποιον άλλο πάροχο αγοράσει σε τιμές χονδρικής το δίκτυο.

Εκτός της COSMOTE υπάρχουν ιδιωτικοί ISPs οι οποίοι παρέχουν υπηρεσίες ADSL και VDSL. Αυτό το πραγματοποιούν είτε αξιοποιώντας τη δυνατότητα Αποδεσμοποίησης του Τοπικού Βρόχου (LLU), είτε μέσω ιδιόκτητων δικτύων. Η πρώτη εταιρία που διέθεσε υπηρεσίες LLU ήταν η Intraconnect και την ακολούθησε η Vivodi Telecom το 2002, οι οποίες έχουν κλείσει και ξεκίνησαν τη διάθεση του ADSL πριν από την COSMOTE. Από το 2010 υπηρεσίες ADSL σε δικό τους ιδιόκτητο δίκτυο παρέχουν οι εταιρείες: NOVA, Vodafone και WIND.

Από τα μέσα του 2006, όταν και θεσπίστηκε η τοπική συνεγκατάσταση στα κέντρα της COSMOTE, σύμφωνα με την οποία οι υπόλοιποι πάροχοι μπορούν να εγκαθιστούν τον εξοπλισμό τους στα κέντρα του, ξεκίνησαν και άλλες εταιρίες την διάθεση υπηρεσιών ADSL ανεξάρτητα από την COSMOTE.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Market Review of Electronic Communications and Postal Services
  2. «ΦΕΚ A 84/1908». Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. 17 Απριλίου 1908. 
  3. «ΦΕΚ A 195/1949». Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. 1 Σεπτεμβρίου 1949. 
  4. Εφημερίδα Ελευθεροτυπία, 24 Δεκεμβρίου 1982, σελ. 16
  5. Εφημερίδα Ελευθεροτυπία, 3 Δεκεμβρίου 1985, σελ. 13
  6. Εφημερίδα Έθνος: σελ. 3. 26/4/1956. 
  7. «OTE Corporate Presentation -3rd Quarter 2021» (PDF). cosmote.gr. Ανακτήθηκε στις 29 Νοεμβρίου 2021. 
  8. «United Group agrees to buy Wind Hellas». telcotitans.com. Ανακτήθηκε στις 30 Νοεμβρίου 2021. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]