Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
ΔEH Α.Ε.
Τύπος Ανώνυμη Εταιρεία (ΧΑΑΔΕΗ)
Ίδρυση 2 Αυγούστου 1950[1]
Έδρα Αθήνα, Ελλάδα
Σημαντικά πρόσωπα Εμμανουήλ Παναγιωτάκης (Πρόεδρος και Διευθ. Σύμβουλος)
Προϊόντα/
Υπηρεσίες
Εξόρυξη λιγνίτη, παραγωγή, μεταφορά και διανομή ηλεκτρικής ενέργειας
Έσοδα €6,030 δις (2009)[2]
Καθαρά έσοδα €693,3 εκατ. (2009)[2]
Υπάλληλοι 22.582 (2009)[2]
Ιστότοπος Επίσημος ιστότοπος

Η Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού (με τα αρχικά: ΔΕΗ) είναι ελληνική κρατικά ελεγχόμενη εταιρεία παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος, από τις μεγαλύτερες στην Ελλάδα. Απασχολεί περίπου 22.000 εργαζόμενους[3] και αντιστοιχεί το 62% περίπου του συνολικού κύκλου εργασιών του κλάδου παροχής ηλεκτρικού ρεύματος, φυσικού αερίου και νερού στη χώρα.[4] Από τα τέλη του 2000 λειτουργεί ως ανώνυμη εταιρεία[5][6] και είναι εισηγμένη στα χρηματιστήρια Αθηνών και Λονδίνου. Μέσα από τη ΔΕΗ χρηματοδοτείται η Δημόσια Ραδιοτηλεόραση (ΕΡΤ) καθώς και οι Δήμοι.

Ίδρυση της ΔΕΗ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Όταν ιδρύθηκε η ΔΕΗ υπήρχαν 385 εταιρείες από τις οποίες οι 263 ιδιωτικές με απλή άδεια, οι 54 ιδιωτικές με προνομιακή άδεια και 58 δημοτικές ή κοινοτικές. Υπήρχαν και 10 ιδιωτικές χωρίς άδεια.[7] Κατά τη διάρκεια της κατοχής και μετά την απελευθέρωση τόσο η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος όσο και το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας εκπόνησαν μελέτες για την αξιοποίηση των πλουτοπαραγωγικών πηγών της χώρας. Μελέτες εκπόνησε και η United Nations Relief and Rehabilitation Αdministration (UNRRA).[8] Το 1948, η EBASCO Services υπέβαλε έκθεση για το ενεργειακό πρόγραμμα της Ελλάδος: αυτή προέβλεπε την κατασκευή υδροηλεκτρικών και θερμοηλεκτρικών εργοστασίων, την ενοποίηση του δικτύου και τον καθορισμό ενιαίας τιμής κατανάλωσης. Όλα αυτά προϋπέθεταν ένα μόνο διαχειριστή. Έτσι, με το ΦΕΚ Α 169/1950, Περί ιδρύσεως δημοσίας επιχειρήσεως ηλεκτρισμού, συστήθηκε η Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού.[9]

Η σύσταση της ΔΕΗ τον Αύγουστο του 1950 εθνικοποίησε την παραγωγή και διανομή της ηλεκτρικής ενέργειας. Η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας θεωρήθηκε πλέον υπηρεσία κοινής ωφέλειας.[10] Η ΔΕΗ είχε το αποκλειστικό προνόμιο της κατασκευής, λειτουργίας και εκμετάλλευσης υδροηλεκτρικών και θερμικών εργοστασίων, της χρήσης (κατά προτίμηση) εθνικών καυσίμων και την υποχρέωση κατασκευής εθνικού δικτύου μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, το μονοπώλιο διάθεσης και πώλησης του παραγόμενου ηλεκτρικού ρεύματος. Έπρεπε να έχει οικονομική αυτάρκεια, να παρέχει στη φθηνότερη δυνατή τιμή το ρεύμα στους αγροτικούς και αστικούς πληθυσμούς και να μην κάνει διακρίσεις μεταξύ αστικών και αγροτικών πληθυσμών τόσο στη διανομή όσο και στην τιμολογιακή πολιτική της.

Με τη λήξη των συμβάσεων ανάμεσα στο Ελληνικό Δημόσιο και στις ιδιωτικές εταιρείες, το προνόμιο της ΔΕΗ επεκτεινόταν και στις περιοχές των εταιρειών αυτών.[11] Το αρχικό κεφάλαιο της ΔΕΗ σχηματίσθηκε από τα κεφάλαια σε συνάλλαγμα, δραχμές, μηχανήματα, υλικά και υπηρεσίες που παρέχονταν από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα ανόρθωσης της αμερικανικής βοήθειας, από τις ιταλικές επανορθώσεις και από κεφάλαια του κρατικού προϋπολογισμού.[12] Όταν ιδρύθηκε η ΔΕΗ το 1950, η κατανάλωση ανά κάτοικο ήταν 88 Kwh το χρόνο, ενώ πέντε χρόνια αργότερα έφτασε τις 150 Kwh. Αντίστοιχα, το 1950 ο ηλεκτροδοτούμενος πληθυσμός της χώρας ήταν 55% του συνόλου, ενώ το 1955 έφτασε το 59,1 %.[13]

Μονοπώλιο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ΔΕΗ, αντίθετα την κοινή πεποίθηση, δεν κατέχει πλέον την ιδιοκτησία του συνόλου του εθνικού δικτύου μεταφοράς και διανομής, συνολικού μήκους 208.000 χλμ. περίπου, παρά μόνο το 90% της εγκατεστημένης παραγωγής ηλεκτρικής ισχύος[14]. Η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας εποπτεύεται από τη ΡΑΕ (Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας) η οποία συστάθηκε το 1999 με σκοπό τον έλεγχο της τιμολογιακής και των άλλων πολιτικών του κλάδου και τη σταδιακή απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας έτσι ώστε η Ελλάδα να είναι σύμφωνη με τις οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης περί ελεύθερου ανταγωνισμού και κατάργηση των μονοπωλιακών αγορών. Η μεταφορά του ρεύματος υψηλής & υπερυψηλής τάσης είναι αρμοδιότητα του ΑΔΜΗΕ (Ανεξάρτητος Διαχειριστής Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας) ο οποίος ανήκει 51% στο δημόσιο, 24% σε επενδυτή και το υπόλοιπό 25% σε άλλους μετόχους της ΔΕΗ, ενώ η μεταφορά & διανομή του ρεύματος χαμηλής & μέσης τάσης είναι αρμοδιότητα του ΔΕΔΔΗΕ (Διαχειριστής Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας), ο οποίος ανήκει 100% στη ΔΕΗ αλλά λειτουργεί αυτόνομα.

Μονάδες παραγωγής και ορυχεία λιγνίτη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της ΔΕΗ είναι τα εξής:

Ατμοηλεκτρικά Εργοστάσια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σταθμός Τοποθεσία Συντεταγμένες Καύσιμο Χωρητικότητα, MWe Εγκαίνια
Α.Η.Σ. Άγιος Γεώργιος Κερατσινίου Πειραιάς (Κερατσίνι) 37°57′15″N 23°36′37″E / 37.95429°N 23.61023°E / 37.95429; 23.61023 (Agios Georgios Power Station) Πετρέλαιο
Φυσικό αέριο
360
Α.Η.Σ. Άγιος Δημήτριος Κοζάνης Κοζάνη (Άγιος Δημήτριος) 40°23′38″N 21°55′30″E / 40.394°N 21.925°E / 40.394; 21.925 (Agios Dimitrios Power Station) Λιγνίτης 1500
Α.Η.Σ. Αλιβερίου Εύβοια (Αλιβέρι) 38°23′22″N 24°03′06″E / 38.38953°N 24.05174°E / 38.38953; 24.05174 (Aliveri Power Station) Βαρύ πετρέλαιο 300
Α.Η.Σ. Αμυνταίου - Φιλώτα Φλώρινα (Φιλώτας) 40°37′10″N 21°40′58″E / 40.6193112°N 21.6829133°E / 40.6193112; 21.6829133 (Amyntaio Power Station) Λιγνίτης 600 1996
Α.Η.Σ. Αθερινόλακκος Λασίθι (Αθερινόλακκος) 35°00′14″N 26°08′21″E / 35.0039°N 26.13916°E / 35.0039; 26.13916 (Atherinolakkos Power Station) Βαρύ πετρέλαιο 105 2004
Α.Η.Σ. Θίσβης Βοιωτία (Θίσβη) 38°14′12″N 22°56′59″E / 38.236583°N 22.949778°E / 38.236583; 22.949778 (Thisvi Power Station) Φυσικό αέριο 410 2010
Α.Η.Σ. Καρδίας Κοζάνη (Καρδία Εορδαίας) 40°24′36″N 21°47′10″E / 40.41°N 21.786°E / 40.41; 21.786 (Kardia Power Station) Λιγνίτης 1200 1975
Α.Η.Σ. Κομοτηνής Ροδόπη (Κομοτηνή) 41°03′50″N 25°29′24″E / 41.064°N 25.49°E / 41.064; 25.49 (Komotini Power Station) Φυσικό αέριο
Α.Η.Σ. Λαυρίου - Κερατέας Ανατολική Αττική (Λαύριο) 37°44′47″N 24°04′01″E / 37.74629°N 24.06688°E / 37.74629; 24.06688 (Komotini Power Station) Πετρέλαιο
Φυσικό αέριο
450
Α.Η.Σ. Λινοπεράματος Ηράκλειο (Λινοπεράματα) 37°44′47″N 24°04′01″E / 37.74629°N 24.06688°E / 37.74629; 24.06688 (Linopermata Power Station) Απόσταγμα πετρ. 111
Α.Η.Σ. Μεγαλόπολης Α Αρκαδία (Μεγαλόπολη) 37°25′05″N 22°06′32″E / 37.418°N 22.109°E / 37.418; 22.109 (Megalapolis A Power Station) Λιγνίτης 850
Α.Η.Σ. Μεγαλόπολης Β Αρκαδία (Μεγαλόπολη) 37°24′58″N 22°04′01″E / 37.416°N 22.067°E / 37.416; 22.067 (Megalapolis B Power Station) Λιγνίτης
Α.Η.Σ. Μελίτης - Φλώρινας Φλώρινα (Μελίτη) 40°48′40″N 21°36′04″E / 40.811°N 21.601°E / 40.811; 21.601 (Florina Power Station) Λιγνίτης 330 2003
Α.Η.Σ. Πτολεμαΐδας Κοζάνη (Πτολεμαΐδα) 40°28′51″N 21°43′37″E / 40.4808629°N 21.7269015°E / 40.4808629; 21.7269015 (Ptolemaida Power Station) Λιγνίτης 495
Α.Η.Σ. Σορωνής Δωδεκάνησα (Σορωνή) 36°22′42″N 28°01′06″E / 36.37842°N 28.0184°E / 36.37842; 28.0184 (Soronis Power Station) Πετρέλαιο 105 1976

Υδροηλεκτρικά φράγματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σταθμός Τοποθεσία Συντεταγμένες Χωρητικότητα (MW) Κατάσταση
Υ.Η.Σ. Θησαυρού Δράμα 41°21′16″N 24°22′01″E / 41.354444°N 24.366944°E / 41.354444; 24.366944 (Thisavros Hydroelectric Dam) 384 Εν λειτουργία
Υ.Η.Σ. Καστρακίου Καστράκι 38°44′30.69″N 21°21′51.05″E / 38.7418583°N 21.3641806°E / 38.7418583; 21.3641806 (Kastraki Hydroelectric Dam) 320 Εν λειτουργία
Υ.Η.Σ. Κρεμαστών Ευρυτανία (Επισκοπή) 38°53′02″N 21°29′38″E / 38.8839511°N 21.4937961°E / 38.8839511; 21.4937961 (Kremasta Hydroelectric Dam) 437 Εν λειτουργία
Υ.Η.Σ. Λάδωνα Αρκαδία 37°45′28″N 21°58′18″E / 37.7577°N 21.9716°E / 37.7577; 21.9716 (Ladon Hydroelectric Dam) 50 Εν λειτουργία
Υ.Η.Σ. Πλαστήρα Καρδίτσα 39°14′08″N 21°44′47″E / 39.235556°N 21.746389°E / 39.235556; 21.746389 (Plastiras Hydroelectric Dam) 130 Εν λειτουργία
Υ.Η.Σ. Στράτου Αιτωλοακαρνανία 38°40′33″N 21°19′33″E / 38.6758027°N 21.3258898°E / 38.6758027; 21.3258898 (Stratos Hydroelectric Dam) 150 Εν λειτουργία

Φωτοβολταϊκά εργοστάσια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ενέργεια[15][16] Τοποθεσία Περιγραφή Έτος κατασκευής
200 - 300 MW Κοζάνη[17][18] Βιομηχανικό πάρκο Κοζάνης
50 MW Μεγαλόπολη Βιομηχανικό πάρκο Μεγαλόπολης
4.3 MW Φλώρινα Βιομηχανική περιοχή Φλώρινας 2009
2 MW Βόλος Φωτοβολταϊκός σταθμός ηλεκτροπαραγωγής 2009
2 MW Θήβα Φωτοβολταϊκός σταθμός ηλεκτροπαραγωγής 2009
1.997 MW Κουτσοπόδι Άργους 2009
1.99 MW Τρίπολη Αρκαδίας 2009
1.25 MW Πουρναριά Αρκαδίας 2009
1 MW Ηλιοεπενδυτική 2009
0.48 MW Κρήτη Βιομηχανικό πάρκο Αθερινόλακκου
944 kW Ποντοηράκλεια Κιλκίς 2009
100 kW Κύθνος 2009
60 kW Σίφνος 1998
20 kW ΗΛΠΑΠ Ταύρου 2009
20 kW Σταθμός Εθέλ 2009
20 kW Μετρό Ειρήνης, Μαρούσι 2009

Επίσης κατέχει και εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος με την χρήση του ανέμου, τα λεγόμενα αιολικά πάρκα, τα οποία βρίσκονται κυρίως στα νησιά του Αιγαίου Πελάγους. Επί του παρόντος, το 30% της συνολικής παραγωγής προέρχεται από καύση του λιγνίτη, το 10% από πετρέλαιο, το 27% από φυσικό αέριο, το 10% από υδροηλεκτρικούς σταθμούς, το 6% από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) και το 17% από διασυνδέσεις.

Η ΔΕΗ κατέχει τα περισσότερα από τα ορυχεία λιγνίτη της χώρας[εκκρεμεί παραπομπή] τα οποία διοχετεύουν τα εργοστάσιά της με το κατάλληλο υλικό προς καύση[εκκρεμεί παραπομπή]. Τα ατμοηλεκτρικά εργοστάσια χρησιμοποιούν κατά μεγάλο μέρος του λιγνίτη για την παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος αλλά σε μερικές περιπτώσεις και πετρέλαιο. Τα μεγαλύτερα ορυχεία της Ελλάδας βρίσκονται στις περιοχές της Πτολεμαΐδας, του Αμυνταίου και της Μεγαλόπολης. Τέλος τα αυτόνομα νησιά παράγουν ηλεκτρισμό αποκλειστικά με πετρέλαιο, το οποίο είναι αρκετά ακριβό. Εκεί υπάρχουν 32 αυτόνομες μονάδες παραγωγής.

Διεθνείς Διασυνδέσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Διασυνδεδεμένο Σύστημα Μεταφοράς της ΔΕΗ είναι συνδεδεμένο με τα συστήματα μεταφοράς της Αλβανίας, της Βουλγαρίας, της ΠΓΔΜ, της Ιταλίας και της Τουρκίας:

  • Η διασύνδεση με τη Βουλγαρία αποτελείται από μία γραμμή των 400 kV και διασυνδέεται με τον υποσταθμό του Σιδηροκάστρου.
  • Η διασύνδεση με την Αλβανία αποτελείται από μία γραμμή των 150 kV και μία των 400 kV. Διασυνδέεται με τον υποσταθμούς ΑΗΣ Καρδίας του Νομού Κοζάνης και με της Ηγουμενίτσας.
  • Η διασύνδεση με την ΠΓΔΜ γίνεται με δύο γραμμές των 400 kV. Η συνολική ονομαστική δυναμικότητα αυτών των διασυνδέσεων είναι περίπου 4.400 ΜW. Η μία γραμμή διασυνδέεται με τον υποσταθμό της Ευκαρπίας στην Θεσσαλονίκη και η άλλη με τον υποσταθμό της ΑΗΣ Μελίτης στη Φλώρινα.
  • Η διασύνδεση με την Ιταλία αποτελείται από υποβρύχιο καλώδιο και γραμμή μεταφοράς συνεχούς ρεύματος (HVDC) ισχύος 500 MW. Η γραμμή διασυνδέεται με τον υποσταθμό του Πουρναρίου στην Άρτα, το οποίο υπογειώνεται στα ελληνοαλβανικά σύνορα και καταλήγει στην Ιταλία.
  • Η διασύνδεση με την Τουρκία ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο του 2008 με γραμμή 400 kV (2000 ΜVΑ). Η γραμμή διασυνδέεται με τον υποσταθμό της Νέας Σάντας στον Νομό Ροδόπης.

Λογότυπα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Deilogoold.png Dei logo.svg
1950-2007 2007-σήμερα

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Νομός υπ' αριθ. 1468 (ΦΕΚ Α 169/1950)». Εφημερίς της Κυβερνήσεως. 7 Αυγούστου 1950. 
  2. 2,0 2,1 2,2 «Ετήσια Οικονομική Έκθεση 2009» (PDF). ΔΕΗ Α.Ε. Ανακτήθηκε στις 13 Αυγούστου 2010. 
  3. ICAP, στοιχεία 2009.
  4. ICAP, στοιχεία 2007.
  5. «ΦΕΚ A 278/2000». Εφημερίς της Κυβερνήσεως. 20 Δεκεμβρίου 2000. 
  6. «ΦΕΚ ΑΕ-ΕΠΕ 11871/2000». Εφημερίς της Κυβερνήσεως. 29 Δεκεμβρίου 2000. 
  7. Νίκος Παντελάκης, Ο εξηλεκτρισμός της Ελλάδας. Από την ιδιωτική πρωτοβουλία στο κρατικό μονοπώλιο (1889-1956), εκδ. Μ.Ι.Ε.Τ., Αθήνα, 1991, σελ.197
  8. Νίκος Παντελάκης, Ο εξηλεκτρισμός της Ελλάδας. Από την ιδιωτική πρωτοβουλία στο κρατικό μονοπώλιο (1889-1956), εκδ. Μ.Ι.Ε.Τ., Αθήνα, 1991, σελ. 370-416
  9. 501, υποσ. 1
  10. Νίκος Παντελάκης, Ο εξηλεκτρισμός της Ελλάδας. Από την ιδιωτική πρωτοβουλία στο κρατικό μονοπώλιο (1889-1956), εκδ. Μ.Ι.Ε.Τ., Αθήνα, 1991, σελ. 33
  11. Νίκος Παντελάκης, Ο εξηλεκτρισμός της Ελλάδας. Από την ιδιωτική πρωτοβουλία στο κρατικό μονοπώλιο (1889-1956), εκδ. Μ.Ι.Ε.Τ., Αθήνα, 1991, σελ. 417-418
  12. Νίκος Παντελάκης, Ο εξηλεκτρισμός της Ελλάδας. Από την ιδιωτική πρωτοβουλία στο κρατικό μονοπώλιο (1889-1956), εκδ. Μ.Ι.Ε.Τ., Αθήνα, 1991, σελ. 418
  13. Νίκος Παντελάκης, Ο εξηλεκτρισμός της Ελλάδας. Από την ιδιωτική πρωτοβουλία στο κρατικό μονοπώλιο (1889-1956), εκδ. Μ.Ι.Ε.Τ., Αθήνα, 1991, σελ. 436
  14. ΡΑΕ, ΔΕΣΜΗΕ, ΔΕΗ
  15. «Large-scale photovoltaic power plants located in Greece». pvresources.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2010-01-04. 
  16. «Ανανεώσιμα Έργα της ΔΕΗ». ppcr.gr. 
  17. «Greece's PPC to launch tender for 200MW PV project». rechargenews.com. 
  18. «PPC to develop a large photovoltaic project in Kozani – press». sofokleous10.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2012-03-12. 

Πηγή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Νίκος Παντελάκης, Ο εξηλεκτρισμός της Ελλάδας. Από την ιδιωτική πρωτοβουλία στο κρατικό μονοπώλιο (1889-1956), εκδ. Μ.Ι.Ε.Τ., Αθήνα, 1991

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]