Εκπαίδευση στην Ελλάδα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Η Εκπαίδευση στην Ελλάδα χωρίζεται κυρίως σε τρία επίπεδα, ονομασμένα πρωτοβάθμια, δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια εκπαίδευση, με ένα επιπρόσθετο μεταδευτεροβάθμιο επίπεδο στο οποίο παρέχεται επαγγελματική εκπαίδευση. Η παιδεία στην Ελλάδα είναι δωρεάν ωσαύτως και τα σχολικά εγχειρίδια της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Είναι υποχρεωτική από την ηλικία των τεσσάρων μέχρι δεκαπέντε ετών. Το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων είναι ο καθ' ύλην αρμόδιος φορέας για την άσκηση ελέγχου σε όλες τις εκπαιδευτικές μονάδες όλων των βαθμίδων της επικράτειας, ενώ υπάρχουν οι κατά τόπους Διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Ο Κρατικός προϋπολογισμούς προβλέπει τη δαπάνη 4.895.100.000 ευρώ για το 2021. [1]


Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Επανάσταση (1821-1830)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με απόφαση της Πελοποννησιακής Γερουσίας, στις 16 Μαρτίου 1822, ιδρύεται στην Τριπολιτσά σε τέμενο που μετετράπη σε σχολείο, το πρώτο Δημοτικό σχολείο επί ελληνικού εδάφους με δάσκαλο τον Νικήτα Νικητόπουλο, καλόγερο. Μαθητής υπήρξε και ο μικρότερος υιός του Κολοκοτρώνη, Κωνσταντίνος.[2] Το 1829, με πρωτοβουλία του Ιωάννη Καποδίστρια ιδρύεται το Ορφανοτροφείο της Αίγινας, αλληλοδιδακτικό σχολείο στο οποίο μαθητές των μεγαλύτερων τάξεων, δίδασκαν τους μικρότερους, το Κεντρικό σχολείο που προετοίμαζε τους μαθητές για ανώτερες σπουδές, το Πολεμικό Σχολείο Ναυπλίου, η Εκκλησιαστική Σχολή Πόρου, η Εμπορική Σχολή Σύρου και η Αγροτική Σχολή Τίρυνθας. Επιπλέον, σχολεία λειτουργούσαν σε Αθήνα, Ύδρα, Σύρο και Ναύπλιο.

Περίοδος Όθωνα (1832-1862)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η αντιβασιλεία αποφάσισε την οργάνωση του εκπαιδευτικού συστήματος στη βάση του Βαυαρικού. Ιδρύθηκαν επτατάξια Δημοτικά σσχολεία σε όλους τους δήμους, οι οποίοι κάλυπταν τις δαπάνες τους, και υποχρεωτική φοίτηση σε αυτά από όλους άνω των έξι ετών. Στην πρωτεύουσα κάθε νομαρχίας ιδρύθηκαν τετρατάξια Γυμνάσια και τριτάξια Ελληνικά σχολεία στα οποία οι μαθητές έδιναν εξετάσεις για να εισαχθούν στη Δ Δημοτικού.[3] Στους κύκλους σπουδών κυριαρχούσε ο κλασσικισμός και η αρχαιολατρία. Το 1837 ιδρύεται το Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Το 1852, βάσει νόμου, απαγορεύεται η συνεκπαίδευση αγοριών και κοριτσιών.

Εκπαιδευτική μεταρρύθμιση Βενιζέλου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα υψηλά ποσοστά αναλφαβητισμού, οδήγησαν την Κυβέρνηση Βενιζέλου σε μεταρρυθμίσεις. Το εκπαιδευτικό σύστημα διαρθρώθηκε ως εξής: διτάξιο νηπιαγωγείο, υποχρεωτικό εξατάξιο Δημοτικό σχολείο, εξατάξιο Γενικό Γυμνάσιο και τετρατάξιο Πρακτικό Λύκειο στα οποία ο μαθητής εισαγόταν με επιτυχείς εξετάσεις.

Μεταπολεμική περίοδος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μία από τις μεγαλύτερες μεταπολεμικές εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις ήταν αυτή του 1959, η οποία με τα διατάγματα 3971, 3973, 3970, 3974, 3972, 3998, 3997 εισήχθη ο θεσμός του Πειραματικού Γυμνασίου, ιδρύεται η Σχολή Προπαρασκευής Εκπαιδευτικών Λειτουργών Επαγγελματικής και Τεχνικής Εκπαίδευσης, ενώ το πρόγραμμα του Γυμνασίου γίνεται πιο γενικό και τα γυμνάσια γίνονται από οκτατάξια, εξατάξια. Το 1964 , η Ενωσις θεσπίζει το εννιάωρο σχολείο, εισάγει τη διδασκαλία της Δημοτικής,ιδρύει το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, θεσπίζει τον θεσμό των Εισητηρίων εξετάσεων [4], πρόγονος των Πανελληνίων, καθιστώντας την τριτοβάθμια εκπαίδευση δωρεάν. Το 1978 εγκαταλείπεται η καθαρεύουσα, το εξατάξιο Γυμνάσιο καταργείται και τη θέση του παίρνει το τριτάξιο Γυμνάσιο και τριτάξιο Γενικό Λύκειο ή Τεχνικό Επαγγελματικό Λύκειο. Το 1980 καθιερώνεται η πενθήμερη εκπαίδευση και οι πανελλήνιες εξετάσεις στη Β και Γ Λυκείου. Το 1982 εγκαταλείπεται το πολυτονικό και καταργείται η σχολική ενδυμασία. Το 1983 εισάγεται το σύστημα των Δεσμών που ίσχυε μέχρι το 1999.

Προσχολική ηλικία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πριν τη φοίτηση στην υποχρεωτική εκπαίδευση που ξεκινά από την ηλικία των τεσσάρων, ήτοι μικρά νήπια, τα παιδιά έχουν την ευκαιρία να φοιτήσουν σε παιδικούς σταθμούς. Η φοίτηση είναι προαιρετική και γίνεται, ως επί το πλείστον, για τη βέλτιστη πνευματική ανάπτυξη του νηπίου αλλά και λόγω επαγγελματικών υποχρεώσεων των κηδεμόνων. Συγκεκριμένες κατηγορίες γονέων έχουν το δικαίωμα της δωρεάν φοίτησης με voucher από Ευρωπαϊκά προγράμματα.

Πρωτοβάθμια εκπαίδευση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ξύλινα θρανία δημοτικού σχολείου Ελλάδα 1950

Η πρωτοβάθμια εκπαίδευση στην Ελλάδα αποτελείται από το Νηπιαγωγείο, το οποίο διαρκεί δύο χρόνια, και το Δημοτικό σχολείο, το οποίο εκτείνεται σε έξι τάξεις: Α', Β', Γ', Δ', Ε', ΣΤ' (ηλικίες 6 ως 12 ετών). Η φοίτηση στο Νηπιαγωγείο είναι πλέον υποχρεωτική. Στα πρώτα δύο χρόνια του Δημοτικού τα παιδιά δεν βαθμολογούνται επισήμως. Κυριαρχεί η περιγραφική αξιολόγηση των μαθητών από τον εκπαιδευτικό. Οι γονείς πληροφορούνται για την επίδοση των παιδιών τους μέσω προφορικής επικοινωνίας με τους δασκάλους.

Η βαθμολογία ξεκινάει από την Γ' τάξη. Στις Γ΄ και Δ΄ τάξεις του Δημοτικού Σχολείου προβλέπεται περιγραφική αξιολόγηση, σε συνδυασμό με κλίμακα βαθμολογίας. Στις Ε' και ΣΤ' τάξεις προβλέπεται περιγραφική αξιολόγηση σε συνδυασμό με κλίμακα βαθμολογίας, η οποία είναι λεκτική και αριθμητική. Το πέρασμα από τη μία τάξη στην άλλη, μετά την προαγωγή του μαθητή, είναι αυτόματο. Στους μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες παρέχεται ενισχυτική διδασκαλία. Ένας μαθητής είναι δυνατόν να επαναλάβει τη φοίτησή του στην ίδια τάξη.

Δευτεροβάθμια εκπαίδευση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η δευτεροβάθμια εκπαίδευση αποτελείται από δύο βαθμίδες. Πρώτα είναι το Γυμνάσιο, ένα υποχρεωτικό σχολείο διάρκειας τριών ετών, μετά από το οποίο οι μαθητές μπορούν να παρακολουθήσουν είτε το Λύκειο είτε επαγγελματική εκπαίδευση. Το Λύκειο δεν ανήκει στην υποχρεωτική εκπαίδευση.

Η μετάβαση από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο γίνεται κατόπιν εγγραφής. Επίσης, η επιλογή γυμνασίου από το σχολείο γίνεται με βάση την ταχυδρομική διεύθυνση των μαθητών, και αυτό γίνεται μερικούς μήνες πριν το τέλος της σχολικής χρονιάς.

Γυμνάσιο (ανήκει στην υποχρεωτική εκπαίδευση)

  • Α' τάξη, 12 - 13 ετών
  • Β' τάξη, 13 - 14 ετών
  • Γ' τάξη, 14 - 15 ετών

Λύκειο (Γενικό ή Επαγγελματικό)

  • Α' τάξη, 15 - 16 ετών
  • Β' τάξη, 16 - 17 ετών
  • Γ' τάξη, 17 - 18 ετών

Η Α' τάξη, τόσο του Γενικού όσο και του Επαγγελματικού Λυκείου, θεωρείται τάξη αποκλειστικά Γενικής Παιδείας. Στη Β' Τάξη Γενικού Λυκείου οι μαθητές καλούνται να επιλέξουν μία από τις δύο Ομάδες Μαθημάτων Προσανατολισμού: Ανθρωπιστικών και Θετικών Σπουδών. Στη Γ' τάξη Γενικού Λυκείου οι μαθητές καλούνται να επιλέξουν μία από τις Ομάδες Μαθημάτων Προσανατολισμού: Ανθρωπιστικών, Θετικών, Επιστημών Υγείας και Σπουδών Οικονομίας και Πληροφορικής. Υπάρχουν όμως και μαθήματα Γενικής Παιδείας και στις δύο τάξεις. Η εισαγωγή στην Τριτοβάθμια εκπαίδευση γίνεται με την επιτυχία των μαθητών στις πανελλήνιες εξετάσεις που διεξάγονται στο τέλος της σχολικής χρονιάς.

Τριτοβάθμια εκπαίδευση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η τριτοβάθμια ανώτατη εκπαίδευση παρέχεται από τα Πανεπιστήμια και Πολυτεχνεία (ΑΕΙ Πανεπιστημιακού Τομέα) και τις Ακαδημίες, οι οποίες κυρίως καλύπτουν τον στρατό και τον κλήρο. Τα προπτυχιακά προγράμματα σπουδών τυπικά κρατούν για τέσσερα χρόνια (πέντε στα πολυτεχνεία και σε κάποιες τεχνικές ή καλλιτεχνικές σχολές, έξι στις ιατρικές σχολές), ενώ τα μεταπτυχιακά διαρκούν από ένα ως δύο χρόνια, και τα διδακτορικά από τρία ως έξι χρόνια. Μέχρι το 2019 υπήρχαν και τα ΤΕΙ.

Ιδιωτική Εκπαίδευση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Όλες οι σχολές, ανεξαρτήτως επιπέδου, επιβλέπονται από το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων. Το Υπουργείο ασκεί συγκεντρωτικό έλεγχο στις κρατικές σχολές, με την διαμόρφωση του προγράμματος σπουδών, τον διορισμό του προσωπικού και τον έλεγχο της χρηματοδότησης. Οι ιδιωτικές σχολές επίσης εμπίπτουν στον έλεγχο του Υπουργείου, το οποίο ασκεί εποπτικό έλεγχο σε αυτές. Σε τοπικό επίπεδο, ο εποπτικός ρόλος του Υπουργείου ασκείται διαμέσου των Περιφερειακών Διευθύνσεων Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, οι οποίες λειτουργούν σε κάθε νομό. Τα τριτοβάθμια ιδρύματα είναι ονομαστικά αυτόνομα, αλλά το Υπουργείο είναι υπεύθυνο για την χρηματοδότησή τους, και την κατανομή των μαθητών στα προπτυχιακά προγράμματα σπουδών. Η Ελληνική κυβέρνηση αναγνωρίζει μόνο τα πτυχιακά προγράμματα που προσφέρονται από τα κρατικά πανεπιστήμια. Υπάρχουν αρκετά ιδιωτικά πανεπιστήμια και κολέγια που προσφέρουν πτυχιακά προγράμματα που επικυρώνονται και επιβλέπονται από Αμερικανικά, Βρετανικά και άλλα Ευρωπαϊκά πανεπιστήμια. Η Ελληνική κυβέρνηση πιέζεται να αναγνωρίσει αυτά τα υπερπόντια προγράμματα.

Όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης καλύπτονται και από ιδιωτικές και από δημόσιες σχολές. Οι κρατικές σχολές και τα πανεπιστήμια δεν χρεώνουν δίδακτρα και τα συγγράμματα παρέχονται δωρεάν σε όλους τους μαθητές και φοιτητές. Υπάρχει επίσης ένας αριθμός εκπαιδευτηρίων τα οποία λειτουργούν παράλληλα με την κρατική εκπαίδευση και παρέχουν συμπληρωματικά μαθήματα. Αυτά τα εκπαιδευτήρια χωρίζονται σε δυο κατηγορίες ανάλογα με το είδος των υπηρεσιών που προσφέρουν. Τα Κέντρα Ξένων Γλωσσών που παρέχουν μαθήματα ξένων γλωσσών και τα φροντιστήρια μέσης εκπαίδευσης που παρέχουν συμπληρωματικά μαθήματα για αδύναμους μαθητές καθώς και προγράμματα μαθημάτων τα οποία είναι προπαρασκευαστικά για τις ανταγωνιστικές πανελλήνιες εξετάσεις. Οι περισσότεροι από τους μαθητές τυπικά παρακολουθούν τέτοιες τάξεις (και εξετάσεις) στα φροντιστήρια το μεσημέρι και το απόγευμα, επιπρόσθετα των κανονικών σχολικών μαθημάτων.

Επαγγελματική εκπαίδευση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Επαγγελματικό Λύκειο (ΕΠΑ.Λ.)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα Επαγγελματικά Λύκεια ιδρύθηκαν με τον νόμο 3475/2006, με τον οποίο καταργήθηκαν τα ΤΕΕ του Νόμου 2640/98. Οι απόφοιτοι του ΕΠΑ.Λ προβλέπεται από τον ίδιο Νόμο να έχουν πρόσβαση σε σχολές ΤΕΙ σε ποσοστό 20% καθώς σε μερικές σχολές των ΑΕΙ για ποσοστό 5%. Το απολυτήριο του Επαγγελματικού Λυκείου είναι ισότιμο αυτού του Γενικού Λυκείου, ενώ ο απόφοιτος αποκτάει και πτυχίο εξειδίκευσης Επιπέδου 4 (σύμφωνα με το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων).

Οι επιλογές ενός απόφοιτου ΕΠΑ.Λ, πέρα από την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση είναι δύο:

- Κάνοντας ένα επιπλέον έτος (τάξη Μαθητείας) το πτυχίο θα αναβαθμιστεί αφού εκπληρώσει την εννεάμηνη έμμισθη πρακτική άσκηση (λαμβάνεται ως προϋπηρεσία) σε Επίπεδο 5, κατόπιν εξετάσεων πιστοποίησης. Τα θέματα των εξετάσεων πιστοποίησης είναι υπό την μορφή τράπεζας θεμάτων και είναι αναρτημένα στην σελίδα του ΕΟΠΠΕΠ.

- Παραλαμβάνει κανονικά το απολυτήριο και το πτυχίο του και συνεχίζει τις σπουδές του στο Ι.Ε.Κ, όπου παρακολουθεί μαθήματα αντίστοιχης αλλά αναβαθμισμένης ειδικότητας (Αρχική Επαγγελματική Κατάρτιση) για 4 εξάμηνα (2 έτη) και 1 εξάμηνο άμισθης πρακτικής άσκησης και λαμβάνει την Βεβαίωση Επαγγελματικής Κατάρτισης όπου ύστερα δηλώνει συμμετοχή στις Εξετάσεις Πιστοποίησης του ΕΟΠΠΕΠ. Ο ίδιος εάν είναι επιτυχών, λαμβάνει Δίπλωμα Επαγγελματικής Κατάρτισης Επιπέδου 5, το οποίο είναι εφικτό να χρησιμοποιηθεί σε Ελλάδα και χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Επαγγελματικές Σχολές (ΕΠΑ.Σ.)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι ΕΠΑ.Σ Μαθητείας ΟΑΕΔ είναι σχολές που ανήκουν στη τυπική Δευτεροβάθμια Επαγγελματική Εκπαίδευση (Ν. 3475/06). Στις σχολές αυτές διδάσκονται αποκλειστικά μαθήματα ειδικότητας, η φοίτηση διαρκεί 2 σχολικά έτη κατά τη διάρκεια των οποίων οι μαθητές παρακολουθούν θεωρητικά και εργαστηριακά μαθήματα για 21 ώρες την εβδομάδα και παράλληλα πραγματοποιούν έμμισθη πρακτική άσκηση, γνωστή ως Μαθητεία σε εργασίες συναφείς προς την ειδικότητά τους στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα. Υπ'όψιν, ότι η πρακτική άσκηση λαμβάνεται ως προϋπηρεσία διευκολύνοντας τον σπουδαστή για εύρεση εργασίας στην ειδικότητα του.

Η εισαγωγή στις ΕΠΑ.Σ. επιτυγχάνεται μετά από αίτηση και μοριοδότηση συγκεκριμένων κριτηρίων των υποψηφίων (βαθμός Τίτλου Σπουδών, κοινωνικά και οικονομικά κριτήρια) και δικαίωμα εγγραφής σ' αυτές έχουν οι κάτοχοι τουλάχιστον ενδεικτικού Α' Τάξης Λυκείου και ηλικίας έως 23 ετών.

Οι απόφοιτοι παραλαμβάνουν πτυχίο της ειδικότητας Επιπέδου 4 (ισότιμο των ΓΕ.Λ και ΕΠΑ.Λ) και όχι απολυτήριο και η συνέχιση των σπουδών τους μπορεί να γίνει στα Ι.Ε.Κ.

Μετά από την ψήφιση του Νόμου 4763/2020 (ΦΕΚ 254 / 21 12 2020 οι ΕΠΑ Σ Μαθητείας του Ο Α Ε Δ καθώς και οι Επαγγελματικές Σχολές Κατάρτισης (παρέχουν πλέον µεταγυµνασιακή επαγγελματική εκπαίδευση Επιπέδου τρία (3).[5]

Όπως ορίζεται από το νομοσχέδιο (κεφάλαιο Γ΄, άρθρα 9-15) σκοπός των ανωτέρω σχολών είναι:

α) η παροχή υπηρεσιών αρχικής επαγγελµατικής εκπαίδευσης και κατάρτισης σε αποφοίτους µε τίτλο της υποχρεωτικής εκπαίδευσης ή τίτλο ισότιµο προς αυτόν,

β) η αντιµετώπιση της σχολικής διαρροής, η αναβάθµιση των βασικών δεξιοτήτων των κατόχων τίτλων υποχρεωτικής εκπαίδευσης ή ισότιµων προς αυτούς και η ένταξή τους στην αγορά εργασίας και

γ) η µέριµνα για την ένταξη στην επαγγελµατική ζωή ευπαθών και ευάλωτων κοινωνικών οµάδων σε ό,τι αφορά στις Ε.Σ.Κ.,

δ) ειδικότερα, οι ΕΠΑ.Σ. Μαθητείας του Ο.Α.Ε.Δ. παρέχουν µεταγυµνασιακή επαγγελµατική εκπαίδευση επιπέδου τρία (3), εφαρµόζοντας το δυικό σύστηµα, που συν δυάζει τη θεωρητική και εργαστηριακή εκπαίδευση στην τάξη µε την µαθητεία σε εργασιακό χώρο.

Ινστιτούτο Επαγγελματικής Κατάρτισης (Ι.Ε.Κ.)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Ινστιτούτο Επαγγελματικής Κατάρτισης, γνωστό και ως ΙΕΚ (δημόσιο: Δ.Ι.Ε.Κ) είναι ιδρύματα επαγγελματικής εκπαίδευσης στην Ελλάδα, τα οποία ιδρύθηκαν το 1992. Εντάσσονται στη μη Τυπική Εκπαίδευση (Μεταδευτεροβάθμια), δηλαδή είναι μια παρακλάδια επιλογή που επιθυμεί ο σπουδαστής, ωστόσο δεν στερείται από επαγγελματικά δικαιώματα της ειδικότητας του.

Στόχος τους είναι να παρέχουν στους σπουδαστές επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση για 5 εξάμηνα και 1 εξάμηνο άμισθης ή έμμισθης πρακτικής άσκησης, τη Μαθητεία.[6] Τα ΙΕΚ δέχονται στις ειδικότητες τους, απόφοιτους λυκείου (ΓΕ.Λ, ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ) ή σπουδαστές από την τριτοβάθμια εκπαίδευση, εφόσον το επιθυμούν. Οι απόφοιτοι ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ και ΑΕΙ αντίστοιχης ειδικότητας, μπορούν να παρακολουθήσουν ένα έτος (αντί για δύο) ενώ οι απόφοιτοι ΓΕ.Λ παρακολουθούν υποχρεωτικά όλα τα εξάμηνα. Όριο ηλικίας στα ΙΕΚ δεν υπάρχει, ενώ σε περίπτωση σπουδών ο εκπαιδευόμενος καλύπτεται από την στρατιωτική υποχρέωση (αναβολή) έως την ηλικία των 23 ετών. Η εγγραφή στα Δ.ΙΕΚ γίνεται δωρεάν ενώ στα Ι.ΙΕΚ δίνονται δίδακτρα.

Δεν πρέπει να συγχέεται με την έννοια του πανεπιστημίου ή του ερευνητικού Ιδρύματος. Το πτυχίο/δίπλωμα που θα αποκτήσει ο σπουδαστής στο τέλος της φοίτησης του αναγνωρίζεται από το κράτος και την Ευρωπαϊκή Ένωση, κατόπιν Εξετάσεων του ΕΟΠΠΕΠ (Δίπλωμα Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης Επιπέδου 5). Οι προϋποθέσεις εισαγωγής στα Δημόσια ΙΕΚ είναι ίδιες ανεξάρτητα από τον φορέα, είτε αυτός είναι ο ΟΑΕΔ, το ΙΕΚ της Σιβιτανιδείου Σχολής κ.α.

Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων (ΕΠΠ)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων είναι μια κατάσταση που εκπροσωπεί τους τίτλους σπουδών του εκπαιδευτικού συστήματος μιας Ευρωπαϊκής χώρας. Όλα τα Εθνικά Πλαίσια συγκροτούν το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων το οποίο εγκρίθηκε στην σύσταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και Συμβουλίου στις 23 Απριλίου του 2008 με θέμα την θέσπιση ευρωπαϊκού πλαισίου των επαγγελματικών προσόντων για την δια βίου μάθηση.

Το κάθε Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων απαρτίζεται από τα "Επίπεδα", τα οποία καλύπτουν ολόκληρο το φάσμα των εκπαιδευτικών κλιμακίων και αυτά αναλογούν τυπικά με τις γνώσεις, τις ικανότητες και τις δεξιότητες που αποκτούν οι εκπαιδευόμενοι.

Τα "Μαθησιακά Αποτελέσματα" είναι η κατάληξη όλων των προαναφερόμενων που έχουν αποκομίσει οι εκπαιδευόμενοι και τυπικά αποδεικνύεται ποιες είναι οι δυνατότητες του κάθε εκπαιδευόμενου μετά από την αποφοίτηση του.

Συνοψίζοντας, το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων είναι το εξής:

Επίπεδο 1: Απολυτήριο Δημοτικού (Απόφοιτος Δημοτικού)
Επίπεδο 2: Απολυτήριο Γυμνασίου (Απόφοιτος Γυμνασίου)
Επίπεδο 3:
  • Πτυχίο που θα χορηγούσαν οι Σχολές Επαγγελματικής Κατάρτισης (ΣΕΚ)
  • Πτυχίο Επαγγελματικής Σχολής - ΕΠΑ.Σ (Πτυχιούχος Επαγγελματικής Σχολής)
Επίπεδο 4:
  • Απολυτήριο Γενικού Λυκείου - ΓΕ.Λ (Απόφοιτος Γενικού Λυκείου)
  • Απολυτήριο Επαγγελματικού Λυκείου - ΕΠΑ.Λ (Απόφοιτος Επαγγελματικού Λυκείου)
  • Πτυχίο Επαγγελματικού Λυκείου - ΕΠΑ.Λ (Πτυχιούχος Επαγγελματικού Λυκείου)
Επίπεδο 5:
  • Πτυχίο Επαγγελματικής Ειδικότητας, Εκπαίδευσης και Κατάρτισης - Μεταλυκειακό ΕΠΑ.Λ (Πτυχιούχος Μεταλυκειακού ΕΠΑ.Λ)
  • Δίπλωμα Επαγγελματικής Ειδικότητας, Εκπαίδευσης και Κατάρτισης Ινστιτούτου Επαγγελματικής Κατάρτισης (Διπλωματούχος Ι.Ε.Κ)
  • Δίπλωμα ή Πτυχίο Ανώτερων Σχολών (Διπλωματούχος ή Πτυχιούχος Ανώτερης Σχολής)
Επίπεδο 6 : Δίπλωμα ή Πτυχίο Ανώτατης Εκπαίδευσης (Διπλωματούχος ή Πτυχιούχος Ανώτατης Εκπαίδευσης)
Επίπεδο 7 : Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης (Διπλωματούχος Μεταπτυχιακής Ειδίκευσης)
Επίπεδο 8 : Διδακτορικό Δίπλωμα (Διπλωματούχος Διδακτορικού)

Χωρίς Επίπεδο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Βεβαίωση Επάρκειας, που χορηγείται σε απόφοιτους Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης και Μεταδευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και επαγγελματίες οι οποίοι παρακολουθούν σε Κέντρο Δια Βίου Μάθησης πρόγραμμα Συνεχιζόμενης Επαγγελματικής Κατάρτισης συμβατό με το εκάστοτε ισχύον επαγγελματικό περίγραμμα, προκειμένου να εκσυγχρονίσουν ή αναβαθμίσουν γνώσεις, ικανότητες και δεξιότητες του επαγγέλματος.

Αξίζει να σημειωθεί πως μετά την κατάργηση της Σχολής Επαγγελματικής Κατάρτισης, επ' αυτομάτως και το πτυχίο, στο Επίπεδο 3 δεν έχει αντικατασταθεί από κάποιο νέο ή υπάρχον ίδρυμα.

Πρώην εκπαιδευτικά ιδρύματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Τεχνικό Επαγγελματικό Εκπαιδευτήριο (ΤΕΕ) Αντικαταστάθηκε από το ΕΠΑΛ το 2009
  • Τεχνικό Επαγγελματικό Λύκειο (ΤΕΛ) Αντικαταστάθηκε από τα ΤΕΕ το 2000
  • Τεχνική Επαγγελματική Σχολή (ΤΕΣ) Αντικαταστάθηκε από τα ΤΕΕ το 2000
  • Ενιαίο Πολυκλαδικό Λύκειο (ΕΠΛ) Καταργήθηκε
  • Ενιαίο Λύκειο. Αντικαταστάθηκε από το Γενικό Λύκειο το 2007
  • Σχολή Επαγγελματικής Κατάρτισης (ΣΕΚ) Καταργήθηκε το 2014, ενσωματώθηκε στο Δημόσιο ΙΕΚ.
  • Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα (ΤΕΙ) έγιναν όλα Πανεπιστήμια

Τρέχοντα ζητήματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το κύριο θέμα προς συζήτηση στα τελευταία χρόνια είναι η αναγνώριση των ιδιωτικών πανεπιστημίων, η οποία απαγορεύεται σύμφωνα με το σύνταγμα του 1975[7]. Διάφορα ιδιωτικά ιδρύματα, τα οποία είναι συχνά παραρτήματα ευρωπαϊκών και αμερικανικών πανεπιστημίων, όπως το Κρατικό Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, καθώς και μη κερδοσκοπικά διαπιστευμένα ιδρύματα ή ιδιόκτητες σχολές ξένων πανεπιστημίων, όπως το Κολλέγιο Ινδιανάπολης Αθηνών, λειτουργούν νόμιμα ως σχολές Εργαστηρίων Ελεύθερων Σπουδών[8].

Επίσης, με λίγες εξαιρέσεις, η ελληνική κυβέρνηση δεν αναγνωρίζει τριετή προγράμματα πανεπιστημιακών σπουδών. Οι φοιτητές που απέκτησαν πτυχίο μπάτσελορ στο εξωτερικό δυσκολεύονται να βρουν εργασία στον δημόσιο τομέα, εκτός εάν αποκτήσουν ένα πτυχίο μάστερ, το οποίο θεωρείται ισοδύναμο με ένα τετραετές πρώτο πτυχίο (μπάτσελορ) που παραδίδει ένα ελληνικό πανεπιστήμιο.

Μετά από πίεση κρατών-μελών της ΕΕ, σύμφωνα με την διαδικασία της Μπολόνια, η Ελλάδα αναθεωρεί το σύστημα ταξινόμησης των πτυχίων.

Στατιστικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

2008/2009 2009/2010 2010/2011 2011/2012 2012/2013 2013/2014 2014/2015 2015/2016 2016/2017 2017/2018 2018/2019 2019/2020 2020/2021
Μαθητές σε Γυμνάσια και Λύκεια 341.315 - 241.726 336.938 - 247.441 332.005 - 247.209 324.402 - 247.717 319.950 - 245.892 310.389 - 241.905 315.702 - 239.055 311.236 - 240.852 313.130 - 244.386 312.604 - 245.811 317.622 - 254.351
Μαθητές σε Νηπιαγωγεία και Δημοτικά 158.290 - 637.476 159.502 - 635.935 166.233 - 634.048 166.576 - 633.291 165.931 - 630.043 160.994 - 625.165 162.781 - 640.001 155.243 - 642.707 151.804 - 645.250 151.225 - 639.037 154.744 - 631.700
Νηπιαγωγεία και διδακτικό προσωπικό 6.064 - 13.931 6.027 - 13.956 5.871 - 14.018 5.792 - 13.853 5.606 - 13.526 5.757 - 14.788 5.672 - 14.321 5.644 - 14.382 5.611 - 15.231
Δημοτικά και διδακτικό προσωπικό 5.440 - 70.475 5.356 - 69.985 4.746 - 67.314 4.698 - 65.557 4.633 - 65.329 4.561 - 65.478 4.547 - 68.379 4.509 - 67.808 4.486 - 68.980 4.452 - 72.561
Γυμνάσια και διδακτικό προσωπικό 1.965 - 52.605 1.928 - 49.039 1.829 - 45.273 1.827 - 42.665 1.794 - 38.655 1.814 - 37.810 1.826 - 39.105 1.823 - 38.411 1.823 - 38.706 1.824 - 39.470
Γενικά Λύκεια και διδακτικό προσωπικό 1.361 - 31.018 1.338 - 29.837 1.320 - 27.672 1.318 - 27.327 1.306 - 24.345 1.338 - 23.629 1.343 - 23.990 1.348 - 23.822 1.345 - 23.970 1.352 - 23.652
Διδακτικό προσωπικό και φοιτητές στην ανώτατη εκπαίδευση 13.722 - 163.718 13.299 - 165.443 12.626 - 168.478 11.531 - 168.804 11.076 - 168.637 10.801 - 174.039 13.176 - 196.559 13.148 - 203.231 13.923 - 186.208 15.003 - 190.652 15.992 - 236.520

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. https://www.minfin.gr/documents/20182/14940417/%CE%9A%CE%A1%CE%91%CE%A4%CE%99%CE%9A%CE%9F%CE%A3+%CE%A0%CE%A1%CE%9F%CE%A5%CE%A0%CE%9F%CE%9B%CE%9F%CE%93%CE%99%CE%A3%CE%9C%CE%9F%CE%A3+2021.pdf/90427c6f-d2a2-421e-9c87-6e5d5685b9fer. Ανακτήθηκε στις 16 Ιουλίου 2021.  Missing or empty |title= (βοήθεια)[νεκρός σύνδεσμος]
  2. George,Waddington^ Visitto Greecein 1823 and 1824, London 1825,τ.Α’,σ. 482
  3. ΝΔ 6/18. 2. 1834, ΝΔ 31/1/1836
  4. Β.Δ. 378/1964 (ΦΕΚ 111)
  5. «Νόμος 4763/2020 - ΦΕΚ 254/Α/21-12-2020 (Κωδικοποιημένος) - ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΠΑΙΔΕΙΑ». www.e-nomothesia.gr. Ανακτήθηκε στις 24 Ιουνίου 2021. 
  6. «Ο Εκπαιδευτικός Εκδημοκρατισμός, η Επαγγελματική Εκπαίδευση». enfo.gr. Ανακτήθηκε στις 21 Μαΐου 2021. 
  7. Δοξιάδης, Αρίστος (3 Μαρτίου 2019). «Καλά ιδιωτικά πανεπιστήμια στην Ελλάδα;». Η Καθημερινή: σελ. kathimerini.gr. https://www.kathimerini.gr/1012828/opinion/epikairothta/politikh/kala-idiwtika-panepisthmia-sthn-ellada. Ανακτήθηκε στις 12 Αυγούστου 2019. 
  8. «Εργαστήρια Ελευθέρων Σπουδών - εοππεπ». eoppep.gr. 1 Φεβρουαρίου 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Αυγούστου 2019. Ανακτήθηκε στις 12 Αυγούστου 2019.