Εκπαίδευση στην Ελλάδα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Η Εκπαίδευση στην Ελλάδα χωρίζεται κυρίως σε τρία επίπεδα, ονομασμένα πρωτοβάθμια, δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια εκπαίδευση, με ένα επιπρόσθετο μεταδευτεροβάθμιο επίπεδο στο οποίο παρέχεται επαγγελματική εκπαίδευση. Η παιδεία στην Ελλάδα είναι δωρεάν ωσαύτως και τα σχολικά εγχειρίδια της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Είναι υποχρεωτική από την ηλικία των τεσσάρων μέχρι δεκαπέντε ετών. Το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων είναι ο καθ' ύλην αρμόδιος φορέας για την άσκηση ελέγχου σε όλες τις εκπαιδευτικές μονάδες όλων των βαθμίδων της επικράτειας, ενώ υπάρχουν οι κατά τόπους Διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής αποτελεί επιτελικό φορέα συμβουλευτικό φορέα του Υπουργείου. Ο Κρατικός προϋπολογισμούς προβλέπει τη δαπάνη 4.895.100.000 ευρώ για το 2021. [1]

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Επανάσταση (1821-1830)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με απόφαση της Πελοποννησιακής Γερουσίας, στις 16 Μαρτίου 1822, ιδρύεται στην Τριπολιτσά σε τέμενος που μετετράπη σε σχολείο, το πρώτο Δημοτικό σχολείο επί ελληνικού εδάφους με δάσκαλο έναν μοναχό ονόματι Νικήτα Νικητόπουλο.[2] Το 1829, με πρωτοβουλία του Ιωάννη Καποδίστρια ιδρύεται το Ορφανοτροφείο της Αίγινας, αλληλοδιδακτικό σχολείο στο οποίο μαθητές των μεγαλύτερων τάξεων, δίδασκαν τους μικρότερους, το Κεντρικό σχολείο που προετοίμαζε τους μαθητές για ανώτερες σπουδές, το Πολεμικό Σχολείο Ναυπλίου, η Εκκλησιαστική Σχολή Πόρου, η Εμπορική Σχολή Σύρου και η Αγροτική Σχολή Τίρυνθας. Επιπλέον, σχολεία λειτουργούσαν σε Αθήνα, Ύδρα, Σύρο και Ναύπλιο.

Περίοδος Όθωνα (1832-1862)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η αντιβασιλεία αποφάσισε την οργάνωση του εκπαιδευτικού συστήματος στη βάση του Βαυαρικού. Ιδρύθηκαν επτατάξια Δημοτικά σχολεία σε όλους τους δήμους, οι οποίοι κάλυπταν τις δαπάνες τους, και υποχρεωτική φοίτηση σε αυτά από όλους άνω των έξι ετών. Στην πρωτεύουσα κάθε νομαρχίας ιδρύθηκαν τετρατάξια Γυμνάσια και τριτάξια Ελληνικά σχολεία στα οποία οι μαθητές έδιναν εξετάσεις για να εισαχθούν στη Δ Δημοτικού.[3] Στους κύκλους σπουδών κυριαρχούσε ο κλασσικισμός και η αρχαιολατρία. Το 1837 ιδρύεται το Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Το 1852, βάσει νόμου, απαγορεύεται η συνεκπαίδευση αγοριών και κοριτσιών.

Εκπαιδευτική μεταρρύθμιση Βενιζέλου και μεσοπόλεμος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με τον νόμο 2905 της 27ης Ιουλίου 1922 θεσπίστηκαν πρώτη φορά εισαγωγικές εξετάσεις, που εφαρμόστηκαν δύο χρόνια αργότερα στη Φυσικομαθηματική Σχολή και το 1926 στις υπόλοιπες σχολές του ΕΚΠΑ. Με τον νόμο 4373\1929 καταργείται το Τετρατάξιο Δημοτικό, Ελληνικό και Τετρατάξιο Γυμνάσιο και αντικαθίστανται από το εξατάξιο Δημοτικό και Εξατάξιο Γυμνάσιο ενώ ιδρύεται το Πρακτικό Λύκειο, οι Σχολές Μέσης Εκπαίδευσης, τα Ανώτερα Παρθεναγωγεία και τα Τριτάξια Αστικά Σχολεία Θηλέων, τα Ημιγυμνάσια Κατώτερα Επαγγελματικά Σχολεία (γεωργικά, εμπορικά, βιομηχανικά, οικοκυρικά) ενώ ο νόμος προβλέπει τη δημιουργία σχολικών κήπων, βιβλιοθηκών και εργαστηρίων. Τρία χρόνια αργότερα, με το νόμο 5874\1933 θεσπίζονται τα Τριτάξια Αστικά Σχολεία, μεικτοφυλικά, αντικαθιστώντας τα Ημιγυμνάσια και Ανώτερα Παρθεναγωγεία. Ο νόμος 770\1937 προβλέπει την κατάργηση όλων των προγηγουμένων και την ίδρυση τα Οκτατάξιων και Πεντατάξιων Γυμνασίων, Πρακτικών Λυκείων και Πεντατάξιων Αστικών Σχολείων. Στην Ά τάξη, η εγγραφή γινόταν κατόπιν εξετάσεων και επίδειξης ενδεικτικού Δ' Τάξης δημοτικού. Με το νόμο 1800\1937 ιδρύονται τα 3τάξια Αστικά Σχολεία, ενώ με τον νόμο 952\1937 ιδρύεται ο ΟΕΣΒ και το Τετρατάξιο Δημοτικό. Δύο χρόνια αργότερα, με τον νόμο 1849\1939 δημιουργήθηκαν τα Εξατάξια Γυμνάσια και τα Διτάξια Λύκεια.

Μεταπολεμική περίοδος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Βάσει του 1468\1944 καταργούνται τα Διτάξια Λύκεια και προστίθενται στο Οκτατάξιο, πλέον, Λύκειο. Το 1951, με τον νόμο 1823 προβλέπεται ο διαχωρισμός της μέσης εκπαίδευσης σε τριετές Γυμνάσιο και Τριετές Λύκειο, το οποίο θα διαχωριζόταν σε φιλολογοϊστορικο Λύκειο και φυσικομαθηματικό Λύκειο, κάτι το οποίο δεν εφαρμόστηκε ποτέ. Μία από τις μεγαλύτερες μεταπολεμικές εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις ήταν αυτή του 1959, η οποία με τα διατάγματα 3971, 3973, 3970, 3974, 3972, 3998, 3997 εισήχθη ο θεσμός του Πειραματικού Γυμνασίου, ιδρύεται η Σχολή Προπαρασκευής Εκπαιδευτικών Λειτουργών Επαγγελματικής και Τεχνικής Εκπαίδευσης, ενώ το πρόγραμμα του Γυμνασίου γίνεται πιο γενικό και τα γυμνάσια γίνονται από οκτατάξια, εξατάξια. Το 1964, η Ένωσις Κέντρου θεσπίζει το εννιάωρο σχολείο, εισάγει τη διδασκαλία της Δημοτικής, ιδρύει το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, θεσπίζει τον θεσμό των Εισητηρίων εξετάσεων [4], πρόγονος των Πανελληνίων, καθιστώντας την τριτοβάθμια εκπαίδευση δωρεάν. Την περίοδο της δικτατορίας, δίδεται έμφαση στην ειδική αγωγή.

Μεταπολίτευση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1978 εγκαταλείπεται η καθαρεύουσα, το εξατάξιο Γυμνάσιο καταργείται και τη θέση του παίρνει το τριτάξιο Γυμνάσιο και τριτάξιο Γενικό Λύκειο ή Τεχνικό Επαγγελματικό Λύκειο. Το 1980 καθιερώνεται η πενθήμερη εκπαίδευση και οι πανελλήνιες εξετάσεις στη Β και Γ Λυκείου. Το 1982 εγκαταλείπεται το πολυτονικό και καταργείται η σχολική ενδυμασία. Το 1983 εισάγεται το σύστημα των Δεσμών που ίσχυε μέχρι το 1999. Το 1998 απαγορεύεται με νόμο η άσκηση σωματικής βίας, το «ξύλο» στο σχολείο.[5] Το 1999 απ' τον Γεράσιμο Αρσένη επανέρχονται οι Πανελλαδικές εξετάσεις (προαγωγικές και απολυτήριες) στη Β και Γ Λυκείου με τον Ν. 2525/1997 (ΦΕΚ 188 Α) και οι δέσμες αντικαθίστανται απ' τις κατευθύνσεις (Θεωρητική, Θετική και Τεχνολογική), με τη διαφορά ότι την περίοδο 1999-2001 τα εξεταζόμενα μαθήματα ήταν 14 και με τον Ν. 2909/2001 (ΦΕΚ 90 Α ́) μειώθηκαν σε 9. Το 2006 επί Υπουργίας Γιαννάκου καταργούνται οι πανελλήνιες στη Β και τα μαθήματα μειώνονται σε 6 ενώ εισάγεται η βάση των 10.000 μορίων για την εισαγωγή σε ΑΕΙ και ΤΕΙ κάτι το οποίο καταργείται το 2010 απ' την Υπουργό Άννα Διαμαντοπούλου. Το 2012, με τον νόμο 3966/2011 καταργείται ο ΟΕΔΒ και αντικαθίσταται απ' το ΙΤΥΕ «Διόφαντος». Την ίδια χρονιά, με τον Φ.908/18254/Η (ΦΕΚ 372Β΄/20-02-2012), ιδρύεται το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής, στη θέση του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου. Το Σύστημα "Νέο Λύκειο" (Ν. 4186/2013) κατήργησε τις κατευθύνσεις και τις αντικατέστησε με τις υπάρχουσες ομάδες προσανατολισμού. Μαθήματα επιλογής στην Ά Λυκείου ήταν (εώς το 2019-2020): Εφαρμογές Πληροφορικής, Γεωλογία και Διαχείριση Φυσικών πόρων Καλλιτεχνική Παιδεία (Εικαστικά, η Μουσική, ή Στοιχεία Θεατρολογίας), Ελληνικός και Ευρωπαϊκός Πολιτισμός και Στοιχεία Αστρονομίας και Διαστημικής.

Επί θητείας Νίκου Φίλη και οι έξι τάξεις του Δημοτικού παρακολουθούν τριάντα διδακτικές ώρες εβδομαδιαίως (έξι εξάωρα, από πέντε πεντάωρα στην Ά και Β’ Δημοτικού και δύο επτάωρα στην Έ και ΣΤ). Στο Γυμνάσιο οι 35 διδακτικές ώρες την εβδομάδα έγιναν 32, ορίστηκε η γραπτή εξέταση των μαθητών του γυμνασίου σε πέντε μαθήματα (Νεοελληνική Γλώσσα και Γραμματεία, Νεοελληνική Λογοτεχνία, Μαθηματικά, Ιστορία, Φυσική) εν αντί με το παρελθόν όπου οι μαθητές εξετάζονταν στο τέλος της χρονιάς σε δεκατρία μαθήματα (συμπεριλαμβανομένου των Γαλλικών και των Γερμανικών)[6], μειώθηκαν οι ώρες διδασκαλίας των Αρχαίων Ελληνικών στο Γυμνάσιο από 3 εβδομαδιαίως σε 2, επιμηκύνθηκε το διδακτικό έτος έως τις 31 Μαΐου και σε ό,τι αφορά τα γυμνάσια χωρίστηκε σε 2 τετράμηνα αντί για 3 τρίμηνα, ενώ αναδιαρθρώθηκε το πρόγραμμα σπουδών στα Θρησκευτικά σε όλες τις τάξεις (έκδοση νέων εγχειριδίων προς αντικατάσταση των προηγουμένων)[εκκρεμεί παραπομπή]. Επιπλέον, καταργήθηκε ο θεσμός της ανακοίνωσης των ποινών κατά μαθητών κατά την πρωινή σύνταξη μετά την πρωινή προσευχή ενώ όλες οι απουσίες χαρακτηρίζονται πλέον ως αδικαιολόγητες, εν συνόλω εκατόν δεκατέσσερεις από πενήντα αδικαιολόγητες και εξήντα τέσσερεις δικαιολογημένες άνευ κριτηρίων (σε περίπτωση που ο μαθητής είχε από εκατόν δεκατέσσερεις μέχρι διακόσιες δεκατέσσερεις απουσίες για να κριθεί η φοίτησή του επαρκής έπρεπε να είχε ΓΜΟ 15 και διαγωγή κοσμιοτάτη), καταργείται η αναγραφή της διαγωγής των μαθητών ενώ οι αποβολές περιορίζονται πλέον στις τρεις ημέρες, από πέντε που ίσχυε, με την υποχρέωση του μαθητή να βρίσκεται στον χώρο του σχολείου. Επιπλέον, εισήχθη ο θεσμός της Θεματικής Εβδομάδας.

Το Νέο Σύστημα 2016 με τον Ν. 4327/2015 καθόρισε τρεις Ομάδες Προσανατολισμού με πέντε επιστημονικά πεδία (1o Επιστημονικό Πεδίο: Ανθρωπιστικές, Νομικές και Κοινωνικές Επιστήμες, 2o Επιστημονικό Πεδίο: Θετικές και Τεχνολογικές Επιστήμες, 3o Επιστημονικό Πεδίο: Επιστήμες Υγείας και Ζωής, 4o Επιστημονικό Πεδίο: Επιστήμες της Εκπαίδευσης, 5o Επιστημονικό Πεδίο: Επιστήμες Οικονομίας και Πληροφορική) και τη δυνατότητα εξέτασης σε αντίστοιχο μάθημα Γενικής Παιδείας ετέρου πεδίου, έχει τη δυνατότητα ανοίγματος σχολών από το πεδίο εκείνο, με μειωμένα μόρια. Το 2018, το σύστημα λαμβάνει τη μορφή που είχε, τα επιστημονικά πεδία μειώθηκαν σε τέσσερα (καταργήθηκε το 4ο) έως το 2020 με τη διαφορά ότι το 2019 τα Λατινικά αντικαταστάθηκαν από την Κοινωνιολογία η οποία εξετάστηκε τελευταία φορά το 2021.

Σύνοψη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Διάγραμμα ηλικιών
Ηλικία

(έτος γέννησης, σχ.έτος 2021-2022)

Τάξη Είδος σχολείου
4–5

(2017)

Προνήπια ή Μικρά Νήπια Νηπιαγωγείο
5–6

(2016)

Μεγάλα νήπια
6–7

(2015)

Α' Δημοτικού Δημοτικό Σχολείο
7–8

(2014)

Β' Δημοτικού
8–9

(2013)

Γ' Δημοτικού
9–10

(2012)

Δ' Δημοτικού
10–11

(2011)

Ε' Δημοτικού
11–12

(2010)

ΣΤ' Δημοτικού
12–13

(2009)

Α' Γυμνασίου Γυμνάσιο
13–14

(2008)

Β' Γυμνασίου
14–15

(2007)

Γ' Γυμνασίου
15–16

(2006)

Α' Λυκείου Λύκειο
16–17

(2005)

Β' Λυκείου
17–18

(2004)

Γ' Λυκείου

Προσχολική ηλικία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πριν τη φοίτηση στην υποχρεωτική εκπαίδευση που ξεκινά από την ηλικία των τεσσάρων, ήτοι μικρά νήπια, τα παιδιά έχουν την ευκαιρία να φοιτήσουν σε παιδικούς σταθμούς. Η φοίτηση είναι προαιρετική και γίνεται, ως επί το πλείστον, για τη βέλτιστη πνευματική ανάπτυξη του νηπίου αλλά και λόγω επαγγελματικών υποχρεώσεων των κηδεμόνων. Συγκεκριμένες κατηγορίες γονέων έχουν το δικαίωμα της δωρεάν φοίτησης με voucher από Ευρωπαϊκά προγράμματα.

Πρωτοβάθμια εκπαίδευση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ωρολόγιο Πρόγραμμα Δημοτικού[7]
Τάξη Θρησκευτικά Γλώσσα Μαθηματικά Ιστορία Μελέτη Περιβάλλοντος Γεωγραφία Φυσικά Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή Εικαστικά Μουσική Θεατρική Αγωγή Φυσική Αγωγή Αγγλικά Εργαστήρια Δεξιοτήτων 2η Ξένη Γλώσσα Τεχνολογίες της Πληροφορικής και της Επικοινωνίας
Ά Δημοτικού - 9 ώρες 5 ώρες - 3 ώρες - - - 2 ώρες 1 ώρα 1 ώρα 3 ώρες 2 ώρες 3 ώρες - 1 ώρα
Β΄Δημοτικού - 9 ώρες 5 ώρες - 3 ώρες - - - 2 ώρες 1 ώρα 1 ώρα 3 ώρες 2 ώρες 3 ώρες - 1 ώρες
Γ'Δημοτικού 2 ώρες 8 ώρες 4 ώρες 2 ώρες 2 ώρες - - - 1 ώρα 1 ώρα 1 ώρα 3 ώρες 3 ώρες 2 ώρες - 1 ώρα
Δ' Δημοτικού 2 ώρες 8 ώρες 4 ώρες 2 ώρες 2 ώρες - - - 1 ώρα 1 ώρα 1 ώρα 3 ώρες 3 ώρες 2 ώρες - 1 ώρα
Έ Δημοτικού 2 ώρες 7 ώρες 4 ώρες 2 ώρες - 1 ώρα 3 ώρες 1 ώρα 1 ώρα 1 ώρα - 2 ώρες 3 ώρες 1 ώρα 2 ώρες 1 ώρα
ΣΤ' Δημοτικού 2 ώρες 7 ώρες 4 ώρες 2 ώρες - 1 ώρα 3 ώρες 1 ώρες 1 ώρα 1 ώρα - 2 ώρες 3 ώρες 1 ώρα 2 ώρες 1 ώρα


Η πρωτοβάθμια εκπαίδευση στην Ελλάδα αποτελείται από το Νηπιαγωγείο, το οποίο διαρκεί δύο χρόνια, και το Δημοτικό σχολείο, το οποίο εκτείνεται σε έξι τάξεις: Α', Β', Γ', Δ', Ε', ΣΤ' (ηλικίες 6 ως 12 ετών). Η φοίτηση στο Νηπιαγωγείο είναι πλέον υποχρεωτική. Στα πρώτα δύο χρόνια του Δημοτικού τα παιδιά δεν βαθμολογούνται επισήμως. Κυριαρχεί η περιγραφική αξιολόγηση των μαθητών από τον εκπαιδευτικό. Οι γονείς πληροφορούνται για την επίδοση των παιδιών τους μέσω προφορικής επικοινωνίας με τους δασκάλους. Ανώτατος αριθμός μαθητών ανά τμήμα είναι 25, 27 στη δευτεροβάθμια, και κατώτατος 15.

Μαθήτρια με σχολική ποδιά σε ξύλινο θρανίο του 1950 (Από το 9ο Δημοτικό Σχολείο Πατρών)

Η βαθμολογία ξεκινάει από την Γ' τάξη. Στις Γ΄ και Δ΄ τάξεις του Δημοτικού Σχολείου προβλέπεται περιγραφική αξιολόγηση, σε συνδυασμό με κλίμακα βαθμολογίας. Στις Ε' και ΣΤ' τάξεις προβλέπεται περιγραφική αξιολόγηση σε συνδυασμό με κλίμακα βαθμολογίας, η οποία είναι λεκτική και αριθμητική. Η προαγωγή στην επόμενη τάξη πραγματοποιείται κατά την κρίση του εκπαιδευτικού σε συνεννόηση[8] με τους νόμιμους κηδεμόνες του μαθητή. Στους μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες παρέχεται ενισχυτική διδασκαλία.

Δευτεροβάθμια εκπαίδευση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η δευτεροβάθμια εκπαίδευση αποτελείται από δύο βαθμίδες. Πρώτα είναι το Γυμνάσιο, ένα υποχρεωτικό σχολείο διάρκειας τριών ετών, μετά από το οποίο οι μαθητές μπορούν να παρακολουθήσουν είτε το Λύκειο είτε επαγγελματική εκπαίδευση. Το Λύκειο δεν ανήκει στην υποχρεωτική εκπαίδευση. Λειτουργούν:

  • Γυμνάσιο
  • Μουσικό Γυμνάσιο
  • Καλλιτεχνικό Γυμνάσιο
  • Πρότυπο και Πειραματικό Γυμνάσιο
  • Εκκλησιαστικό Γυμνάσιο
  • Γυμνάσιο Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης
  • Διαπολιτισμικό Γυμνάσιο
  • Γενικό Λύκειο
  • Επαγγελματικό Λύκειο
  • Μουσικό Λύκειο
  • Καλλιτεχνικό Λύκειο
  • Ενιαίο Ειδικό και Επαγγελματικό Γυμνάσιο και Λύκειο.
  • Λύκειο Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης
  • Γενικό Εκκλησιαστικό Λύκειο
  • Μειονοτικό Λύκειο
  • Μουσουλμανικό Ιεροσπουδαστήριο
  • Σχολείο Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης

Η μετάβαση από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο γίνεται κατόπιν εγγραφής. Επίσης, η επιλογή γυμνασίου από το σχολείο γίνεται με βάση την ταχυδρομική διεύθυνση των μαθητών, και αυτό γίνεται μερικούς μήνες πριν το τέλος της σχολικής χρονιάς. Η προαγωγή στην επόμενη τάξη επιτυγχάνεται με Γενικό Μέσο Όρο υψηλότερο του 10 και λιγότερων των 114 απουσιών και με τις ενδοσχολικές εξετάσεις στο τέλος του σχολικού έτους σε συνδυασμό με τον μέσο όρο της προφορικής βαθμολόγησης και των ωριαίων γραπτών δοκιμασιών (διαγωνισμάτων τετραμήνου).

Ο Σύλλογος Διδασκόντων, παρουσία τριμελούς επιτροπής του δεκαπενταμελούς συμβουλίου, φέρει την παιδαγωγική ευθύνη των μαθητών και σε περίπτωση παρέκκλιση συμπεριφοράς των, λαμβάνει μέτρα όπως προφορική παρατήρηση, επίπληξη αποβολή 1 έως 3 ημερών (μέχρι το 2018 υπήρχε η δυνατότητα πενθήμερης αποβολής, παράλληλα με την υποβάθμιση του χαρακτηρισμού της διαγωγής του μαθητή) και αλλαγή σχολικού περιβάλλοντος σε συνεννόηση με τους γονείς του μαθητή, εφόσον είναι ανήλικος, και το τοπικό ΚΕΔΑΣΥ (πρώην ΚΕΔΔΥ). Ο καθηγητής δύναται να απομακρύνει τον μαθητή κατά τη διάρκεια του μαθήματος κατά βούλησιν, εφόσον κρίνει ότι παρακωλύει την εύρυθμη διεξαγωγή του μαθήματος. Ωσαύτως, ανήμερα της γιορτής της σημαίας (27 Οκτωβρίου), απονέμεται από τον Σύλλογο Διδασκόντων αριστείο προόδου στους μαθητές που σημείωσαν Γενικό Μέσο Όρο με τον χαρακτηρισμό "Άριστα" (18,6/14 και άνω στο Γυμνάσιο και 18/10 και άνω στο Λύκειο), απονέμεται Αριστείο Προόδου, Βραβείο Προόδου στους μαθητές με την υψηλότερη βαθμολογία στο τμήμα όπως και έπαινοι για τη συμμετοχή των μαθητών σε διάφορες δραστηριότητες, οι οποίοι φέρουν την υπογραφή του εκάστοτε υπουργού παιδείας.

Σύμφωνα με το άρθρο 1 της 13324/Γ2/7-2-2006/ΥΠΕΠΘ-ΦΕΚ 206 Β΄οι μαθητές δικαιούνται πέντε σχολικούς περιπάτους κατά το σχολικό έτος οι οποίοι πραγματοποιούνται πλησίον της σχολικής μονάδος και δεν υπερβαίνουν τον έναν τον μήνα. Διδακτικές Επισκέψεις βάσει του Φ.12/752/Γ1/866/19-8-98 Κ.Υ.Α. – ΦΕΚ 954 Β΄ λογίζονται οι επισκέψεις σε χώρους ιστορικής, θρησκευτικής, πολιτιστικής κλπ σημασίας οι οποίοι διαρκούν άνω της μίας διδακτικής ώρας η οποία δύναται να παραιτηθεί πέραν του σχολικού ωραρίου. Η συμμετοχή είναι υποχρεωτική και η απουσία από αυτήν καταγράφεται. Δεν υπερβαίνουν τις εννέα κατά το σχολικό έτος. Οι μαθητές δικαιούνται επίσης μία ημερήσια εκδρομή και μία πολυήμερη η οποία δεν υπερβαίνει τις πέντε ημέρες, στην τελευταία δεν αποτελεί υποχρεωτική η συμμετρία των μαθητών.[9] Μετακινήσεις μπορούν να πραγματοποιηθούν στο πλαίσιο προγραμμάτων, όπως περιβαλλοντολογικού ενδιαφέροντος, Erasmus ή οποιασδήποτε ανταλλαγής μαθητών κλπ. Η διάρκεια πραγματοποίησης του προγράμματος δεν υπερβαίνει τις πέντε εργάσιμες. Για την έγκριση των μετακινήσεων αποφασίζει ο Σύλλογος Διδασκόντων ενώ μέχρι πρότινος αποφάσιζε η Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.

Βάσει Υπουργικής Απόφασης 23.613/6/Γ2/4094/86 συγκρούονται μαθητικές κοινότητες, πενταμελής για κάθε τμήμα και δεκαπενταμελής για τη σχολική μονάδα. Αμφότερες συνεδριάζουν εκτός διδακτικών ωρών. Η Γενική Συνέλευση κάθε τμήματος πραγματοποιείται μία φορά τον μήνα την τελευταία διδακτική ώρα και της σχολικής μονάδος τις τρεις τελευταίες, τρεις φορές το σχολικό έτος. Εκλογές πραγματοποιούνται μία φορά τον χρόνο, εκτός απροόπτου, με άμεση καθολική ψηφοφορία για την ανάδειξη των μελών.

Ωρολόγιο πρόγραμμα Δευτεροβάθμιας
Ημέρες Διδακτική ώρα Ώρα Διάρκεια Διάλειμμα
  • Δευτέρα
  • Τρίτη
  • Τετάρτη
  • Πέμπτη
  • Παρασκευή
08.15 - 09.00 45' 5'
09.05 - 09.50 45' 10'
10.00 - 10.45 45' 10'
10.55 - 11.40 45' 10'
11.50 - 12.30 40' 5'
12.35 - 13.15 40' 5'
13.20 - 14.00 40' -

Η Α' τάξη, τόσο του Γενικού όσο και του Επαγγελματικού Λυκείου, θεωρείται τάξη αποκλειστικά Γενικής Παιδείας. Στη Β' Τάξη Γενικού Λυκείου οι μαθητές καλούνται να επιλέξουν μία από τις δύο Ομάδες Μαθημάτων Προσανατολισμού: Ανθρωπιστικών (Αρχαία και Λατινικά) και Θετικών Σπουδών (Μαθηματικά και Φυσική). Στη Γ' τάξη Γενικού Λυκείου οι μαθητές καλούνται να επιλέξουν μία από τις Ομάδες Μαθημάτων Προσανατολισμού: Ανθρωπιστικών (Λατινικά, Ιστορία, Αρχαία), Θετικών (Φυσική, Μαθηματικά, Χημεία), Επιστημών Υγείας (Μαθηματικά, Χημεία, Βιολογία) και Σπουδών Οικονομίας και Πληροφορικής (ΑΕΠΠ, ΑΟΘ και Μαθηματικά). Στη Γ Λυκείου εισήχθη το μάθημα-κόντρα για τις ενδοσχολικές εξετάσεις, η ιστορία για τα πεδία πλην των ανθρωπιστικών και τα μαθηματικά για το πεδίο ανθρωπιστικών σπουδών. Η εισαγωγή στην Τριτοβάθμια εκπαίδευση γίνεται με την επιτυχία των μαθητών στις πανελλήνιες εξετάσεις που διεξάγονται στο τέλος της σχολικής χρονιάς.

Ωρολόγιο πρόγραμμα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ωρολόγιο Πρόγραμμα Γυμνασίου[10]
Τάξη Γλωσσική Διδασκαλία Νεοελληνική Λογοτεχνία Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Αρχαία Ελληνικά Κείμενα από Μετάφραση Μαθηματικά Φυσική Χημεία Βιολογία Γεωλογία - Γεωγραφία Ιστορία Θρησκευτικά Αγγλικά 2η Ξένη Γλώσσα Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή Οικιακή Οικονομία Φυσική Αγωγή Τεχνολογία Πληροφορική Μουσική Καλλιτεχνικά Εργαστήρια δεξιοτήτων
Ά Γυμνασίου 3 ώρες 2 ώρες 2 ώρες 2 ώρες 4 ώρες 1 ώρα - 1 ώρα 1 ώρα 2 ώρες 2 ώρες 2 ώρες 2 ώρες - 1 ώρα 2 ώρες 1 ώρα 2 ώρες 1 ώρα 1 ώρα 1 ώρες
Β΄Γυμνασίου 2 ώρες 2 ώρες 2 ώρες 2 ώρες 4 ώρες 2 ώρα 1 ώρες 1 ώρα 1 ώρα 2 ώρες 2 ώρες 2 ώρες 2 ώρες - - 2 ώρες 1 ώρα 1 ώρα 1 ώρα 1 ώρα 1 ώρες
Γ'Γυμνασίου 2 ώρες 2 ώρες 2 ώρες 2 ώρες 4 ώρες 2 ώρες 1 ώρα 1 ώρα - 2 ώρες 2 ώρες - 2 ώρες 2 ώρες - 2 ώρες 1 ώρα 1 ώρα 1 ώρα 1 ώρα
Ωρολόγιο Πρόγραμμα Γενικού Λυκείου
Τάξη Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία (Έκθεση & Κείμενα) Αρχαία Ελληνικά Γλώσσα και Γραμματεία Θρησκευτικά Ιστορία Άλγεβρα Γεωμετρία Αγγλικά Φυσική Χημεία Βιολογία Φυσική Αγωγή (Γυμναστική) Πολιτική Παιδεία Πληροφορική Αρχές Φιλοσοφίας 2η Ξένη Γλώσσα 1ο Μάθημα Προσανατολισμού ( Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία ή Μαθηματικά) 2ο Μάθημα Προσανατολισμού (Λατινικά ή Φυσική) Κόντρα μάθημα (Μαθηματικά ή Ιστορία) Οικονομία
Ά Λυκείου[11] 4 ώρες 5 ώρες 2 ώρες 2 ώρες 3 ώρες 2 ώρες 3 ώρες 2 ώρες 2 ώρες 2 ώρες 2 ώρες 2 ώρες 2 ώρες - 2 ώρες - - -
Β’Λυκείου[12] 4 ώρες 2 ώρες 2 ώρες 2 ώρες 3 ώρες 2 ώρες 2 ώρες 2 ώρες 2 ώρες 2 ώρες 2 ώρες - 2 ώρες 2 ώρες 2 ώρες 3 ώρες 2 ώρες - -
Γ’ Λυκείου[13] 6 ώρες 6 ώρες (ως μάθημα προσανατολισμού) 1 ώρα 6 ώρες (ως μάθημα προσανατολισμού) - - 2 ώρες 6 ώρες (ως μάθημα προσανατολισμού) 6 ώρες (ως μάθημα προσανατολισμού) 6 ώρες (ως μάθημα προσανατολισμού) 3 ώρες - 6 ώρες (ως μάθημα προσανατολισμού) - 2 ώρες 6 ώρες 6 ώρες 2 ώρες 6 ώρες (ως μάθημα προσανατολισμού)

Ενδοσχολικές εξετάσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Την τελευταία εβδομάδα του Μαΐου μέχρι και το πρώτο δεκαήμερο του Ιουνίου πραγματοποιούνται οι ενδοσχολικές εξετάσεις στα 3/4 της διδαχθείσας ύλης των παρακάτω μαθημάτων ολόκληρης της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Ο βαθμός τους υπολογίζεται στον μέσο όρο του μαθήματος. Στην Ά και Β’ Γενικού και Επαγγελματικού Λυκείου εφαρμόζεται ο θεσμός της Τράπεζα Θεμάτων η οποία κληρώνει αυτόματα δύο από τα τέσσερα θέματα. Επιπλέον, από το σχολικό έτος 2021-2022 εφαρμόζονται εξετάσεις πανελλαδικού τύπου στην ΣΤ Δημοτικού και Γυμνασίου.[14]

Εξεταζόμενα Μαθήματα Γυμνασίου[15]
Γλωσσική Διδασκαλία Νεοελληνική Λογοτεχνία Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Αρχαία Ελληνικά Κείμενα από Μετάφραση Ιστορία Φυσική Βιολογία Αγγλικά
Εξεταζόμενα Μαθήματα Γενικού Λυκείου[16]
Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία (Έκθεση & Κείμενα) Αρχαία Ελληνικά Γλώσσα και Γραμματεία Ιστορία Άλγεβρα Γεωμετρία Αγγλικά Φυσική Χημεία Βιολογία Μαθηματικά (ΟΠ) Λατινικά (ΟΠ) Οικονομία (ΟΠ) Κόντρα μάθημα (Μαθηματικά ή Ιστορία)
Ά, Β’, Γ’ Λυκείου Ά, Β’ (ως ομάδας προσανατολισμού), Γ’ (ομοίως) Ά Β’, Γ’ (ΟΠ) Ά, Β’ Ά, Β’ Ά, Β’ Ά, Β’ (ΟΠ), Γ (ΟΠ) Ά, Γ’ (ΟΠ) Β’, Γ (ΟΠ) Β’, Γ’ Β’, Γ’ Γ Γ’

Πανελλήνιες εξετάσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ως Πανελλήνιες εξετάσεις αναφέρεται ο θεσμός του ελληνικού κράτους για την εισαγωγή των μαθητών του Λυκείου στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Λαμβάνουν χώρα κατά το τέλος εκάστου εκπαιδευτικού έτους, συνήθως το δεύτερο δεκαήμερο του Ιουνίου. Τα θέματα είναι κοινά. Το σύστημα στηρίζεται σε υπολογισμό βαθμού πρόσβασης με βάση τις πανελλαδικές εξετάσεις και ανάλογα με την ομάδα προσανατολισμού που επιλέγει ο κάθε μαθητής. Ειδικότερα στην Β' Λυκείου οι μαθητές επιλέγουν μια από τις δυο ομάδες προσανατολισμού (Ανθρωπιστικές ή Θετικές Επιστήμες) και στην Γ' Λυκείου με την έναρξη του σχολικού έτους επιλέγουν υποχρεωτικά μια ομάδα μαθημάτων προσανατολισμού από τις τέσσερεις προσφερόμενες (ανθρωπιστικών σπουδών, θετικών, υγείας και οικονομίας & πληροφορικής). Ο υποψήφιος εισάγεται στην πρώτη σχολή επιλογής που έχει δηλώσει στο μηχανογραφικό δελτίο, ανάλογα με τα μόρια που έχει συγκεντρώσει.

Τριτοβάθμια εκπαίδευση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η τριτοβάθμια ανώτατη εκπαίδευση παρέχεται από τα Πανεπιστήμια και Πολυτεχνεία (ΑΕΙ Πανεπιστημιακού Τομέα) και τις Ακαδημίες, οι οποίες κυρίως καλύπτουν τον στρατό και τον κλήρο. Τα προπτυχιακά προγράμματα σπουδών τυπικά κρατούν για τέσσερα χρόνια (πέντε στα πολυτεχνεία και σε κάποιες τεχνικές ή καλλιτεχνικές σχολές, έξι στις ιατρικές σχολές), ενώ τα μεταπτυχιακά διαρκούν από ένα ως δύο χρόνια, και τα διδακτορικά από τρία ως έξι χρόνια. Μέχρι το 2019 υπήρχαν και τα ΤΕΙ. Κάθε ΑΕΙ αποτελείται από σχολές. Η σχολή καλύπτει μια ενότητα συγγενών επιστημονικών κλάδων και εξασφαλίζει τη διεπιστημονική προσέγγιση, τη μεταξύ τους επικοινωνία και τον αναγκαίο, για τη διδασκαλία και την έρευνα, συντονισμό τους. Η σχολή εποπτεύει και συντονίζει τη λειτουργία των τμημάτων, σύμφωνα με τον κανονισμό σπουδών τους.

Οι σχολές διαιρούνται σε τμήματα. Δεν είναι δυνατή η ύπαρξη σχολής με λιγότερα από 2 τμήματα, εκτός από εξαιρετικές περιπτώσεις, όπου η αναγκαιότητα σύστασης σχολής με 1 τμήμα αιτιολογείται ειδικά από τη Σύγκλητο. Το τμήμα προάγει την επιστήμη, την τεχνολογία ή τις τέχνες στο αντίστοιχο επιστημονικό πεδίο, οργανώνει τη διδασκαλία στο πλαίσιο των προγραμμάτων σπουδών και εξασφαλίζει τη συνεχή βελτίωση της μάθησης σε αυτό.

Τα τμήματα διαιρούνται σε τομείς, οι οποίοι συντονίζουν τη διδασκαλία μέρους του γνωστικού αντικειμένου του τμήματος, που αντιστοιχεί σε συγκεκριμένο πεδίο ή πεδία της επιστήμης.

Ιδιωτική Εκπαίδευση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Όλες οι σχολές, ανεξαρτήτως επιπέδου, επιβλέπονται από το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων. Το Υπουργείο ασκεί συγκεντρωτικό έλεγχο στις κρατικές σχολές, με την διαμόρφωση του προγράμματος σπουδών, τον διορισμό του προσωπικού και τον έλεγχο της χρηματοδότησης. Οι ιδιωτικές σχολές επίσης εμπίπτουν στον έλεγχο του Υπουργείου, το οποίο ασκεί εποπτικό έλεγχο σε αυτές. Σε τοπικό επίπεδο, ο εποπτικός ρόλος του Υπουργείου ασκείται διαμέσου των Περιφερειακών Διευθύνσεων Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, οι οποίες λειτουργούν σε κάθε νομό. Τα τριτοβάθμια ιδρύματα είναι ονομαστικά αυτόνομα, αλλά το Υπουργείο είναι υπεύθυνο για την χρηματοδότησή τους, και την κατανομή των μαθητών στα προπτυχιακά προγράμματα σπουδών. Η Ελληνική κυβέρνηση αναγνωρίζει μόνο τα πτυχιακά προγράμματα που προσφέρονται από τα κρατικά πανεπιστήμια. Υπάρχουν αρκετά ιδιωτικά πανεπιστήμια και κολέγια που προσφέρουν πτυχιακά προγράμματα που επικυρώνονται και επιβλέπονται από Αμερικανικά, Βρετανικά και άλλα Ευρωπαϊκά πανεπιστήμια. Η Ελληνική κυβέρνηση πιέζεται να αναγνωρίσει αυτά τα υπερπόντια προγράμματα.

Όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης καλύπτονται και από ιδιωτικές και από δημόσιες σχολές. Οι κρατικές σχολές και τα πανεπιστήμια δεν χρεώνουν δίδακτρα και τα συγγράμματα παρέχονται δωρεάν σε όλους τους μαθητές και φοιτητές. Υπάρχει επίσης ένας αριθμός εκπαιδευτηρίων τα οποία λειτουργούν παράλληλα με την κρατική εκπαίδευση και παρέχουν συμπληρωματικά μαθήματα. Αυτά τα εκπαιδευτήρια χωρίζονται σε δυο κατηγορίες ανάλογα με το είδος των υπηρεσιών που προσφέρουν. Τα Κέντρα Ξένων Γλωσσών που παρέχουν μαθήματα ξένων γλωσσών και τα φροντιστήρια μέσης εκπαίδευσης που παρέχουν συμπληρωματικά μαθήματα για αδύναμους μαθητές καθώς και προγράμματα μαθημάτων τα οποία είναι προπαρασκευαστικά για τις ανταγωνιστικές πανελλήνιες εξετάσεις. Οι περισσότεροι από τους μαθητές τυπικά παρακολουθούν τέτοιες τάξεις (και εξετάσεις) στα φροντιστήρια το μεσημέρι και το απόγευμα, επιπρόσθετα των κανονικών σχολικών μαθημάτων.

Επαγγελματική εκπαίδευση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Επαγγελματικό Λύκειο (ΕΠΑ.Λ.)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα Επαγγελματικά Λύκεια ιδρύθηκαν με τον νόμο 3475/2006, με τον οποίο καταργήθηκαν τα ΤΕΕ του Νόμου 2640/98. Οι απόφοιτοι του ΕΠΑ.Λ προβλέπεται από τον ίδιο Νόμο να έχουν πρόσβαση σε σχολές ΑΕΙ 20%. Το απολυτήριο του Επαγγελματικού Λυκείου είναι ισότιμο αυτού του Γενικού Λυκείου, ενώ ο απόφοιτος αποκτάει και πτυχίο εξειδίκευσης Επιπέδου 4 (σύμφωνα με το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων).

Οι επιλογές ενός απόφοιτου ΕΠΑ.Λ, πέρα από την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση είναι δύο:

- Κάνοντας ένα επιπλέον έτος (τάξη Μαθητείας) το πτυχίο θα αναβαθμιστεί αφού εκπληρώσει την εννεάμηνη έμμισθη πρακτική άσκηση (λαμβάνεται ως προϋπηρεσία) σε Επίπεδο 5, κατόπιν εξετάσεων πιστοποίησης. Τα θέματα των εξετάσεων πιστοποίησης είναι υπό την μορφή τράπεζας θεμάτων και είναι αναρτημένα στην σελίδα του ΕΟΠΠΕΠ.

- Παραλαμβάνει κανονικά το απολυτήριο και το πτυχίο του και συνεχίζει τις σπουδές του στο Ι.Ε.Κ, όπου παρακολουθεί μαθήματα αντίστοιχης αλλά αναβαθμισμένης ειδικότητας (Αρχική Επαγγελματική Κατάρτιση) για 4 εξάμηνα (2 έτη) και 1 εξάμηνο άμισθης πρακτικής άσκησης και λαμβάνει την Βεβαίωση Επαγγελματικής Κατάρτισης όπου ύστερα δηλώνει συμμετοχή στις Εξετάσεις Πιστοποίησης του ΕΟΠΠΕΠ. Ο ίδιος εάν είναι επιτυχών, λαμβάνει Δίπλωμα Επαγγελματικής Κατάρτισης Επιπέδου 5, το οποίο είναι εφικτό να χρησιμοποιηθεί σε Ελλάδα και χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Υπάρχουν εννέα ειδικότητες στα Επαγγελματικά Λύκεια: Διοίκησης και Οικονομίας
Γεωπονίας, τροφίμων και περιβάλλοντος
Δομημένων έργων, δομικού περιβάλλοντος και αρχιτεκτονικού σχεδιασμού
Εφαρμοσμένων τεχνών
Ηλεκτρολογίας, ηλεκτρονικής και αυτοματισμού
Μηχανολογίας
Ναυτιλιακών επαγγελμάτων
Πληροφορικής
Υγείας, πρόνοιας και ευεξίας

Από τις 35 ώρες, στην Ά Τάξη διδάσκονται 22 ώρες μαθήματα γενικής παιδείας 7 ώρες ειδικότητας και 6 ώρες επιλογής. Στη Β’, στην οποία μπορεί να φοιτήσει μαθητής ο οποίος στην Ά φοίτησε σε ΓΕΛ, 12 ώρες εκπαιδευτικό πρόγραμμα, 6 ώρες γενικής και 23 ώρες ειδικότητας, τα μαθήματα της οποίας είναι εργαστηριακά και θεωρητικά.

Επαγγελματικές Σχολές (ΕΠΑ.Σ.)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι ΕΠΑ.Σ Μαθητείας ΟΑΕΔ είναι σχολές που ανήκουν στην τυπική Δευτεροβάθμια Επαγγελματική Εκπαίδευση (Ν. 3475/06). Στις σχολές αυτές διδάσκονται αποκλειστικά μαθήματα ειδικότητας, η φοίτηση διαρκεί 2 σχολικά έτη κατά τη διάρκεια των οποίων οι μαθητές παρακολουθούν θεωρητικά και εργαστηριακά μαθήματα για 21 ώρες την εβδομάδα και παράλληλα πραγματοποιούν έμμισθη πρακτική άσκηση, γνωστή ως Μαθητεία σε εργασίες συναφείς προς την ειδικότητά τους στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα. Υπ'όψιν, ότι η πρακτική άσκηση λαμβάνεται ως προϋπηρεσία διευκολύνοντας τον σπουδαστή για εύρεση εργασίας στην ειδικότητα του.

Η εισαγωγή στις ΕΠΑ.Σ. επιτυγχάνεται μετά από αίτηση και μοριοδότηση συγκεκριμένων κριτηρίων των υποψηφίων (βαθμός Τίτλου Σπουδών, κοινωνικά και οικονομικά κριτήρια) και δικαίωμα εγγραφής σ' αυτές έχουν οι κάτοχοι τουλάχιστον ενδεικτικού Α' Τάξης Λυκείου και ηλικίας έως 23 ετών.

Οι απόφοιτοι παραλαμβάνουν πτυχίο της ειδικότητας Επιπέδου 4 (ισότιμο των ΓΕ.Λ και ΕΠΑ.Λ) και όχι απολυτήριο και η συνέχιση των σπουδών τους μπορεί να γίνει στα Ι.Ε.Κ.

Μετά από την ψήφιση του Νόμου 4763/2020 (ΦΕΚ 254 / 21 12 2020 οι ΕΠΑ Σ Μαθητείας του Ο Α Ε Δ καθώς και οι Επαγγελματικές Σχολές Κατάρτισης (παρέχουν πλέον µεταγυµνασιακή επαγγελματική εκπαίδευση Επιπέδου τρία (3).[17]

Όπως ορίζεται από το νομοσχέδιο (κεφάλαιο Γ΄, άρθρα 9-15) σκοπός των ανωτέρω σχολών είναι:

α) η παροχή υπηρεσιών αρχικής επαγγελµατικής εκπαίδευσης και κατάρτισης σε αποφοίτους µε τίτλο της υποχρεωτικής εκπαίδευσης ή τίτλο ισότιµο προς αυτόν,

β) η αντιµετώπιση της σχολικής διαρροής, η αναβάθµιση των βασικών δεξιοτήτων των κατόχων τίτλων υποχρεωτικής εκπαίδευσης ή ισότιµων προς αυτούς και η ένταξή τους στην αγορά εργασίας και

γ) η µέριµνα για την ένταξη στην επαγγελµατική ζωή ευπαθών και ευάλωτων κοινωνικών οµάδων σε ό,τι αφορά στις Ε.Σ.Κ.,

δ) ειδικότερα, οι ΕΠΑ.Σ. Μαθητείας του Ο.Α.Ε.Δ. παρέχουν µεταγυµνασιακή επαγγελµατική εκπαίδευση επιπέδου τρία (3), εφαρµόζοντας το δυικό σύστηµα, που συν δυάζει τη θεωρητική και εργαστηριακή εκπαίδευση στην τάξη µε την µαθητεία σε εργασιακό χώρο.

Παρέχει τα εξής προγράμματα σπουδών:

  • Αισθητικής Τέχνης
  • Αργυροχρυσοχοΐας
  • Αρτοποιΐας – Ζαχαροπλαστικής
  • Βοηθών Γενικής Βρεφοκομίας
  • Βοηθών Γενικής Νοσηλείας
  • Βοηθών Φαρμακείου
  • Γραφικών Τεχνών – Εκτυπώσεων
  • Γραφικών Τεχνών – Ηλεκτρονικής Σχεδίασης Εντύπου
  • Επεξεργασίας Γούνας
  • Κομμωτικής Τέχνης
  • Κεραμική-Αγγειοπλαστική
  • Κτιριακών Έργων
  • Μαγειρικής Τέχνης
  • Ξενοδοχειακών Επιχειρήσεων
  • Ξυλουργών – Επιπλοποιών
  • Τεχνίτες Υποστήριξης Συστημάτων Η/Υ
  • Τεχνιτών Αερίων Καυσίμων (Φυσικού Αερίου)
  • Τεχνιτών Αμαξωμάτων
  • Τεχνιτών Εργαλειομηχανών
  • Τεχνιτών Ηλεκτρολογικών Εργασιών
  • Τεχνιτών Ηλεκτρολογικών Συστημάτων Αυτοκινήτου
  • Τεχνιτών Ηλεκτρονικών Συσκευών, Εγκαταστάσεων & Υπολογιστικών Μονάδων
  • Τεχνιτών Θερμικών και Υδραυλικών Εγκαταστάσεων
  • Τεχνιτών Μεταλλικών Κατασκευών
  • Τεχνιτών Μηχανών και Συστημάτων Αυτοκινήτου
  • Τεχνιτών Ναυπηγικής Βιομηχανίας
  • Εγκαταστατών Ψυκτικών και Κλιματιστικών έργων
  • Υπαλλήλων Διοικητικών Καθηκόντων
  • Υπαλλήλων Οικονομικών Καθηκόντων
  • Υφάσματος – Ένδυσης
  • Φυτοτεχνικών Επιχειρήσεων – Αρχιτεκτονικής Τοπίου
  • Ωρολογοποιΐας

Ινστιτούτο Επαγγελματικής Κατάρτισης (Ι.Ε.Κ.)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Ινστιτούτο Επαγγελματικής Κατάρτισης, γνωστό και ως ΙΕΚ (δημόσιο: Δ.Ι.Ε.Κ) είναι ιδρύματα επαγγελματικής εκπαίδευσης στην Ελλάδα, τα οποία ιδρύθηκαν το 1992. Εντάσσονται στη μη Τυπική Εκπαίδευση (Μεταδευτεροβάθμια), δηλαδή είναι μια παρακλάδια επιλογή που επιθυμεί ο σπουδαστής, ωστόσο δεν στερείται από επαγγελματικά δικαιώματα της ειδικότητας του.

Στόχος τους είναι να παρέχουν στους σπουδαστές επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση για 5 εξάμηνα και 1 εξάμηνο άμισθης ή έμμισθης πρακτικής άσκησης, τη Μαθητεία.[18] Τα ΙΕΚ δέχονται στις ειδικότητες τους, απόφοιτους λυκείου (ΓΕ.Λ, ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ) ή σπουδαστές από την τριτοβάθμια εκπαίδευση, εφόσον το επιθυμούν. Οι απόφοιτοι ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ και ΑΕΙ αντίστοιχης ειδικότητας, μπορούν να παρακολουθήσουν ένα έτος (αντί για δύο) ενώ οι απόφοιτοι ΓΕ.Λ παρακολουθούν υποχρεωτικά όλα τα εξάμηνα. Όριο ηλικίας στα ΙΕΚ δεν υπάρχει, ενώ σε περίπτωση σπουδών ο εκπαιδευόμενος καλύπτεται από την στρατιωτική υποχρέωση (αναβολή) έως την ηλικία των 23 ετών. Η εγγραφή στα Δ.ΙΕΚ γίνεται δωρεάν ενώ στα Ι.ΙΕΚ δίνονται δίδακτρα.

Δεν πρέπει να συγχέεται με την έννοια του πανεπιστημίου ή του ερευνητικού Ιδρύματος. Το πτυχίο/δίπλωμα που θα αποκτήσει ο σπουδαστής στο τέλος της φοίτησης του αναγνωρίζεται από το κράτος και την Ευρωπαϊκή Ένωση, κατόπιν Εξετάσεων του ΕΟΠΠΕΠ (Δίπλωμα Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης Επιπέδου 5). Οι προϋποθέσεις εισαγωγής στα Δημόσια ΙΕΚ είναι ίδιες ανεξάρτητα από τον φορέα, είτε αυτός είναι ο ΟΑΕΔ, το ΙΕΚ της Σιβιτανιδείου Σχολής κ.α.

Εργαστήριο Ειδικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης (ΕΕΕΕΚ)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα ΕΕΕΕΚ είναι επαγγελματικά σχολεία που απευθύνονται σε ΑΜΕΑ.

Σχολή Επαγγελμάτων Κρέατος (ΣΕΚ)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Σχολή Επαγγελμάτων Κρέατος (Σ.Ε.Κ.: 1977–σήμερα) είναι επαγγελματική σχολή, εποπτευόμενη από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Υπάρχουν δημόσιες και ιδιωτικές σχολές επαγγελμάτων κρέατος. Το πρόγραμμα των 300 ωρών περιλαμβάνει 85 ώρες θεωρητικά μαθήματα και 100 ώρες εργαστηριακά μαθήματα (περίπου 61,6%), 15 ώρες εκπαιδευτικών επισκέψεων (περίπου 5%), 100 ώρες πρακτική άσκηση (περίπου 33,3% ). Η φοίτηση είναι 5 ώρες την ημέρα, 5 ημέρες την εβδομάδα, για 12 συνεχόμενες εβδομάδες. Οι ειδικότητες της Σχολής Επαγγελμάτων Κρέατος είναι: Τεχνικός Επεξεργασίας Κρέατος (κρεοπώλης), Σφαγή ζώων (εκδοροσφαγεύς).

Επαγγελματικές Σχολές Κατάρτισης (ΕΣΚ)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Σχολές Επαγγελματικής Κατάρτισης (Ε.Σ.Κ.: 2020–σήμερα) είναι σχολές διετούς επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης. Οι μαθητές πρέπει να έχουν απολυτήριο Γυμνασίου. Οι απόφοιτοι λαμβάνουν «Πτυχίο Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης, Επιπέδου 3» μετά από κατατακτήριες εξετάσεις στα εξεταστικά κέντρα του ΕΟΠΠΕΠ.

Εργαστηριακό Κέντρο (ΕΚ)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Εργαστηριακό Κέντρο (Ε.Κ.: 2013–Σήμερα), είναι τριετές. Οι εισακτέοι πρέπει να έχουν απολυτήριο Γυμνασίου. Οι απόφοιτοι λαμβάνουν «Πτυχίο Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης, Επιπέδου 3» μετά από κατατακτήριες εξετάσεις στα εξεταστικά κέντρα του ΕΟΠΠΕΠ.

Ενιαίο Ειδικό και Επαγγελματικό Γυμνάσιο και Λύκειο (ΕΝΕΕΓΥΛ)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα ΕΝ.Ε.Ε.ΓΥ.Λ. (2016-σήμερα) είναι σχολεία γενικά απευθυνόμενα σε άτομα με μαθησιακές δυσκολίες, αλλά όχι στον ίδιο βαθμό με ένα ΕΕΕΕΚ. Έχει οκτώ τάξεις (4 σε κάθε βαθμίδα) και το πρόγραμμά του είναι εφάμιλλο με αυτό ενός ΕΠΑΛ.

Λοιποί φορείς[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Υπάρχουν λοιποί φορείς που προσφέρουν δια βίου παιδεία και εκπαίδευση, ανεξαρτήτως ηλικίας. Το Κοινωνικό Πανεπιστήμιο Ενεργών Πολιτών, Ψηφιακή Ακαδημία Πολιτών από το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης , τα Κέντρα Μεταλυκειακής Εκπαίδευσης, το Κέντρο Επιμόρφωσης και Δια Βίου Μάθησης, το ΙΝΣΕΤΕ κ.α.

Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων (ΕΠΠ)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων είναι μια κατάσταση που εκπροσωπεί τους τίτλους σπουδών του εκπαιδευτικού συστήματος μιας Ευρωπαϊκής χώρας. Όλα τα Εθνικά Πλαίσια συγκροτούν το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων το οποίο εγκρίθηκε στην σύσταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και Συμβουλίου στις 23 Απριλίου του 2008 με θέμα την θέσπιση ευρωπαϊκού πλαισίου των επαγγελματικών προσόντων για την δια βίου μάθηση.

Το κάθε Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων απαρτίζεται από τα "Επίπεδα", τα οποία καλύπτουν ολόκληρο το φάσμα των εκπαιδευτικών κλιμακίων και αυτά αναλογούν τυπικά με τις γνώσεις, τις ικανότητες και τις δεξιότητες που αποκτούν οι εκπαιδευόμενοι.

Τα "Μαθησιακά Αποτελέσματα" είναι η κατάληξη όλων των προαναφερόμενων που έχουν αποκομίσει οι εκπαιδευόμενοι και τυπικά αποδεικνύεται ποιες είναι οι δυνατότητες του κάθε εκπαιδευόμενου μετά από την αποφοίτηση του.

Συνοψίζοντας, το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων είναι το εξής:

Επίπεδο 1: Απολυτήριο Δημοτικού (Απόφοιτος Δημοτικού)
Επίπεδο 2: Απολυτήριο Γυμνασίου (Απόφοιτος Γυμνασίου)
Επίπεδο 3:
  • Πτυχίο που θα χορηγούσαν οι Σχολές Επαγγελματικής Κατάρτισης (ΣΕΚ)
  • Πτυχίο Επαγγελματικής Σχολής - ΕΠΑ.Σ (Πτυχιούχος Επαγγελματικής Σχολής)
Επίπεδο 4:
  • Απολυτήριο Γενικού Λυκείου - ΓΕ.Λ (Απόφοιτος Γενικού Λυκείου)
  • Απολυτήριο Επαγγελματικού Λυκείου - ΕΠΑ.Λ (Απόφοιτος Επαγγελματικού Λυκείου)
  • Πτυχίο Επαγγελματικού Λυκείου - ΕΠΑ.Λ (Πτυχιούχος Επαγγελματικού Λυκείου)
Επίπεδο 5:
  • Πτυχίο Επαγγελματικής Ειδικότητας, Εκπαίδευσης και Κατάρτισης - Μεταλυκειακό ΕΠΑ.Λ (Πτυχιούχος Μεταλυκειακού ΕΠΑ.Λ)
  • Δίπλωμα Επαγγελματικής Ειδικότητας, Εκπαίδευσης και Κατάρτισης Ινστιτούτου Επαγγελματικής Κατάρτισης (Διπλωματούχος Ι.Ε.Κ)
  • Δίπλωμα ή Πτυχίο Ανώτερων Σχολών (Διπλωματούχος ή Πτυχιούχος Ανώτερης Σχολής)
Επίπεδο 6 : Δίπλωμα ή Πτυχίο Ανώτατης Εκπαίδευσης (Διπλωματούχος ή Πτυχιούχος Ανώτατης Εκπαίδευσης)
Επίπεδο 7 : Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης (Διπλωματούχος Μεταπτυχιακής Ειδίκευσης)
Επίπεδο 8 : Διδακτορικό Δίπλωμα (Διπλωματούχος Διδακτορικού)

Χωρίς Επίπεδο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Βεβαίωση Επάρκειας, που χορηγείται σε απόφοιτους Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης και Μεταδευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και επαγγελματίες οι οποίοι παρακολουθούν σε Κέντρο Δια Βίου Μάθησης πρόγραμμα Συνεχιζόμενης Επαγγελματικής Κατάρτισης συμβατό με το εκάστοτε ισχύον επαγγελματικό περίγραμμα, προκειμένου να εκσυγχρονίσουν ή αναβαθμίσουν γνώσεις, ικανότητες και δεξιότητες του επαγγέλματος.

Αξίζει να σημειωθεί πως μετά την κατάργηση της Σχολής Επαγγελματικής Κατάρτισης, επ' αυτομάτως και το πτυχίο, στο Επίπεδο 3 δεν έχει αντικατασταθεί από κάποιο νέο ή υπάρχον ίδρυμα.

Πρώην εκπαιδευτικά ιδρύματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Τεχνικό Επαγγελματικό Εκπαιδευτήριο (ΤΕΕ) Αντικαταστάθηκε από το ΕΠΑΛ το 2009
  • Τεχνικό Επαγγελματικό Λύκειο (ΤΕΛ) Αντικαταστάθηκε από τα ΤΕΕ το 2000
  • Τεχνική Επαγγελματική Σχολή (ΤΕΣ) Αντικαταστάθηκε από τα ΤΕΕ το 2000
  • Αθλητικό Λύκειο
  • Ενιαίο Λύκειο (1997–2006, αντικαταστάθηκε από το Γενικό Λύκειο)
  • Κλασικό Λύκειο (ν.1566/1985; 1985 –1997, αντικαταστάθηκε από το Ενιαίο Λύκειο)
  • Τεχνικό Λύκειο ( ν.576/1977; 1977–1985)
  • Επαγγελματικό Λύκειο (ν. 576/1977; 1977–1985)
  • Λύκειο Ναυτικής Κατεύθυνσης (ν. 309/1976; 1976–1985)
  • Ενιαίο Πολυκλαδικό Λύκειο (ν.566/1985; 1985–1997)
  • Σχολή Επαγγελματικής Κατάρτισης (ΣΕΚ) Καταργήθηκε το 2014, ενσωματώθηκε στο Δημόσιο ΙΕΚ.
  • Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα (ΤΕΙ, 1983-2019, συγχωνεύθηκαν σε ΑΕΙ)
  • Επαγγελματική Σχολή (ΕΠΑΣ:ν 3475/2006; 2006–2013)
  • Σχολές Τουριστικής Εκπαίδευσης (ΣΤΕ ν.2387/2000 2000–2003)
  • Σχολές Τουριστικών Επαγγελμάτων (ΣΤΕ, ν. 567/19371937–2000)
  • Λύκειο Εμπορικού Ναυτικού (ΛΕΝ: –1998)
  • Κέντρα Επαγγελματικής Κατάρτισης (ΚΕΚ: 1990–2012)
  • Κέντρο Ανώτερης Τεχνικής Επαγγελματικής Εκπαιδεύσεως (ΚΑΤΕΕ: Ν. 298/1976, 1976-1983)
  • Κέντρα Ανωτέρας Τεχνικής Εκπαίδευσης (ΚΑΤΕ, ν.652/1970; 1970–1977)
  • Δημόσιες Τεχνικές Σχολές Υπομηχανικών (ΔΤΣΥ, ν.1959–1966)
  • Ινστιτούτο Επαγγελματικής Κατάρτισης, του ΟΤΕΚ (ΙΕΚ, ν. 3105/2003; 2003–2013)
  • Κέντρα Επαγγελματικής και Τεχνικής Εκπαίδευσης (ΚΕΤΕ)
  • Εργαστήρια Ελευθέρων Σπουδών (ΕΕΣ: Ν.Δ. 9/9-10-1935 1935–2012)
  • Επαγγελματική Σχολή, του ΟΤΕΚ (ΕΠΑΣ: ν. 3105/2003; 2003–2013)
  • Κέντρο Επιμόρφωσης και Δια Βίου Μάθησης; Κ.Ε.Δι.Βι.Μ. ( 2012–2020)

Τρέχοντα ζητήματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το κύριο θέμα προς συζήτηση στα τελευταία χρόνια είναι η αναγνώριση των ιδιωτικών πανεπιστημίων, η οποία απαγορεύεται σύμφωνα με το σύνταγμα του 1975[19]. Διάφορα ιδιωτικά ιδρύματα, τα οποία είναι συχνά παραρτήματα ευρωπαϊκών και αμερικανικών πανεπιστημίων, όπως το Κρατικό Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, καθώς και μη κερδοσκοπικά διαπιστευμένα ιδρύματα ή ιδιόκτητες σχολές ξένων πανεπιστημίων, όπως το Κολλέγιο Ινδιανάπολης Αθηνών, λειτουργούν νόμιμα ως σχολές Εργαστηρίων Ελεύθερων Σπουδών[20].

Επίσης, με λίγες εξαιρέσεις, η ελληνική κυβέρνηση δεν αναγνωρίζει τριετή προγράμματα πανεπιστημιακών σπουδών. Οι φοιτητές που απέκτησαν πτυχίο μπάτσελορ στο εξωτερικό δυσκολεύονται να βρουν εργασία στον δημόσιο τομέα, εκτός εάν αποκτήσουν ένα πτυχίο μάστερ, το οποίο θεωρείται ισοδύναμο με ένα τετραετές πρώτο πτυχίο (μπάτσελορ) που παραδίδει ένα ελληνικό πανεπιστήμιο.

Μετά από πίεση κρατών-μελών της ΕΕ, σύμφωνα με την διαδικασία της Μπολόνια, η Ελλάδα αναθεωρεί το σύστημα ταξινόμησης των πτυχίων.

Στατιστικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

2008/2009 2009/2010 2010/2011 2011/2012 2012/2013 2013/2014 2014/2015 2015/2016 2016/2017 2017/2018 2018/2019 2019/2020 2020/2021
Μαθητές σε Γυμνάσια και Λύκεια 341.315 - 241.726 336.938 - 247.441 332.005 - 247.209 324.402 - 247.717 319.950 - 245.892 310.389 - 241.905 315.702 - 239.055 311.236 - 240.852 313.130 - 244.386 312.604 - 245.811 317.622 - 254.351 320.822 - 233.627
Μαθητές σε Νηπιαγωγεία και Δημοτικά 158.290 - 637.476 159.502 - 635.935 166.233 - 634.048 166.576 - 633.291 165.931 - 630.043 160.994 - 625.165 162.781 - 640.001 155.243 - 642.707 151.804 - 645.250 151.225 - 639.037 154.744 - 631.700 167.716 - 621.298
Νηπιαγωγεία και διδακτικό προσωπικό 6.064 - 13.931 6.027 - 13.956 5.871 - 14.018 5.792 - 13.853 5.606 - 13.526 5.757 - 14.788 5.672 - 14.321 5.644 - 14.382 5.611 - 15.231 5.607 - 16.483
Δημοτικά και διδακτικό προσωπικό 5.440 - 70.475 5.356 - 69.985 4.746 - 67.314 4.698 - 65.557 4.633 - 65.329 4.561 - 65.478 4.547 - 68.379 4.509 - 67.808 4.486 - 68.980 4.452 - 72.561 4.429 - 73.722
Γυμνάσια και διδακτικό προσωπικό 1.965 - 52.605 1.928 - 49.039 1.829 - 45.273 1.827 - 42.665 1.794 - 38.655 1.814 - 37.810 1.826 - 39.105 1.823 - 38.411 1.823 - 38.706 1.824 - 39.470 1.818 - 39.524
Γενικά Λύκεια και διδακτικό προσωπικό 1.361 - 31.018 1.338 - 29.837 1.320 - 27.672 1.318 - 27.327 1.306 - 24.345 1.338 - 23.629 1.343 - 23.990 1.348 - 23.822 1.345 - 23.970 1.352 - 23.652 1.347 - 23.914
Διδακτικό προσωπικό και φοιτητές στην τριτοβάθμια εκπαίδευση 13.722 - 163.718 13.299 - 165.443 12.626 - 168.478 11.531 - 168.804 11.076 - 168.637 10.801 - 174.039 13.176 - 196.559 13.148 - 203.231 13.923 - 186.208 15.003 - 190.652 15.992 - 236.520

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. https://www.minfin.gr/documents/20182/14940417/%CE%9A%CE%A1%CE%91%CE%A4%CE%99%CE%9A%CE%9F%CE%A3+%CE%A0%CE%A1%CE%9F%CE%A5%CE%A0%CE%9F%CE%9B%CE%9F%CE%93%CE%99%CE%A3%CE%9C%CE%9F%CE%A3+2021.pdf/90427c6f-d2a2-421e-9c87-6e5d5685b9fer. Ανακτήθηκε στις 16 Ιουλίου 2021.  Missing or empty |title= (βοήθεια)[νεκρός σύνδεσμος]
  2. George,Waddington^ Visitto Greecein 1823 and 1824, London 1825,τ.Α’,σ. 482
  3. ΝΔ 6/18. 2. 1834, ΝΔ 31/1/1836
  4. Β.Δ. 378/1964 (ΦΕΚ 111)
  5. Π.Δ. 201/1998, άρ.13, παράγραφος 8-γ
  6. «Εξετάσεις Γυμνασίου με 4 μαθήματα, του Απόστολου Λακασά | Kathimerini». Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2016. 
  7. «Το νέο Ωρολόγιο Πρόγραμμα στα Δημοτικά από το νέο σχολικό έτος 2021-22 μετά την ένταξη των Εργαστηρίων Δεξιοτήτων». 
  8. άρθρο 5 Φ.7Α/ ΦΜ/212191/Δ1/4-12-2017 (ΦΕΚ 4358/τ.Β ́/13-12-2017)
  9. Πολυήμερες εκπαιδευτικές εκδρομές 13324/Γ2/7-2-2006/ΥΠΕΠΘ-ΦΕΚ 206 Β΄
  10. «Το Ωρολόγιο Πρόγραμμα των μαθημάτων των τάξεων του Γυμνασίου». 
  11. https://edu.klimaka.gr/sxoleia/lykeio/1374-wrologio-programma-a-taxi-lykeio-fek
  12. https://edu.klimaka.gr/sxoleia/lykeio/1683-wrologio-programma-mathimatwn-b-lykeiou
  13. https://edu.klimaka.gr/sxoleia/lykeio/755-wrologio-programma-genika-lykeia
  14. https://www.esos.gr/arthra/75158/tin-anoixi-i-elliniki-pisa-me-exetaseis-panelladikoy-typoygia-toys-mathites-tis-sttaxis. Ανακτήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2021.  Missing or empty |title= (βοήθεια)
  15. «Οι οκτώ αλλαγές που ισχύουν στο Γυμνάσιο από το τρέχον σχολικό έτος 2020-21». Ανακτήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2021. 
  16. https://edu.klimaka.gr/sxoleia/lykeio/1814-graptes-exetaseis-sto-lykeio
  17. «Νόμος 4763/2020 - ΦΕΚ 254/Α/21-12-2020 (Κωδικοποιημένος) - ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΠΑΙΔΕΙΑ». www.e-nomothesia.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Ιανουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 24 Ιουνίου 2021. 
  18. «Ο Εκπαιδευτικός Εκδημοκρατισμός, η Επαγγελματική Εκπαίδευση». enfo.gr. Ανακτήθηκε στις 21 Μαΐου 2021. 
  19. Δοξιάδης, Αρίστος (3 Μαρτίου 2019). «Καλά ιδιωτικά πανεπιστήμια στην Ελλάδα;». Η Καθημερινή: σελ. kathimerini.gr. https://www.kathimerini.gr/1012828/opinion/epikairothta/politikh/kala-idiwtika-panepisthmia-sthn-ellada. Ανακτήθηκε στις 12 Αυγούστου 2019. 
  20. «Εργαστήρια Ελευθέρων Σπουδών - εοππεπ». eoppep.gr. 1 Φεβρουαρίου 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Αυγούστου 2019. Ανακτήθηκε στις 12 Αυγούστου 2019.