Ζήτημα της ονομασίας της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Γεωγραφική και πολιτική διαίρεση της Μακεδονίας.

Το ζήτημα της ονομασίας της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας, γνωστό στην Ελλάδα και ως «Σκοπιανό» ή «Μακεδονικό ζήτημα», αφορά την αντιπαράθεση μεταξύ της Ελλάδας και της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας για την οριστική εξεύρεση λύσης ως προς την ονομασία της δεύτερης και για τη χρήση ή μη του όρου Μακεδονία σε αυτή. Η Ελλάδα αντιτίθεται στο συνταγματικό όνομα του γειτονικού κράτους που είναι Δημοκρατία της Μακεδονίας (Република Македонија, Republika Makedonija), λόγω έλλειψης αποσαφήνισης μεταξύ αυτού και του όμορου ελληνικού γεωγραφικού διαμερίσματος της Μακεδονίας. Επίσης αντιδρά για την χρήση του όρου Μακεδόνες για τον προσδιορισμό της κύριας εθνότητας του κράτους, τους Σλαβομακεδόνες, και του όρου μακεδονική για τον προσδιορισμό της επίσημης γλώσσας, της σλαβομακεδονικής. Οι διαπραγματεύσεις έχουν φτάσει στο μέγιστο βαθμό διεθνούς διαμεσολάβησης με πολλές προσπάθειες επίλυσης του θέματος, κυρίως μέσω του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.

Στο πλαίσιο της διαπραγμάτευσης που τελείται υπό την αιγίδα του ΟΗΕ έχουν συζητηθεί ως πιθανές λύσεις διάφορες σύνθετες ονομασίες που περιλαμβάνουν τον όρο «Μακεδονία» μαζί με κάποιον γεωγραφικό ή χρονικό προσδιορισμό (Βόρεια, Άνω, Νέα κλπ).[1]

Η προσωρινή ονομασία πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, η οποία στην αγγλική μεταφράζεται ως former Yugoslav Republic of Macedonia (FYROM), χρησιμοποιείται στις διακρατικές σχέσεις όπου εμπλέκονται κράτη που δεν αναγνωρίζουν το συνταγματικό όνομα Δημοκρατία της Μακεδονίας (Republic of Macedonia) και με αυτήν έγινε δεκτή στα Ηνωμένα Έθνη το 1993[2]. Ωστόσο, όλα τα κράτη μέλη του ΟΗΕ, αλλά και ο ΟΗΕ σαν οργανισμός, έχουν συμφωνήσει να αποδεχτούν οποιαδήποτε τελική απόφαση ληφθεί από τις διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο κρατών. Η αντιπαράθεση των δύο χωρών δεν έχει εμποδίσει τις μεταξύ τους στενές εμπορικές συναλλαγές και επενδύσεις, κυρίως από την πλευρά της Ελλάδας, αλλά έχει προκαλέσει έντονες συζητήσεις σε πολιτικό και ακαδημαϊκό επίπεδο και στις δύο πλευρές.

Διαπραγματεύσεις 1991-1995[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από το 1991, έτος ανεξαρτησίας της πΓΔΜ, μέχρι και σήμερα συνεχίζεται η πολιτική και διπλωματική διαμάχη για τη χρήση του ονόματος «Μακεδονία» στο συνταγματικό όνομα της γείτονος.

Η Ελλάδα υποστηρίζει ότι η ονομασία Μακεδονία είναι αναμφίβολα ιστορική και πολιτιστική κληρονομιά. Θεωρεί ότι η ιστορία της Μακεδονίας και ειδικά η συγκεκριμένη ονομασία δεν είναι διαπραγματεύσιμη και ως πατρική ταυτότητα και κληρονομιά δε δύναται να παραχωρηθεί σε τρίτους.[3]

Tov Απρίλιο του 1991 εκλέγεται η πρώτη μετακομμουνιστική πολυκομματική βουλή και ψηφίζεται το νέο Σύνταγμά της νέας αυτής Δημοκρατίας, με την ψήφιση τροπολογιών ισχυουσών Συνταγματικών Διατάξεων, προς τη μετάβαση από καθεστώς σοσιαλιστικής δημοκρατίας, σε καθεστώς δυτικού τύπου δημοκρατίας. Υποστηρίζεται από την Ελλάδα ότι ορισμένα άρθρα του Συντάγματος σχετικά με τη μεταβολή συνόρων, και περί προστασίας σλαβομακεδονικών μειονοτήτων σε γειτονικές χώρες είναι δείγματα αλυτρωτισμού.

Επίσης, σχεδίασαν μια νέα σημαία με τον Ήλιο της Βεργίνας.[εκκρεμεί παραπομπή]

Η Ελλάδα πιέζει μέσω της τότε ΕΟΚ τη νέα αυτή Δημοκρατία να συμμορφωθεί.[εκκρεμεί παραπομπή]

Στις 13 Απριλίου 1992 η Ελλάδα λαμβάνει θέση για το θέμα της ονομασίας του κράτους της γείτονος με την απόφαση του Συμβουλίου των πολιτικών αρχηγών υπό τον τότε Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας Κωνσταντίνο Καραμανλή, όταν το πρόβλημα του ονόματος πήρε την πλήρη σαφή και ουσιαστική μορφή του και αποφασίστηκε να μην γίνει αποδεκτό κανένα όνομα που θα αναφέρεται στον όρο «Μακεδονία» ή παράγωγά του.[εκκρεμεί παραπομπή]

Στις 27 Ιουνίου του ιδίου έτους, στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Κορυφής της Λισσαβόνας, η Ευρώπη δήλωσε την υποστήριξή της στις Ελληνικές θέσεις. Η αναγνώριση της νέας αυτής Δημοκρατίας από την Ελλάδα και την τότε ΕΟΚ συνδέεται με τις εξής προϋποθέσεις:

  • Αλλαγή της αμφισβητούμενης Συνταγματικής της ονομασίας "Δημοκρατία της Μακεδονίας", ενώ το όνομα της γείτονος δεν θα περιέχει τον όρο «Μακεδονία» ή παράγωγά του.[εκκρεμεί παραπομπή]
  • Παύση της αλυτρωτικής και εχθρικής της προπαγάνδας και επίσης προσφορά συνταγματικών και πολιτικών εγγυήσεων σχετικά με τις δήθεν εδαφικές διεκδικήσεις της Νέας αυτής Δημοκρατίας από τις γειτονικές της χώρες και για τροποποιήσεις των επίμαχων άρθρων του Συντάγματος της στις διατάξεις περί μεταβολής συνόρων και περί δήθεν προστασίας μειονοτήτων σε γειτονικές χώρες και την άμεση αλλαγή του συμβόλου που υπάρχει στη σημαία της και του νέου χαρτονομίσματος.[εκκρεμεί παραπομπή]

Την 8 Απριλίου 1993,[4] αναγνωρίστηκε στα Ηνωμένη Έθνη (με την Απόφαση 817/1993 του Συμβουλίου Ασφαλείας (του ΟΗΕ) [5]) με την προσωρινή ονομασία της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας, χωρίς το δικαίωμα ανάρτησης σημαίας. H πΓΔΜ έχει επισήμως αποδεχθεί ότι το όνομα του κράτους αποτελεί αντικείμενο διαπραγματεύσεων.

Οι δύο χώρες (πΓΔΜ και Ελλάδα) ξεκίνησαν διαπραγματεύσεις υπό την αιγίδα του ΟΗΕ για την τελική ονομασία του κρατιδίου.

Κατά τη διάρκεια διαπραγματεύσεων το 1993 ο όρος Σλαβομακεδονία ή Σλαβική Μακεδονία προωθήθηκε από τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη, τον Κίρο Γκλιγκόροφ και τον Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς[6][7][8]

Την 16 Φεβρουαρίου 1994 η Ελλάδα αποφάσισε τον οικονομικό αποκλεισμό (εμπάργκο) της πΓΔΜ και τη διακοπή λειτουργίας του Γενικού Προξενείου της Ελλάδας στα Σκόπια, ως μέσο πίεσης για την αποδοχή των ελληνικών όρων. [εκκρεμεί παραπομπή]

Αρχίζουν οι πιέσεις από τους μεσολαβητές για άρση του εμπάργκο. Η Ελλάδα παραπέμπεται στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Το Δικαστήριο όμως δεν κάνει δεκτό το αίτημα για λήψη ασφαλιστικών μέτρων κατά της Ελλάδας. [εκκρεμεί παραπομπή]

Την περίοδο αυτή διώχθησαν στην Ελλάδα ποινικά μέλη αριστερών και αντιεθνικιστικών οργανώσεων που διένειμαν υλικό που προπαγάνδιζε την αναγνώριση και τη συνεργασία της Ελλάδας με τη γειτονική χώρα.[9]

Ενδιάμεση συμφωνία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

H Αμερική εντείνει τις πιέσεις της για άρση του ελληνικού εμπάργκο και στις 4 Σεπτεμβρίου 1995 από τα Σκόπια ο τότε υφυπουργός Εξωτερικών των Η.Π.Α. Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ, από την Αθήνα ο τότε πρέσβης Τόμας Μίλερ και από την Ουάσινγκτον ο τότε εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Νίκολας Μπερνς, ανακοινώνουν ταυτόχρονα την επίτευξη συμφωνίας Ελλάδας – πΓΔΜ για απευθείας διάλογο υπό την αιγίδα του Σάιρους Βανς, με σκοπό την υπογραφή μιας «ενδιάμεσης» συμφωνίας. [εκκρεμεί παραπομπή]

Στις 13 Σεπτεμβρίου στην Νέα Υόρκη των Η.Π.Α., υπογράφεται η Ενδιάμεση Συμφωνία από τον τότε υπουργό Εξωτερικών της Ελλάδας κ. Παπούλια και τον τότε υπουργό Εξωτερικών της πΓΔΜ κ. Τσερβενκόφσκι και προβλέπει:[10][11]

  • Τον σεβασμό των υπαρχόντων συνόρων.
  • Την υποχρέωση από την Ελλάδα να αναγνωρίσει τα Σκόπια με την προσωρινή ονομασία «πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας (πΓΔΜ)».
  • Η πΓΔΜ θα πρέπει να προχωρήσει σε άμεση αλλαγή του συμβόλου (με τον Ήλιο της Βεργίνας) που υπάρχει στη σημαία της και να σχεδιάσει μια νέα σημαία.
  • Η πΓΔΜ θα πρέπει να σταματήσει την έκδοση και να διακηρύξει τηv άμεση αλλαγή του νέου χαρτονομίσματος με την απεικόνιση του Λευκού Πύργου της Θεσσαλονίκης.
  • Η πΓΔΜ θα πρέπει να διακηρύξει ότι η ερμηνεία των επίμαχων άρθρων στο Σύνταγμά της δεν ερμηνεύονται ως διεκδίκηση ελληνικού εδάφους αλλά ούτε και ως ανάμιξη στις εσωτερικές υποθέσεις της Ελλάδας.
  • H Ελλάδα έχει τη δυνατότητα βάση του άρθρου 11, να αντιταχθεί στην ένταξη της γείτονος χώρας σε διεθνείς οργανισμούς με ονομασία διαφορετική από της πΓΔΜ (fYROM).
  • Άρση του ελληνικού εμπάργκο.

Ενώ μέχρι να βρεθεί μόνιμη και τελική λύση συμφωνήθηκε να χρησιμοποιείται η προσωρινή ονομασία «πΓΔΜ» (πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας) με τη οποία έγινε δεκτή και στον ΟΗΕ (στις 7/4/1993 με την Απόφαση 817/1993 του Συμβουλίου Ασφαλείας).

Στις 12 Οκτωβρίου, το Μόνιμο Συμβούλιο του Ο.Α.Σ.E. αποφασίζει, με τη σύμφωνη γνώμη της Ελλάδας, την ένταξη των Σκοπίων με την αγγλική ονομασία former Yugoslav Republic of Macedonia ή με τη συντομογραφία fYROM.[12]

Οι δύο χώρες (πΓΔΜ και Ελλάδα) άρχισαν ξανά διαπραγματεύσεις υπό την αιγίδα του ΟΗΕ για την τελική ονομασία του κρατιδίου.[εκκρεμεί παραπομπή]

Δεκαετία 2000[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύμφωνα με ρεπορτάζ της εφημερίδας Το Παρόν, η Ακαδημία Αθηνών συζήτησε σε μία κλειστή συνεδρίαση το ζήτημα το 2004 και εισηγήθηκε στον Έλληνα υπουργό εξωτερικών Πέτρο Μολυβιάτη την αποδοχή της ονομασίας «Σλαβομακεδονία» και κατά δεύτερον την ονομασία «Νέα Μακεδονία» ως την «ολιγότερο επιβλαβή λύση».[13]

Το Νοέμβριο του 2004 οι ΗΠΑ αναγνώρισαν τη συνταγματική ονομασία «Δημοκρατία της Μακεδονίας». Τον Απρίλιο του 2005 ο πρώτος υπουργός Εξωτερικών της κυβέρνησης Καραμανλή, Πέτρος Μολυβιάτης, πρότεινε στο μεσολαβητή του ΟΗΕ για την επίλυση του ζητήματος της ονομασίας της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας Μάθιου Νίμιτς την ονομασία "Δημοκρατία Μακεδονίας-Σκόπια". Τον Οκτώβριο του ίδιου έτους σε συνάντησή του με τον Αμερικανό πρέσβη, μη διαβλέποντας πιθανή την επίλυση του ζητήματος, ο Μολυβιάτης δήλωσε τη σημασία που είχε για την Ελλάδας η διατήρηση της προοπτικής ένταξης της στη διατήρηση της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας στην ΕΕ, αλλά με την προσωρινή ονομασία της.[14] Το 2007, όταν ΥπΕξ ήταν πλέον η Ντόρα Μπακογιάννη, η ελληνική κυβέρνηση είχε την πρόθεση διεξαγωγής συνομιλιών για την επίλυση του ζητήματος στο τέλος του έτους μετά τις σχεδιαζόμενες εκλογές, αλλά η εθνικιστική προπαγάνδα της κυβέρνησης Γκρούεφσκι, με τη μετονομασία του αεροδρομίου και την ανέγερση αγαλμάτων, που προκάλεσε την αντίδραση κυρίως ψηφοφόρων στη βόρεια Ελλάδα, ανέστειλε την έναρξή τους. Η Μπακογιάννη δήλωσε τη θέση της υπέρ της αναβολής ένταξης της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας στο ΝΑΤΟ για το 2009 στον αμερικανο πρεσβευτή, ο οποίος διαφώνησε.[14] Μία εβδομάδα πριν τις βουλευτικές εκλογές του 2007 ο Καραμανλής εξήγγειλε ότι θα έθετε βέτο στην ένταξη της γειτονικής χώρας στο ΝΑΤΟ αν δεν είχε επιλυθεί προηγουμένως το ζήτημα της ονομασίας της.[15] Στις προγραμματικές δηλώσεις της νέας κυβέρνησης μετά τις εκλογές η Μπακογιάννη εξήγγειλε τη θέση της κυβέρνησης υπέρ μιας σύνθετης ονομασίας. Σε συνάντηση με τον Αμερικανό πρεσβευτή τον Ιανουάριο του 2008 ο Καραμανλής δήλωσε ότι θα αποδεχόταν οποιαδήποτε σύνθετη ονομασία με δεύτερο συνθετικό τη λέξη «Μακεδονία» ή την υιοθέτηση μιας διπλής ονομασίας, αν η σύνθετη ονομασία χρησιμοποιούνταν από τις ΗΠΑ και σε όλους τους διεθνείς οργανισμούς.[16] Το Μάρτιο η Μπακογιάννη διαμήνυσε στον αμερικανό πρεσβευτή την ανάγκη εύρεσης μιας οριστικής σύνθετης ονομασίας με πρώτο συνθετικό το "Άνω" ή το "Νέα" που θα ίσχυε έναντι όλων (erga omnes).[14] Το Μάρτιο του 2008 η Ακαδημία Αθηνών εξέδωσε δημόσια τοποθέτηση με την οποία καλούσε σε «εξεύρεση σύνθετης ονομασίας με περιεχόμενο γεωγραφικό, η οποία θα λαμβάνει υπόψη τη διαφοροποίηση μεταξύ της αρχαίας Μακεδονίας και του κράτους της ΠΓΔΜ».[17] Σε συζήτηση στη Βουλή των Ελλήνων τον Απρίλιο του 2008 με τη θέση της κυβέρνησης Καραμανλή υπέρ μιας σύνθετης ονομασίας συντάχθηκαν όλα τα κοινοβουλευτικά κόμματα εκτός από το ΛαΟΣ.[16]

Ελληνικό βέτο για την είσοδο στο ΝΑΤΟ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Απρίλιο του 2008 η Ελλάδα άσκησε βέτο [18][19][20][21][22][23] στην ένταξη της όμορης χώρας στο ΝΑΤΟ, κατά τη σύνοδο κορυφής στο Βουκουρέστι. Τελικά, η αίτηση ένταξης απορρίφθηκε ομόφωνα από τα μέλη του ΝΑΤΟ. Στις 21 Μαρτίου 2011 η πΓΔΜ ξεκίνησε προφορική διαδικασία προσφυγής κατά Ελλάδας στο Δικαστήριο της Χάγης, η οποία κατατέθηκε στις 13 Νοεμβρίου 2008.[24] Στην προσφυγή επικαλείται την παραβίαση από την Ελλάδα του Άρθρου 11 της Ενδιάμεσης Συμφωνίας μεταξύ των χωρών που υπογράφηκε το 1995. Σύμφωνα με το άρθρο αυτό η Ελλάδα συμφωνεί να μην προβάλλει αντιρρήσεις στην αίτηση της πΓΔΜ σε συμμετοχή σε οργανισμούς στις οποίες η Ελλάδα είναι ήδη μέλος (όπως ΝΑΤΟ ή Ευρωπαϊκή Ένωση), με αιτιολογία τη μή συμφωνία για το όνομα.[25][26] Το Δικαστήριο στις 5 Δεκεμβρίου 2011 [27] καταδίκασε την Ελλάδα για τις επίσημες δηλώσεις, κατά τη σύνοδο κορυφής του Βουκουρεστίου, όπου ουσιαστικά αρνούνταν την ένταξη της πΓΔΜ στο ΝΑΤΟ, λόγω της μη εύρεσης λύσης για το όνομα [28]. Η γερμανική εφημερίδα Süddeutsche Zeitung δημοσίευσε άρθρο «15:1 για τη “Μακεδονία”» και υπότιτλο «Επιτυχία για το βαλκανικό κράτος στη διαμάχη του ονόματος με την Ελλάδα», παρόλο που η απόφαση του δικαστηρίου δεν αφορά την διαμάχη για την ονομασία καθαυτή [18][29]. Η πολιτική της Ελλάδος, στην άσκηση βέτο δέχτηκε αρνητική κριτική σε άρθρα στον διεθνή, αλλά και σε μερίδα του ελληνικού τύπου [19][21][29][30][31]. Ο πρωθυπουργός της πΓΔΜ Νίκολα Γκρούεβσκι, σε ομιλία του δήλωσε ότι η απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης δίνει το "το δικαίωμα να χρησιμοποιεί η πΓΔΜ το όνομα «Δημοκρατία της Μακεδονίας» στην επικοινωνία μας με τους διεθνείς οργανισμούς και σε διμερές επίπεδο".[32][33][34]

Παρά το ότι δεν έχει υπάρξει επίτευξη συμφωνίας μέχρι σήμερα, η κυβέρνηση της πΓΔΜ διακηρύσσει ότι περισσότερες από 130 χώρες έχουν αναγνωρίσει την χώρα με το συνταγματικό της όνομα, ανάμεσα τους η Βουλγαρία, η Τουρκία, η Ρωσία, η Κίνα, οι ΗΠΑ και ο Καναδάς, που θα χρησιμοποιεί τη συνταγματική της ονομασία μόνο στις διμερείς τους σχέσεις.[35]

Διαπραγματεύσεις 2017-2018[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το ζήτημα της ονομασίας επανήλθε στο στο διπλωματικό προσκήνιο από τα τέλη του 2017, με αφορμή τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ τον Ιούλιο 2018, καθώς η κυβέρνηση συνασπισμού κομμάτων της πΓΔΜ υπό τον Ζόραν Ζάεφ δήλωνε προδιάθεση προς την επίτευξη συμφωνίας με σύνθετη ονομασία, μια λύση η οποία είχε γίνει αποδεκτή από τις Ελληνικές κυβερνήσεις από το 2008. Η επίτευξη συμφωνίας πιστεύεται ότι θα επιτρέψει στην πΓΔΜ να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ με τη σύμφωνη γνώμη της Ελλάδας.[36] Η ελληνική πλευρά δέχθηκε την έναρξη διαπραγματεύσεων θεωρώντας την συγκυρία κατάλληλη, καθώς θα ήταν δυνατό να επιτευχθεί συμφωνία πριν από οποιεσδήποτε εκλογές στην πΓΔΜ που θα μπορούσαν να φέρουν στην κυβέρνηση το αντιπολιτευόμενο VMRO - DPMNE του Χρίστιαν Μίτσκοσκι που εμφανίζεται αδιάλλακτο ως προς οποιαδήποτε πιθανότητα αλλαγής του ονόματος της χώρας.

Στις διαπραγματεύσεις έχει προσκληθεί και ο ειδικός διαμεσολαβητής του ΟΗΕ. Οι ονομασίες που έχουν προταθεί από το διαμεσολαβητή Μάθιου Νίμιτς είναι οι παρακάτω:[37] «Δημοκρατία της Νέας Μακεδονίας», «Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας», «Δημοκρατία της Άνω Μακεδονίας», «Δημοκρατία της Μακεδονίας του Βαρδάρη», «Δημοκρατία της Μακεδονίας (Σκόπια)». Κάποιες από αυτές είναι συζητήσιμες από τις δύο κυβερνήσεις χωρίς όμως να έχει βρεθεί κάποια που να είναι αποδεκτή και από τις δύο πλευρές. Ο Νίμιτς έχει δηλώσει ότι μετά από 25 χρόνια δεν θεωρεί ρεαλιστικό να υπάρξει μια λύση που δεν θα περιλαμβάνει το όνομα «Μακεδονία».[38]

Ο υπουργός εξωτερικών της Ελλάδας, Νίκος Κοτζιάς, εκδήλωσε προτίμηση για σύνθετη ονομασία με γεωγραφικό ή χρονικό προσδιορισμό στα σλαβικά, ενιαία.[39] Ο πρωθυπουργός της πΓΔΜ έχει δηλώσει έτοιμος να αποδεχθεί σύνθετη ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό.[40] Τόσο στο εσωτερικό της Ελλάδας, όσο και της πΓΔΜ υπάρχουν αντιδράσεις προς οποιαδήποτε τέτοια λύση. Συγκεκριμένα, από τα κόμματα της ελληνικής Βουλής,[41] ο ΣΥΡΙΖΑ, το κύριο κυβερνητικό κόμμα, μαζί με τη Νέα Δημοκρατία, τη Δημοκρατική Συμπαράταξη, το ΚΚΕ και το Ποτάμι, επιδιώκουν (ή δεν αποκλείουν) τη λύση μίας σύνθετης ονομασίας erga omnes, με επιθετικό ή χρονικό προσδιοριμό στον όρο "Μακεδονία", ως την ενδεδειγμένη ή ρεαλιστική επιλογή. Αυστηρώς αντίθετοι σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο καθώς και σε οποιαδήποτε λύση όπου εμπεριέχεται ο όρος "Μακεδονία" στο όνομα της γειτονικής χώρας, εμφανίζονται το έτερο κυβερνητικό κόμμα των Ανεξαρτήτων Ελλήνων,[42] η Χρυσή Αυγή και η Ένωση Κεντρώων.[43] Στην περίπτωση της πΓΔΜ εκτιμάται ότι ο πρωθυπουργός Ζάεφ και η παράταξή του δεν μπορεί να συγκεντρώσει την απαιτούμενη, αυξημένη πλειοψηφία για μια αναθεώρηση του συντάγματος προκειμένου να αλλάξει το συνταγματικό όνομα της χώρας ή να έχει θετικό αποτέλεσμα σε ένα δημοψήφισμα, κάτι στο οποίο βασίζεται η αντιπολίτευση για την αποτυχία των διαπραγματεύσεων.

Συλλαλητήρια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Ιανουάριο και Φεβρουάριο του 2018, διοργανώθηκαν, από παμμακεδονικές οργανώσεις, δύο συλλαλητήρια σε Θεσσαλονική και Αθήνα, με εκατοντάδες χιλιάδες συμμετέχοντες και με βασικό αίτημα διοργανωτών και διαδηλωτών τη μη αποδοχή του όρου «Μακεδονία» σε μελλοντική ονομασία της ΠΓΔM.

Στις 21 Ιανουαρίου 2018 πραγματοποιήθηκε συλλαλητήριο στη Θεσσαλονίκη. Σχετικά με τον αριθμό των συμμετεχόντων στο συλλαλητήριο, οι εκτιμήσεις κυμαίνονται από περίπου 90.000 άτομα (στις 12:00),σύμφωνα με την Γενική Αστυνομική Διεύθυνση Θεσσαλονίκης,[44] έως και πάνω από 400.000, σύμφωνα με τους διοργανωτές.[45] Σύμφωνα, πάλι, με τον Φραγκούλη Φράγκο, κεντρικό ομιλητή στη συγκέντρωση, οι συμμετέχοντες ανήλθαν περίπου στους 800.000 ανθρώπους, όπως πληροφορήθηκε από την ιταλική τηλεόραση[46] Παρόντες στο συλλαλητήριο ήταν ακόμη εννέα από τους συνολικά 82 ιεράρχες, μεταξύ αυτών και ο μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Άνθιμος, παρά την ανακοίνωση της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου τις παραμονές του συλλαλητηρίου, σύμφωνα με την οποία η Εκκλησία δεν ήταν υπέρ τέτοιου είδους διαδηλώσεων.[47][48][49][50][51]

Στις 4 Φεβρουαρίου 2018 πραγματοποιήθηκε αντίστοιχο συλλαλητήριο στην Αθήνα, στην Πλατεία Συντάγματος. Σύμφωνα με εκτίμηση της αστυνομίας, οι διαδηλωτές ήταν 140 χιλιάδες (στις 12:00) αλλά οι διοργανωτές κάνουν λόγο για μέχρι και 1,5 εκατομμύριο. Κύριος ομιλιτές ήταν ο Μίκης Θεοδωράκης,[52] ο Μητροπολίτης Χίου Ψαρών και Οινουσσών Μάρκος Βασιλάκης και ο Γεώργιος Πατούλης.[53]. Ομιλητές επίσης ήταν και οι εκπρόσωποι συλλόγων. Πραγματοποιήθηκαν επίσης συλλαλητήρια στην Δράμα,[54] στην Καβάλα με αριθμό συμμετεχόντων περίπου 30 άτομων,[55] και στο Αίγιο.[56] Στο εξωτερικό, συλλαλητήρια πραγματοποιήθηκαν στο Λονδίνο,[57] στην Στουτγκάρδη,[58] στη Φρανκφούρτη,[59] και στη Μελβούρνη.[60]

Στις 6 Ιουνίου 2018 πραγματοποιήθηκε νέος κύκλος συγκεντρώσεων.[61]

Συμφωνία των Πρεσπών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις 12 Ιουνίου 2018 ανακοινώθηκε συμφωνία ανάμεσα στην Ελλάδα και την ΠΓΔΜ όσον αφορά την ονομασία της δεύτερης. Οι δύο χώρες συμφώνησαν στην χρήση του Δημοκρατία της Severna Makedonija (Σεβέρνα Μακεντόνιγια), δηλαδή Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας. Η ΠΓΔΜ συμφώνησε να αλλάξει την συνταγματική της ονομασία για όλες τις χρήσεις ενώ το νέο όνομα θα ισχύει erga omnes (έναντι όλων) τόσο στο εξωτερικό όσο και στο εσωτερικό, πράγμα που σημαίνει ότι η χώρα οφείλει να αναθεωρήσει το Σύνταγμά της μέχρι το τέλος του 2018.[62][63] Στην συμφωνία έγινε σαφές ότι οι κάτοικοι της Σεβέρνα Μακεντόνιγια δεν έχουν οποιαδήποτε σχέση με τον αρχαίο Ελληνικό πολιτισμό και ότι η γλώσσα τους είναι μέρος της Σλαβικής οικογένειας.[64]

Αντιδράσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ανακοίνωση της συμφωνίας μεταξύ των δύο χωρών προκάλεσε αντιδράσεις τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας.

Στην Ελλάδα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αμέσως μετά την επίσημη ανακοίνωση της συμφωνίας στις 12 Ιουνίου 2018 η Νέα Δημοκρατία χαρακτήρισε την συμφωνία ως «κακή»[65] και κάλεσε τον πρωθυπουργό να μην υπογράψει την συμφωνία αφού, σύμφωνα με το κόμμα, «αποδοχή της “μακεδονικής γλώσσας” και της “μακεδονικής εθνότητας” συνιστούν μη αποδεκτή εθνική υποχώρηση».[66] Ακολούθως, στις 14 Ιουνίου 2018, κατέθεσε πρόταση δυσπιστίας ενάντια στην Κυβέρνηση Τσίπρα,[67] η οποία ωστόσο απορρίφθηκε με 127 ψήφους υπέρ και 153 ψήφους κατά από τους βουλευτές του ΣΥ.ΡΙΖ.Α και των ΑΝ.ΕΛ.[68]

Η Φώφη Γεννηματά, πρόεδρος του Κινήματος Αλλαγής, ανέφερε ότι η συμφωνία έχει θετικά σημεία, αλλά υπάρχουν και αρνητικά. Ωστόσο, στελέχη του κόμματος όπως οι Γιώργος Παπανδρέου, Σταύρος Θεοδωράκης, Θανάσης Θεοχαρόπουλος, Γιώργος Καμίνης και Νίκος Ανδρουλάκης υποστήριξαν ότι «ναι μεν η συμφωνία έχει γκρίζες ζώνες αλλά κινείται σε θετική κατεύθυνση και πρέπει επιτέλους να λυθεί.»[69]

Ο Νίκος Μιχαλολιάκος ιδρυτής και γενικός γραμματέας του Λαϊκού Συνδέσμου-Χρυσή Αυγή δήλωσε ότι «Το όνομα της Μακεδονίας δεν είναι ένα απλό όνομα, είναι η Ψυχή του Έθνους μας, είναι η Ιστορία μας», υπογραμμίζοντας μάλιστα ότι «Η Χρυσή Αυγή καταγγέλλει την οποιαδήποτε συμφωνία σχεδιάζει η κυβέρνηση και καλεί τον Ελληνικό Λαό σε εγρήγορση».[70]

Ο Δημήτρης Κουτσούμπας, γενικός γραμματέας του Κ.Κ.Ε., υποστήριξε σχετικά με την συμφωνία ότι «παραμένει το "σπέρμα" του αλυτρωτισμού» και ότι «αυτό έγκειται στην αποδοχή από την ελληνική κυβέρνηση των θέσεων των Σκοπίων περί "Μακεδόνα πολίτη" και "μακεδονικής γλώσσας"».[65]

Ο Βασίλης Λεβέντης, πρόεδρος της Ένωσης Κεντρώων, ανέφερε ότι «είναι μοιραίο και ιστορικό λάθος που δώσαμε το όνομα “Μακεδονία”» και υποστήριξε ότι όσο υπάρχει στη ζωή θα «πολεμάει για να ακυρώσει τη συμφωνία».[65]

Ο Πάνος Καμμένος, πρόεδρος των ΑΝ.ΕΛ, ανέφερε ότι το κόμμα του δεν θα ψηφίσει τη συμφωνία όταν αυτή έρθει προς ψήφιση στη Βουλή, αφού περιέχει το όνομα «Μακεδονία», ωστόσο υποστήριξε ότι δεν θα αποχωρήσει από την κυβέρνηση.[65] Στις 16 Ιουνίου 2018, κατά τη συζήτηση για την πρόταση δυσπιστίας που κατέθεσε η ΝΔ, ο βουλευτής των ΑΝ.ΕΛ Δημήτρης Καμμένος ψήφισε «ναι» στην πρόταση και ακολούθως διεγράφη από την κοινοβουλευτική ομάδα του κόμματος.[71] Στις 17 Ιουνίου 2018 η Μανταλένα Παπαδοπούλου, εκπρόσωπος Τύπου των ΑΝ.ΕΛ, ανακοίνωσε την αποχώρησή της από το κόμμα διαφωνώντας με τους χειρισμούς για το Μακεδονικό ζήτημα και με την υπογραφή της συμφωνίας την οποία χαρακτήρισε «κατάπτυστη».[72] Τις επόμενες μέρες ακολούθησαν αποχωρήσεις και άλλων στελεχών από τους Ανεξάρτητους Έλληνες στην Κοζάνη, την Πιερία, την Φλώρινα και την Καστοριά,[73][74] ενώ περιφερειακά στελέχη του κόμματος έστειλαν επιστολή στον Πάνο Καμμένο για το Μακεδονικό με την οποία του ζήτησαν να άρει την δεδηλωμένη στην κυβέρνηση.[75]

Στις 15 Ιουνίου 2018, δύο μέρες πριν την υπογραφή της συμφωνίας, ο Γιώργος Δακής, επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης του Περιφερειακού Συμβουλίου Δυτικής Μακεδονίας, ζήτησε την παραίτηση σύσσωμου του Συμβουλίου ως ένδειξη διαμαρτυρίας για να μην υπογραφεί η συμφωνία για την ονομασία της Π.Γ.Δ.Μ.[76] Επιπλέον, στις 16 Ιουνίου 2018 αλλά και την ημέρα υπογραφής της συμφωνίας στις 17 Ιουνίου, διοργανώθηκαν συλλαλητήρια στην πλατεία Συντάγματος και στο Πισοδέρι της Φλώρινας αντίστοιχα, ενάντια στην συμφωνία των δύο χωρών.[77][78] Στις συγκεντρώσεις στο Πισοδέρι υπήρξαν συμπλοκές των διαδηλωτών με την αστυνομία όταν οι πρώτοι επιχείρησαν να σπάσουν τα αστυνομικά μπλόκα και να κατευθυνθούν στο χωριό Ψαράδες όπου υπογραφόταν η συμφωνία μεταξύ των πρωθυπουργών Τσίπρα και Ζάεφ,[79] ενώ την ίδια μέρα στα χωριά Ψαράδες και Λαιμός των Πρεσπών οι καμπάνες χτύπησαν πένθιμα συμβολικά, σε ένδειξη θλίψης για την υπογραφή.[80]

Στις 26 Ιουνίου 2018 ανεξαρτητοποιήθηκε και ο βουλευτής των ΑΝΕΛ Γεώργιος Λαζαρίδης αναφέροντας ότι διαφωνούσε με την συμφωνία για την ονομασία της Π.Γ.Δ.M., παράλληλη με την αναγνώριση μακεδονικής ταυτότητας και μακεδονικής γλώσσας.[81]

Στην π.Γ.Δ.Μ.[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Πρόεδρος της πΓΔΜ Γκιόργκε Ίβανοφ εξέφρασε την αντίθεσή του με την συμφωνία, μετά από συνάντηση την Τρίτη 12 Ιουνίου 2018 με στόχο την ενημέρωσή του από τον πρωθυπουργό Ζάεφ και τον υπουργό Εξωτερικών Νίκολα Ντιμιτρόφ, η οποία κράτησε μόλις 2 λεπτά.[82][83] Ακολούθησε διάγγελμα του Προέδρου Ίβανοφ κατά το οποίο δήλωσε ότι θεωρεί ότι η συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ των δύο χωρών είναι απαράδεκτη και πως δεν θα την υποστηρίξει ούτε και θα την υπογράψει.[84] Επιπλέον, διοργανώθηκαν συλλαλητήρια στα Σκόπια με κύριο αίτημα των διαδηλωτών να μην αλλάξει το σύνταγμα της χώρας, ενώ δεν υπήρχε και ικανοποίηση για το προτεινόμενο στη συμφωνία όνομα.[85]

Στις 26 Ιουνίου 2018 ο Πρόεδρος Γκιόργκε Ίβανοφ ανακοίνωσε εκ νέου την απόφασή του να μην υπογράψει τη συμφωνία με την Ελλάδα, αναφέροντας ότι μια από τις βασικές του θέσεις όταν ανέλαβε το αξίωμα ήταν ότι δεν θα αποδεχθεί αλλαγές στο Σύνταγμα της χώρας, καθώς και ότι δεν δέχεται «ιδέες ή προτάσεις που θα μπορούσαν να βάλουν σε κίνδυνο την εθνική ταυτότητα των Μακεδόνων, την ιδιομορφία του Μακεδονικού έθνους και της Μακεδονικής γλώσσας». Υποστήριξε επίσης ότι η συμφωνία δεν συμβαδίζει με τις προβλέψεις του Συντάγματος της χώρας και «φέρνει τη Δημοκρατία της Μακεδονίας σε θέση εξάρτησης και υποταγής από μια χώρα και εν προκειμένω την Ελλάδα».[86]

Στις 5 Ιουλίου 2018 το κόμμα της αντιπολίτευσης της πΓΔΜ, VMRO-DPMNE, κατέθεσε μήνυση για εσχάτη προδοσία, οργανωμένο έγκλημα και διαφθορά, εναντίον του πρωθυπουργού Ζόραν Ζάεφ, του υπουργού Εξωτερικών Νίκολα Ντιμιτρόφ, του Προέδρου της Βουλής Ταλάτ Ξαφέρι αλλά και όλων των βουλευτών που ψήφισαν υπέρ της συμφωνίας με την Ελλάδα. [87]

Στις αρχές Οκτωβρίου του 2018, μετά το δημοψήφισμα στην πΓΔΜ, ο ηγέτης του κόμματος της αντιπολίτευσης VMRO-DPMNE, Κρίστιαν Μίτσκοσκι, ζήτησε από τον Ζόραν Ζάεφ να αποκηρύξει πλήρως τη Συμφωνία των Πρεσπών, να προκηρύξει πρόωρες εκλογές και έπειτα να αρχίσουν συνομιλίες για τον ορισμό νέου γενικού εισαγγελέα, χαρακτηρίζοντας τη συμφωνία «νεκρή». Έκανε επίσης αναφορά για πιέσεις, εκβιασμούς και νοθείες στο δημοψήφισμα και απέρριψε την πρόταση του Ζάεφ να συμφωνήσει στην προώθηση της συνταγματικής αναθεώρησης, όπως προβλέπεται στη συμφωνία.[88][89]

Απέλαση Ρώσων διπλωματών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύμφωνα με ρεπορτάζ της εφημερίδας Καθημερινή στις 11 Ιουλίου 2018, η Ελληνική Κυβέρνηση αποφάσισε την απέλαση δύο Ρώσων διπλωματών και την απαγόρευση εισόδου στην Ελλάδα άλλων δύο για «παράνομες ενέργειες» εντός της ελληνικής επικράτειας, οι οποίες «συνιστούν παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις της Ελλάδας». Η εφημερίδα υποστήριξε ότι «υψηλόβαθμες διπλωματικές πηγές» ανέφεραν ως παράδειγμα, μεταξύ άλλων, την προσπάθεια παρέμβασης των διπλωματών σε εθνικά ζητήματα και συμφέροντα της Ελλάδας στα Βαλκάνια και ειδικότερα στο θέμα της ονοματολογικής διαφοράς με την πΓΔΜ.[90]

Σύμφωνα, συγκεκριμένα, και με ρεπορτάζ των Financial Times που ακολούθησε, οι Ρώσοι αξιωματούχοι δωροδοκούσαν Έλληνες θρησκευτικούς παράγοντες, επιχειρηματίες και μέλη πολιτιστικών ενώσεων και ακροδεξιών οργανώσεων ώστε να ενδυναμώσουν τις αντιδράσεις κατά της συμφωνίας με την πΓΔΜ. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ εκτιμάται ότι οι Ρώσοι διπλωμάτες πλήρωσαν ακροδεξιές οργανώσεις μέσω τοπικού Έλληνα επιχειρηματία στην Αλεξανδρούπολη.[91][92]

Μετέπειτα εξελίξεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις 5 Ιουλίου 2018 η συμφωνία των Πρεσπών επικυρώθηκε από το κοινοβούλιο της πΓΔΜ με 69 ψήφους υπέρ.[93]

Στις 11 Ιουλίου, το ΝΑΤΟ κάλεσε την πΓΔΜ να ξεκινήσει συνομιλίες για την ένταξη στην Συμμαχία, ως το 30ο μέλος.[94]

Στις 30 Ιουλίου, το κοινοβούλιο της πΓΔΜ ενέκρινε το σχέδιο για τη διεξαγωγή ενός μη δεσμευτικού δημοψηφίσματος σχετικά με την αλλαγή του ονόματος της χώρας, που τελικά πραγματοποιήθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου.[95]

Στις 15 Οκτωβρίου, ξεκίνησε η συζήτηση στο κοινοβούλιο της πΓΔΜ για την συνταγματική αλλαγή του ονόματος της χώρας.[96] Προκειμένου να περάσει από το κοινοβούλιο η πρόταση για την συνταγματική μεταρρύθμιση απαιτούνται οι ψήφοι 80 βουλευτών, δηλαδή των 2/3 του κοινοβουλίου. Κατά την 3η μέρα της συζήτησης, οι βουλευτές του αντιπολιτευόμενου VMRO αποχώρησαν από τη συζήτηση, δηλώνοντας ότι στο σύνολό τους δεν θα ψηφίσουν τις προτεινόμενες αλλαγές και εκτιμώντας ότι αυτές δεν θα γίνουν δεκτές από την Βουλή.[97]

Ελληνική θέση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το συνταγματικό όνομα της χώρας «Δημοκρατία της Μακεδονίας» και το σύντομο όνομα «Μακεδονία» όταν αναφέρεται στη χώρα, μπορεί να θεωρηθεί προσβλητικό από τους Έλληνες. Η ελληνική κυβέρνηση χρησιμοποιεί επίσημα την προσωρινή αναφορά των Ηνωμένων Εθνών για τη χώρα ("Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας"),[98] η οποία χρησιμοποιείται επίσης από πολλούς άλλους διεθνείς οργανισμούς. Το Υπουργείο Εξωτερικών της Ελλάδας περιέγραψε τις ανησυχίες του ως εξής:

Το θέμα της ονομασίας της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας δεν είναι μόνο μια διαμάχη για τα ιστορικά γεγονότα ή τα σύμβολα. Αφορά τη συμπεριφορά ενός κράτους μέλους του ΟΗΕ, της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας, το οποίο παραβιάζει τις θεμελιώδεις αρχές της διεθνούς τάξης · συγκεκριμένα, τον σεβασμό των σχέσεων καλής γειτονίας, της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας. Το ζήτημα της ονομασίας είναι επομένως ένα πρόβλημα με περιφερειακές και διεθνείς διαστάσεις που συνίσταται στην προώθηση των αλυτρωτικών και εδαφικών φιλοδοξιών της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας, κυρίως μέσω της παραχάραξης της ιστορίας και της σφετερισμού της εθνικής, ιστορικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της Ελλάδας. ...
Οι ρίζες του ονόματος της ονομασίας πηγαίνουν πίσω στα μέσα της δεκαετίας του 1940, όταν, ύστερα από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, ο αρχηγός του Τίτο χώρισε από τη Σερβία την περιοχή που μέχρι τότε ήταν γνωστή ως Βαρδάρη Μπανόβινα (σημερινή Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονία), που της έδωσε το καθεστώς μιας ομοσπονδιακής μονάδας της νέας Σοσιαλιστικής Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Μακεδονίας [sic], μετονομάζοντάς την αρχικά στη «Λαϊκή Δημοκρατία της Μακεδονίας» και αργότερα στη «Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Μακεδονίας». Ταυτόχρονα, άρχισε να καλλιεργεί την ιδέα ενός ξεχωριστού και διακριτού "μακεδονικού έθνους". ...

Ο πρώην πρωθυπουργός και ηγέτης του κυβερνώντος κόμματος ΠΑΣΟΚ Γιώργος Παπανδρέου δήλωσε ότι όταν ήταν Υπουργός Εξωτερικών τον Ιανουάριο του 2002, ήταν κοντά σε μια συμφωνία με την ηγεσία των Σκοπίων για τη χρήση του Горна Македонија («Γκόρνα Μακεδονίγια», «Άνω Μακεδονία» στα σλαβικά). Τα υπόλοιπα κόμματα και ο Πρόεδρος της Ελλάδας, όπως είπε, ενημερώθηκαν, αλλά η πρόταση απέτυχε επειδή είχε ξεσπάσει η εξέγερση των Αλβανών της πΓΔΜ το 2001.[99] Η Ακαδημία Αθηνών συμπεραίνει:

Η υιοθέτηση ενός σύνθετου ονόματος με γεωγραφικό προσδιορισμό και με σεβασμό στη διάκριση μεταξύ αρχαίας Μακεδονίας και πολιτείας της ΠΓΔΜ θα εξυπηρετούσε τόσο την αλήθεια όσο και τις σημερινές ανάγκες της γεωγραφικής περιοχής και της ευρύτερης περιοχής που την περιβάλλει. Το ελληνικό ενδιαφέρον δείχνει την ανησυχία της κοινής γνώμης απέναντι σε αδιάλλακτες προκλήσεις εκ μέρους των Σκοπίων που τείνουν -όπως είναι προφανές ακόμη και στα σχολικά εγχειρίδια- όχι μόνο να καταστήσουν κατάλληλη, αλλά και να μονοπωλήσουν την ιστορία, τα πολιτιστικά επιτεύγματα, τα σύμβολα - συμπεριλαμβανομένων των αρχαίων - των μνημείων και των προσωπικοτήτων που δραστηριοποιούνταν στην περιοχή της Μακεδονίας στο παρελθόν. Είναι αυτονόητο ότι η έκφραση καλής θέλησης εκ μέρους οποιασδήποτε ελληνικής κυβέρνησης δεν αρκεί για να ξεπεραστεί το γεγονός ή τα αποτελέσματα εθνικιστικών υπερβολών παρόμοιων με αυτές που καλλιεργήθηκαν καλλιτεχνικά κατά τη μεταπολεμική περίοδο.[100]

Δημοψήφισμα της 30 Σεπτεμβρίου 2018[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις 30 Ιουλίου 2018 το κοινοβούλιο της πΓΔΜ αποφάσισε τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος στις 30 Σεπτεμβρίου για το ζήτημα του ονόματος.[101] Το ερώτημα που τέθηκε στους ψηφοφόρους ήταν:

«Υποστηρίζετε την υποψηφιότητα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ, αποδεχόμενοι τη συμφωνία μεταξύ της Δημοκρατίας της Μακεδονίας και της Δημοκρατίας της Ελλάδας;»

Η κυβέρνηση Ζόραν Ζάεφ υποστήριξε το ΝΑΙ, την αποδοχή τη συμφωνία των Πρεσπών μεταξύ της πΓΔΜ και της Ελλάδας για το όνομα «Βόρειος Μακεδονία».

Η αντιπολίτευση, το κόμμα Εσωτερική Μακεδονική Επαναστατική Οργάνωση - Δημοκρατικό Κόμμα για τη Μακεδονική Εθνική Ενότητα απείλησε να σαμποτάρει το δημοψήφισμα, ζητώντας από τους υποστηρικτές του να μην ψηφίσουν. Στις αρχές όμως του Σεπτεμβρίου, ο αρχηγός του κόμματος Χρίστιαν Μίκοσκι , ζήτησε από τους ψηφοφόρους να ψηφίσουν κατά συνείδηση, σημειώνοντας ότι το κόμμα του θα αποδεχτεί και τις δυο απόψεις.[102]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Οnline, Τα Νέα. «Νίμιτς: «Η ονομασία της FYROM πρέπει να περιλαμβάνει τον όρο Μακεδονία»». Τα Νέα Οnline. http://www.tanea.gr/news/politics/article/5040311/nimits-h-onomasia-ths-fyrom-prepei-na-perilambanei-ton-oro-makedonia/. Ανακτήθηκε στις 2018-02-01. 
  2. «Απόφαση Γενικής Συνέλευσης Η.Ε.» (PDF). 8 Απριλίου 1993. 
  3. Floudas, Demetrius Andreas; «"A Name for a Conflict or a Conflict for a Name? An Analysis of Greece's Dispute with FYROM",». 24 (1996) Journal of Political and Military Sociology, 285. Ανακτήθηκε στις 2008-02-11. 
  4. http://www.un.org/documents/ga/res/47/a47r225.htm
  5. http://faq.macedonia.org/politics/un.resolutions.html
  6. Οnline, Τα Νέα. «Ο Γκλιγκόροφ και τα λάθη της δεκαετίας του '90 στο Σκοπιανό». Τα Νέα Οnline. http://www.tanea.gr/news/greece/article/4685602/?iid=2. Ανακτήθηκε στις 2018-01-31. 
  7. «Οι δηλώσεις του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη για το Σκοπιανό το 1994 και η ερώτηση στη ΝΔ». Newsbeast.gr. 2018-01-29. https://www.newsbeast.gr/politiki/arthro/3247463/i-dilosis-tou-konstantinou-mitsotaki-gia-to-skopiano-to-1994-ke-i-erotisi-sti-nd. Ανακτήθηκε στις 2018-01-31. 
  8. «Ο Κίρο Γκλιγκόροφ προωθούσε την ονομασία «Σλαβική Μακεδονία» για τα Σκόπια». http://www.protothema.gr/greece/article/413561/o-kiro-gligorof-proothouse-tin-onomasia-slaviki-makedonia-gia-ta-skopia/. Ανακτήθηκε στις 2018-01-31. 
  9. Τάσος Κωστόπουλος (23-12-2017). «Από το «πεζοδρόμιο» στα αμφιθέατρα». Η Εφημερίδα των Συντακτών. http://www.efsyn.gr/arthro/apo-pezodromio-sta-amfitheatra. Ανακτήθηκε στις 09-04-2018. 
  10. «Interim Accord» (PDF). United Nations. 1995. Ανακτήθηκε στις 2008-11-07. [νεκρός σύνδεσμος]
  11. «Ενδιάμεση Συμφωνία». United Nations. 1995. Ανακτήθηκε στις 2011-11-22. 
  12. The former Yugoslav Republic of Macedonia OSCE POLIS
  13. ««Novomakedonija» προτείνει η Ακαδημία για τα Σκόπια». Το Παρόν. 27-07-2008. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24-06-2016. https://web.archive.org/web/20160624123741/http://www.paron.gr/v3/new.php?id=30073&colid=37&catid=34&dt=2008-07-27%200:0:0. Ανακτήθηκε στις 18-03-2018. 
  14. 14,0 14,1 14,2 Δημήτρης Ψαρράς (28-01-2018). «Ποιος φοβάται την Ντόρα Μπακογιάννη;». Η Εφημερίδα των Συντακτών. https://www.efsyn.gr/arthro/poios-fovatai-tin-ntora-mpakogianni. Ανακτήθηκε στις 14-03-2018. 
  15. Δημήτρης Ψαρράς (27-12-2017). «Κυριάκος με... συνταγή Σαμαρά». Η Εφημερίδα των Συντακτών. http://www.efsyn.gr/arthro/kyriakos-me-syntagi-samara. Ανακτήθηκε στις 14-03-2018. 
  16. 16,0 16,1 Δημήτρης Ψαρράς (22-01-2018). «Κ. Καραμανλής: «Νέα, Βόρεια, οποιαδήποτε Μακεδονία»». Η Εφημερίδα των Συντακτών. https://www.efsyn.gr/arthro/k-karamanlis-nea-voreia-opoiadipote-makedonia. Ανακτήθηκε στις 14-03-2018. 
  17. «Δημόσια τοποθέτηση της Ακαδημίας Αθηνών για το Μακεδονικό ζήτημα». Ακαδημία Αθηνών. 28-03-2008. Ανακτήθηκε στις 06-01-2016.  Ελέγξτε τις τιμές ημερομηνίας στο: |accessdate=, |date= (βοήθεια)[νεκρός σύνδεσμος]
  18. 18,0 18,1 Νίκος Φραγκόπουλος, Βιβή Παπαναγιώτου (2011-12-05). «Ικανοποίηση στα Σκόπια». ΣΚΑΪ. http://www.skai.gr/news/politics/article/188237/ikanopoiisi-sta-skopia-/. Ανακτήθηκε στις 2011-12-07. 
  19. 19,0 19,1 ««Υμνησαν» το βέτο Καραμανλής - Σαμαράς». Εφημερίδα Τα Νέα. 2011-12-06. http://www.tanea.gr/ellada/article/?aid=4678204. Ανακτήθηκε στις 2011-12-07. 
  20. «Χαμηλοί τόνοι για τα Σκόπια - Το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης αναμένεται να καταδικάσει την Ελλάδα για το βέτο στο Βουκουρέστι». Εφημερίδα Τα Νέα. 2011-12-05. http://www.tanea.gr/ellada/article/?aid=4677724. Ανακτήθηκε στις 2011-12-07. 
  21. 21,0 21,1 «Greece wrong to veto Macedonia's NATO bid: ICJ». worldbulletin.net. 2011-12-05. http://www.worldbulletin.net/?aType=haber&ArticleID=82579. Ανακτήθηκε στις 2011-12-07. 
  22. «Macedonia wins ICJ case against Greece». SouthEast Times News. 2011-12-06. http://www.setimes.com/cocoon/setimes/xhtml/en_GB/features/setimes/features/2011/12/06/feature-03. Ανακτήθηκε στις 2011-12-07. 
  23. «World Court rules against Greece in Macedonia case». The Guardian. 2011-12-05. http://www.guardian.co.uk/world/feedarticle/9979693. Ανακτήθηκε στις 2011-12-07. 
  24. «Ελλάδα-ΠΓΔΜ στη Χάγη». Ιστοσελίδα σταθμού Αθήνα 9.84. 2011-03-21. http://www.athina984.gr/node/142287. Ανακτήθηκε στις 2011-03-21. [νεκρός σύνδεσμος]
  25. «Ξεκινά στη Χάγη η προφορική διαδικασία της προσφυγής πΓΔΜ κατά Ελλάδος». tvxs.gr. 2011-03-21. Ανακτήθηκε στις 2011-03-21. 
  26. «Application of the Interim Accord of 13 September 1995 (the former Yugoslav Republic of Macedonia v. Greece)». Ιστοσελίδα Διεθνή Δικαστηρίου Χάγης. Ανακτήθηκε στις 2011-03-21. 
  27. «Summary of the Judgment of 5 December 2011». Ιστοσελίδα Διεθνή Δικαστηρίου Χάγης. 2011-12-05. Ανακτήθηκε στις 2011-12-06. 
  28. «Χάγη: Η Ελλάδα παραβίασε την Ενδιάμεση Συμφωνία με την ΠΓΔΜ Η απόφαση είναι τελική, δίχως δικαίωμα έφεσης». Εφημερίδα Ελευθεροτυπία. 2011-12-05. http://www.enet.gr/?i=news.el.politikh&id=329831. Ανακτήθηκε στις 2011-12-06. 
  29. 29,0 29,1 «Γερμανικός Τύπος: Καθαρή ήττα της Ελλάδας στην διαμάχη με την ΠΓΔΜ». tvxs.gr. 2011-12-06. http://tvxs.gr/node/78144. Ανακτήθηκε στις 2011-12-06. 
  30. «UN court rules against Greece in Macedonia row». Hurriyet Daily News. 2011-12-05. http://www.hurriyetdailynews.com/un-court-rules-against-greece-in-macedonia-row.aspx?pageID=238&nID=8473&NewsCatID=359. Ανακτήθηκε στις 2011-12-07. 
  31. Πουλίδου Χ. (2011-12-06). «"Δικαίωση" της ΠΓΔΜ για το ελληνικό βέτο στην ένταξη στο ΝΑΤΟ». Εφημερίδα Αυγή. http://www.avgi.gr/ArticleActionshow.action?articleID=656043. Ανακτήθηκε στις 2011-12-07. 
  32. «Νέα δεδομένα βλέπει στη απόφαση της Χάγης ο Γκρουέφσκι». tvxs.gr. 2011-12-19. http://www.tvxs.gr/node/79513. Ανακτήθηκε στις 2011-12-19. 
  33. «Ν. Γκρούεφσκι: «Παρεμποδιστήκαμε αδικαιολόγητα εκ μέρους της Ελλάδας»». Εφημερίδα Καθημερινή. 2011-12-19. http://www.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_kathremote_1_19/12/2011_419034. Ανακτήθηκε στις 2011-12-19. [νεκρός σύνδεσμος]
  34. Αλέξανδρος Μαλλιάς (2012-01). «Ανάλυση της Απόφασης του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης» (PDF). Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ). Ανακτήθηκε στις 2012-02-02.  Ελέγξτε τις τιμές ημερομηνίας στο: |date= (βοήθεια)[νεκρός σύνδεσμος]
  35. Ο Καναδάς αναγνώρισε την πΓΔΜ με τη συνταγματική της ονομασία in.gr, ανακτήθηκε 20/9/2007.
  36. Αθανασόπουλος, Άγγελος. «Παρασκήνιο για «έντιμο συμβιβασμό» με τα Σκόπια». TO BHMA. Ανακτήθηκε στις 2018-02-07. 
  37. Α.Ε., tovima.gr — Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη. «tovima.gr - Ποια είναι τα πέντε ονόματα της πρότασης Νίμιτς για την πΓΔΜ». TO BHMA. Ανακτήθηκε στις 2018-01-31. 
  38. Βαλαούρα, Κων/να (2018-01-17). «Δέσμη προτάσεων Νίμιτς για την ονομασία της ΠΓΔΜ - Δυσαρέσκεια από τον διαπραγματευτή των Σκοπίων (video)». ert.gr. http://www.ert.gr/eidiseis/ellada/politiki/desmi-protaseon-nimits-gia-tin-onomasia-tis-pgdm-dysareskia-apo-ton-diapragmatefti-ton-skopion-video/. Ανακτήθηκε στις 2018-02-07. 
  39. «Κοτζιάς για ΠΓΔΜ: Η λέξη που θα χρησιμοποιηθεί στο όνομα να είναι στα σλαβικά». Kathimerini. http://www.kathimerini.gr/945812/article/epikairothta/politikh/kotzias-gia-pgdm-h-le3h-poy-8a-xrhsimopoih8ei-sto-onoma-na-einai-sta-slavika. Ανακτήθηκε στις 2018-02-07. 
  40. «Ζάεφ: Είμαστε έτοιμοι να αποδεχτούμε γεωγραφικό προσδιορισμό στο όνομα της χώρας». CNN.gr. 2018-02-06. http://www.cnn.gr/news/kosmos/story/116588/zaef-eimaste-etoimoi-na-apodextoyme-geografiko-prosdiorismo-sto-onoma-tis-xoras. Ανακτήθηκε στις 2018-02-07. 
  41. βλ. άρθρο στην Καθημερινή "Βουλή: Κλίμα έντασης για το Σκοπιανό", Ιαν. 2018
  42. άρθρο στην Καθημερινή "Καμμένος: Δεν δέχομαι τον όρο «Μακεδονία»", Μάι. 2018
  43. άρθρο στην ιστοσελίδα του Αθήνα 9.84 "Για το Σκοπιανό συζήτησαν ο Βασίλης Λεβέντης και ο Αμερικανός πρέσβης", Φεβ. 2018
  44. «90000 οι συμμετέχοντες στο συλλαλητήριο για τη Μακεδονία». news247.gr. 21-01-2018. http://news247.gr/eidiseis/koinonia/el-as-90-000-oi-symmetexontes-sto-syllalhthrio-gia-th-makedonia.5039991.html. Ανακτήθηκε στις 2018-01-22. 
  45. Λυγερού, Νεφέλη (2018-01-22). «Συλλαλητήριο για τη Μακεδονία: Μέγα πλήθος και πάθος στη Θεσσαλονίκη - Σειρά της Αθήνας». protothema.gr. http://www.protothema.gr/greece/article/752877/sullalitirio-gia-ti-makedonia-mega-plithos-kai-pathos-sti-thessaloniki-seira-tis-athinas/. Ανακτήθηκε στις 2018-01-23. 
  46. . Ο Φράγκος Φραγκούλης αναφέρει ως πηγή του τον ιταλικό τηλεοπτικό σταθμό Rai 1,βλ. σχετικό άρθρο στην Καθημερινή, Ιαν. 2018
  47. «Συλλαλητήριο Θεσσαλονίκης: 90.000 διαδηλωτές για τη Μακεδονία, Του Σταύρου Τζίμα | Kathimerini». http://www.kathimerini.gr/944489/gallery/epikairothta/ellada/syllalhthrio-8essalonikhs-90000-diadhlwtes-gia-th-makedonia. Ανακτήθηκε στις 2018-02-01. 
  48. Οnline, Τα Νέα. «Ηχηρό μήνυμα στην κυβέρνηση από το συλλαλητήριο για το Σκοπιανό». Τα Νέα Οnline. http://www.tanea.gr/news/greece/article/5508786/to-meshmeri-to-syllalhthrio-gia-to-skopiano-sth-thessalonikh/. Ανακτήθηκε στις 2018-02-01. 
  49. «Εικόνες από το 1992 στην Θεσσαλονίκη». http://www.avgi.gr/article/10813/8660066/se-rythmous-1992-e-thessalonike-logo-syllaleteriou. Ανακτήθηκε στις 2018-02-01. 
  50. Newsbomb (2018-01-22). «Συλλαλητήριο Θεσσαλονίκη: «Εκκωφαντικό» το μήνυμα του κόσμου για το Σκοπιανό (pics+vid)». Newsbomb.gr. http://www.newsbomb.gr/ellada/news/story/854594/syllalitirio-thessaloniki-ekkofantiko-to-minyma-toy-kosmoy-gia-to-skopiano-pics-vid. Ανακτήθηκε στις 2018-02-01. 
  51. Newsbomb (2018-01-22). «Ιερώνυμος για συλλαλητήριο στη Θεσσαλονίκη: Μόνο 9 από τους 82 ιεράρχες έδωσαν το «παρών».». Newsbomb.gr. http://www.newsbomb.gr/ellada/ekklhsia/story/854699/ieronymos-gia-syllalitirio-sti-thessaloniki-mono-9-apo-toys-82-ierarxes-edosan-to-paron. Ανακτήθηκε στις 2018-02-01. 
  52. «Συλλαλητήριο: Καταχειροκροτούμενος στο Σύνταγμα ο Μίκης Θεοδωράκης». http://news247.gr/eidiseis/koinonia/syllalhthrio-kataxeirokrotoumenos-sto-suntagma-o-mikhs-theodwrakhs.5061608.html?stayOnDesktop=true. Ανακτήθηκε στις 2018-02-07. 
  53. «Ο Γ. Πατούλης ομιλητής στο συλλαλητήριο των Αθηνών για τη Μακεδονία | Kathimerini». http://www.kathimerini.gr/945728/article/epikairothta/ellada/o-g-patoylhs-omilhths-sto-syllalhthrio-twn-a8hnwn-gia-th-makedonia. Ανακτήθηκε στις 2018-02-07. 
  54. «Συλλαλητήριο για τη Μακεδονία στη Δράμα | dramini». dramini.gr. 2018-02-02. https://www.dramini.gr/syllalitirio-gia-ti-makedonia-sti-drama/. Ανακτήθηκε στις 2018-02-07. 
  55. «Συλλαλητήριο για το «Μακεδονικό» στην Καβάλα: Έγινε, αλλά ακόμα ψάχνουν τον...διοργανωτή [φωτογραφίες - KAVALA POST»]. KAVALA POST. 2018-01-28. http://www.kavalapost.gr/195021/syllalitirio-gia-makedoniko-stin-kavala-egine-alla-akoma-psachnoun-ton-diorganoti-fotografies/. Ανακτήθηκε στις 2018-02-07. 
  56. «Συλλαλητήριο για το Σκοπιανό και στο Αίγιο με πρωτοβουλία του Αμβρόσιου». http://www.enikos.gr/society/555822/syllalitirio-gia-to-skopiano-kai-sto-aigio-me-protovoulia-tou-amv. Ανακτήθηκε στις 2018-02-07. 
  57. ΣΚΑΪ. «Βρετανία: Συλλαλητήρια για τη Μακεδονία στο Λονδίνο και το Μάντσεστερ». http://www.skai.gr/news/greece/article/365051/vretania-sullalitiria-gia-ti-makedonia-sto-londino-kai-to-madsester-/. Ανακτήθηκε στις 2018-02-07. 
  58. «Συλλαλητήριο για τη Μακεδονία και στη Στουτγκάρδη - ΦΩΤΟ αναγνώστη». http://www.enikos.gr/international/556513/syllalitirio-gia-ti-makedonia-kai-sti-stoutgkardi-photo-anagnosti. Ανακτήθηκε στις 2018-02-07. 
  59. «Φρανκφούρτη: Συλλαλητήριο ομογενών για τη Μακεδονία». www.zougla.gr. Ανακτήθηκε στις 2018-02-07. 
  60. Newsroom (2018-01-22). «Επεισόδια ομογενών - Σκοπιανών στη Μελβούρνη στο συλλαλητήριο για τη «Μακεδονία» (vids)». CNN.gr. http://www.cnn.gr/news/ellada/story/114432/epeisodia-omogenon-skopianon-sti-melvoyrni-sto-syllalitirio-gia-ti-makedonia-vids. Ανακτήθηκε στις 2018-02-07. 
  61. «Σήμερα τα συλλαλητήρια για τη Μακεδονία σε πάνω από είκοσι πόλεις της Ελλάδας». LiFO. http://www.lifo.gr/now/greece/195660/simera-ta-syllalitiria-gia-ti-makedonia-se-pano-apo-eikosi-poleis-tis-elladas. Ανακτήθηκε στις 2018-06-06. 
  62. «Διάγγελμα Τσίπρα για τη συμφωνία με την πΓΔΜ: Μεγάλη διπλωματική νίκη - Σήμερα μπορούμε όλες οι Ελληνίδες και όλοι οι Έλληνες να είμαστε περήφανοι». Το Βήμα. Ανακτήθηκε στις 2018-06-12. 
  63. «Κλείδωσε το «Βόρεια Μακεδονία» - Το διάγγελμα Τσίπρα για τη συμφωνία». Η Καθημερινή. 2018-06-12. Ανακτήθηκε στις 2018-06-12. 
  64. «Macedonia and Greece: Deal after 27-year row over a name». British Broadcasting Corporation. Ανακτήθηκε στις 2018-06-12. 
  65. 65,0 65,1 65,2 65,3 iefimerida.gr (2018-06-12). «Τσίπρας σε Παυλόπουλο: Εχουμε συμφωνία -Βόρεια Μακεδονία [εικόνες & βίντεο»]. iefimerida.gr. http://www.iefimerida.gr/news/423221/tsipras-se-paylopoylo-ehoyme-symfonia-voreia-makedonia-eikones-vinteo. Ανακτήθηκε στις 2018-06-25. 
  66. «Μητσοτάκης: Κακή συμφωνία με απαράδεκτες εθνικές υποχωρήσεις (video)». Η Καθημερινή. 2018-06-12. Ανακτήθηκε στις 2018-06-12. 
  67. «Βουλή: Πρόταση δυσπιστίας από ΝΔ – Το απόγευμα η συζήτηση (Live)». Η Καθημερινή. 2018-06-14. Ανακτήθηκε στις 2018-06-14. 
  68. Α.Ε., tovima.gr — Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη. «tovima.gr - Βουλή: Απορρίφθηκε η πρόταση δυσπιστίας κατά της κυβέρνησης». TO BHMA. Ανακτήθηκε στις 2018-06-25. 
  69. «Μύλος στο Κίνημα Αλλαγής για τη "Βόρεια Μακεδονία" – Αρνητική η Φώφη Γεννηματά στη συμφωνία». Newsit.gr. 2018-06-14. https://www.newsit.gr/politikh/mylos-sto-kinima-allagis-gia-ti-voreia-makedonia-arnitiki-fofi-gennimata-sti-symfonia/2553705/. Ανακτήθηκε στις 2018-06-25. 
  70. «Ν. Γ. Μιχαλολιάκος για την συμφωνία στο Σκοπιανό: Κανείς δεν δικαιούται να παραχωρήσει το όνομα της Μακεδονίας!ΒΙΝΤΕΟ» (στα gr). http://www.xryshaygh.com/enimerosi/view/n.-g.-michaloliakos-gia-thn-sumfwnia-sto-skopiano-kaneis-den-dikaioutai-na. Ανακτήθηκε στις 2018-07-13. 
  71. ««Ναι» από Δ. Καμμένο στην πρόταση δυσπιστίας - διεγράφη από την Κ.Ο. των ΑΝΕΛ, του Γιώργου Σ. Μπουρδάρα | Kathimerini». http://www.kathimerini.gr/969961/article/epikairothta/politikh/nai-apo-d-kammeno-sthn-protash-dyspistias---diegrafh-apo-thn-ko-twn-anel. Ανακτήθηκε στις 2018-06-25. 
  72. «Αποχώρησε η Μανταλένα Παπαδοπούλου από τους ΑΝΕΛ | Kathimerini». http://www.kathimerini.gr/970014/article/epikairothta/politikh/apoxwrhse-h-mantalena-papadopoyloy-apo-toys-anel. Ανακτήθηκε στις 2018-06-25. 
  73. «Μαζικές αποχωρήσεις στελεχών των ΑΝΕΛ με κεραυνούς κατά Καμμένου | in.gr». in.gr. 2018-06-17. http://www.in.gr/2018/06/17/politics/kyvernisi/mazikes-apoxoriseis-stelexon-ton-anel-keraynous-kata-kammenou/. Ανακτήθηκε στις 2018-06-25. 
  74. Newsroom (2018-06-18). «Ακόμη δώδεκα μέλη αποχωρούν από τους ΑΝΕΛ». CNN.gr. https://www.cnn.gr/news/politiki/story/134984/akomi-dodeka-meli-apoxoroyn-apo-toys-anel. Ανακτήθηκε στις 2018-06-25. 
  75. «Στελέχη των ΑΝΕΛ ζητούν από τον Καμμένο να άρει την δεδηλωμένη στην κυβέρνηση-Βίντεο». www.radioflorina.gr. Ανακτήθηκε στις 2018-06-25. 
  76. «kozan.gr: Την παραίτηση, σύσσωμου, του Περιφερειακού Συμβουλίου Δυτικής Μακεδονίας, ως ένδειξη διαμαρτυρίας κι αντίδρασης ,για να μην υπογραφεί η συμφωνία Τσίπρα – Ζάεφ, ζήτησε ο Γιώργος Δακής (Βίντεο) | Καθημερινή ενημέρωση για την Kοζάνη από το 2001 -- Κοζάνης Κοζανη kozani kozanh kozanhs KOZANI Πτολεμαίδα ΠΤΟΛΕΜΑΙΔΑ Eordaia Εορδαία». kozan.gr. Ανακτήθηκε στις 2018-06-25. 
  77. «Συλλαλητήρια για τη «Μακεδονία» σε Σύνταγμα και Φλώρινα |thetoc.gr». The TOC. 2018-06-16. http://www.thetoc.gr/koinwnia/article/sullalitiria-gia-ti-makedonia-se-suntagma-kai-flwrina. Ανακτήθηκε στις 2018-06-25. 
  78. Newsroom, Dikaiologitika. «Συλλαλητήριο στο Πισοδέρι Πρεσπών -Κατά της συμφωνίας για το ονοματολογικό». https://www.dikaiologitika.gr/eidhseis/koinonia/212819/syllalitirio-sto-pisoderi-prespon-kata-tis-symfonias-gia-to-onomatologiko. Ανακτήθηκε στις 2018-06-25. 
  79. «Πρέσπες: Τραυματίες και χημικά στο συλλαλητήριο κατά της «Βόρειας Μακεδονίας» | in.gr». in.gr. 2018-06-17. http://www.in.gr/2018/06/17/greece/vroxi-ta-ximika-sto-pisoderi-traymaties-metaksy-ton-diadiloton/. Ανακτήθηκε στις 2018-06-25. 
  80. «Πένθιμα χτυπάει η καμπάνα στο χωριό Ψαράδες μετά την υπογραφή της συμφωνίας-Βίντεο». www.radioflorina.gr. Ανακτήθηκε στις 2018-06-25. 
  81. «Ανεξαρτητοποιήθηκε από τους ΑΝΕΛ ο βουλευτής Γιώργος Λαζαρίδης». ProtoThema. https://www.protothema.gr/politics/article/800092/alert-anexartitopoiithike-apo-tous-anel-o-vouleutis-giorgos-lazaridis/. Ανακτήθηκε στις 2018-06-26. 
  82. «Εντονη αντίδραση Ιβάνοφ: Δύο λεπτά διήρκησε η συνάντηση με Ζάεφ - Ετοιμάζει διάγγελμα». Η Καθημερινή. 2018-06-12. Ανακτήθηκε στις 2018-06-13. 
  83. ««Σφάζονται» Ζάεφ-Ιβανόφ στα Σκόπια για τη συμφωνία με Τσίπρα». ProtoThema. https://www.protothema.gr/politics/article/796236/alert-anamenetai-diaggelma-ivanof-dehtike-ton-zaef-mono-gia-duo-lepta/. Ανακτήθηκε στις 2018-06-25. 
  84. «Με αναταράξεις το «ταξίδι» Ζάεφ στις Πρέσπες για την υπογραφή της συμφωνίας». ProtoThema. https://www.protothema.gr/politics/article/796830/me-anataraxeis-to-taxidi-zaef-stis-prespes-gia-tin-upografi-tis-sumfonias/. Ανακτήθηκε στις 2018-06-25. 
  85. «Παράλληλα συλλαλητήρια σε Αθήνα και Σκόπια για τη Μακεδονία». http://www.news247.gr/koinonia/parallila-syllalitiria-se-athina-kai-skopia-gia-ti-makedonia.6624019.html. Ανακτήθηκε στις 2018-06-25. 
  86. «Ο πρόεδρος των Σκοπίων ανακοίνωσε ότι δεν υπογράφει τη συμφωνία με την Ελλάδα». ProtoThema. https://www.protothema.gr/politics/article/800029/alert-o-proedros-ton-skopion-anakoinose-oti-den-upografei-ti-sumfonia-me-tin-ellada/. Ανακτήθηκε στις 2018-06-26. 
  87. Newsroom (2018-07-05). «Μήνυση για εσχάτη προδοσία κατέθεσε κατά του Ζάεφ η αξιωματική αντιπολίτευση». CNN.gr. https://www.cnn.gr/news/kosmos/story/137546/minysi-gia-esxati-prodosia-katethese-kata-toy-zaef-i-axiomatiki-antipoliteysi. Ανακτήθηκε στις 2018-07-11. 
  88. «Στην κόψη του ξυραφιού το μέλλον των Σκοπίων: Οι εκλογές το επικρατέστερο σενάριο». ProtoThema. https://www.protothema.gr/politics/article/827460/stin-kopsi-tou-xurafiou-to-mellon-ton-skopion-oi-ekloges-to-epikratestero-senario/. Ανακτήθηκε στις 2018-10-08. 
  89. ««Εμφύλιος» στα Σκόπια: «Επωφελής η συμφωνία» λέει ο Ζάεφ - «Πάμε σε εκλογές» απαντά ο ηγέτης του VMRO». ProtoThema. https://www.protothema.gr/world/article/827391/emfulios-sta-skopia-epofelis-i-sumfonia-leei-o-zaef-pame-se-ekloges-leei-o-igetis-tou-vmro/. Ανακτήθηκε στις 2018-10-08. 
  90. «Απέλαση Ρώσων διπλωματών από την Αθήνα, του Βασίλη Νέδου | Kathimerini». http://www.kathimerini.gr/974240/article/epikairothta/politikh/apelash-rwswn-diplwmatwn-apo-thn-a8hna. Ανακτήθηκε στις 2018-07-14. 
  91. Kerin Hope (14/7/2018). «https://www.ft.com/content/b5728090-86b0-11e8-96dd-fa565ec55929». Financial Times.  Ελέγξτε τις τιμές ημερομηνίας στο: |date= (βοήθεια); Εξωτερικός σύνδεσμος στο |title= (βοήθεια)
  92. «FT: Απόπειρα δωροδοκίας στην Αλεξανδρούπολη από τους Ρώσους διπλωμάτες | Kathimerini». http://www.kathimerini.gr/974910/article/epikairothta/politikh/ft-apopeira-dwrodokias-sthn-ale3androypolh-apo-toys-rwsoys-diplwmates. Ανακτήθηκε στις 2018-07-14. 
  93. Editorial, Reuters. «Macedonia's parliament endorses name deal with Greece for second time» (στα αγγλικά). U.S.. https://www.reuters.com/article/us-greece-macedonia/macedonias-parliament-endorses-name-deal-with-greece-for-second-time-idUSKBN1JV1MP. Ανακτήθηκε στις 2018-10-18. 
  94. «Προσχέδιο συμπερασμάτων του ΝΑΤΟ: Πρόσκληση στα Σκόπια για ενταξιακές συνομιλίες | Kathimerini». http://www.kathimerini.gr/974395/article/epikairothta/politikh/prosxedio-symperasmatwn-toy-nato-prosklhsh-sta-skopia-gia-enta3iakes-synomilies. Ανακτήθηκε στις 2018-10-18. 
  95. Editorial, Reuters. «Macedonia name referendum fails to reach turnout threshold:...» (στα αγγλικά). U.S.. https://www.reuters.com/article/us-macedonia-referendum-turnout/macedonia-name-referendum-fails-to-reach-turnout-threshold-election-commission-idUSKCN1MA0X2. Ανακτήθηκε στις 2018-10-18. 
  96. «'North' Macedonia parliamentary debates hit deadlock - Emerging Europe» (στα αγγλικά). Emerging Europe. 2018-10-16. https://emerging-europe.com/news/north-macedonia-parliamentary-debates-hit-deadlock/. Ανακτήθηκε στις 2018-10-18. 
  97. «πΓΔΜ:Το VMRO αποχώρησε από την συζήτηση για την Συνταγματική Αναθεώρηση». https://www.news247.gr/kosmos/pgdm-to-vmro-apochorise-apo-tin-syzitisi-gia-tin-syntagmatiki-anatheorisi.6658720.html. Ανακτήθηκε στις 2018-10-18. 
  98. «United Nations». Admission of the State whose application is contained in document A/47/876-S/25147 to membership in the United Nations. Ανακτήθηκε στις 17 July 2006. 
  99. «Eleftherotypia». George's "No" to Nimetz proposals. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2007-09-29. Ανακτήθηκε στις 2007-06-25. 
  100. «The Academy of Athens public position on the Macedonian Issue». Academyofathens.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2011-07-19. Ανακτήθηκε στις 2012-01-20. 
  101. «Σκόπια: Στις 30 Σεπτεμβρίου το δημοψήφισμα». naftemporiki.gr. 2018-07-30. https://www.naftemporiki.gr/story/1377378/skopia-stis-30-septembriou-to-dimopsifisma. Ανακτήθηκε στις 2018-09-30. 
  102. «ΠΓΔΜ: Η αντιπολίτευση καλεί τους υποστηρικτές της να πράξουν κατά συνείδηση στο δημοψήφισμα για τη Συμφωνία των Πρεσπών». kathimerini.gr. 2018-09-12. http://www.kathimerini.gr/984303/article/epikairothta/politikh/pgdm-h-antipoliteysh-kalei-toys-yposthriktes-ths-na-pra3oyn-kata-syneidhsh-sto-dhmoyhfisma-gia-th-symfwnia-twn-prespwn. Ανακτήθηκε στις 2018-09-30. 

Προτεινόμενη βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Erik Sjöberg (2011). Battlefields of Memory The Macedonian Conflict and Greek Historical Culture. Sweden: Umeå University - Phd Thesis. ISBN 978-91-7459-329-7. http://umu.diva-portal.org/smash/get/diva2:458014/FULLTEXT01.pdf. 
  • Ιγκόρ Janev, Legal Aspects of the Use of a Provisional Name for Macedonia in the United Nations System, AJIL, Vol. 93. no. 1, 1999.
  • Κωφός, Ευάγγελος (2008). «Ελληνικό κράτος και μακεδονικές ταυτότητες (1950-2005): Εισαγωγικές επισημάνσεις. Γ. Η «διένεξη για το όνομα» και οι μακεδονικές ταυτότητες». Στο: Γιάννης Στεφανίδης, Βλάσης Βλασίδης, Ευάγγελος Κωφός, επιμ. Μακεδονικές ταυτότητες στο χρόνο: Διεπιστημονικές προσεγγίσεις. Αθήνα: Πατάκης, σελ. 396-418. 
  • Veremis, Thanos (1997). «The Revival of the 'Macedonian' Question, 1991-1995». Στο: Mackridge, Peter. Yannakakis, Eleni, επιμ. Ourselves and Others: The development of a Greek Macedonian cultural identity since 1912. Οξφόρδη: Berg, σελ. 227-234. 
  • Στέφανος Σωτηρίου, Μακεδονικό, η επανάσταση ενάντια στη λογική. Η Μακεδονία στη νοτιοσλαβική ιστοριογραφία, Ελληνική Ευρωεκδοτική, Αθήνα, 1991
  • Στέφανος Σωτηριου, Το Μακεδονικό ζήτημα
  • «Συμφωνία 2018 για επίλυσης του προβλήματος της ονομασίας της ΠΓΔΜ». 2018-06-13. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 2018-06-18. Ανακτήθηκε στις 2018-06-18. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Macedonia naming issue της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).